Je bent net ingecheckt, de koffer staat nog dicht en het eerste wat je doet is verbinding maken met “Hotel Guest WiFi”. Handig, gratis, en precies waar de criminaliteit op wacht. Want een tweede netwerk met bijna dezelfde naam kost een oplichter een paar tientjes aan apparatuur — en jou je e-mail, je clouddocumenten en soms je hele digitale identiteit.
Het netwerk dat er precies zo uitziet als het echte
De truc heet een evil twin: een nagemaakt wifi-netwerk dat de naam van het echte netwerk kopieert. Je telefoon ziet een bekende naam, maakt automatisch verbinding, en al je verkeer loopt vanaf dat moment via de aanvaller. Je merkt er niets van, want het internet werkt gewoon.
Vaak volgt daarna een inlogpagina — die vertrouwde portal waar je “even je e-mailadres” moet invullen om online te mogen. Alleen staat die pagina niet op de server van het hotel, maar op een laptop twee kamers verderop. Vul je daar je Google- of Facebook-wachtwoord in, dan is de buit binnen voordat het draaiende laadicoontje verdwijnt.
Het internet werkt gewoon. Dat is precies waarom je niets doorhebt.
Een Australische zaak laat zien hoe ver het gaat
Dit is geen theoretisch scenario van een VPN-verkoper. In november 2025 kreeg een 44-jarige Australiër zeven jaar en vier maanden cel. Hij liep met een klein draadloos kastje in zijn handbagage rond op de luchthavens van Perth, Melbourne en Adelaide en zelfs aan boord van binnenlandse vluchten. Het apparaat luisterde naar telefoons die een bekend netwerk zochten, en maakte dat netwerk dan onmiddellijk zelf aan.
Reizigers kwamen op een nepportal, logden in met hun e-mail of socialmedia-account, en kregen vervolgens… geen internet. Wel een aanvaller die met hun wachtwoord hun accounts binnenliep. Op zijn apparaten vond de politie duizenden intieme foto’s en video’s van vrouwen wier accounts hij had overgenomen.
En toch klikt heel Nederland vrolijk verder
Nederlanders zijn niet bepaald voorzichtig. In 2024 gebruikte 62 procent van de vijftienplussers weleens een openbaar wifinetwerk in een café, winkel, trein of hotel. Vier op de tien deden dat op een netwerk zonder wachtwoord.
Ondertussen loopt de digitale oplichting uit de hand. De Fraudehelpdesk kreeg in 2025 ruim 100.000 meldingen binnen, zo’n zestig procent meer dan het jaar ervoor, met een gemelde schade van bijna 68,5 miljoen euro. En de Autoriteit Persoonsgegevens telde in 2025 maar liefst 1.742 meldingen van accountovernames, tegen 607 een jaar eerder — bijna een verdrievoudiging.
Vier op de tien Nederlanders hangen weleens aan een netwerk zonder wachtwoord.
Wat de overheid zelf adviseert
Het Nationaal Cyber Security Centrum is er ondubbelzinnig over: staan mobiel internet en een openbare hotspot naast elkaar, kies dan mobiel internet. Dat is aantoonbaar moeilijker te hacken dan een hotspot waar iedereen op mag. Binnen de EU kost dat je niets extra’s, want je gebruikt gewoon je eigen bundel.
Gebruik je toch de wifi van het hotel, dan gelden een paar harde regels. Vraag aan de balie hoe het netwerk exact heet. Log nooit in op een captive portal met je Google-, Apple- of Facebook-account. Doe bankzaken via de app op mobiel internet, niet via de browser. Zet automatisch verbinden uit, zet tweefactorauthenticatie aan, en download of update niets zolang je op vreemd wifi zit.
De stap die vrijwel iedereen vergeet
Ben je klaar? Verwijder het netwerk uit de instellingen van je toestel. Doe je dat niet, dan onthoudt je telefoon de naam en meldt zich maanden later uit zichzelf bij het eerste het beste netwerk dat zo heet — op een station, op een luchthaven, in een willekeurige stad. Dat is precies het gedrag waar de Australische veroordeelde op jaagde.
Een VPN helpt daar bovenop, mits je ervoor betaalt. Maar zie het als een extra slot, niet als een vrijbrief: tegen een nepinlogpagina waar je vrijwillig je wachtwoord invult, doet ook de beste VPN niets.
Meer weten?
- Consumentenbond: Veilig op openbare wifi
- NCSC: Wifi-hotspots en de risico’s
- Metro: Cyberexperts waarschuwen voor evil twin-netwerken