Wel.nl

Minder lezen, Meer weten.

In Amerika het dubbele verdienen? Bij deze drie beroepen verschilt het loon flink

Wie Amerikaanse salarissen naast Nederlandse legt, ziet soms opvallend grote verschillen. Maar hoeveel je verdient, hangt sterk af van je beroep. Een hoger brutoloon betekent niet automatisch dat je onderaan de streep evenveel extra overhoudt.

Softwareontwikkelaar: de echte verdubbelaar

Een Amerikaanse softwareontwikkelaar verdiende in mei 2025 een mediaan jaarloon van 135.980 dollar. Omgerekend is dat circa 122.000 euro bruto.

Aandelen, die bij grote techbedrijven een flink deel van de beloning vormen, zitten daar niet eens in.In Nederland ligt het gemiddelde rond de 4.400 à 4.700 euro bruto per maand. Met vakantiegeld is dat zo'n 57.000 tot 61.000 euro per jaar. Hier klopt de belofte dus: ongeveer twee keer zoveel.

Er zit wel een drempel voor. Wie uit Nederland komt, heeft voor zo'n baan meestal een werkvisum nodig, vaak het H-1B-visum. Een extra heffing van 100.000 dollar op nieuwe aanvragen van buiten de VS is door de rechter geblokkeerd, maar de Amerikaanse regering gaat in beroep.>

Verpleegkundige: fors meer, met een kanttekening

Een Amerikaanse verpleegkundige verdiende in mei 2025 een mediaan van 97.550 dollar, circa 87.000 euro.

Een mbo-verpleegkundige in een Nederlands ziekenhuis (FWG 45) verdient sinds augustus 2026 tussen 3.228 en 4.346 euro bruto per maand. Met vakantiegeld en eindejaarsuitkering is dat ongeveer 45.000 tot ruim 60.000 euro per jaar. Aan de top van FWG 50 kom je op bijna 69.000 euro.

Het verschil loopt daarmee uiteen van zo'n 18.000 tot ruim 40.000 euro per jaar. Let wel: in die Nederlandse bedragen zit geen toeslag voor avond-, nacht- en weekenddiensten. Die verkleint het gat.

Elektricien: het verschil valt tegen

Een Amerikaanse elektricien verdiende in mei 2025 een mediaan van 63.190 dollar, circa 56.500 euro.

Een Nederlandse elektromonteur verdient gemiddeld ruim 3.500 euro bruto per maand. Met vakantiegeld is dat ongeveer 45.500 euro per jaar. Het verschil: zo'n 11.000 euro bruto. Dat klinkt mooi, tot je de rekening van het Amerikaanse leven erbij pakt.

Wat het verschil opeet

**Vakantie.**

De Amerikaanse federale wet garandeert werknemers in de particuliere sector niet algemeen betaald vakantie- of ziekteverlof. Wat je krijgt, hangt af van je werkgever, je arbeidsvoorwaarden en de toepasselijke staats- en lokale wetgeving.

Werknemers die via hun baas verzekerd zijn, betalen in 2026 gemiddeld 1.672 dollar per jaar voor alleen zichzelf en 7.471 dollar voor een gezin, circa 1.500 en 6.700 euro. Daar komt vaak nog een eigen risico bij.

**Wisselkoers.**

Een euro was eind oktober ongeveer 1,12 dollar waard. Schuift de koers, dan schuift je voordeel mee.

.**Zo is gerekend**

Amerikaanse bedragen zijn mediane bruto jaarlonen met mei 2025 als peilmoment, omgerekend tegen de officiële euroreferentiekoers van 30 oktober 2026: 1 euro = 1,1172 dollar.

De bedragen zijn niet gecorrigeerd voor verschillen in arbeidsduur. Daardoor zeggen ze niet rechtstreeks hoeveel iemand per gewerkt uur verdient.

Nederlandse bedragen zijn bruto, inclusief vakantiegeld, en bij ziekenhuizen ook de eindejaarsuitkering. Toeslagen, belasting, pensioen en woonlasten zijn niet meegerekend; die verschillen per Amerikaanse staat sterk.

Twee keer zoveel verdienen over de oceaan kan dus, maar vooral in de techsector. Wie serieus overweegt te vertrekken, kan beter rekenen met netto, verlof en verzekering dan met het brutobedrag in de vacature.


Aangifte longarts De Kanter en advocaat Ficq tegen Philip Morris

Longarts Wanda de Kanter doet met haar antirookstichting opnieuw aangifte tegen Philip Morris. Stichting Rookpreventie Jeugd beschuldigt de tabaksfabrikant van misleiding rond zijn elektronische sigaret voor verhitte tabak.

Bij verhitte tabak wordt een elektronisch apparaat gebruikt dat speciale tabakssticks opwarmt in plaats van ze te verbranden. Dat is volgens Philip Morris minder schadelijk voor de gezondheid dan roken. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) geeft aan dat verhitte tabaksproducten evenwel schadelijk zijn en geen veilig alternatief voor roken vormen.

Volgens Stichting Rookpreventie Jeugd wil Philip Morris met zijn marketing voor zijn verhitte-tabaksproduct "in werkelijkheid zoveel mogelijk mensen verslaafd maken". Het bedrijf zou misleidende gegevens gebruiken. De stichting zegt een groot aantal overtredingen door het tabaksbedrijf te hebben geconstateerd rond het reclameverbod op nicotineproducten. Daarbij wordt ook gewezen op eerdere boetes en veroordelingen tegen Philip Morris.

De aangifte is mede opgesteld door advocaat Bénédicte Ficq en wordt over twee weken ingediend, met steun van onder meer KWF Kankerbestrijding en het Longfonds.

Ficq deed namens de organisatie van De Kanter in 2016 al eens aangifte tegen Philip Morris en andere tabaksfabrikanten. Dat was onder meer voor de poging tot moord in de sjoemelsigaretzaak. Het kwam niet tot vervolging, omdat justitie het geen strafzaak vond. Regulering van de tabaksindustrie moest via de politiek gebeuren, was de redenering.

Nu denken de aangevers dat er wel vervolging van komt, omdat tabaksreclame en misleiding van consumenten al verboden zijn. "Deze aangifte is bedoeld om nu eens niet achter de feiten aan te lopen, maar om in te grijpen terwijl het nog kan", zegt Ficq.


Aangifte longarts De Kanter en advocaat Ficq tegen Philip Morris

AMSTERDAM (ANP) - Longarts Wanda de Kanter doet met haar antirookstichting opnieuw aangifte tegen Philip Morris. Stichting Rookpreventie Jeugd beschuldigt de tabaksfabrikant van misleiding rond zijn elektronische sigaret voor verhitte tabak.

Bij verhitte tabak wordt een elektronisch apparaat gebruikt dat speciale tabakssticks opwarmt in plaats van verbrandt. Dat is volgens Philip Morris minder slecht voor de gezondheid dan roken. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) geeft aan dat de verhitte-tabaksproducten evenwel schadelijk zijn en geen veilig alternatief voor roken vormen.

Volgens Stichting Rookpreventie Jeugd wil Philip Morris met zijn marketing voor zijn verhitte-tabaksproduct "in werkelijkheid zoveel mogelijk mensen verslaafd maken". Het bedrijf zou misleidende gegevens gebruiken. De stichting zegt een groot aantal overtredingen door het tabaksbedrijf te hebben geconstateerd rond het reclameverbod op nicotineproducten. Daarbij wordt ook gewezen op eerdere boetes en veroordelingen van Philip Morris.

Sjoemelsigaretzaak

De aangifte is mede opgesteld door advocaat Bénédicte Ficq en wordt over twee weken ingediend, met steun van onder meer KWF Kankerbestrijding en het Longfonds.

Ficq deed namens de organisatie van De Kanter in 2016 al eens aangifte tegen Philip Morris en andere tabaksfabrikanten. Dat was voor onder meer poging tot moord in de sjoemelsigaretzaak. Het kwam niet tot vervolging, omdat justitie het geen strafzaak vond. Regulering van de tabaksindustrie moest via de politiek gebeuren, was de redenering.

Nu denken de aangevers dat vervolging er wel van komt, omdat tabaksreclame en misleiding van consumenten reeds verboden zijn. "Deze aangifte is bedoeld om nu eens niet achter de feiten aan te lopen, maar in te grijpen nu het nog kan", zegt Ficq.


WSJ: VS willen gaslevering Rusland aan Europa via Oekraïne

WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De VS pleiten voor een constructie waarin Rusland de verkoop van aardgas aan Europa via pijpleidingen door Oekraïne zou hervatten, meldt de Wall Street Journal. Het plan zou in september door Amerikaanse gezanten Jared Kushner en Steve Witkoff zijn voorgelegd tijdens bezoeken aan Moskou en Kyiv.

Het Russische gas zou via een Amerikaanse tussenpersoon worden verkocht om Europese beperkingen te omzeilen, aldus de krant, die zich baseert op anonieme Amerikaanse, Europese en Oekraïense functionarissen.

Het Europees Parlement stemde eind vorig jaar in met een verbod op import van gas uit Rusland in 2027, om zo de energieafhankelijkheid van dat land in te perken.

De Russische export naar Europa via Oekraïne werd eind 2024 stopgezet toen een verdrag tussen de twee landen afliep en Kyiv weigerde dit te verlengen. De pijpleidingen die door Oekraïne lopen, zijn tijdens de al ruim 4,5 jaar durende oorlog intact gebleven.


Economische impact AI in Nederland ligt nog niet vast, zegt DNB

AMSTERDAM (ANP) - Een aanzienlijk deel van de Nederlanders heeft een beroep waarin de opmars van kunstmatige intelligentie (AI) voor grote verandering kan zorgen. Dat stelt De Nederlandsche Bank (DNB) in een nieuw rapport over de economische impact van AI in Nederland. Een belangrijke conclusie is dat de gevolgen voor de arbeidsmarkt en economie tot op zekere hoogte nog open liggen en bijvoorbeeld afhangen van hoe bedrijven AI in de praktijk inzetten.

Volgens DNB heeft een kwart van de Nederlandse werkenden een beroep waarin AI bij ten minste de helft van de taken de uitvoering kan versnellen. Bij een grens van 40 procent van de taken gaat het zelfs om de helft van de werkenden. De verschillen tussen beroepen zijn groot: voor softwareontwikkelaars, taalkundigen en accountants is er veel impact; voor bijvoorbeeld schoonmakers is die beperkt.

De onderzoekers benadrukken dat de door hen gebruikte maatstaf laat zien waar AI taken kan ondersteunen of automatiseren, maar niet voorspelt wat er met de werkgelegenheid gebeurt. Dat laatste is nog onzeker. AI kan taken overnemen, werknemers helpen meer te doen en nieuwe producten en diensten mogelijk maken. Daarom hoeft AI-gebruik volgens DNB niet tot minder banen te leiden.

Nationale eisen

Daarbij kan AI prijsstijgingen zowel versterken als afremmen. Het effect op de inflatie hangt volgens de onderzoekers af van hoe snel investeringen toenemen en bedrijven dankzij AI meer en goedkoper kunnen produceren. Voor veel mensen zal de inhoud van hun werk wel veranderen. Werkgevers doen er verstandig aan in cao's afspraken te maken over de benodigde om- en bijscholing, stelt DNB.

In het rapport staat ook dat AI Nederland productiever en welvarender kan maken. Ons land heeft een gunstige uitgangspositie, aldus de onderzoekers. Maar volgens hen is er nog werk te doen. Vooral kleinere bedrijven hebben volgens DNB nog een inhaalslag te maken, terwijl AI juist voor hen relatief veel kan betekenen. AI kan hen aan kennis en functies helpen die anders buiten bereik zouden zijn.

Nederland hoeft niet zelf de meest geavanceerde AI-modellen te ontwikkelen om te profiteren, zegt DNB daarnaast. Bedrijven moeten wel betaalbare toegang houden tot AI-modellen en benodigde computerkracht. Ook is belangrijk dat ze eenvoudig kunnen overstappen tussen aanbieders. Verder stelt DNB dat de overheid eventuele aanvullende nationale eisen voor AI zorgvuldig moet afwegen. Er zou ook voldoende ruimte moeten zijn voor succesvolle bedrijven om te investeren en te groeien.


AFM: duidelijkere communicatie over nabestaandenpensioen nodig

AMSTERDAM (ANP) - Pensioenuitvoerders moeten beter hun best doen om te voorkomen dat nabestaanden onbewust niet gedekt zijn bij het overlijden van een partner, vindt de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De toezichthouder ziet nog te vaak tekortkomingen in de informatievoorziening rond het nabestaandenpensioen.

Volgens de toezichthouder zijn nabestaanden inherent kwetsbaar. "Naast het verlies van hun dierbare, verliezen nabestaanden mogelijk ook een deel van hun inkomen", stelt de AFM in een rapport. "Schrijnende situaties moeten zoveel mogelijk voorkomen worden."

Maar het nabestaandenpensioen is een complex onderwerp, stelt de AFM. Daarom is het belangrijk dat pensioenuitvoerders op een begrijpelijke manier uitleggen hoe het werkt en betrokkenen op tijd informeren over het pensioen en acties die nodig zijn. "Deelnemers kunnen dan waar nodig tijdig actie ondernemen, zodat hun partner en kinderen niet voor pijnlijke verrassingen komen te staan."


België heeft al een kabinetscrisis: premier dient ontslag in na begrotingscrisis

De Belgische premier Bart De Wever gaat maandagochtend naar de koning om zijn ontslag in te dienen, schrijven Belgische media. Dat gebeurt volgens de VRT om 09.30 uur.

Het verwachte ontslag van de premier volgt op het mislukken van nachtelijk begrotingsoverleg. De federale regering moet miljarden besparen, maar een doorbraak bleef uit. Dat betekent dat er nieuwe verkiezingen dreigen in België.

Er zijn zorgen over de stijgende rente die de Belgische overheid moet betalen als het geld leent. Er wordt gewaarschuwd voor een "rentesneeuwbal".

De krant De Morgen schrijft dat de hoop op een doorbraak in het begrotingsoverleg vooraf al klein leek. De verschillende partijen konden het niet eens worden over oplossingen. De Wever wilde uiterlijk dinsdag een akkoord sluiten.


Bedrijvigheid industrie opnieuw flink gegroeid, signaleert Nevi

ZEIST (ANP) - De bedrijvigheid in de Nederlandse industrie is in oktober fors doorgegroeid, constateert de Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement (Nevi). Hoewel de groei kleiner was dan de maand ervoor, was de productiestijging volgens een peiling van de organisatie fors en een van de grootste in meer dan vierenhalf jaar.

Door de opmars van kunstmatige intelligentie gaat het de laatste tijd heel goed met chipmachinefabrikant ASML en andere hightechbedrijven. Daardoor is de productie in de Nederlandse industrie dit jaar flink aangetrokken, bleek ook al uit eerdere gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Nevi peilt elke maand bij bedrijven hoe het gaat met de nieuwe orders, productieomvang, werkgelegenheid, levertijden en de voorraad ingekochte materialen. Dit geeft de organisatie weer in een indexcijfer. Dit kwam voor oktober uit op 55,0 wat wijst op een duidelijke verbetering van de bedrijfsomstandigheden in de Nederlandse productiesector. Een niveau boven de 50 wijst op groei, daaronder op krimp.


Topman NN Group Knibbe gaat naar beursbedrijf Euronext

AMSTERDAM (ANP) - Topman David Knibbe van de grote Nederlandse verzekeraar NN Group stapt over naar het Europese beursbedrijf Euronext, de uitbater van de aandelenmarkten in onder meer Amsterdam, Brussel, Milaan en Parijs. Hij neemt bij Euronext de hoogste functie over van Stéphane Boujnah, die in mei aftreedt.

Knibbe geeft sinds 2019 leiding aan NN Group met merken als Nationale-Nederlanden, ABN AMRO Insurance, Movir, AZL, BeFrank en OHRA. Hij zal bij het verzekeringsconcern worden opgevolgd door Tjeerd Bosklopper, die als zijn opvolger is voorgedragen door de raad van commissarissen van NN Group.

Euronext zegt dat Knibbe veel ervaring met zich meebrengt in een zeer gereguleerde industrie en goed is gepositioneerd om het bedrijf door de volgende fase van strategische groei te loodsen. Knibbe zal in zijn nieuwe functie gevestigd zijn in Parijs. Boujnah is sinds 2015 de topman van Euronext.


Donald Trump op lijst met vijanden van persvrijheid

De Amerikaanse president Donald Trump is toegevoegd aan de lijst met vijanden van de persvrijheid van Reporters sans frontières (RSF). De journalistenorganisatie beschuldigt Trump ervan zijn macht te gebruiken tegen mediaorganisaties waarvan hij de berichtgeving niet waardeert.

Op de lijst van 2026 staan 33 personen en organisaties die volgens RSF opzettelijk de onafhankelijke journalistiek ondermijnen. Ook de Russische president Vladimir Poetin en de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan staan op de lijst, die maandag werd gepubliceerd ter gelegenheid van de door de VN erkende Internationale Dag tegen Straffeloosheid voor Misdaden tegen Journalisten.

Een andere nieuwe naam is die van de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi, die door RSF wordt beschuldigd van het sluiten van onafhankelijke mediakanalen en het gevangenzetten van journalisten. Ook de Franse mediamagnaat Vincent Bolloré, de Amerikaanse techmiljardair Elon Musk, het Israëlische leger en de Chinese Communistische Partij staan op de lijst.


The Guardian

Latest news, sport, business, comment, analysis and reviews from the Guardian, the world's leading liberal voice

‘Traitors in every family’: Hungary to unmask communist-era informants and confront past

From 1945 to 1989 security police relied on tens of thousands of spies to suppress dissent. To rebuild trust, their files will finally be made public

Hungary’s new government will on Wednesday reveal the names of tens of thousands of state informants from the communist era in an attempt to confront the past and rebuild public trust.

From 1945 to 1989, Hungary’s communist state-security services relied on an extensive network of informants to monitor society and suppress dissent. Some were blackmailed or coerced into reporting on neighbours, friends, colleagues and even family members; others were recruited through promises of various advantages.

Continue reading...

Pay Attention by Laura Kuenssberg review – a BBC reporter’s howl of frustration

After more than two decades of studied neutrality, the journalist delivers some home truths about modern politics

Laura Kuenssberg always swore she would never write a book. Amid all the vitriol hurled her way, the BBC’s political editor turned presenter has largely kept her counsel. She rarely complained even when she needed security to do her job unobstructed at Labour party conference under Jeremy Corbyn, or had to run the gauntlet of aggressive Brexit protesters outside parliament, or when a creepy unnamed minister tried to inveigle her into his hotel room for what an appalled Kuenssberg concluded was intended to be a threesome. Knowing everything she does is minutely parsed for bias, she keeps her cards close to her chest. Until, apparently, something snapped.

Pay Attention is a muted but heartfelt howl of frustration with politicians “who have looked like an absolute shower for a long time” but also, sotto voce, with voters, who she evidently wishes would occasionally take things more seriously. Having covered Westminster since the late noughties, Kuenssberg brings all that weight of experience to bear in spelling out just how far the abnormal is now becoming normalised in British politics.

Continue reading...

I Died review – moving portrait of Tzotzil women confronting patriarchal violence in the Mexican highlands

Ana Ts’uyeb’s poetic film celebrates the resilience of Indigenous women while exploring the possibility of a different future

Shot in her home village of Naranjatic Alto in the Mexican highlands, Ana Ts’uyeb’s documentary debut is a stirring ode to the courageous women of the Indigenous Tzotzil community. The film centres on three important figures in her life: her mother, Margarita; her aunt, Juana; and her sister-in-law, Faustina. Each is from a different generation, yet they have all suffered at the hands of patriarchal violence.

The patterns of systemic abuse and disenfranchisement are startlingly similar. All three women recall past opportunities to advance their education, hopes and dreams that were squashed by fathers and other male relatives. Also rampant are physical and psychological abuse. There’s a sobering matter-of-fact tone to their reminiscence; their unfortunate experiences appear to be a common reality endured by many Tzotzil women.

Continue reading...

Rob Delaney and Bel Powley star in a knotty rehab drama: best podcasts of the week

Sharon Horgan executive produced this moreish road trip story about addiction, mishaps and revelations. Plus, the new one from Serial’s Sarah Koenig

“I never thought I’d be back here with the fluorescent lights and lukewarm coffee,” says recovering addict Tim (Rob Delaney). “But then Lucy Green ruined my life.” So begins this intriguing 10-part drama of bite-size episodes, executive produced by Sharon Horgan. It rewinds to Tim escorting millennial pop star Lucy (Bel Powley) to rehab in Arizona on an eventful road trip. Jameela Jamil and Greg James complete a cracking cast. Hollie Richardson
BBC Sounds, all episodes out on Monday 2 November

Continue reading...

Nine big oil firms on track to share more than £95bn profit two quarters in a row

Windfall for oil corporations such Saudi Aramco and BP comes on back of soaring fuel prices driven by Iran war

The world’s biggest oil companies are on track to amass profits of more than $95bn (£71bn) in the third quarter as the war in the Middle East drives up the price of fossil fuels.

The windfall war profits have sparked calls for oil corporations such as Saudi Aramco and BP to pay for environmental damage and help the world transition towards renewable energy.

Continue reading...

‘Unable to tell morning from afternoon, I felt my sense of time opening up’: a (mostly dark) winter break in magical Swedish Lapland

With just a few short hours of daylight, the usual boundaries marking time fall away in Abisko, one of the most reliable places to see the northern lights

Looking over the edge of the snow-smoothed canyon down to dark rushing water, we thought we saw a moose or a reindeer, but it could have been a rock. The light was fading fast so it was hard to tell. It was time to turn back; we didn’t want to get lost in the wood, or fall into the river. By the time we’d retraced our steps to Abisko, the blue world had turned to black and dust-like snowflakes whirled around the little village. Back in our hotel room after our expedition, I looked at my phone – it was only 2pm!

Travelling to the Arctic Circle in winter had always been a dream, but when I realised the sun wouldn’t get above the horizon on my holiday, it made me twitchy. I usually pack my limited annual leave as tightly as I pack my working life. I was already using up three days’ holiday travelling by train from London to Abisko. How would I make the most of my time there with barely any daylight?

Continue reading...

A new start after 60: At 26, I saw my dream Porsche. At 68, I built one from scratch

Bill Drysdale could never afford the sports car he fell in love with as a young man. So when he retired, he went to night school to learn welding, and began assembling it, bit by bit ...

When he was 26, Bill Drysdale saw a Porsche 904 at Silverstone racetrack and fell in love. “One day,” he vowed, “I will have one of those.” As the years went by, the price of Drysdale’s dream car rose above £1m. “I realised I was never going to be able to buy one.” But when he retired, still harbouring the dream, he thought: “Why don’t I make one?”

Drysdale grew up in Wigtown, Scotland, and cars were in his blood – his grandfather was chauffeur to the local creamery manager, and he first saw a race with his father, when he was 12 – around the time that his mother went into hospital with multiple sclerosis. Drysdale, an only child, grew close to his father. At 14, he taught him to drive. Together they’d huddle in the kitchen to listen to the Le Mans 24 Hour race on the radio.

Continue reading...

Slashdot

News for nerds, stuff that matters

Rocky Linux Creator Built a New 'Not Linux' Kernel in 11 Days Using AI

From the blog It's FOSS




Gregory Kurtzer is no stranger to the Linux world. He created CentOS, and when Red Hat messed it up, he started Rocky Linux as the community replacement. He also co-founded CIQ, the company offering enterprise support around Rocky. His latest project has nothing to do with rebuilding another Linux distro, though. He has built an entirely new operating system kernel, and he didn't write most of the code himself. An AI agent did.
Meet Ginux, Linux userspace without Linux underneath... It's an independent, Rust-first x86-64 kernel. Which simply means it is NOT a fork of the Linux kernel. It has its own memory management, scheduler, process model, filesystems, networking, and device support, all written from scratch.

The most interesting part is that even though it is not Linux, it is Linux-compatible. Ginux implements the Linux ABI (the binary interface compiled programs use to talk to the kernel), so existing Linux binaries can run on it unmodified. In the project's own terms, Linux is a "personality" that Ginux exposes, not the kernel running underneath...

Right now, Ginux runs only in a QEMU virtual machine, with no physical hardware profile, no GPU or NVMe support, and no independent security audit.

Read more of this story at Slashdot.

Sargasso

Hopeloos Genuanceerd

Waarborgen voor de persvrijheid

COLUMN - De persvrijheid is een groot goed in een democratische samenleving. Hoe die het beste gegarandeerd kan worden is onderwerp van debat sinds de eerste kranten verschenen. In liberaal democratische landen is er over het algemeen steun voor het idee dat de staat zich verre moet houden van bemoeienis met de media. De voorkeur voor particulier eigendom van de media roept echter wel de vraag op of ondernemers binnen de wetten van het kapitalisme wel in staat zijn maximale vrijheid te geven aan journalisten en publicisten. Loopt de vrijheid niet tegen grenzen aan als de winst van de media-ondernemer in gevaar komt?

Behalve aan vrijheid voor de pers hechten we ook aan pluriformiteit. Democratie is gebaat bij het aan bod laten komen van alle verschillende stemmen in de samenleving. Een media-aanbod waarin slechts een beperkt aantal stemmen te horen is beperkt de omvang van het publieke debat. Ook op dit punt kun je vragen stellen gegeven alle persconcentraties en de monopolievorming van ‘big tech’ bedrijven.

De European Media Freedom Act (EMFA) die vorig jaar in werking is getreden moet de nodige waarborgen bieden voor de vrijheid en de pluriformiteit van de pers. De wet bepaalt onder andere dat media-aanbieders transparant moeten zijn over eigendom en financiering en dat nieuwsaanbieders redactionele onafhankelijkheid moeten waarborgen. Europese wetgeving moet altijd gevolgd worden door nationale uitvoeringswetten die de Europees overeengekomen bepalingen in termen van nationale wetgeving gieten. De Nederlandse regering is daar niet al te snel mee. Het uitvoeringswetsvoorstel dat zowel de Mediawet als de Mededingingswet wijzigt zit nu in de consultatiefase. Er kan tot 5 november op gereageerd worden.

Villemedia-columnist Kim van Keeken wijst op de zwakke punten uit het regeringsvoorstel. ‘De ministers willen het Commissariaat voor de Media, dat pluriformiteit en redactionele vrijheid toetst, slechts een adviserende rol geven bij fusies. ACM (gericht op mededingingsrecht) is de enige die een oordeel velt, en vraagt het Commissariaat om advies. Daarmee ontstaat, aldus het Commissariaat, ‘het risico dat het pluriformiteitsbelang ondergeschikt raakt aan het economische belang’. Ander voorbeeld: er komt wel een databank met informatie over media-eigendom. Alleen wel op basis van vrijwillige medewerking van de mediadiensten zelf. Een wassen neus dus.’

In de loop van de geschiedenis zijn er hier en elders tal van voorwaarden geschapen die de vrijheid en de pluriformiteit van de pers moeten waarborgen. Maar uiteindelijk blijven het nog steeds de economische belangen die de doorslag geven. Zo drukt de Nederlandse uitvoering van de EMFA ons andermaal met de neus op de feiten.

[overgenomen van Free Flow of Information]

MetaFilter

The past 24 hours of MetaFilter

Every Picture Tells A Movie

Reelizer is a curated collection of movie art. Click on the individual panels to explore posters, screenprints, paintings and illustrations etc.