Thomas Hawk posted a photo:
“Ik ben zó overprikkeld.” Je hoort het steeds vaker op verjaardagen, op kantoor of bij de ingang van de basisschool. Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee? En belangrijker: wat is de remedie als je hoofd overloopt?
Brankele Frank, neurobioloog, podcastmaker en winnaar van De Slimste Mens, dook in dat fenomeen voor haar nieuwe boek Het Grote Ontprikkelboek. Haar conclusie is dat we ons brein niet minder moeten prikkelen, maar anders.
"Ik had een beetje een haat-liefdeverhouding met het woord. Ik dacht: wat bedoelen mensen daar nou eigenlijk mee? Wat is dat, overprikkeld zijn?"
Volgens Frank is overprikkeling lang niet altijd hetzelfde. Mensen met hersenletsel, ADHD of hoogsensitiviteit verwerken prikkels daadwerkelijk anders. Maar voor de meeste mensen betekent het simpelweg mentale uitputting.
"Zij bedoelen meer dat er veel op ze af is gekomen gedurende de dag en dat ze zich daardoor overweldigd voelen."
Hoewel veel mensen denken dat smartphones en sociale media de grote boosdoeners zijn, blijkt mentale overbelasting allesbehalve nieuw. "Tot in de Griekse oudheid kwam ik ziektebeelden tegen die één-op-één zo lezen."
Ook tijdens de industriële revolutie kregen mensen al klachten door nieuwe technologieën zoals de trein en de telegraaf. Nu zijn het internet, smartphones en AI die ons brein op scherp zetten. "De boel is flink opgeschud en iedereen moet maar harder blijven rennen om het bij te houden", aldus Frank.
Even in een stille ruimte zitten lijkt logisch, maar volgens Frank werkt dat vaak maar tijdelijk. "Het uit de weg gaan van prikkels kan je namelijk juist gevoeliger maken voor prikkels."
Veel beter is het om je hersenen op een andere manier bezig te houden. Fysieke activiteit werkt bijvoorbeeld verrassend goed tegen mentale overbelasting. "Als je hersenen moe zijn, moet je ze niet ontprikkelen maar op een andere manier prikkelen."
Dus: wandelen in de natuur, dansen, muziek maken, tekenen, breien of zelfs houthakken. Eindeloos scrollen op je telefoon gaat je echt niet helpen om tot rust te komen. Niemand wordt daar uiteindelijk echt gelukkiger van.
Bron: RTL Nieuws
MOSKOU (ANP/RTR) - Het Kremlin stelt dat er een lange weg is te gaan naar een vredesdeal met Oekraïne. Er geldt sinds zaterdag een driedaags staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne, die al ruim vier jaar in oorlog zijn.
Het bestand werd vrijdag afgekondigd door de Amerikaanse president Donald Trump, waarna beide landen publiekelijk bevestigden de strijd tijdelijk te staken. Trump verklaarde toen ook dat de gesprekken over het beëindigen van de oorlog doorgaan. "Hopelijk is dit het begin van het einde van een erg lange, dodelijke en zwaar bevochten oorlog", aldus Trump.
Trumps inspanningen om vrede in Oekraïne te bewerkstelligen lijken te zijn vertraagd door de oorlog in Iran. De Verenigde Staten en Israël vielen dat land eind februari aan. De vijandelijkheden zijn inmiddels grotendeels gestaakt, maar een vredesdeal met Iran blijft uit.
Jarenlang gold hardlopen als dé nummer één sport voor een gezond hart. Zwemmen stond ernaast als zachte, gewrichtsvriendelijke optie. Nu laat een nieuwe studie met ratten zien dat het zwembad het misschien wint van de hardloopband: zwemmende dieren ontwikkelen een grotere en sterkere hartspier dan hun rennende soortgenoten, bij precies dezelfde trainingsduur en -intensiteit. Maar voordat we allemaal een badmuts kopen, is één vraag belangrijker dan die laboratoriumuitslag: welke sport houd je in het echte leven het makkelijkst vol?
Onderzoekers van de Federale Universiteit van São Paulo verdeelden mannelijke labratten in drie groepen: een sedentaire groep, een loopbandgroep en een zwemgroep. De dieren in de hardloop- en zwemgroep trainden acht weken lang, vijf dagen per week, zestig minuten per dag, op zo’n 75 procent van hun maximale zuurstofopname.
In grote lijnen werd iedereen fitter. Zowel de lopende als zwemmende ratten zagen hun piek-zuurstofopname met meer dan 5 procent stijgen, terwijl de ongetrainde ratten juist achteruit gingen. Op het niveau van algemene conditie waren zwemmen en hardlopen dus gelijkwaardig.
Het verschil zat in de borstkas. Alleen in de zwemgroep nam de hartmassa duidelijk toe ten opzichte van het lichaamsgewicht, vooral in de linkerhartkamer, de pomp die bloed naar het hele lichaam stuwt. Hartspiercellen van de zwemmers waren breder en hun interne structuren groter, allemaal kenmerken van gezonde, door training veroorzaakte harthypertrofie. Bij de hardlopende ratten zagen de harten er op die punten statistisch vrijwel hetzelfde uit als bij de luie controlegroep.
De onderzoekers keken ook onder de motorkap, op moleculair niveau. Daar sprong één eiwit in het oog: PTEN, een soort rempedaal op een groeipad in de hartspier. Bij de zwemmende ratten was PTEN duidelijk verlaagd, waardoor die rem deels werd losgelaten. Dat zette een kettingreactie aan van signalen die hartcellen stimuleren om nieuwe bouwstenen aan te maken.
Zwemmen zorgde bovendien voor hogere niveaus van verschillende microRNA’s – kleine genetische schakelaars – waarvan er twee PTEN direct onderdrukken. Hardlopen activeerde sommige van dezelfde routes, maar veel minder sterk. Op weefselniveau bleek dat ook: geïsoleerde stukjes hartspier van de zwemgroep leverden meer kracht en ontspanden sneller dan die van de ren- en controlegroepen.
PULLQUOTE“Als je puur naar de hartspier kijkt, geeft zwemmen een krachtiger groeisignaal dan hardlopen – althans bij ratten.”
Waarom dat verschil?Volgens de onderzoekers speelt water zelf waarschijnlijk een rol. Door de hydrostatische druk stroomt er bij onderdompeling meer bloed terug naar het hart, wat het orgaan bij elke slag extra uitrekt. Die extra volumebelasting lijkt een sterkere prikkel te zijn voor hartgroei dan de drukbelasting van een loopbandtraining.
De verleiding is groot om de kop te trekken: “Zwemmen beter voor hart dan hardlopen”. Toch trapt de studie zelf op de rem. De belangrijkste kanttekeningen staan in de kleine lettertjes:
Bovendien vertaalt een gecontroleerd laboratorium zich slecht naar echte levens. Een rat heeft geen werkdag, geen kinderen die uit school moeten worden gehaald en geen excuses om het zwembad te mijden. Mensen wel.
Daar komen praktische verschillen bij:
Juist die drempel bepaalt of iemand één keer enthousiast begint of jarenlang volhoudt.
Voor je hart is de beste sport de sport die je blijft doen.Op pure hartspierstructuur heeft zwemmen in dit rattenmodel een streepje voor. Maar op het niveau van volksgezondheid, haalbaarheid en gewoonte heeft hardlopen waarschijnlijk de betere papieren.
Hardlopen is goedkoop, vraagt weinig organisatie en kan makkelijk in korte blokken: twintig minuten voor het ontbijt, een half uurtje in de lunchpauze, drie kwartier in het weekend. Wie liever niet kijkt naar openingstijden en abonnementskosten, komt automatisch bij de stoep, het bos of het park uit.
Zwemmen heeft duidelijk zijn plek: voor mensen met overgewicht, gewrichtsklachten, rugproblemen of een verhoogd blessurerisico is het vaak de veiligste manier om tóch de hartslag flink omhoog te krijgen. De lage impact op gewrichten maakt langere sessies mogelijk zonder dat pezen en knieën meteen protesteren.
AMSTERDAM (ANP) - Het festival Music On dat zaterdag en zondag zou plaatsvinden in het Meerpark in Amsterdam is op het laatste moment afgelast. De organisatie heeft zaterdag op Instagram gemeld dat de gemeente de vergunning heeft ingetrokken.
Het evenement zou om 12.00 uur van start gaan en was al uitverkocht. Volgens media als Het Parool en AD zouden er 20.000 bezoekers op af komen. De gemeente Amsterdam heeft laten weten dat de Omgevingsdienst een negatief advies heeft gegeven over de tentconstructies. "Daardoor is het onmogelijk om de veiligheid van bezoekers, medewerkers en artiesten te garanderen." De gemeente zegt de teleurstelling voor de bezoekers en organisatie te begrijpen. "Maar de veiligheid van het publiek en medewerkers gaat voor alles."
De organisatie laat weten "geschokt en diep teleurgesteld" te zijn. "Wij kregen deze informatie zelf vandaag pas en verzamelen momenteel meer informatie. We brengen jullie zo snel mogelijk op de hoogte van de volgende stappen en verdere details", valt te lezen op de website van Music On. De organisatie roept mensen op niet naar het festivalterrein te komen. "U krijgt geen toegang."
mikeleonardvisualarts has added a photo to the pool: