Nederland is veiliger dan ooit. De criminaliteitscijfers zijn historisch laag. En toch fietsen vrouwen om, vermijden ze donkere straten, dragen ze sleutels tussen hun vingers en appen ze bij thuiskomst. Niet omdat het nodig is, maar omdat het zo geleerd is.
Dat is natuurlijk niet de hele waarheid, en het is belangrijk om eerlijk te zijn over waar vrouwen wél meer risico lopen. Maar het is een wezenlijk deel ervan, dat zelden hardop wordt gezegd.
Waar vrouwen écht meer risico lopen
Laat we beginnen met wat de cijfers wél zeggen. Uit de CBS Emancipatiemonitor 2024 blijkt dat vrouwen significant vaker slachtoffer zijn van seksueel geweld: het slachtofferpercentage van seksueel geweld ligt bij vrouwen vijf keer zo hoog als bij mannen (3,1 tegenover 0,6 procent). Vrouwen zijn ook vaker slachtoffer van huiselijk geweld: 10 procent van de vrouwen tegenover 8 procent van de mannen. En bij meer dan de helft van de vrouwen die in de periode 2014–2023 werden vermoord, was de vermoedelijke dader een (ex-)partner.
Daar komt bij dat seksueel geweld voornamelijk plaatsvindt in het uitgaansgebied, zowel bij mannen als bij vrouwen, en dat vrouwen meer dan mannen slachtoffer worden in uitgaansgebied, op het werk of bij iemand anders thuis.
De angst van vrouwen is dus niet uit de lucht gegrepen. Er zijn specifieke contexten: thuis, in relaties, op het werk, tijdens het uitgaan, waar vrouwen structureel meer risico lopen. Die realiteit verdient erkenning, geen relativering.
Maar buiten die contexten klopt het plaatje niet
Het probleem is dat de angst die vrouwen meekrijgen, zich niet beperkt tot die specifieke risicocontexten. Ze kleurt het hele dagelijks leven, de donkere straat, de vreemde fietser, de man die achter je loopt. En op dát vlak vertellen de cijfers een ander verhaal.
Bij bedreiging en mishandeling zijn het juist de jonge mannen die het meest slachtoffer worden, met respectievelijk 7 en 3 procent, tegenover respectievelijk 5 en 2 procent bij jonge vrouwen. En wat betreft de locatie: geweld op straat treft mannen meer dan vrouwen: 46 procent van de mannelijke slachtoffers geeft straat als locatie op, tegenover 32 procent van de vrouwelijke.
Met andere woorden: de anonieme dreiging op straat, het gevaar van de onbekende, is statistisch gezien meer een mannelijk probleem dan een vrouwelijk probleem. Toch organiseren we het dagelijks leven van vrouwen juist om dát risico heen.
Twee scripts, allebei verkeerd
Dit leidt tot een merkwaardige paradox in hoe we opvoeden. Meisjes leren voortdurend alert te zijn op een dreiging die in de openbare ruimte zeldzamer is dan gedacht. Jongens leren vaak nergens bang voor te zijn, ook als ze op straat juist statistisch meer risico lopen.
Beide scripts deugen niet. Maar het script van meisjes heeft een extra dimensie: het beperkt actief de vrijheid. 45 procent van de vrouwen jonger dan 25 jaar loopt of rijdt weleens om om bepaalde plekken te vermijden, tegenover 22 procent van jonge mannen. 49 procent van de vrouwen voelt zich ’s avonds op straat weleens onveilig, tegenover 18 procent van de mannen.
Dat is een enorm verschil in hoe vrij mensen zich bewegen in de publieke ruimte, terwijl de feitelijke dreiging op straat dat verschil niet rechtvaardigt.
Het patriarchaat heeft baat bij bange vrouwen, maar beschermt hen niet
Hier dient zich een ongemakkelijke vraag aan: wie heeft er eigenlijk belang bij dat vrouwen de publieke ruimte als gevaarlijk ervaren?
Een patriarchaal systeem, niet als samenzwering van individuen, maar als een structuur van normen, verwachtingen en machtsverhoudingen, heeft er baat bij dat vrouwen zich kwetsbaar voelen en bescherming nodig hebben. Angst maakt afhankelijk. Wie ’s avonds niet alleen durft te fietsen, zoekt gezelschap. Wie de straat als vijandelijk terrein ervaart, trekt zich eerder terug naar de privésfeer. Wie gelooft dat ze bescherming nodig heeft, staat minder stevig in haar autonomie.
Dat is geen bewuste strategie van individuele mannen. Het is de uitkomst van een systeem dat vrouwen al generaties lang klein houdt door ze groot gevaar voor te spiegelen.
Maar dan stuit dat systeem op een vernietigend probleem: de cijfers werken niet mee. Want als de beschermingslogica klopt, als vrouwen bang moeten zijn voor de gevaarlijke buitenwereld en veiligheid thuis moeten zoeken, dan zouden thuis en in relaties de veiligste plekken moeten zijn. Dat zijn ze niet. Bij meer dan de helft van de vermoorde vrouwen was de vermoedelijke dader een (ex-)partner, en bij vrouwen tussen 20 en 60 jaar liep dat op tot 70 procent. Huiselijk geweld wordt het vaakst door een partner of ex-partner gepleegd.
Het systeem dat vrouwen bescherming belooft tegen het gevaar buiten, biedt hun die bescherming dus niet waar het het hardst nodig is. De beschermer is statistisch gezien vaker de dader. Dat is niet alleen een morele mislukking: het is een interne tegenstrijdigheid die de hele redenering ondermijnt.
Angst als norm, voorzorg als gehoorzaamheid
Jonge vrouwen worden niet bang geboren. Ze worden bang gemaakt. Vanaf de puberteit krijgen ze een script aangereikt: niet te uitdagend kleden, altijd achterom kijken, niemand zomaar vertrouwen, liever niet alleen fietsen. De boodschap: jij bent kwetsbaar, en het is jouw taak om dat risico te managen.
Maar het risico waar die boodschap op slaat – het onbekende gevaar op straat – is in de openbare ruimte niet het gevaar dat vrouwen het meest treft. De echte risico’s voor vrouwen liggen thuis, in relaties, op het werk, in het uitgaansleven. Niet op de donkere fietsroute naar huis.
We leren vrouwen bang te zijn voor het verkeerde gevaar, op de verkeerde plek. En we sturen hen daarmee richting de situaties waar het gevaar wél reëel is, terwijl we dat gevaar structureel onderschatten en onderbenoemen.
We maken vrouwen kleiner, terwijl het echte probleem elders ligt
Een samenleving die vrouwen verantwoordelijk houdt voor het vermijden van risico’s, moet die vrouwen overal gevaar laten zien, anders werkt het systeem niet. Elke onbekende man een potentieel gevaar. Elke straat een risicozone. Waakzaamheid als levenshouding.
Dat is niet empowerment. Het is een vorm van omgekeerde gehoorzaamheid: meebewegen met de angst, de route aanpassen, de blik vermijden. En het lost niets op aan de plekken waar vrouwen wél kwetsbaar zijn, sterker nog, het leidt de aandacht er structureel vanaf.
Echte veiligheid voor vrouwen vraagt om gerichte aandacht voor de contexten waar de cijfers dat rechtvaardigen: huiselijk geweld, seksueel geweld in relaties en uitgaanssituaties, ongewenst gedrag op de werkvloer. Dat zijn de domeinen waar beleid, opvoeding en cultuurverandering het verschil kunnen maken.
Maar tegelijkertijd: zolang we vrouwen leren dat de hele publieke ruimte gevaarlijk is, beperken we hun vrijheid op basis van een misplaatste angst, en houden we ze weg van juist dié ruimte waar ze, statistisch gezien, het veiligst zijn, en daarmee klein. Het wordt tijd dat script te herschrijven. En de vraag wie er baat bij heeft dat het blijft bestaan, verdient vaker gesteld te worden.
De raad die de hoogste leider van Iran aanwijst, is het in meerderheid eens over de opvolger van de gedode ayatollah Ali Khamenei. Wel moeten nog "enige obstakels" weggenomen worden voordat alles officieel is, zegt ayatollah Mohammadmehdi Mirbaqeri van de Raad van Experts volgens persbureau Mehr.
De obstakels hebben volgens Mirbaqeri vooral te maken met de procedure. Volgens berichten is men het in de raad niet helemaal eens over de manier waarop een officieel besluit genomen kan worden. De vraag zou zijn of de leden fysiek moeten samenkomen, of dat dat niet per se nodig is.
126 jaar beursgeschiedenis laat zien wat beleggers nú moeten doen: niet panikeren, maar spreiden, inflatie verslaan en hun portefeuille crisisbestendig maken.
Als je geld hebt gestoken in aandelen, zal je een zekere paniek voelen. Trump, Iran, handelsoorlog, echte oorlog, oliecrisis, het kan niet op. Toch laten 1 26 jaar beursgeschiedenis iets anders zien: crises komen en gaan, maar wie gespreid en gedisciplineerd belegt, komt er doorgaans beter uit dan de paniekverkoper.
De kernboodschap van het UBS Global Investment Returns Yearbook 2026 is verrassend nuchter: markten schommelen altijd, ook nu. De vraag is niet óf er een terugval komt – die komt zeker – maar hoe je ermee omgaat. Historisch gezien zijn brede aandelenindices, wereldwijd gespreid, de beste verdediging tegen inflatie en koopkrachtverlies, mits je de tijd hebt om ze hun werk te laten doen
Dat betekent concreet drie dingen voor de particuliere belegger.
Niet proberen de volgende crash te timen, maar je portefeuille zo inrichten dat je een crash overleeft. Dat betekent: breed spreiden over landen en sectoren, een rol voor obligaties en desnoods een klein ‘veilig‑gevoelhoekje’ in goud, maar geen gok op goud als wondermiddel. En vooral: accepteren dat onrust op de beurs normaal is – het is de prijs die je betaalt voor langetermijnrendement.
MELBOURNE (ANP) - Max Verstappen begon als twintigste en eindigde als zesde in de Grote Prijs van Australië, maar die inhaalrace kon de viervoudig wereldkampioen in de Formule 1 maar weinig bekoren. "Er zijn niet heel veel positieve dingen te melden, om eerlijk te zijn. Niet over de auto en ook niet over mijn gevoel", zei de coureur van Red Bull na afloop van de openingsrace van het seizoen bij Viaplay.
Verstappen is een van de grootste criticasters van de nieuwe technische regels. Hij liet al veelvuldig weten niets te hebben met de nieuwe motor, die voor de helft elektrisch wordt aangedreven. Ook na de race in Melbourne zag hij geen lichtpuntjes. "Ik zie ze niet", zei hij.
Verstappen hekelde opnieuw het managen van de batterij. De coureurs moeten continu zorgen dat die voldoende is opgeladen. "Het was chaos. Ik ben sneller dan de auto's in het middenveld, dus kon ook beter inhalen. Maar ik zag wel veel Mario Kart-achtige dingen. Je haalt in op de rechte stukken, maar je kunt meteen weer worden ingehaald. Het gaat maar op en neer."
Bij de Amerikaanse ambassade in de Noorse hoofdstad Oslo is zondagochtend vroeg een explosief ontploft. Dat heeft de Noorse politie meegedeeld aan de Noorse openbare omroep NRK. Er is enkel sprake van lichte schade.
Een krachtige explosie weerklonk rond 01.00 uur in de nacht van zaterdag op zondag nabij de Amerikaanse ambassade in Oslo, zo meldde de Noorse politie. Er zijn geen slachtoffers gemeld, bevestigde de ambassade aan persagentschap Efe.
JERUZALEM (ANP/AFP) - In grote gebieden van Israël is zondagochtend het luchtalarm weer afgegaan om te waarschuwen voor Iraanse raketten. Mensen kregen onder meer in Tel Aviv, Haifa en Beersheba opdracht om een veilig heenkomen te zoeken. Inmiddels zijn de waarschuwingen weer ingetrokken. Voor zover bekend is er geen schade en zijn er geen slachtoffers.
De Israëlische krijgsmacht meldde in vijf uur tijd ten minste vier aanvalsgolven van raketten vanuit Iran. Volgens berichten in Israëlische media zijn er raketten neergehaald. De ambulancedienst meldt volgens de nieuwssite Haaretz dat er geen slachtoffers zijn door de raketten. Wel raakte een vrouw gewond toen zij probeerde dekking te zoeken. Hoe ernstig die verwondingen zijn, is onduidelijk.
Het luchtalarm ging zondag aan het begin van de dag ook af in Noord-Israël, niet ver van de grens met Libanon. Daar zijn eerder tijdens deze oorlog ook raketten en drones ingezet door Hezbollah, dat door Iran wordt gesteund.
MELBOURNE (ANP) - George Russell jubelde na zijn zege in de Grote Prijs van Australië over zijn Mercedes. "Ik vind deze auto geweldig, ik vind deze motor geweldig", zei de Brit in het interview na afloop op het circuit Albert Park. Hij won voor de zesde keer in zijn carrière een Formule 1-race.
Russell sprak van een 'hels gevecht' in de openingsfase van de eerste race in het seizoen. "Ik zag dat mijn accu compleet leeg was en had daardoor een slechte start. Gelukkig kon ik snel aanhaken en spannende gevechten leveren met Charles Leclerc (Ferrari). Ik ben echt heel blij dat ik als eerste de finish heb gehaald, want Ferrari was echt heel snel."
De Formule 1 is dit jaar overgestapt op een nieuwe motor die voor de helft elektrisch en voor de andere helft met een verbrandingsmotor wordt aangedreven. Ook de aerodynamica is veranderd; de auto's zijn lichter, smaller en wendbaarder. "Niemand van ons wist echt wat we konden verwachten", zei Leclerc, die als derde eindigde. "Het was lastig en behoorlijk uitdagend, maar zeker het eerste deel van de race was leuk."
Darmgezondheid krijgt eindelijk een definitie – en die is minder mystiek dan de marketing doet vermoeden. Een internationaal panel van experts spreekt nu van een “normale” darmfunctie zónder actieve darmziekte en zonder klachten die de kwaliteit van leven aantasten
De nieuwe definitie van darmgezondheid is abstract, maar de knoppen waar je zelf aan kunt draaien zijn opvallend concreet: vooral vezels, vetkwaliteit, plantaardig eten, beweging en stress.