Het is lastig inschatten hoeveel rijst je nodig hebt voor een mooie schotel, dus het zou zomaar kunnen dat je nog een flinke lading witte rijst over hebt in de pan. Morgen of overmorgen even opwarmen in de magnetron, denk je dan. Maar is dat wel oké?
Een dag later kan, zolang je de rijst
binnen twee uur in de koelkast zet en hem één keer door en door
verhit. Het gevaar zit in een bacterie die het koken overleeft. Op TikTok
heet het verschijnsel ‘reheated rice syndrome’. Anne Lugterink van het
Voedingscentrum noemde dat tegen Hart van Nederland overdreven, maar
oplettendheid is wel nodig.
Ongekookte rijst bevat vaak sporen van Bacillus cereus. Die
sporen, een soort slapende vorm van de bacterie, overleven het
kookwater. Laat je de gekookte rijst urenlang op het fornuis staan, dan
ontwaken ze en maken ze een gifstof aan.
Die gifstof is het probleem. Volgens Lugterink is het “een bekende
bacterie die voedselvergiftiging kan veroorzaken”. De klachten zijn
vooral misselijkheid, overgeven en diarree, vaak al binnen een paar uur.
Opwarmen maakt de schade niet ongedaan: de gifstof overleeft de
magnetron, schreef WEL eerder in een stuk over Bacillus
cereus en het gebakken-rijstsyndroom.
Hier lopen de adviezen uiteen. Het Voedingscentrum geeft voor
kliekjes in het algemeen twee dagen, bij hooguit 4 graden. Het Belgische
Test Aankoop houdt ook twee dagen aan. De Schotse voedselwaakhond Food
Standards Scotland is voor rijst strenger.
|
Wie |
Afkoelen |
Koelkast |
Opwarmen |
|
Voedingscentrum (NL) |
binnen 2 uur |
2 dagen, bij 4 °C |
door en door, stomend heet |
|
Test Aankoop (BE) |
binnen 2 uur |
2 dagen |
één keer, tot in de kern |
|
Food Standards Scotland |
liefst binnen 1 uur |
hooguit 24 uur |
één keer, stomend heet |
De Nederlandse termijn geldt voor restjes in het algemeen. De Schotse
regel is specifiek voor rijst geschreven.
Warm rijst nooit meer dan één keer op.
De meeste fouten gaan mis tussen avondeten en koelkast. Een pan die
tot het slapengaan op het aanrecht staat, is precies wat de bacterie
nodig heeft. Zo koel je rijst sneller af:
- Haal de rijst uit de pan of rijstkoker en schep hem in een platte
schaal.
- Verdeel een grote hoeveelheid over een paar kleine bakjes.
- Zet het bakje in een bak met koud water en roer af en toe.
- Zet de rijst in de koelkast zodra hij op kamertemperatuur is,
afgedekt en met de datum erop.
Wil je hem langer bewaren, vries hem dan in. In de vriezer kan het
volgens het Voedingscentrum tot drie maanden.
Verhit de rijst tot hij stomend heet is, ook in het midden. Schep hem
halverwege om, want een magnetron verwarmt ongelijk. Ontdooi bevroren
rijst in de koelkast of op de ontdooistand, niet op het aanrecht.
Blijft er na het opwarmen iets over, gooi het dan weg. Wie niet weet
hoe lang de rijst op het fornuis heeft gestaan, kan hem beter niet meer
eten: geen magnetron krijgt de gifstof eruit. Twijfel je bij andere
kliekjes, dan helpt restjes
uit de koelkast opmaken om ze niet te lang te laten staan.
Bronnen: Test
Aankoop, Food
Standards Scotland, Voedingscentrum
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/11/15100408/151126VER_2038622557_kastanjes.jpg)