Heb je een aflossingsvrij deel op je hypotheek en een flinke buffer op je spaarrekening? Dan kan een extra aflossing in december je in 2027 belasting schelen. Het kabinet wil het heffingsvrije vermogen in box 3 bijna halveren, en wat je op 1 januari bezit, bepaalt je aanslag over het hele jaar. Alleen weet je waarschijnlijk pas vlak voor kerst of die halvering echt doorgaat.
Volgens rekensite Nettonu gaat het heffingsvrije vermogen in 2027 volgens de huidige wet naar €60.098 per persoon, maar volgens het voorstel naar €30.846. Voor fiscale partners zakt de grens van €120.196 naar €61.692. Een gepensioneerd stel met €100.000 spaargeld zit nu dus nog ruim onder de grens, maar komt met het voorstel ongeveer €38.000 boven de grens uit.
Nettonu rekent voor 2027 met een forfait van 1,28% op spaargeld, en daarover betaal je 36 procent. Dat komt neer op zo'n €4,60 per €1.000 boven de grens. Lost dat stel vóór 1 januari zo'n €38.000 af, dan zakt het spaargeld onder de nieuwe grens. Zo zou het volgens het voorstel geen box 3 betalen. Dat box 3-inkomen kan ook je ouderenkorting raken, schreven we eerder in "Gepensioneerd stel met €100.000 spaargeld? Volgend jaar betaal je mogelijk ineens box 3, en het kan ook je ouderenkorting kosten".
Het voordeel zit erin dat je geld van je spaarrekening haalt en het in je huis stopt. Volgens Nettonu verlaagt aflossen op een schuld die niet in box 3 valt, zoals je hypotheek, je box 3-vermogen. Dat geldt dus voor een hypotheek in box 1, zoals een aflossingsvrij deel dat al vóór 2013 bestond. Zo'n lening valt volgens Financial Life Plan vaak onder het overgangsrecht hypotheek 2013.
Heb je je aflossingsvrije deel na 2013 afgesloten? Dan valt dat deel volgens De Hypotheekshop al in box 3, en valt het geleende bedrag als schuld in box 3. Die schuld telt dan al mee in je box 3-berekening. Los je met spaargeld af, dan worden je bezittingen én je schulden kleiner. Ga dus niet zomaar uit van hetzelfde voordeel, maar laat het voor jouw situatie doorrekenen.
Los je af op een deel waarvan de rente aftrekbaar is, dan verlies je een deel van die aftrek. Volgens HomeFinance krijg je daardoor minder hypotheekrenteaftrek, wat uw belastingvoordeel verlaagt en zelfs tot een hogere inkomstenbelasting kan leiden. Daar staat tegenover dat je hypotheekrente volgens de Consumentenbond meestal hoger is dan de rente op je spaarrekening. Ook als je het belastingvoordeel van hypotheekrenteaftrek meetelt, is aflossen heel vaak voordeliger.
Voor de oudste aflossingsvrije hypotheken is die aftrek bovendien tijdelijk. Bij een hypotheek die al vóór 1 januari 2001 bestond, mag je de rente volgens Headliner nog tot en met 31 december 2030 aftrekken. Het grootste nadeel is iets anders: geld dat je aflost, staat niet meer op je rekening. Houd dus genoeg over voor onverwachte uitgaven.
Wie pas in januari aflost, is een heel jaar te laat.
Volgens de Consumentenbond mag je per kalenderjaar minimaal 10% van de oorspronkelijke hoofdsom van de hypotheek boetevrij extra aflossen. Bij sommige hypotheekaanbieders is het zelfs 15 of 20%. Wat je in een jaar niet gebruikt, vervalt. Een aflossing in december valt dus binnen je ruimte voor 2026, en in januari begin je weer met een nieuwe ruimte.
- Dit jaar mag je vaak meer boetevrij aflossen dan normaal. Volgens de Consumentenbond komt dat doordat de hypotheekrente nu hoger is dan een paar jaar geleden.
- Op de renteherzieningsdatum aan het einde van de rentevaste periode kun je altijd boetevrij aflossen.
- Bij ABN AMRO kun je op een aflossingsvrije hypotheek meestal 10% per jaar extra aflossen uit eigen middelen zonder kosten.
- Heb je meerdere leningdelen? Dan heeft elk leningdeel een eigen limiet.
Dat januari te laat is, bleek eerder bij het gerechtshof in Den Haag. Daar ging het om iemand die in januari haar hypotheek had afgelost. Volgens Moore DRV werd het geld wel volledig meegeteld voor de belastingheffing in box 3, hoewel het het grootste deel van het jaar geen rendement had opgeleverd.
Geld rond de jaarwisseling even van je spaarrekening halen en het later terugzetten, mag niet. Volgens Nettonu heet dat peildatumarbitrage. Als er minder dan drie maanden tussen de omzetting en de terugzetting zit en er geen zakelijke reden voor is, draait de Belastingdienst het terug. Een aflossing op je hypotheek moet je dus zien als een definitieve keuze.
Volgens Het Financieele Dagblad wil de Eerste Kamer de box 3-wijziging nu tóch voor kerst behandelen, ondanks eerdere aarzelingen. Staatssecretaris Eerenberg spoorde de senaat maandagavond aan tot haast:
Voor we onder de kerstboom zitten, moet er een besluit zijn genomen.
Eerenberg sprak volgens de krant van 'marges van dagen'. De Tweede Kamer stemt volgens De Zaak op 12 november 2026 over het Belastingplan 2027. De planning tot 15 december beschreven we eerder in "Iedereen denkt dat de kleine spaarder is gered, maar wie vóór 1 januari wil schenken, moet naar 2027 kijken". Is de halvering al zeker? Volgens Nettonu niet: het voorstel is een novelle, een wijziging op een wetsvoorstel dat er al ligt. Het advies van De Zaak: Wacht niet op de stemming in de Eerste Kamer: 1 januari is de peildatum en die schuift niet.
- Zoek uit in welke box je aflossingsvrije deel valt. Kijk naar de datum waarop je de lening afsloot en naar je laatste aangifte.
- Zoek in je hypotheekvoorwaarden op hoeveel je dit jaar nog boetevrij mag aflossen, en of je dit jaar al extra hebt afgelost.
- Reken twee scenario's door: de grens van €60.098 en de grens van €30.846 per persoon. De box 3-calculator van Nettonu rekent beide uit.
- Houd genoeg spaargeld over als buffer. Wat je hebt afgelost, kun je niet zomaar terugkrijgen.
- Wil je aflossen? Wacht dan niet tot de laatste week van december. Het geld moet vóór 1 januari van je rekening af zijn.
- Twijfel je over je renteaftrek of over een schuld in box 3? Leg je situatie voor aan je hypotheekadviseur of belastingadviseur.
Bronnen: Het Financieele Dagblad, Nettonu, De Zaak, Consumentenbond, HomeFinance, Financial Life Plan, De Hypotheekshop, Headliner, Hypotheeklastencalculator.nl, ABN AMRO, Moore DRV
