Zondag gaat de klok een uur terug en fiets je na je werk waarschijnlijk weer in het donker naar huis. Voor veel mensen is dat ook het moment om het potje vitamine D weer op te scharrelen uit het medicijnkastje. Maar let op: de meeste mensen hebben dit populaire supplement helemaal niet nodig.
Aan het eind van de winter van 2023 had 7 tot 26 procent van de volwassenen een tekort aan vitamine D, meldt het RIVM. Het instituut onderzocht bloed dat in maart werd afgenomen bij deelnemers aan Lifelines, een groot bevolkingsonderzoek in Groningen, Friesland en Drenthe. Mannen kwamen vaker tekort dan vrouwen.
Driekwart of meer had dus genoeg, op het moment dat de voorraad het laagst is. In de zomer van 2011 had hooguit 5 procent een tekort.
Je huid maakt vitamine D aan onder invloed van zonlicht. In de wintermaanden staat de zon daarvoor te laag, schrijft het Voedingscentrum. Je teert dan in op de voorraad die je in de zomer hebt opgebouwd.
De Gezondheidsraad adviseert een aantal groepen om het hele jaar extra vitamine D te slikken. Het Voedingscentrum zet ze op een rij:
Een man van 45 met een lichte huid die elke dag buiten komt, valt er dus buiten, ook in de winter.
Bij ouderen gaat het om sterke botten en spieren, en zo om minder kans op een val. Voor hen en voor mensen met een donkere huid geldt het advies ook in juli: in de zomer schiet zonlicht vaak tekort.
In het RIVM-onderzoek hadden de oudere deelnemers juist de hoogste waarden. Of dat door supplementen kwam, kon het instituut niet nagaan.
Helpt vitamine D tegen een winterdip? “Nee. Er zijn veel studies naar gedaan”, zegt gezondheidswetenschapper Jaap Seidell in 2024 tegen Pointer. Sommige onderzoeken laten volgens hem een kleine daling van depressieve klachten zien, maar alleen bij mensen die een tekort hadden.
Seidell trekt daar een duidelijke grens.
“Zonder tekort heeft het dus geen zin om bij te slikken.”
Een tekort merk je bovendien zelden meteen. Op de lange termijn kun je wel last krijgen van vermoeidheid of spierklachten, zegt hij.
Vitamine D lost op in vet. Wat je lichaam niet gebruikt, slaat het op in je vetweefsel. Slik je maandenlang grote hoeveelheden, dan kun je te veel kalk in je bloed krijgen, met misselijkheid en braken als gevolg. Het Voedingscentrum noemt ook kalkafzettingen en schade aan de nieren.
Dat risico komt vrijwel alleen van supplementen. Van gewone voeding en van de zon krijg je geen overdosis. Een portie forel van 100 gram levert al 9,4 microgram, bijna de 10 microgram die je per dag nodig hebt.
“Maar of je er baat bij hebt om meer dan 10 microgram binnen te krijgen, weten we ook niet.”
Slik je een multivitamine en daarnaast een los potje vitamine D, tel dan de hoeveelheden op het etiket bij elkaar op. Voor volwassenen ligt de grens op 100 microgram per dag, voor kinderen van 1 tot en met 10 jaar op 50.
Bronnen: Voedingscentrum, Pointer, RIVM
Wat merk je in je auto als de verbinding met internet wegvalt, in een parkeergarage of bij een storing bij de fabrikant? De auto blijft rijden, dat valt dus mee. Wat stopt, zijn de diensten die via de servers van de fabrikant lopen. En dat zijn er nogal wat.
Een moderne auto werkt als een keten van de auto, het mobiele netwerk en de computers van het merk, legt dealer Frank Vaneman Automotive uit. Hapert één schakel, dan zie je dat in de auto of in de app, “zonder dat er iets stuk is”.
Staat je auto lang stil, dan kan hij ook in een spaarstand gaan om de accu te sparen. Commando’s uit de app komen dan pas aan als de auto weer “wakker” is.
Meestal wel, maar niet altijd. Op 19 november 2021 konden Tesla-rijders wereldwijd hun auto urenlang niet openen of starten met de app. Op DownDetector kwamen zo’n vijfhonderd meldingen binnen. Topman Elon Musk bood op Twitter excuses aan: “Sorry, we nemen maatregelen zodat dit niet meer gebeurt.” Eigenaren met de sleutelkaart of afstandsbediening op zak konden wel wegrijden.
Een telefoon als sleutel heeft nog een zwakke plek: een lege accu. Polestar schrijft in de handleiding dat de digitale sleutel dan niet werkt en raadt aan een normale sleutel als vervanging te gebruiken.
De auto weet via gps waar hij is, ook zonder internet. Of je een route krijgt, hangt af van de kaarten. Bij auto’s met Google ingebouwd werkt Google Maps offline alleen met kaarten die je vooraf hebt gedownload. Die verlopen een jaar na het downloaden, meldt Google.
Navigeer je met je telefoon via Apple CarPlay of Android Auto, dan geldt hetzelfde voor de app op je telefoon. Waze biedt geen offline kaarten, schreef ID.nl. Daarmee sta je in een gebied zonder bereik dus zonder route.
Sinds 2018 hebben nieuwe automodellen eCall, een systeem dat na een zwaar ongeluk zelf 112 belt en je locatie doorgeeft. Het belt via het mobiele netwerk, en bij veel auto’s via 2G. Dat netwerk verdwijnt. Odido stopte er op 1 juni 2023 mee, VodafoneZiggo volgt naar verwachting in de loop van 2027 en KPN stopt op 1 december 2027.
De ANWB schat dat het om ongeveer 2 miljoen van de 3 miljoen auto’s met eCall gaat. Van ongeveer 1 miljoen is de software al voorbereid op 4G of 5G, bij de rest is een nieuwe module nodig. WEL schreef in april al over de zorgen van de ANWB over het alarmsysteem. Een werkende eCall is een eis bij de APK, en een waarschuwingslampje voor het systeem betekent afkeuring.
“Tot nu toe is er heel weinig gebeurd.”
Dat zei Harm Zeven van de ANWB in april tegen Kassa. Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat wil niet dat auto’s hierom worden afgekeurd en werkt sinds mei aan een gedoogconstructie. Een besluit is er nog niet. Je auto wordt er niet onveilig door en je kunt altijd zelf 112 bellen met je telefoon, schrijft Toyota.
Bronnen: Kassa, Google, Frank Vaneman Automotive
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/10/22074404/221026VER_2037675337_php.jpg)
Ja je weet het natuurlijk nooit met stabiel genie Donald Trump maar het lijkt erop dat er weer iets staat te gebeuren in Iran. De Amerikaanse president gaf vannacht te kennen dat er momenteel niet wordt onderhandeld met Iran en dat er (dus) iets 'staat te gebeuren'. En dan krijg je zo'n vage uitspraak als: "Most people seem to think it’s after the election, we’re gonna see what happens." Met die 'election' doelt hij op de Amerikaanse midterm-verkiezingen van 3 november. De New York Times denkt evenwel dat mogelijke nieuwe aanvallen pas ná 3 november komen en dat 'energie-infrastructuur, nucleaire faciliteiten en raket- en drone-installaties' het doelwit zullen zijn. Het heeft er hoe dan ook alle schijn van dat Trump (weer) een voorstander is van (preventieve) aanvallen op Iran.
Ook in Israël zijn er verkiezingen (dinsdag de 27ste) en daar lijken ze 'de' aanval juist vóór die verkiezingen te willen uitvoeren. Daar willen ze sowieso een stap verder gaan dan de Amerikanen: premier Benjamin Netanyahu heeft gezegd dat Iran weer bezig is met de ontwikkeling van een kernwapen en dat 'de enige manier om deze dreiging te stoppen het omverwerpen van het regime is'. De IDF, de Mossad en andere veiligheidsdiensten zouden hierover 'geïnformeerd' zijn. Maandag voerde Israël nog een volledige aanvalssimulatie uit met tientallen gevechts- en tankvliegtuigen. Het geweld vloog dóór Syrië en Irak tot aan de Iraanse grens, om de 'oefening' daar af te breken. Israël had de VS op voorhand geïnformeerd over deze 'show of force'. Amerikaanse bronnen zeggen tegen Axios dat het wel leek alsof Israël WILDE dat de Iraanse luchtafweer zou reageren, zodat het een goede reden kreeg om Iran écht aan te vallen.
Een andere belangrijke indicatie dat er OORLOG komt: Amerika heeft het personeel en de diplomaten in het Midden-Oosten de voorbije dagen stilletjes, maar drastisch, teruggeschroefd. Dat Amerika diplomaten en hun familieleden met spoed naar veilige landen brengt rolde gisterenavond zelfs via een bericht bij persbureau AFP naar buiten, maar werd daarop ontkend door de Amerikaanse woordvoerder van Buitenlandse Zaken. Volgens hem zou het alleen gaan om Amerikanen in Saudi-Arabië en zou het samenhangen met dreiging van de Houthi's.
Via staatspersbureau Fars heeft Iran alvast gedreigd 'politieke doelen gelieerd aan de Verenigde Staten' aan te pakken bij een volgende ronde van de oorlog. Maar dát er een nieuwe ronde komt, lijkt ook volgens de Iraniërs wel vast te staan.
Of, hoe we bovenstaand verhaal in normaal Nederlands noemen: GOEDEMORGEN.
Doneer hier
