Geen chips, geen sterk en geen condooms (S, met verdovende gel). Zo kun je gewoon niet leven als man, maar desondanks worden we zelfs vandaag weer gedwongen het leven te kiezen tijdens deze hybride oorlog tegen onze waardengemeenschap. Maar een gedwongen leven, is overleven. In een MEDIASTATEMENT schrijft Albert Heijn over wat toch wel een heel serieuze hack lijkt:
"Albert Heijn, Etos en Gall & Gall hebben sinds zondagmiddag te maken met een IT-incident. (...) Hierdoor zijn onze websites, apps en klantenservice tijdelijk niet beschikbaar. Ook onze logistieke systemen zijn tijdelijk uitgeschakeld, waardoor we tot nader bericht geen online bestelde boodschappen kunnen bezorgen. Onze winkels blijven open. De kassasystemen en landelijke Bonusaanbiedingen uit de folder van deze week werken. Echter zijn de actieprijzen van afgelopen week nog zichtbaar op de elektronische schapkaartjes. Voor de acties van vorige week is dus mogelijk een lagere prijs zichtbaar op de schapkaartjes dan de kassaprijs. Vanwege het incident werken de spaarsystemen die gekoppeld zijn aan de Mijn AH App en de persoonlijke Bonuskaart momenteel niet. (...) We kunnen nog niet aangeven wanneer onze diensten weer beschikbaar zijn. Zodra er meer duidelijkheid is, delen we een update."
En dan denkt u misschien nou ik bel de klantenservice wel even om te kijken wat dit voor mijn bezorging betekent. MAAR: "Zodra onze klantenservice weer bereikbaar is, helpen onze collega’s klanten met hun vragen." Die is dus ook offline. Later meer. Hier F5'en op website AH, Etos en Gall & Gall, op moment van schrijven inderdaad offline.
Wil je 5 procent fooi geven, 20 procent of liever niets? Je hebt een paar seconden bedenktijd, want de horecamedewerker houdt de betaalterminal met het fooienscherm geen uren voor je gezicht. Zo opende een recent Nu.nl-artikel. Diverse lezers vroegen me: zou dat niet verboden moeten zijn, op die manier fooien vrijwel afdwingen?
Even de wettelijke basis: in Nederland zijn fooien schenkingen van de klant aan het personeel, en dus geen loon. De werkgever mag ze centraal incasseren (zoals met de pinautomaat) maar moet ze dan toevoegen aan de fooienpot. En als de ondernemer pinnen stimuleert, dan is een fooien-optie per pin vrij logisch.
Het probleem is vooral de manier waarom men er om vraagt:
Het fooienscherm zit vol nudges: het knopje met “nee dank je” is vaak niet direct zichtbaar, maar vereist een extra tikje of extra scrollen. Het percentage 20 staat in een groter lettertype in een gekleurd vakje om de klant te verleiden dát aan te klikken. Het zijn voorbeelden van dark patterns (donkere patronen), legt Lotje Beek van Bits of Freedom uit. “Via design word je gestuurd naar een keuze die je anders niet had gemaakt”.Die laatste zin wijst op de wettelijke regels rond oneerlijke handelspraktijken. Consumenten manipuleren om een oneigenlijke keuze te maken, leidt er toe dat de transactie ongeldig wordt (vernietigbaar). Deze genoemde technieken leiden er inderdaad sneller toe dat mensen een fooi-percentage kiezen, waar dan nog bij komt dat je niet zelf afrondt naar een leuk getal maar vrij snel bij 20% uitkomt, wat in Nederland vrij hoog is.
Ik heb ook implementaties gezien waarbij je keurig vier knopjes direct in beeld krijgt: 5%, 10%, 20%, geen fooi. Allemaal gelijk vormgegeven en direct te kiezen. Dat een dark pattern noemen vind ik lastig.
Die in het artikel genoemde medewerker met zo’n blik van “graag nu kiezen en ja je mág nul kiezen als je mijn werk niets bijzonders vond” staat er dan nog steeds bij. Ik neig er naar om dit “ongepaste beïnvloeding” te noemen, en dan uit te komen bij de agressieve handelspraktijk (art. 6:193h BW), het broertje van de oneerlijke.
Het idee hier achter is dat je in vrijheid wilt kunnen bepalen wat je extra wilt geven, en wanneer diegene meekijkt is het moeilijk dat nog te doen. Niemand wil gierig overkomen, of een discussie openen “wat was er niet goed aan het eten dan”. Maar toegegeven, onderzoek ken ik niet.
Hoe veel fooi geven jullie eigenlijk, en maakt het dan uit of je een knopje moet indrukken of geld op tafel laten liggen?
Arnoud
Het bericht Is de fooienknop op de pinautomaat een oneerlijke handelspraktijk? verscheen eerst op Ius Mentis.
Loopt je vaste energiecontract binnenkort af? Dan betaal je voor een nieuw jaarcontract nu meer dan een week geleden. Vattenfall verhoogde op 9 oktober zijn vaste tarieven, en het is niet de enige leverancier. Wie nu moet tekenen, kiest dus niet alleen een leverancier. Je kiest ook hoe lang je vastzit.
Volgens Energievergelijk.nl betaalt een nieuwe klant bij Vattenfall € 94 per jaar meer dan iemand die gisteren tekende. Dat geldt bij 2.300 kWh stroom en 900 m³ gas. De gasprijs ging van €1,733 naar €1,808 per kuub, de stroomprijs van €0,314 naar €0,326 per kWh. Daarmee heeft Vattenfall het hoogste gastarief van de 17 vaste jaarcontracten in die vergelijker.
Vattenfall staat niet alleen. Sinds dinsdag 6 oktober werden 11 vaste contracten duurder, bij 5 leveranciers: naast Vattenfall ook Budget Thuis, Engie, Greenchoice en Vandebron. Bij Engie en Vandebron ging het om bedragen tot € 91 per jaar. Opvallend: Vandebron had op 1 oktober volgens Overstappen.nl nog het goedkoopste jaarcontract.
De oorzaak ligt op de gasbeurs. Een leverancier koopt het gas voor een vast contract vooraf in. Op de Europese beurs steeg de gasprijs volgens Energievergelijk.nl in anderhalve week met 13 procent: van €69,81 per MWh op 29 september naar €78,85 op 8 oktober.
Dat komt bovenop een jaar waarin gas al flink duurder werd. Volgens de NOS lag de gemiddelde gasprijs voor huishoudens eind oktober 2025 op €1,19 per kuub en op 9 oktober op €1,60. Dat is een stijging van bijna 35 procent.
Wat betekent dit voor een huishouden dat 1.000 kuub gas per jaar verbruikt? Alleen de prijsstap van 7,5 cent per kuub bij Vattenfall kost je op gas al €75 per jaar extra. Vergeleken met vorig jaar is het verschil veel groter. Tom Schuitemaker van Pricewise zegt tegen de NOS dat gas 40 tot 50 cent per kuub duurder is. Bij 1.000 kuub komt dat neer op zo'n €500 per jaar.
Tel daar voor stroom nog 250 bij op, dan gaat het heel hard
Normaal betaal je extra voor de zekerheid van een langer contract. Nu ligt dat anders, en eerder legde deze site al uit hoe die omkering werkt. Kort gezegd: een jaarcontract bestaat bijna helemaal uit de dure komende winter, terwijl een driejarig contract ook goedkoper ingekocht gas voor latere jaren bevat. Volgens de NOS komt dat onder meer doordat de verwachting is dat het aanbod van vloeibaar gas de komende jaren toeneemt.
Mensen merken het. Opvallend: contracten met een looptijd van drie jaar worden volgens Schuitemaker tien keer zo vaak aangevraagd als een jaar geleden.
Het voordeel van drie jaar is echt, maar bij een gemiddeld verbruik vaak klein.
Hoe groot het verschil is, hangt af van wie rekent en wanneer. De cijfers hieronder zijn van 1 oktober, dus van vóór de laatste prijsstappen:
Een lager tarief is niet het enige wat telt. Ga je binnen drie jaar verhuizen, dan kan vroegtijdig opzeggen geld kosten. Volgens de ACM is de opzegvergoeding maximaal gelijk aan het bedrag van het verlies dat de energieleverancier lijdt door de voortijdige opzegging. Dalen de prijzen in de tussentijd, en dat is precies wat de markt voor 2027 verwacht, dan kan die vergoeding flink oplopen.
Ook je verbruik telt mee. Volgens Pricewise is een jaarcontract vaak aantrekkelijker voor huishoudens die weinig gas gebruiken. En de verwachte daling is geen zekerheid. Gaslicht.com waarschuwt dat ook de prijzen voor 2027 kunnen oplopen als de problemen rond de Straat van Hormuz aanhouden of de winter streng wordt. Overstappen.nl verwacht zelfs dat gas in 2027 eerder duurder wordt dan goedkoper.
Daar komt de belasting nog bij. Volgens de Consumentenbond stijgt de energiebelasting op gas in 2027 van €0,7268 naar €0,7457 per kuub. Hoe een koude winter de rekening extra kan opdrijven, lees je in 'Waarom een koude winter je gasrekening dit jaar dubbel kan raken'.
Bronnen: Energievergelijk.nl, NOS, TPO, Crypto Insiders, Keuze.nl, Overstappen.nl, Overstappen.nl (gasprijzen), ACM, Gaslicht.com, Consumentenbond, De Dagelijkse Standaard
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse goederenexport is in augustus met bijna 5 procent gestegen ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekendgemaakt. Bedrijven hebben vooral meer machines en transportmiddelen uitgevoerd.
Het gaat om de grootste toename van de goederenexport dit jaar tot nu toe. In juli groeide de export ook al, toen met 2,3 procent. De export van goederen maakt ongeveer driekwart uit van de totale Nederlandse export.
Nederland voerde in augustus ook 2 procent meer goederen in op jaarbasis. Vooral machines en elektrotechnische apparaten werden meer ingevoerd.
Het CBS kijkt elke maand ook naar de omstandigheden waarmee exporteurs te maken hebben. In oktober zijn de omstandigheden voor de export gunstiger dan in augustus. Dat komt vooral doordat het producentenvertrouwen in Duitsland en de eurozone minder negatief is.
DEN HAAG (ANP) - Ruim driekwart van de Nederlanders geeft aan orgaan- en weefseldonatie belangrijk te vinden, maar bijna een derde praat daar nooit over. Dit blijkt uit representatief onderzoek dat de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) liet doen naar de houding tegenover orgaandonatie onder Nederlanders tussen de 18 en 60 jaar.
Bijna 80 procent van de ruim duizend ondervraagden vindt het belangrijk dat er over orgaandonatie wordt gesproken. Tegelijkertijd zeggen de ondervraagden dat ze wel een duidelijke aanleiding nodig hebben om een gesprek daarover te beginnen, zoals het invullen van het donorregister of een reclame op televisie. 31 procent van de Nederlanders heeft het nooit met anderen over orgaandonatie.
Deze week is de Week van het Donorgesprek. Landelijk wordt aandacht gevraagd voor orgaandonatie. Volgens NTS-directeur Naomi Nathan is het "zeker niet vanzelfsprekend" dat het gesprek daarover gevoerd wordt. "Maar het is heel belangrijk om van elkaar te weten hoe je over orgaan- en weefseldonatie denkt en welke keuze je in het Donorregister hebt gemaakt." Dat helpt naasten bij het maken van beslissingen na een overlijden, stelt de organisatie.
'Troost halen'
Behalve de donatie als gespreksonderwerp werd ook de waarde die Nederlanders aan orgaandonatie hechten getoetst. Veruit de meeste Nederlanders, zo'n vier op de vijf, heeft veel waardering voor de mensen die ervoor kiezen organen of weefsel af te staan. De rest van de respondenten had daarover geen duidelijke mening.
Ondervraagden zijn ervan overtuigd dat het leven van een ontvanger na een transplantatie beter wordt en de kans om te blijven leven vergroot. Een op de vijf Nederlanders vindt het vooral waardevol dat de ontvanger na donatie weer iets kan betekenen voor een ander, en een rol kan vervullen als grootouder, zoon, zus of partner. Uit gesprekken met naasten van donoren blijkt eveneens dat "zij troost halen uit de gedachte dat hun dierbare ook na overlijden zoveel voor iemand anders betekent", aldus Nathan van NTS.
De NTS werkt in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en coördineert de landelijke keten van orgaandonatie en (weefsel)transplantatie.
DEN HAAG (ANP) - Het aantal faillissementen is afgelopen maand opnieuw toegenomen. Er gingen 320 bedrijven failliet. Dat zijn er 44 meer dan een jaar eerder in september, een toename van 16 procent. Dat is de grootste stijging van dit jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Volgens het CBS geeft de faillissementsgraad een beter beeld. Die is met 8,5 per 100.000 bedrijven op het hoogste niveau sinds juni vorig jaar. Zeker in 2024 lag het aantal faillissementen nog beduidend hoger.
In de sector vervoer en opslag gingen in september relatief de meeste bedrijven failliet, met een faillissementsgraad van 37,8. In de horeca daalde die juist van 46,7 naar 25,2.
A puzzle for the ages
It’s made of wood, it’s in the shape of a circle, and it is the forum for many an important gathering.
It is also the setting for today’s puzzle.
Continue reading...The latest attack by Houthi rebels on Saudi Arabia may prove to be more calamitous for the region than the world imagines
On Saturday, Houthi rebels launched a shocking and deadly attack on Saudi Arabia’s capital city, Riyadh. At the time of writing, the missile strike on King Khalid international airport has killed at least 13 people and left 300 injured, marking a significant turn in a regional conflagration that is only getting more intense. It was the single most deadly attack on any Gulf country since the US and Israel launched their war on Iran in February. In Saudi Arabia, a country that is unaccustomed to such fatalities, the death toll is bewilderingly high and likely to prompt a bloody response.
Over the past year, the Gulf has entered a new era of instability that is not temporary and cannot be reversed. This may feel like an overstatement – casualties have been relatively low, after all, compared with Gaza and Iran – but the gradual erosion of peace and security in places such as Saudi Arabia, Qatar and the UAE has changed the region more dramatically than its leaders would like to acknowledge.
Nesrine Malik is a Guardian columnist
Continue reading...De Amerikaanse YouTuber Husk IRL maakt video’s waarin hij experimenteert met de grenzen van kunstmatige intelligentie. Hij probeert een chatbot te verleiden tot een strafbaar feit – bijvoorbeeld door hem een vals alibi te geven of een tekening te plagiëren – of er een sollicitatiegesprek mee te oefenen. In een van zijn laatste video’s doet hij iets betrekkelijk simpels wat een video oplevert die tegelijkertijd heel grappig is én heel instructief. Hij opent drie bots op drie telefoons en vraagt ze om samen om en om tot 100 te tellen. (Bekijk hier [1] de video)
Een groepje van vijfjarige kinderen zou dat kunnen doen: je spreekt onderling een volgorde af en dan tel je om en om. Maar de chatbots brengen er weinig van terecht en zouden de 100 zo te zien nooit gehaald hebben als Husk niet af en toe de regie had overgenomen. Ze lagen anders waarschijnlijk nu nog steeds heel enthousiast tegen elkaar te roepen: ‘Exactly! We can do this! Let’s keep the pace going and we will arrive there smoothly’ zonder dat iemand een getal gaf. Het humoristische video’s komt voor een deel uit het contrast tussen dit grote enthousiasme van de bots en de wat slomere manier van praten van de mens.
Er zijn zo te zien twee problemen, het ene wat oppervlakkiger dan het andere. Het oppervlakkige probleem is dat de bots nogal veel zeggen, en dus de hele tijd hun enthousiasme over de opgelegde taak en hun bereidheid om hem uit te voeren uitdrukken. Maar het interessante probleem is hun totale gebrek aan gevoel voor coördinatie.
Het is ook ingewikkeld, in een gesprek, zelfs bij zo’n eenvoudig taakje. Je moet eerst afspreken wie er het eerste komt, en daarbij moet er iemand het initiatief nemen, en dan moet er iemand tweede willen zijn. Dat initiatief nemen lijken de bots nog wel te begrijpen, herhaaldelijk claimen ze ‘I’ll go first’ (vaak zonder dan daadwerkelijk te beginnen), maar geen van hen zegt ooit ‘ok, dan ga ik tweede’. Noch lijkt een van hen er op de schaarse momenten dat ze tellen (ze komen wel bij 100, maar dat kost ze 40 minuten, waarvan je er in het filmpje 20 ziet) echt intern rekening mee te houden wanneer hij aan de beurt is. Als het even draait, roepen ze in willekeurige volgorde het volgende getal, ze wachten niet op elkaar. Een van de drie is bijvoorbeeld wat slomer, en die komt geregeld met een getal dat al geweest is.
Gesprekken voeren is een ingewikkelde taak. Je moet weten wanneer je wel of niet moet beginnen te spreken, en dat luistert al nauw: een fractie van een seconde te lang wachten nadat de ander is gestopt met praten, is ongemakkelijk, te snel invallen is onbeleefd. En hoe weet je dat die ander klaar is? Bovendien is zomaar één woord (bijvoorbeeld: fifty nine) zeggen in sommige omstandigheden onbeleefd, en moet je dat wat aankleden, maar in andere omstandigheden is dat voortdurend aankleden en in een hele zin zeggen en daarbij ook nog zeggen dat je echt op de goede weg bent alleen maar storend.
Ik denk dat je kunt zien dat de chatbots zijn getraind op dialogen met mensen, wat ze erg afwachtend maakt, vandaar dat ze grote moeite hebben om daadwerkelijk te beginnen met tellen. Met elkaar wordt het ingewikkelder, en dan zeker in groepjes. Zichzelf opsplitsen in groepjes ‘agents’ die samen een complexe taak uitvoeren, zoals een ingewikkeld wiskundig probleem oplossen of een computerprogramma schrijven, doet kunstmatige intelligentie overigens wel vaker, maar dan hoeft het niet door dat filter dat getraind is op begripvolle gesprekken met een menselijke gebruiker. En zich zo snel aanpassen aan deze wonderlijke taak, dat lukt niet.
[1] de video: