De wellnessgoeroe is overal. Op TikTok, Instagram en in podcasts buitelen influencers over elkaar heen met adviezen over voeding, mentale gezondheid, hormonen, zwangerschap en fitness. Sommige tips zijn degelijk onderbouwd, andere ronduit misleidend. Toch laten miljoenen mensen zich dagelijks beĂŻnvloeden door online gezondheidsadvies, vaak zonder te weten wie er eigenlijk achter de boodschap zit.
Uit nieuw onderzoek van het Pew Research Center blijkt dat ongeveer vier op de tien Amerikaanse volwassenen gezondheidsinformatie halen van sociale media of podcasts. Onder jongeren onder de vijftig loopt dat aandeel zelfs op tot ongeveer de helft. Tegelijkertijd onderzocht Pew ruim 6800 populaire gezondheids- en wellnessinfluencers met minstens 100.000 volgers. Slechts vier op de tien bleken een medische of professionele gezondheidsachtergrond te hebben.
Een derde van de influencers noemt zichzelf coach, bijna drie op de tien profileren zich als ondernemer en een kleiner deel baseert zijn autoriteit vooral op persoonlijke ervaring, bijvoorbeeld als ouder of ervaringsdeskundige. Dat maakt het voor gebruikers lastig om feit van mening te onderscheiden.
Toch ervaren veel mensen de online adviezen als waardevol. Ongeveer de helft van de respondenten zegt dat influencers hen helpen hun gezondheid beter te begrijpen. Een derde merkt weinig verschil, terwijl een op de tien juist aangeeft er verwarder van te raken.
Volgens experts is gezonde scepsis daarom essentieel. Coach klinkt professioneel, maar zegt weinig over opleiding of expertise. De Amerikaanse medisch fitnesstrainer Courtney Babilya, die meer dan 430.000 Instagramvolgers heeft, ziet hoe snel persoonlijke ervaring wordt verkocht als deskundigheid. “Iemand krijgt een baby en noemt zichzelf ineens zwangerschapscoach”, zegt ze. Volgens Babilya moeten influencers duidelijk onderscheid maken tussen eigen ervaringen en professioneel advies.
Ook emotie speelt een grote rol in de aantrekkingskracht van online gezondheidscontent. Schokkende video’s of stellige claims kunnen vooral mensen aanspreken die zich niet gehoord voelen door reguliere zorgverleners. Dat geldt extra voor mensen zonder zorgverzekering: meer dan de helft van hen haalt gezondheidsinformatie van sociale media.
Maar artsen waarschuwen juist voor content die inspeelt op angst of sensatie. Gynaecoloog Fatima Daoud Yilmaz, bekend van haar populaire video’s over gezondheidsproducten, benadrukt dat betrouwbare medische informatie zelden sensationeel is. “Niet alle meningen zijn gelijkwaardig als het gaat om gezondheid of wetenschap”, zegt ze.
Ook taalgebruik kan veel verraden. Therapeute Nedra Glover Tawwab gebruikt bewust woorden als “misschien”, “soms” en “mogelijk” in haar video’s over mentale gezondheid. Volgens haar is nuance een teken van betrouwbaarheid. Wie online denkt een diagnose te hebben gevonden, zou juist een professional moeten raadplegen.
Daarbij speelt geld een onmiskenbare rol. Veel influencers verdienen aan advertenties, sponsordeals en samenwerkingen. Dat betekent niet automatisch dat hun informatie onjuist is, maar wel dat commerciële belangen meespelen.
Experts adviseren daarom om niet passief te scrollen, maar actief bronnen te controleren. Welke studies worden genoemd? Sluit de informatie aan bij wetenschappelijke consensus? En vooral: is het advies werkelijk relevant voor jouw situatie?
De belangrijkste tip blijft uiteindelijk opvallend eenvoudig: vertrouw niet blind op een algoritme, maar zoek een arts of zorgverlener die je kent en vertrouwt. Online advies kan inspireren, maar mag nooit een vervanging worden van professionele zorg.
Bron: Science Alert