Heb je een appartement of huis vlak aan zee in Spanje? Dan kan straks één zware storm bepalen of je woning in het publieke kustdomein komt te liggen. In dat domein mag je vaak niet meer verbouwen of uitbreiden. Spanje wil de kustgrens voortaan leggen bij de hoogste golf die ooit in een storm is gemeten. Dat meldt SpanjeVandaag op 20 oktober.
Nog is er niets besloten. Volgens SpanjeVandaag zit het plan nog in de consultatiefase. Het kan wel duizenden woningen aan zee raken.
De wijziging zit verstopt in een besluit over overstromingen
Het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie bracht op 16 juli een ontwerp van een koninklijk besluit over overstromingsrisico's in consultatie. Daarin zit volgens SpanjeVandaag een wijziging van het algemene kustreglement, het Reglamento General de Costas. Minister Sara Aagesen noemde die wijziging niet toen ze het pakket in Valencia presenteerde. Ze bracht het plan als antwoord op het noodweer met zware overstromingen (de dana) van oktober 2024.
Over hoe de grens nu wordt bepaald, verschillen de bronnen. Volgens SpanjeVandaag loopt het publieke zeedomein tot waar de golven in de zwaarste stormen komen, maar alleen als dat punt minstens vijf keer in vijf jaar is bereikt. Het Spaanse medium Qué! schreef in juli dat de grens werd berekend met het gemiddelde bereik van de golven in de vijf zwaarste stormen van een jaar. Over de nieuwe regel zijn beide bronnen het eens: die voorwaarde verdwijnt en de hoogste gemeten golf wordt de grens.
Ook duinen tellen voortaan mee als strand, tenzij ze geïsoleerd landinwaarts liggen.
Eén uitzonderlijke storm kan straks de grens van een heel kustvak verleggen.
Binnen het domein mag je weinig meer
Het publieke domein is in de praktijk al flink gegroeid. Verenigingen van getroffenen rekenen volgens SpanjeVandaag voor dat het sinds 1988 is gegroeid van zo'n 14.000 naar ongeveer 150.000 hectare. Onderzoek van het Spaanse Newtral telde al ruim 86.000 gebouwen binnen het domein. Ongeveer 53 procent daarvan zijn woningen.
Een woning die in het domein ligt, mag blijven staan. Verbouwen of uitbreiden is dan wel vaak verboden, en de staat kan in het uiterste geval onteigenen en slopen. Loopt een concessie af, dan kan de staat tot sloop overgaan. Volgens verenigingen van getroffenen verliezen huizen in het uitgebreide domein bovendien waarde en kunnen banken een hypotheek weigeren.
Aan de Costa Blanca is dat al te zien. In Dénia en Els Poblets verklaarde de staat ruim tien kilometer kust tot publiek domein. Bewoners kunnen daar een concessie aanvragen om voorlopig te blijven.
Valencia en Ibiza willen het plan van tafel
Het verzet groeit. De Valenciaanse regering eist dat het ministerie de wijziging uit het ontwerp haalt en dreigt anders naar de rechter te stappen. De Kamer van Koophandel van Ibiza en Formentera vraagt hetzelfde. Beide vinden dat zo'n ingreep via een wet moet lopen, met een debat in het parlement. Het Spaanse Hooggerechtshof vernietigde eerder al een vergelijkbare wijziging uit 2022 vanwege procedurefouten.
Valencia vecht daarnaast lopende afbakeningen aan. Volgens SpanjeVandaag heeft de regio al 35 bezwaren ingediend. Het gaat om procedures die samen zo'n 70 kilometer Valenciaanse kust raken, ook bij Dénia, Elche en Guardamar del Segura. Gemeenten, verenigingen en bewoners kunnen bij de regionale overheid terecht voor technische rapporten, bezwaarschriften en juridische hulp.
Wat je nu kunt doen
- Kijk in het eigendomsregister (Registro de la Propiedad) of er beperkingen of claims op je woning rusten.
- Bekijk de officiële kustkaarten. Daarop zie je of je perceel binnen het publieke zeedomein valt.
- Ga na of de kustdienst Costas in jouw gemeente een afbakeningsprocedure (deslinde) heeft gestart. Zo'n procedure bepaalt waar het domein begint.
- Ben je van plan te verbouwen? Houd er dan rekening mee dat dit binnen het domein vaak niet mag.
- Heb je een woning in de regio Valencia? Daar kun je bij de regionale overheid hulp krijgen bij een bezwaarschrift.
Het besluit is voor zover bekend nog niet definitief.
Bronnen: SpanjeVandaag, SpanjeVandaag (Valencia), Qué!, SpanjeVandaag (kustwet), Immo Spanje