Herken je het patroon? Telkens dezelfde soort ruzies, dezelfde onzekerheid, dezelfde partners die niet bij je passen? De kans is groot dat je hechtingsstijl daar debet aan is. Het goede nieuws volgens relatietherapeut Esther Cat: die stijl ligt niet vast.
In de psychologie worden van oudsher vier hechtingsstijlen onderscheiden: veilig, angstig, vermijdend en gedesorganiseerd. Dat model werd al in de jaren tachtig ontwikkeld en was destijds baanbrekend. Esther Cat van de praktijk voor Liefdestherapie vindt het inmiddels wat achterhaald.
Zij deelt mensen liever in puur op basis van 'veilig' en 'onveilig', waarbij angstig, vermijdend en gedesorganiseerd allemaal onder die laatste noemer vallen.
Twee onveilige hechtingsstijlen samen, dat botst meestal
Of je veilig of onveilig gehecht bent, heeft grotendeels te maken met je opvoeding. Waren je ouders emotioneel en/of fysiek afwezig, dan leerde je op jonge leeftijd al dat je moest vechten voor je plekje en de liefde. Dat patroon neem je later mee in vriendschappen en relaties.
Wie het bij zijn ouders niet heeft meegekregen, valt niet per se buiten de boot. Volgens Esther kunnen zogeheten herstelfiguren daarbij helpen. "Denk aan een trainer bij de sportverenging, een leraar op school of een aanwezig familielid buiten het gezin. Deze mensen zijn niet honderd procent bepalend voor je hechtingsstijl, je ouders blijven de belangrijkste bepalende factor, maar ze kunnen je wel dingen leren waardoor je ook die veilige stijl leert kennen", zegt ze in Jan Magazine.
Door ook aandacht te vestigen op die veilige aspecten, leert iemand weer te vertrouwen in zijn eigen handelen
Hoe minder van zulke figuren iemand in zijn leven heeft, hoe groter de kans dat hij later veel last krijgt van zijn hechtingsstijl.
Esther is ervan overtuigd dat een onveilige hechtingsstijl om te vormen is naar een veilige, al gebeurt dat niet vanzelf. "Je moet daar zelf wel bewuste keuzes voor maken zoals therapie volgen, en het kan meerdere jaren duren voordat je die aangeleerde patronen hebt doorbroken."
Naast therapie kan ook een goede partner helpend werken bij het helingsproces. Maar in de praktijk loopt dat vaak anders. "In de praktijk komt het echter vaak voor dat iemand met een onveilige hechting valt op iemand die dat net zo goed heeft. En twee onveilige hechtingsstijlen samen, dat botst meestal." Hoe vaker dat gebeurt, hoe groter volgens Esther de kans dat iemand uiteindelijk naar een therapeut stapt.
Een belangrijk onderdeel van dat helingsproces is volgens Esther het zoeken naar nuance. "Natuurlijk zijn er extreme gevallen waarin een opvoeding echt alleen maar onveilig was, maar in veel gevallen is het een combinatie van veilig en onveilig. Door ook aandacht te vestigen op die veilige aspecten, leert iemand weer te vertrouwen in zijn eigen handelen."
Bron: Jan Magazine
