Je staat voor de open koelkast en weet niet meer wat je kwam halen. Hoe heet die man op de tennisclub ook alweer? En waar heb ik in godsnaam de sleutels neergelegd... Voor klinisch geriater Esther Cornegé-Blokland zijn dit soort vergeetachtigheden niet direct reden voor
zorg. Het wordt anders als dingen die altijd goed gingen opeens niet
meer lukken.
Cornegé-Blokland werkt in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in
’s-Hertogenbosch en is voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor
Klinische Geriatrie. Patiënten vragen haar vaak of ze dementie hebben nu
ze steeds meer vergeten, vertelt ze aan Margriet.
In Nederland hebben ongeveer 300.000 mensen dementie, meldt Alzheimer
Nederland.
“Het geheugen gaat bij ons allemaal achteruit als we ouder worden,”
zegt Cornegé-Blokland. Minder snel op de naam komen van iemand die je
jaren niet zag of langer zoeken naar het juiste woord hoort daarbij. Een
naam die je gisteren las, schiet je vaak later weer te binnen, schrijft
Thuisarts.nl, de voorlichtingssite van de huisartsen.
Zorgelijker is het als vertrouwde dingen misgaan. Cornegé-Blokland
geeft drie voorbeelden:
- je vergeet rekeningen te betalen en de aanmaningen blijven
binnenstromen;
- het eten brandt opeens vaak aan;
- je snapt niet meer hoe je eigen televisie of telefoon werkt.
“Dementie heeft structureel impact op het dagelijkse leven,” zegt ze.
Je vergeet bijvoorbeeld je medicijnen of neemt ze juist dubbel in.
Gebeurt zoiets een keer, dan hoef je niet in paniek te raken. Het gaat
om dit soort problemen die regelmatig terugkomen, over een langere
periode.
Vergeet je de laatste tijd meer dan anders, kijk dan eerst wat er
speelt. Stress kan het tijdelijk erger maken, net als somberheid, een
flinke griep of een andere ziekte, zegt Cornegé-Blokland. Dat geldt ook
voor bepaalde medicijnen, zoals morfine.
Thuisarts.nl noemt nog meer medicijnen die je vergeetachtig kunnen
maken:
- slaapmiddelen;
- antidepressiva;
- medicijnen tegen plasproblemen of een vergrote prostaat.
Ook alcohol en drugs tasten je geheugen aan. Veel mensen met
geheugenklachten krijgen geen dementie, schrijft Thuisarts.nl.
De ziekte van Alzheimer is in Nederland de meest voorkomende vorm van
dementie. In het begin hapert vooral het kortetermijngeheugen: je weet
niet meer dat je iets al een paar keer vroeg, of je vergeet dat er
iemand op bezoek zou komen.
Mensen met alzheimer merken dat zelf vaak minder goed dan mensen met
een andere vorm van dementie. “Daardoor laten ze zich soms lastiger
helpen door mantelzorgers of een huisarts: in hun visie is er immers
niks aan de hand,” zegt Cornegé-Blokland.
“Dementie heeft structureel impact op het dagelijkse leven.”
Voor naasten zijn sterke veranderingen in gedrag of persoonlijkheid
ook een teken. Denk aan iemand die heel prikkelbaar, achterdochtig of
afwezig is zonder dat daar een andere reden voor is. WEL zette eerder de
tien symptomen van dementie op een rij, met tips voor de
omgeving.
Artsen kijken naar drie dingen: structurele problemen, de gevolgen
voor het dagelijks leven en een uitgebreide test van het denkvermogen.
Pas als die test op minstens twee gebieden stoornissen laat zien, kan de
diagnose dementie volgen, zegt Cornegé-Blokland.
Maak je je zorgen over je geheugen, vraag dan je huisarts om advies.
“Die kan een korte geheugentest doen en bepaalt of verder onderzoek
nodig is,” zegt Cornegé-Blokland.
Thuisarts.nl raadt een afspraak aan als:
- je geheugen snel slechter wordt;
- je klachten je bij dagelijkse bezigheden hinderen;
- je klachten erger worden en anders zijn dan vroeger;
- je meer vergeet dan anderen van je leeftijd;
- je denkt dat je dementie krijgt.
“Daardoor laten ze zich soms lastiger helpen door mantelzorgers of een huisarts: in hun visie is er immers niks aan de hand.”
Komt dementie in je familie voor, dan is je kans groter dat je het
zelf ook krijgt. Je brein actief blijven trainen is volgens
Cornegé-Blokland voor iedereen verstandig. De super-agers
met het geheugen van veel jongere mensen, een kleine groep
tachtigers, blijven lichamelijk en geestelijk actief en houden veel
sociale contacten.
Bronnen: Margriet,
Thuisarts.nl,
Alzheimer
Nederland
