Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

A newly founded startup called GRU Space is taking deposits of up to $1 million to eventually build inflatable hotels on the Moon. The bet is that space needs destinations, not just rockets, even if the first customers are essentially early adopters of sci-fi optimism. Ars Technica reports: It sounds crazy, doesn't it? After all, GRU Space had, as of late December when I spoke to founder Skyler Chan, a single full-time employee aside from himself. And Chan, in fact, only recently graduated from the University of California, Berkeley. [...] The GRU in the company's name, by the way, stands for Galactic Resource Utilization. The long-term vision is to derive resources from the Moon, Mars, asteroids, and beyond to fuel human expansion into space.

If all that sounds audacious and unrealistic, well, it kind of is. But it is not without foundation. GRU Space has already received seed funding from Y Combinator, and it will go through the organization's three-month program early this year. This will help Chan refine his company's product and give him more options to raise money. Regarding his vision, you can read GRU Space's white paper here.

Presently, the company plans to fly its initial "mission" in 2029 as a 10-kg payload on a commercial lunar lander, demonstrating an inflatable structure capability and converting lunar regolith into Moon bricks using geopolymers. With its second mission, the company plans to launch a larger inflatable structure into a "lunar pit" to test a scaled-up version of its resource development capabilities.

The first hotel, an inflatable structure, would be launched in 2032 and would be capable of supporting up to four guests at a time. The next iteration beyond this would be the fancier structure, built from Moon bricks, in the style of the Palace of the Fine Arts. "SpaceX is building the FedEx to get us there, right?" Chan said. "But there has to be a destination worthy to stay in. Obviously, there is all kinds of debate around this, and what the future is going to be like. But our conviction is that the fundamental problem we have to solve, to advance humans toward the Moon and Mars, is off-world habitation. We can't keep everyone living on that first ship that sailed to North America, right? We have to build the roads and structures and offices that we live in today."

Read more of this story at Slashdot.

Robin (59) woont pas sinds een jaar in het plaatsje Unnaryd in het zuiden van Zweden. Hij woont er in zo'n typisch Zweeds houten huisje. Maar wel alleen. Daarom zoekt hij een vrouw die hem gezelschap kan houden en doet hij dus mee aan Winter Vol Liefde.

Wie weet kan de Surinaamse Pearl zijn hart veroveren. De twee hebben zelfs al een paar zoenen uitgewisseld. Misschien kan zij hem ook leren koken, want de vijftiger komt niet verder dan een aardappel in de airfryer en een hamburger in de pan.

Benieuwd hoe hij er vroeger uitzag? Er is een foto opgedoken van hem toen hij in de vierde klas van de middelbare school zat:

DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar waren er 168.960 incidenten van personen met verward gedrag. Dat is een stijging van 12 procent vergeleken met 2024 en daarmee een nieuw record. Dit blijkt uit politiecijfers over 2025, meldt de politie dinsdag.

Volgens korpschef Janny Knol is het praktijk dat de politie wordt overladen met problemen die niet opgelost kunnen worden door de politie en het strafrecht. Ze roept op tot het instellen van een regeringscommissaris of een commissie die "breed kijkt naar het veranderende veiligheidsvraagstuk en met nieuwe oplossingen komt", stelt ze in een persbericht.

Ze trekt een vergelijking met de jaren 80, toen er vooral problemen waren met kleine criminaliteit, zoals vandalisme en diefstal. Een commissie adviseerde daarover toen veel maatregelen. "Van inbraakpreventie tot meer controle en toezicht in het ov. Die nieuwe blik om naar oorzaken en oplossingen te kijken, luidde een lange periode van dalende criminaliteit in", aldus Knol.

In je lichaam tikt onophoudelijk een onzichtbare klok. Die 24-uurscyclus, oftewel je circadiane ritme, bepaalt wanneer je slaapt, wakker wordt, eet en herstelt. Zolang die interne timing strak loopt, werken hormonen, organen en je immuunsysteem opvallend harmonieus samen. Maar als de klok ontregeld raakt, lijkt de schade veel verder te reiken dan een slechte nacht slaap.

Dat blijkt uit een grote studie uit 2025 onder ruim 2.000 ouderen met een gemiddelde leeftijd van 79 jaar. De uitkomst: mensen met een sterk en regelmatig dag-nachtritme hadden bijna de helft minder kans om dementie te ontwikkelen dan leeftijdsgenoten met een rommelige biologische klok. Over een periode van drie jaar kreeg 10 procent van de mensen met een verstoord ritme dementie, tegenover 7 procent bij degenen met een stabieler ritme.

Het gaat daarbij niet alleen om slaapduur. Het circadiane ritme regelt ook hartslag, lichaamstemperatuur en hormoonafgifte. In de studie werd rekening gehouden met factoren als hoge bloeddruk en hartproblemen, die vaak samenhangen met slecht slapen. Slaapapneu, waarbij de ademhaling ’s nachts steeds stokt, werd opvallend genoeg niet meegenomen. En juist daar zit een complicatie: slaapapneu komt vaker voor bij mensen met overgewicht, diabetes en een ongezonde leefstijl.

Kip of het ei

Onderzoekers worstelen al jaren met de kip-of-het-eivraag. Slechte slaap is verdacht als risicofactor voor zowel hartziekten als dementie. Tegelijkertijd kan beginnende hersenschade juist het slaap-waakritme ontregelen. De recente update van de dementiecommissie van The Lancet is daarom voorzichtig: te lang of te kort slapen lijkt géén onafhankelijke oorzaak van dementie. Nachtwerk verhoogt het risico wel, maar opvallend genoeg niet consequent meer dan dagdiensten. Als slaap alleen de boosdoener was, zou dat verschil er wél moeten zijn.

Dat wijst op iets anders: ontregeling van ritme en routine. Ploegendiensten gaan samen met stress, slechte voeding, roken, alcohol, minder beweging en sociale isolatie. Allemaal factoren die op zichzelf al gelinkt zijn aan hersenveroudering. Het probleem is dus breder dan ‘gewoon’ te weinig slaap.

Er is ook de populaire theorie dat slaap helpt bij het opruimen van giftige eiwitten in de hersenen, zoals amyloïde plaques die kenmerkend zijn voor Alzheimer. Tijdens diepe slaap zou het brein een soort schoonmaakbeurt krijgen. Klinkt logisch, maar het bewijs is gemengd. Sommige dierstudies laten zelfs het tegenovergestelde zien. En muizen zijn nu eenmaal geen mensen, zeker niet als het om slaap op latere leeftijd gaat.

Meer bewegen

Het verband met slaap is dus onduidelijk. Wat wél werkt, is verrassend ouderwets: elke dag bewegen. Een halfuur matige inspanning, liefst buiten, versterkt het circadiane ritme, verbetert de slaap en beschermt tegelijk tegen hartziekten en dementie.

Dus nee, je hoeft je slaap niet te ‘optimaliseren’ met pillen en gadgets. Maar je biologische klok vraagt wel om regelmaat, daglicht en beweging. Of simpeler gezegd: trek een jas aan en ga wandelen. Je brein zal je dankbaar zijn.

Bron: Science Alert

BREDA (ANP) - De systeemstoring die dinsdag zorgt voor uitval van treinen bij Breda, duurt ten minste tot 10.15 uur. Dat meldt de NS. Eerder verwachtte het spoorbedrijf dat de storing rond 08.15 uur voorbij zou zijn. Volgens de NS ligt de oplossing van het probleem, waarvan de oorzaak nog onduidelijk is, bij ProRail.

Door de storing rijden er geen treinen van en naar Breda. Een NS-woordvoerder meldt dat vanaf 08.30 uur enkele intercity's per uur gaan rijden, vooral tussen Breda en Roosendaal en Breda en Tilburg.

De storing heeft te maken met sein- en wisselproblemen, meldde ProRail eerder, maar meer informatie over de oorzaak of oplossing blijft vooralsnog uit.

KYIV (ANP/RTR/DPA) - Russische aanvallen hebben in Oekraïne het leven gekost aan zeker vier personen. Ook raakten op meerdere plekken in het land personen gewond. Door schade aan infrastructuur moest in delen van hoofdstad Kyiv de stroom worden uitgeschakeld.

De dodelijke slachtoffers vielen volgens de autoriteiten in Charkiv, op enkele tientallen kilometers van de grens met Rusland. Daar zou onder meer een postterminal zijn geraakt en tientallen mensen moesten in veiligheid worden gebracht.

Een militaire bestuurder meldde dat Kyiv te maken kreeg met een korte maar intense raketaanval. De Oekraïense strijdkrachten hebben nog niets gezegd over hoe grootschalig de beschietingen waren.

Energieconcern DTEK liet weten dat apparatuur in een energiecentrale zware schade opliep. Rusland heeft sinds het begin van de oorlog vaker aanvallen met raketten en drones uitgevoerd op de energiesector. Zo komen burgers in de winter in de kou te zitten.

TOULOUSE (ANP/BLOOMBERG) - De Europese vliegtuigbouwer Airbus heeft vorig jaar wereldwijd 793 verkeersvliegtuigen afgeleverd. Dat zijn er meer dan een jaar eerder, toen het ging om 766 afgeleverde toestellen. Airbus wist zijn in december verlaagde doelstelling voor de levering van 790 vliegtuigen net te overtreffen.

De leveringen gingen naar 91 klanten, aldus Airbus. De meest geleverde toestellen behoorden tot de A320-familie, met 607 stuks. Van de A220-familie werden 93 vliegtuigen geleverd. Bij de grotere types A330 en A350 ging het om respectievelijk 36 en 57 nieuw geleverde exemplaren.

Daarnaast ontving Airbus 1000 nieuwe orders van 57 klanten in 2025. Het orderboek groeide eind 2025 tot het recordniveau van 8754 toestellen. In december ontving Airbus nog orders voor tientallen toestellen van Chinese maatschappijen.

AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse start-up voor betalingen in de horeca Klearly heeft 12 miljoen euro aan nieuwe investeringen opgehaald. Onder andere de investeringstak van het Amerikaanse betalingsbedrijf PayPal steekt geld in het bedrijf.

Klearly haalde ook geld op in Italië, een land waar het bedrijf graag wil groeien met het extra geld. Het Italian Founders Fund deed mee aan de financieringsronde. Ook enkele bestaande investeerders deden opnieuw mee aan de ronde. Sinds 2023 heeft Klearly in totaal 20 miljoen euro aan investeringen opgehaald. Eerder haalde Klearly geld op bij oud-bestuurders van betalingsverwerker Mollie en betaaldienstverlener Adyen.

Het bedrijf bestaat sinds 2022 en heeft zich naar eigen zeggen toegelegd op een betaalsysteem dat geschikt is om piekmomenten in de horeca op te vangen. De technologie werkt op bestaande bestel- en kassasystemen die populair zijn in de horeca en maakt het mogelijk meer apparaten in te zetten als pinapparaat. Dat verkort volgens de onderneming de tijd die het kost om gasten af te laten rekenen.

Klearly zegt dat in Nederland ruim 4000 horecaondernemers betaaltechnologie van het bedrijf gebruiken. Naast Italië mikt de onderneming ook op groei in België.

anglo10 has added a photo to the pool:

De schenking van 60 miljoen euro is afkomstig van de de Don Quixote Foundation van de adellijke familie Van Rappard. De wereldberoemde architect Norman Foster (90) is gevraagd om het ontwerp van de tuin te maken.

In-beom Hwang haalt dit seizoen bij Feyenoord nog niet het niveau dat we eerder bij hem zagen. De Koreaan is de eerste om dat zelf te beamen, maar weet ook wat de oorzaak is.

In tegenstelling tot veel steden in Europa is de gemiddelde huurprijs van een studentenkamer in Rotterdam de afgelopen maanden flink omhoog gegaan. Voor een gemeubileerde kamer betaalde je in de laatste drie maanden van vorig jaar gemiddeld 850 euro. Dat is een stijging van 6,3 procent in vergelijking met een jaar eerder.

Social

Het geverifieerde dodental is volgens mensenrechtenorganisaties opgelopen van 490 gisteren tot 648 vandaag. Zie geo-bevestigde data in dit onderzoek door Faytuks News. In o.a. Time Magazine circuleerde gisteren ook een nadrukkelijk onbevestigd dodental rond de 6.000: "Starting with reports from a handful of Tehran hospitals, an informal, expatriate group of academics and professionals calculated that protester deaths could have reached 6,000 through Saturday." Langs diezelfde lijn circuleren er ook onbevestigde berichten dat dit aantal al rond de 7.000 ligt. Moeilijk te zeggen allemaal, want de moordmachine heeft het gehele internet afgesloten, en jaagt bovendien actief op Starlink-modules die verbinden met Elons speciaal gestuurde satelietvloot.

De Wall Street Journal schrijft daarover: "But Iran has intensified efforts to jam the service, which is banned in the country, and users are being hunted. Over the weekend, authorities began searching for and confiscating Starlink dishes in western Tehran.(...) A user in Tehran, who spoke to The Wall Street Journal through a Starlink connection early Sunday, said he had uploaded protest videos taken by relatives. He then sent them to third parties abroad who posted them on social media. People who have Starlinks don’t let it be known and only upload videos to people they trust, he said over his crackling and distorted Starlink connection." 

In weer ander nieuws gooit Trump naast talloze militaire dreigingen nu Amerika's economische gewicht in de strijd: "Effective immediately, any Country doing business with the Islamic Republic of Iran will pay a Tariff of 25% on any and all business being done with the United States of America. This Order is final and conclusive." Meer beeld na de breek.

Social

oef

Trumps nieuwe heffing van 25% tegen iedereen die zaken doet met Iran

Social

"Als het deze keer niet lukt, slachten ze ons allemaal af"

Social

Persco!

SocialDoneer hier

Satya Nadella's call to accept and embrace desktop brainboxes faces skepticism

Software developers have created a PowerShell script to remove AI features from Windows.…

Via Reddit:

Ik ben in de winkel geweest om naar vloeren te kijken. Ik heb geen contact gehad met verkopers. De volgende dag heb ik een mail gestuurd of het mogelijk is om staaltjes mee naar huis te nemen voor de twee vloeren waar we in geïnteresseerd zijn. Ze hebben me gebeld dat ze ze klaarleggen en we hebben een dag afgesproken waarop ik die kon ophalen in de winkel. [Via gemailde plattegronden] heeft hij een berekening gemaakt, en twee offertes toegezonden op basis daarvan. Daar zaten wat fouten in waar we mailcontact over hebben gehad. De staaltjes hebben we terug gebracht naar de winkel, wederom geen gesprek met de verkoper of advies. Een paar dagen later heb ik een van de offertes via e-mail geaccepteerd.

De consumentkoper wil nu annuleren omdat hij toch een ander type vloer nodig blijkt te hebben. De vraag is dan of hier sprake is van een koop op afstand, omdat je dan zonder verder gedoe van de koop af kunt (binnen de 14 dagen, wat zo is).

Natuurlijk, het begon in een fysieke winkel maar dat maakt voor de regels van koop op afstand niet uit. In de Richtlijn waar dit alles uit komt, staat immers:

Die definitie dient ook situaties te bestrijken waarin de consument de verkoopruimten alleen bezoekt om informatie over de goederen of dienst te vergaren, terwijl vervolgens de onderhandelingen over en de sluiting van de overeenkomst op afstand plaatsvinden.

Ik zie wel hoe het verhaal (kijken, stalen ophalen, per mail plannen, offerte via mail, daarna onderhandeling) past in deze omschrijving. Maar laten we even beginnen met de definitie zelf. De wet definieert “koop op afstand” (art. 6:230g BW) als:

de overeenkomst die tussen de handelaar en de consument wordt gesloten in het kader van een georganiseerd systeem voor verkoop of dienstverlening op afstand zonder gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van handelaar en consument en waarbij, tot en met het moment van het sluiten van de overeenkomst, uitsluitend gebruik wordt gemaakt van een of meer middelen voor communicatie op afstand

Er staat hier dus “tot en met het moment van sluiting uitsluitend communicatie op afstand” maar gezien die tekst uit de Richtlijn mag je dus initieel vrijblijvend contact in de winkel negeren. Dan blijft dus over “we mailden over plattegronden en ontwerp en kregen toen een offerte gemaild” en dat is allemaal “communicatie op afstand”.

De winkel lijkt dat ook te denken, want men citeert de bevestiging van de bestelling met daarin:

“Met uw aanbetaling bevestigt u dat u de bestelde producten persoonlijk hebt gezien in een showroom. U verklaart hiermee afstand te doen van het herroepingsrecht voor koop op afstand en akkoord te gaan met de bijgevoegde algemene voorwaarden.”

Deze tekst doet juridisch echter niets: bevestigen dat je de producten hebt gezien, is immers irrelevant bij de vraag of je op afstand hebt gekocht. Ook kun je helemaal geen afstand doen van je herroepingsrecht, behalve bij online games en content. Ik vermoed dat men bedoelde “U heeft de producten fysiek gezien in de showroom. U begrijpt dan ook dat dit geen koop op afstand is.” Wat dus ook niet klopt.

De online communicatie is begonnen door een mail van de consument met de plattegronden. Daarna kwam een ontwerp en een offerte, en is er discussie gevoerd waarna men in de mail akkoord gaf. Dit raakt aan de vraag of sprake is van een “georganiseerd systeem voor verkoop of dienstverlening op afstand”.

Die term doet wellicht denken aan mooi opgezette webshops (met een specifieke bestelknop), maar het gaat niet perse enkel om technische systemen. In haar richtsnoeren uit 2021 geeft de Europese Commissie aan dat het vooral gaat om het contrast met “incidenteel”:

Het is echter niet nodig dat de handelaar een complexe organisatie, zoals een online-interface, opzet voor verkoop op afstand. Ook eenvoudiger regelingen, zoals het bevorderen van het gebruik van e-mail of telefoon voor het sluiten van overeenkomsten met consumenten, zouden aanleiding geven tot de toepassing van de vereisten van de richtlijn consumentenrechten.

Het is dus zeker mogelijk dat je met uitsluitend emailcommunicatie een koop op afstand kunt sluiten (bijvoorbeeld in deze zaak). De vraag is daarbij vooral of dit gebruikelijk is voor de winkel. Uit het verhaal maak ik op dat dit redelijk achteloos werd gebracht, wat voor mij wijst op een standaard actie. “Laten we het even per mail uitwerken” is volgens mij niet heel gek in 2025.

Arnoud

Het bericht Is een offerte accorderen via de mail een koop op afstand? verscheen eerst op Ius Mentis.

Hilariteit alom in het Witte Huis vandaag. Minister van Oorlog, voorheen Minister van Defensie, Pete Hegseth kreeg de lachers op zijn hand toen hij minister Trump in het bijzijn van zijn adviseurs voorstelde om de VN-veiligheidsraad te raadplegen voor de VS Iran zouden aanvallen.

‘Beste meneer de President, wat nou als…’, begon Hegseth langzaam te gniffelen terwijl hij de kamer rondkeek. ‘Wat nou als we de VN om permissie vragen?’ Minister Rubio, ook aanwezig bij het overleg, nam het stokje meteen over. ‘En dat we dan de alliantie een stem geven in de beslissing om onze grote Amerikaanse ballen te tonen aan de wereld’. Gebulder steeg op uit het Oval Office.

Een adviseur pakte vervolgens bij wijze van joke de telefoon op: ‘Hallo, spreek ik met de VN Veiligheidsraad? Ja met de VS hier. We zijn dus van plan om Iran aan te pakken, maar we kunnen dat land niet zomaar helemaal aan gort bombarderen zonder onze trouwe bondgenoten eerst te betrekken in onze beslissing. De internationale rechtsorde is ons veel waard en het laatste wat we willen is het internationaal recht schenden. Weet je wat? We sturen direct een dreigende motivering voor de aanval en een foto van ondersteunend bewijsmateriaal', zegt de adviseur terwijl hij virtueel een foto van zijn kont maakt.

Nu de stofwolken weer zijn opgetrokken geeft Hegseth zelf aan dat ‘grappen en grollen’ er ook een beetje bij horen. ‘Ik sta natuurlijk bekend als een keiharde, een tough guy maar m’n collega’s noemen me ook wel ‘de lolbroek’ van het ministerie. Eigenlijk al sinds ik me hardop afvroeg of we wel door moesten gaan met boten van onschuldige vissers opblazen. Even bleef het doodstil, je had die koppen moeten zien! Ik piste bijna in m’n broek.’

President Trump heeft Hegseth wel gewoon ontslagen.

​​

&

Sinds 10 oktober 2025 is de Europese Transparantieverordening van kracht. Deze verordening legt strenge vereisten op aan de verspreiding van politieke reclame. Zo worden online platforms verplicht om politieke advertenties in een centraal Europees register te plaatsen, waarbij de advertenties vergezeld moeten gaan van een ‘transparantieverklaring’ met gedetailleerde informatie over de advertentie. Daarnaast gelden strenge eisen voor gegevensverwerking ten behoeve van microtargeting, dat wil zeggen het gericht benaderen van specifieke groepen kiezers.

De eerste gevolgen van deze regels waren al bekend voordat zij überhaupt in werking traden: Meta en Google gaven aan de nieuwe regels zo complex en onduidelijk te vinden dat zij besloten om helemaal te stoppen met het verspreiden van politieke advertenties. Van complexiteit en onduidelijkheid is inderdaad sprake, bijvoorbeeld waar het gaat om de vraag of een advertentie aangemerkt moet worden als politieke advertentie (en dus binnen de reikwijdte van de verordening valt). Het risico van de beslissing om geen politieke advertenties meer te verspreiden, is echter dat politieke actoren hun boodschappen ‘vermommen’ als politiek neutrale content om toch gepubliceerd te kunnen worden. De praktijk heeft bovendien uitgewezen dat de algoritmes van sociale media met influencercampagnes en nepaccounts zo te bespelen zijn dat zulke boodschappen een groot publiek bereiken – met vorig jaar in Roemenië zelfs ongeldig verklaarde verkiezingen als gevolg. De onzichtbare politieke beïnvloeding waartegen de EU met de Transparantieverordening ten strijde trekt, behoort dus allerminst tot het verleden.

Uitvoeringswet

De Nederlandse wetgever buigt zich intussen over de implementatie van de verordening. Op het gebied van de inhoudelijke normen laat de EU de lidstaten weinig ruimte, maar op het gebied van het toezicht op deze normen zijn belangrijke keuzes te maken. De geplande Uitvoeringswet was niet op tijd gereed voor de verkiezingen van 29 oktober 2025 – en laat overigens nog steeds op zich wachten. Om toch de bepalingen van de Transparantieverordening te kunnen effectueren, vaardigde de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een Aanwijzing voorlopige uitvoering verordening transparantie en gerichte politieke reclame. In die aanwijzing is een belangrijke rol weggelegd voor het Commissariaat voor de Media (CvdM), dat belast wordt met het toezicht op de naleving van de normen die het reclameregister en de transparantieverklaring betreffen. Daarnaast fungeert het CvdM als ‘nationaal contactpunt’ op Unieniveau. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) fungeert op grond van de Europese Digital Services Act (DSA) reeds als ‘digitaledienstencoördinator’ en werkt in die hoedanigheid bijvoorbeeld samen met de coördinatoren van andere lidstaten om vermeende inbreuken te onderzoeken. Op dezelfde wijze gaat de ACM een rol spelen in het toezicht op de Transparantieverordening. Tot slot komt ook de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in beeld, die toezicht houdt op de regels omtrent gegevensverwerking ten behoeve van microtargeting, die gelden in aanvulling op de Algemene Verordening Gegevensbescherming. De AP heeft de handschoen al opgepakt: in oktober 2025 publiceerde zij een leidraad die adverteerders moet helpen om aan de (inderdaad complexe) bepalingen van de verordening te voldoen.

Drie toezichthouders dus, die in het belang van effectiviteit samenwerkingsprotocollen moeten kunnen vaststellen. De precieze inhoud van de uiteindelijk beoogde uitvoeringswet is nog niet bekend, maar het advies van de Raad van State daarover is dat al wel. Daarin vraagt de Raad van State de regering om de keuze voor de CvdM nader te motiveren, omdat het een ‘nieuwe taak op een voor het CvdM grotendeels nieuw terrein’ betreft, waarbij men zich kan afvragen of het niet meer voor de hand had gelegen om het zwaartepunt van het toezicht bij de ACM te leggen. De ACM speelt immers al een hoofdrol in het toezicht op de DSA, waarmee de bepalingen van de Transparantieverordening sterk vervlochten zijn. Wellicht wordt het toezichtsysteem nu complexer dan nodig is.

Daarnaast vraagt de Raad van State aandacht voor de precieze balans tussen onafhankelijk toezicht en de mogelijkheid om de minister voor dit toezicht ter verantwoording te roepen. Om de onafhankelijkheid te waarborgen stelt de regering voor dat de minister, in afwijking van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, bijvoorbeeld geen beleidsregels mag stellen en geen besluiten van de toezichthouder kan vernietigen. Volgens de Raad van State hoeven deze bevoegdheden niet uitgesloten te worden om van structurele onafhankelijkheid te kunnen spreken. Of de regering dit punt schrapt of handhaaft (en dan wellicht nader motiveert), zal nog moeten blijken.

European Democracy Shield

Er zijn in de literatuur terechte kanttekeningen geplaatst bij de grondslag van de Transparantieverordening, die de Europese Commissie bij gebrek aan beter voor een belangrijk deel gedwongen was te zoeken in het waarborgen van de interne markt. De regels hebben daarmee weinig te maken: ze beogen de democratie te versterken en een vrij en eerlijk verkiezingsverloop te waarborgen. De laatste jaren laten zien dat de EU zich in toenemende mate op bescherming van de democratie richt. Dat blijkt niet alleen uit bindende regelgeving zoals de Transparantieverordening, maar ook uit recente jurisprudentie van het Hof van Justitie, waarin het Hof het kiesrecht in artikel 22 VWEU ruim uitlegt. Door bovendien fundamentele overwegingen te wijden aan de samenhang tussen het kiesrecht, de verenigingsvrijheid (artikel 10 EU-Handvest) en het democratieprincipe (artikel 2 VEU) wordt het voor het Hof makkelijker om zich ook in toekomstige geschillen als beschermer van de democratie op te werpen.

Dat de Europese Commissie deze ingezette lijn wil doorzetten, bleek toen zij in november 2025 het European Democracy Shield aankondigde. In navolging van het European Democracy Action Plan, waaronder ook het voorstel voor de Transparantieverordening werd geschaard, moet het Democracy Shield de democratieën van de EU-lidstaten beschermen en versterken. Concreter gaat het om het beschermen van de integriteit van informatie, bijvoorbeeld door tegen desinformatie ten strijde te trekken, om het versterken van het verkiezingsproces en onafhankelijke media en om het vergroten van de ‘veerkracht van de samenleving en de betrokkenheid van burgers’. Dat gebeurt (in ieder geval vooralsnog) niet met nieuwe bindende regelgeving, maar met versterkte toepassing van bestaande instrumenten en met Europese samenwerkingsverbanden. Zo moet er een onafhankelijk Europees netwerk van factcheckers komen en maakt de Europese Commissie werk van een update van een best practice election toolkit binnen het raamwerk van de DSA.

Buitenlandse beïnvloeding, manipulatieve algoritmes, de inzet van bots en trollen en de verspreiding van desinformatie zetten de democratie onder druk. Het is raadzaam om in Europees verband tegen deze gevaren ten strijde te trekken, al blijft het ontbreken van een geschikte grondslag voor bindende EU-regelgeving een probleem. Nederland is in ieder geval voortvarend begonnen met de implementatie van de Transparantieverordening, waarbij het wel te hopen is dat de daadwerkelijke uitvoeringswet niet al te lang meer op zich laat wachten. Daarmee zal hopelijk ook de precieze verhouding tussen de ACM en het CvdM duidelijk worden.

Dit artikel verscheen eerder in De Hofvijver, een uigave van het Montesquieu Instituut. Leon Trapman is gespecialiseerd in verkiezingsregulering en regulering van politieke partijen.>

Hondenbeten zijn heftig en kunnen grote gevolgen hebben voor zowel het slachtoffer als betrokkenen. Om het aantal incidenten te verminderen, neemt LVVN maatregelen, waaronder het verbeteren van de registratie van hondenbeten. Er is namelijk onvoldoende duidelijkheid om hoeveel én wat voor incidenten het per jaar gaat. Daarom kan iedereen vanaf nu, die te maken heeft met een bijtincident of ander agressief gedrag van honden, dit registreren. Hiermee krijgt de overheid meer inzicht in het aantal incidenten en de omstandigheden, zodat maatregelen nog beter aansluiten op de praktijk.