Het vertrouwen op de kapitaalmarkten dat de Amerikaanse dollar over twintig jaar nog steeds de wereldreservemunt zal zijn, is lager dan ooit. Het wantrouwen is overduidelijk. En als de dollar daadwerkelijk zijn status als reservemunt zou verliezen, zou het tijdperk van het Amerikaanse imperium, waarvoor al vele necrologieën zijn geschreven, definitief voorbij zijn. Geopolitiek gezien zou dat tot grote onrust leiden.

Ray Dalio bouwde 's werelds grootste hedgefonds op en ontwikkelde daarbij een theorie over de opkomst en ondergang van grote rijken: de "Big Cycle Theory". Het Amerikaanse imperium, zegt hij tegen kwaliteitskrant de Suddeutsche stort momenteel voor onze ogen in elkaar.

Hoe imperia floreren en valle

• Een land investeert zwaar in onderwijs, innovatie en infrastructuur, wordt economisch dominant en ontwikkelt een sterke munt die wereldreservemunt wordt. ​
• Rijkdom concentreert zich, ongelijkheid groeit, schulden lopen op, populisme laait op en cultuuroorlogen blokkeren probleemoplossende politiek.
• Voorbeelden: China, Nederland in de 17 eeuw, Louis de XVI
• Engeland​

In de eindfase:

• Worden dure militaire avonturen en sociale beloftes alleen nog met meer schuld gefinancierd. ​
• Drukt de centrale bank nieuw geld om schulden weg te inflateren, wat het vertrouwen in de munt ondermijnt en het einde van de reserve‑valutastatus inluidt. ​

VS dankzij Trump snel op weg naar 'economische hartaanval'

De VS in de neergaande fase

Het artikel verbindt Dalio’s theorie direct met de actuele situatie van de VS. ​

• De Amerikaanse staatsschuld bedraagt ongeveer 130% van het jaarlijkse bbp; sinds de coronacrisis werd veel nieuw geld gecreëerd, wat inflatie tot bijna 8% opstuwde. ​
• Ter financiering van een groter defensiebudget kiest Donald Trump in zijn laatste begroting opnieuw voor extra schulden, terwijl rechts een harde cultuuroorlog voert die oplossingen bemoeilijkt. ​

De markten weerspiegelen het dalende vertrouwen:

• Na juridische stappen van het ministerie van Justitie onder Trump tegen Fed-voorzitter Jerome Powell steeg de goudprijs scherp en verzwakte de dollar. ​
• Een troy ounce goud noteert inmiddels boven de 4.600 dollar, historisch hoog, wat neerkomt op een impliciete weddenschap tegen de dollar als wereldreservemunt. ​

Dalio waarschuwde recent in de Financial Times dat de Amerikaanse schuldenberg kan eindigen in een “economische hartaanval”. Tegelijkertijd staat China volgens hem klaar als kandidaat-opvolger van de wankelende hegemon, in lijn met Xi Jinpings nadruk op denken in eeuwen in plaats van kwartalen.

"Het Amerikaanse imperium stort momenteel voor onze ogen in elkaar."

AMSTERDAM (ANP) - Fastned, een uitbater van laadstations voor elektrische auto's, heeft in het afgelopen kwartaal opnieuw een recordomzet geboekt. Het bedrijf opende in het vierde kwartaal van 2025 nieuwe laadstations en breidde bestaande locaties uit. Tijdens de vakantieperiode hebben meer mensen volgens Fastned hun voertuigen opgeladen en het bedrijf profiteerde van de aanhoudende groei van het aantal volledig elektrische voertuigen.

De omzet uit het laden van voertuigen kwam vorig kwartaal uit op 38,1 miljoen euro. Dat is 44 procent meer dan een jaar eerder. In het derde kwartaal van 2025 ging ook al een recordomzet in de boeken.

Fastned opende in oktober, november en december 26 nieuwe snellaadstations in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Daarmee komt het aantal oplaadpunten van het bedrijf uit op 406, verspreid over negen Europese landen. Ook opende Fastned zijn eerste station in Spanje.

DEN HAAG (ANP) - Nieuw onderzoek door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) kan helpen bij het oplossen van moordzaken waarbij pijnstillers zoals morfine zijn gebruikt, stelt het instituut. Rogier van der Hulst, toxicoloog bij het NFI, deed de afgelopen jaren onderzoek naar de verdeling van morfine in het menselijk lichaam na overlijden.

Het onderzoek vond plaats bij vijf mensen die allemaal morfine op recept gebruikten voor hun dood en die hun lichaam beschikbaar hebben gesteld aan de wetenschap. Na hun overlijden werden monsters genomen na 24 en 48 uur en na 13 weken. "Het volgen van een stof over meerdere tijdstippen in één persoon is uniek en geeft waardevolle informatie in zaken waarbij overleden personen laat worden ontdekt, zoals bijvoorbeeld mensen die lang in huis of buiten hebben gelegen, of bij opgravingen", aldus Van der Hulst.

Door langere tijd concentraties morfine te kunnen volgen op meerdere plekken in het lichaam, wordt meer duidelijk over de verdeling na overlijden, meent Van der Hulst. "Als je de concentratie ten tijde van overlijden beter kunt inschatten, kun je ook met grotere zekerheid bepalen of er tijdens het overlijden sprake was van vergiftiging."

Wetenschappelijke begraafplaats

Het onderzoek werd gedaan op een wetenschappelijke begraafplaats naast de kliniek van Amsterdam UMC, waar onderzoek plaatsvindt naar ontbinding bij mensen. "Het klinkt misschien als een vrij luguber onderzoek, maar we doen het uiteindelijk voor mogelijke slachtoffers van een misdrijf: wij vertellen het verhaal dat zij zelf niet meer kunnen vertellen", aldus Van der Hulst.

Uit het onderzoek blijkt onder meer dat spierweefsel en hersenweefsel dertien weken na overlijden een goed alternatief vormen voor bloed bij toxicologisch onderzoek. Volgend jaar wordt begonnen aan een vervolgonderzoek, dat zich ook zal richten op andere stoffen en processen in het lichaam na overlijden.

DEN HAAG (ANP) - Nieuw onderzoek door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) kan helpen bij het oplossen van moordzaken waarbij pijnstillers zoals morfine zijn gebruikt, stelt het instituut. Rogier van der Hulst, toxicoloog bij het NFI, deed de afgelopen jaren onderzoek naar de verdeling van morfine in het menselijk lichaam na overlijden.

Het onderzoek vond plaats bij vijf mensen die allemaal morfine op recept gebruikten voor hun dood en die hun lichaam beschikbaar hebben gesteld aan de wetenschap. Na hun overlijden werden monsters genomen na 24 en 48 uur en na 13 weken. "Het volgen van een stof over meerdere tijdstippen in één persoon is uniek en geeft waardevolle informatie in zaken waarbij overleden personen laat worden ontdekt, zoals bijvoorbeeld mensen die lang in huis of buiten hebben gelegen, of bij opgravingen", aldus Van der Hulst.

Door langere tijd concentraties morfine te kunnen volgen op meerdere plekken in het lichaam, wordt meer duidelijk over de verdeling na overlijden, meent Van der Hulst. "Als je de concentratie ten tijde van overlijden beter kunt inschatten, kun je ook met grotere zekerheid bepalen of er tijdens het overlijden sprake was van vergiftiging."

Wetenschappelijke begraafplaats

Het onderzoek werd gedaan op een wetenschappelijke begraafplaats naast de kliniek van Amsterdam UMC, waar onderzoek plaatsvindt naar ontbinding bij mensen. "Het klinkt misschien als een vrij luguber onderzoek, maar we doen het uiteindelijk voor mogelijke slachtoffers van een misdrijf: wij vertellen het verhaal dat zij zelf niet meer kunnen vertellen", aldus Van der Hulst.

Uit het onderzoek blijkt onder meer dat spierweefsel en hersenweefsel dertien weken na overlijden een goed alternatief vormen voor bloed bij toxicologisch onderzoek. Volgend jaar wordt begonnen aan een vervolgonderzoek, dat zich ook zal richten op andere stoffen en processen in het lichaam na overlijden.

DEN HAAG (ANP) - Drinkwaterbedrijven en waterschappen vragen het nieuwe kabinet dringend maatregelen te nemen, zodat Nederland over voldoende schoon drinkwater blijft beschikken. "Alle tien drinkwaterbedrijven moeten voor 2030 hun productiecapaciteit uitbreiden. Het is helemaal niet zeker dat dit lukt; zonder snelle actie ontstaan in steeds meer regio's knelpunten", schrijven ze samen in een manifest.

De waterschappen en drinkwaterbedrijven waarschuwen voor grote maatschappelijke schade als er niet snel verandering komt: "Nieuwe woningen krijgen geen drinkwater. Aan bedrijven wordt nu soms al 'nee' verkocht."

Het nieuwe kabinet moet onder meer actie ondernemen tegen vervuiling, bepleiten de organisaties. Drinkwaterbronnen worden bedreigd door vervuiling vanuit industrie, landbouw en huishoudens, schrijven ze. Het gaat dan onder meer om PFAS, meststoffen en medicijnresten. Alleen inzetten op achteraf zuiveren is niet genoeg. "Wat er niet in komt, hoeft er ook niet uit", benadrukt de watersector. Die vraagt ook om meer ruimte om water vast te houden en nieuwe drinkwaterbronnen aan te boren.

Bestaanszekerheid

"De uitdagingen rond waterkwaliteit en beschikbaarheid zijn groot en raken direct aan bestaanszekerheid", benadrukken de opstellers van het manifest. "Zonder schoon en voldoende water is er geen goede volksgezondheid, geen veiligheid, geen landbouw, geen natuur en geen welvaart."

De uitdagingen worden "steeds groter" en de waterschappen en -bedrijven zeggen dat ze tegen grenzen aanlopen. Ook wat betreft waterbesparing zien ze een belangrijke taak voor het volgende kabinet. Ze raden aan "alle gebruikers" van water daarbij te betrekken. Mogelijk kan ook hergebruik van drinkwater en het gebruik van regenwater bijdragen aan het oplossen van tekorten.

Social

Of het gisternacht de nacht zou worden (het werd de nacht niet) las u hier. Het leek er echt even op dat de Amerikaanse interventie plaats ging vinden, maar deze bleef uit. Gisteravond sloot Iran het luchtruim, maar later in de nacht werd het heropend en inmiddels vliegen de gebruikelijke lijnen weer. En in diezelfde nacht zei Trump dat hij betwijfelt hoe populair het centrale oppositiefiguur (in de diaspora) kroonprins Reza Pahlavi eigenlijk is in Iran. Trump zei tegen Reuters: "He seems very nice, but I don't know how he'd play within his own country. And we really aren't up to that point yet. I don't know whether or not his country would accept his leadership, and certainly if they would, that would be fine with me." Pahlavi heeft altijd al gezegd dat hij geen macht wil, maar een verbindende, ceremoniële functie wil vervullen in de transitie naar een (waarschijnlijk) constitutionele monarchie. 

Toch ook opmerkelijk, alle Witte Huis-accounts en Trumps eigen accounts plaatsen de afgelopen 24 uur sinds Trumps tweet op 13 januari "Iranian Patriots, KEEP PROTESTING - TAKE OVER YOUR INSTITUTIONS!!! (...) HELP IS ON ITS WAY." überhaupt niets meer over Iran. Enkel over interne aangelegenheden, Zuid-Amerika en GROENLAND. Tot nu toe was er dus geen hulp onderweg en leek Trump zich onderstaand te beroepen op dat hij te horen heeft gekregen dat het regime gestopt is met het doden van demonstranten: "The killing in Iran is stopping, and it has stopped. There is no plan for executions. I've been told that on good authority." Mogelijk verwart hij hier de inderdaad uitgestelde executie van Erfan Soltani met dat het regime demonstranten ook gewoon massaal neermaait op straat. We blijven kijken en hopen.

Die publieke executie wel, maar het massaal doodschieten van demonstranten op straat?

Social

dit ja

Social

Een automobilist is woensdagavond op de Frederik Hendriklaan in Vlaardingen uit de bocht gevlogen en tegen een boom aangereden. De bestuurder is onder andere aangehouden op verdenking van rijden onder invloed. Er is niemand gewond geraakt.

Een Noord-Hollands horecabedrijf moet twee voormalige werknemers elk 2000 euro betalen, omdat de leiding van het bedrijf door hun privé-appberichten had zitten te neuzen.  Dat meldde RTL onlangs. Privé-apps op de werklaptop, wel te verstaan. Dus een mooi precedent tegen alle “de werkgever mag alles op de werkapparatuur”-roepers.

De achtergrond is weinig verrassend een zakelijke ruzie:

De zaak betreft twee jonge koks, die sinds eind 2024 werkten voor een Haarlems café-restaurant, dat onder het Amsterdamse horecabedrijf De Jaren valt. De mannen, die goede vrienden van elkaar zijn, waren door het bedrijf aangetrokken om een nieuw concept voor de keuken te ontwikkelen. Maar de invoer daarvan werd enkele malen uitgesteld, tot frustratie van de koks.

De twee bespraken dit via een Whatsapp-chat, en eentje gebruikte daarbij de zakelijke laptop. En dat ging mis, zo las ik in het vonnis:

[leidinggevende] had de laptop van [bedrijf] nodig om iets te checken voor een partij. Toen ze de laptop opende stond er een chat open tussen [kok 1] en [kok 2]. (Zie bijlage).

Ik denk dat de meeste werkgevers wel beseffen dat je niet gaat zoeken en spitten in privéchatapplicaties. Maar ik zie ook wel dat het onvermijdelijk is als je een laptop opent voor een legitiem doel en je dan een privéconversatie ziet, dat je die dan leest.

Uiteraard is die “als” in de vorige zin cruciaal: als de werkgever gaat snuffelen in WhatsApp-conversaties, wordt het een heel ander verhaal. En dat is natuurlijk een welles-nietes discussie. Maar, zoals de rechter aangeeft, het gaat er vooral om wat je vervolgens doet:

Het is voor de kantonrechter feitelijk onduidelijk gebleven of [die leidinggevende] bewuste handelingen heeft verricht om toegang te verkrijgen tot het WhatsApp-gesprek tussen [verzoeker 1] en [verzoeker 2]. Wel staat zonder meer vast dat zij, nadat zij toegang had, gedurende geruime tijd door de berichten heeft gescrold en actief het gesprek heeft doorzocht. Vervolgens heeft zij zonder toestemming of overleg met [verzoeker 1] en [verzoeker 2] foto’s gemaakt van onderdelen van het gesprek en deze beelden gedeeld met [betrokkene 1], [betrokkene 2] en [betrokkene X].

Zelfs als het scherm dus open stond en je de berichten niet kón missen, dan had je als leidinggevende zo snel mogelijk je ogen moeten sluiten. Als je dat niet doet, is dat ernstig verwijtbaar. En dat werkt door in wat je vervolgens doet:

[bedrijf] heeft zelf bevestigd dat de ontstane vertrouwensbreuk — die uitsluitend het gevolg was van kennisname van de privé-berichten — bepalend was bij de keuze om de arbeidsovereenkomsten niet te verlengen. Daarmee staat vast dat zonder de ongerechtvaardigde inbreuk op de privacy van [kok 1] en [kok 2] deze vertrouwensbreuk niet zou zijn ontstaan. Het causale verband tussen de privacy-schending en het niet-verlengen van de arbeidsovereenkomsten is daarmee direct en evident.

Bijgevolg krijgen ze ieder een billijke vergoeding van € 2.000,- bruto. Omdat ze vrijwel direct een andere baan hadden gevonden, is er geen inkomensschade.

Ik moet zeggen, het klopt helemaal maar als werkgever zou ik het héél moeilijk vinden zo’n stevige negatieve tekst over mij of mijn bedrijf van me af te zetten. Hoe zouden jullie dat doen?

Arnoud

Het bericht Baas leest privé-appjes en moet werknemers elk 2000 euro betalen verscheen eerst op Ius Mentis.

ANALYSE - De VVD laat een zorgelijke trend zien van (mensen) rechten inperken, rechtstaat beschadigen, macht en winst van bedrijven laten prevaleren boven landsbelang, boven het welzijn van burgers.

NOvA – Sinds 2012 controleert de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) de verkiezingsprogramma’s van alle politieke partijen, of programmapunten niet tegen de rechtstaat ingaan. Bij elke nieuwe verkiezing blijkt dat vele programmapunten van de VVD botsen met de rechtstaat.

Zo ook het VVD verkiezingsprogramma in 2025, waar bijna dertig plannen van deze partij een risico vormen voor de rechtsstaat. Fractieleider van de VVD,  Dilan Yeşilgöz noemt het gebruik van de term ‘anti-rechtsstatelijk’ belachelijk en verwijt de Orde het begrip te hebben uitgehold. Volgens Yeşilgöz is het oordeel niet meer dan een ‘mening’.

Rechterlijke Macht – In een van de 2021-2025 concept programmapunten met de titel: Overheid en Democratie, stelt de VVD dat de Nederlandse en Europese rechters hun macht onredelijk uitoefenen. De VVD voorstellen gaan zowel over het beperken van de rol van de rechter alswel de doorwerking van het Europees recht. De kritiek luidt onder andere dat de rechter „dwingt de politiek andere keuzes te maken, terwijl de samenleving zich hier niet over heeft kunnen uitspreken”.

Maar rechters maken geen wetten, zij controleren deze wel, onder andere op rechtsstatelijkheid. De politiek dient de wetsvoorstellen in, en door de rechterlijke macht in te perken door een zgn ‘politieke override’ bij een negatief rechterlijk advies, geeft dat ruimte aan de zittende politieke macht om de wet naar hun eigen politiek belang te vormen.

Europees Hof – En dat gebeurt ook als demissionair minister David van Weel (VVD), toen in de functie als minister van Asiel en Migratie, twee en later drie Afghaanse vrouwen terug wil sturen naar Afghanistan. De VVD staat dan vlak voor de landelijke verkiezing met een laag zetelaantal en beseft dat zij de racistische en eurosceptische PVV achterban terug moet winnen.

Het blokkeren van samenwerking met de PVV blijkt niet genoeg zetels op te leveren, dus is er een verkiezingsstunt nodig. De retoriek over het terugsturen van deze vrouwen blijkt succesvol. Niet alleen laat VVD zien hoe hardline racistisch en wreed zij zijn, maar dagen ook openlijk het Europees Hof van Justitie uit. Deze actie én het populistisch blokkeren van GL-PvdA, plus weer een fooitje gooien naar de achterban, de hypotheekrenteaftrek intact houden, laat de VVD weer in de peilingen stijgen.

Het hoogste Europese rechtsorgaan boog zich in 2024 over een vergelijkbare kwestie in Oostenrijk en stelde vast dat de discriminatie van vrouwen in Afghanistan zo’n flagrante en onverbiddelijke ontkenning van grondrechten is, dat die de facto neerkomt op vervolging. De uitspraak was dan ook dat Afghaanse vrouwen het asielrecht hebben in Europa.

Met andere woorden, er is geen enkele wettelijke grond om deze drie vrouwen terug te sturen naar Afghanistan.

Antifa Motie – Opvallend was ook de motie Antifa, door FvD ingebracht en onder andere gesteund door de VVD. Het is niet aan de politiek maar aan de rechter om een groep of organisatie als terroristisch te duiden. Er komt een herhalend patroon waar de VVD de rol van de rechter wil overnemen of inperken.

Antifa is voluit geschreven Antifascisme. Door de strijd tegen terrorisme als terroristisch aan te merken komt deze motie in een rechterlijk schemergebied. Antifa is geen organisatie, heeft geen formele leden, structuur of leiderschap; het is een decentrale, antifascistische beweging van verschillende individuen en groepen die zich verzetten tegen fascisme en extreemrechts, en is dus meer een ‘beweging’ of ‘ideologie’  in Nederland. Ik ben Antifa, dat was op dinsdag en woensdag was ik opeens terrorist.

Zou de Antifa motie in wet omgezet worden,  zou bv iedere pro Palestina demonstratie als ‘Antifa’ en ’terroristisch’ geduid kunnen worden, in feite iedere demonstratie die de zittende macht onwelgevallig is.

 

Demonstratierecht-Het demonstratierecht  inperken zoals in het VVD programma, is een principiële verschuiving in hoe het grondwettelijk verankerde recht op demonstratie wordt gezien. Demonstraties of protesten worden zo bij voorbaat gecriminaliseerd, die desnoods hardhandig afgestraft moeten worden.

Er zijn duizenden demonstraties per jaar in Nederland, wat neerkomt op 7 á 10 demonstraties per dag, waarvan het overgrote deel geordend en rustig verloopt. Demonstraties mogen schuren in een democratische samenleving, en demonstraties die wetten overtreden zijn verreweg in de minderheid. Er is daarom geen enkele maatschappelijk wettelijke grond om het demonstratierecht zoals die nu staat te veranderen.

Genocideverdrag 1948 – 1970 – Met het schenden van het Genocideverdrag  (VN 1948), negeerde de VVD tevens het Internationaal Strafhof (ICC). Dit verdrag werd door Nederland ondertekend in 1966. Het verdrag in Nederland werd toen van kracht met de Uitvoeringswet Genocideverdrag op 24 oktober 1970. Het verdrag in de Nederlandse wet werd geïntegreerd om genocide te voorkomen. Voorkomen, dus niet hoe fractieleider Dilan Yeşilgöz de weigering tot uitvoering van het verdrag bleef verdedigen. Met de bewering dat er eerst gerechtelijk genocide moest worden vastgesteld, negeerde zij de Uitvoeringswet Genocideverdrag uit 1970. Diverse organisaties waarschuwde toen al reeds dat er mogelijk genocide plaatsvond, en bevestigde uiteindelijk genocide in Gaza Palestina.

Met toestemming van The Rights Forum

Volgende keer: De radicalisering in de VVD 2 | Mensenrechten

 

Met dank aan Janos en P.J.Cokema voor hun begeleiding.

De grootste cloudleverancier van de wereld speelt in op de groeiende behoefte aan ‘Europese’ en ‘soevereine’ technologie. Maar Amazon blijft een Amerikaans bedrijf. Dat botst niet, volgens AWS-directeur in de Benelux Daniëlle Gorlick.