Nederland behoort tot de Europese kopgroep als het om de hoogte van pensioenen gaat. Met gemiddeld zo’n 2.118 euro bruto per maand staat ons land op de zevende plaats in een vergelijking van Europese ouderdomspensioenen. IJsland voert de lijst aan, gevolgd door Luxemburg en Denemarken. Maar achter die bedragen schuilt een belangrijk verschil: een hoger pensioen betekent niet automatisch dat je ook ruimer leeft.
Het gemiddelde Nederlandse ouderdomspensioen bedroeg in 2023 ongeveer 25.417 euro bruto per jaar. Omgerekend is dat circa 2.118 euro per maand. België staat daar met ongeveer 2.021 euro per maand vlak achter. Beide landen komen daarmee duidelijk boven het EU-gemiddelde van ongeveer 1.443 euro bruto per maand uit. De vergelijking gaat over cijfers uit 2023, niet over de pensioenbedragen van vandaag.finance.yahoo+1
De bovenkant van de Europese ranglijst ziet er als volgt uit:
| Plaats | Land | Gemiddeld bruto ouderdomspensioen per maand* |
| 1 | IJsland | € 3.169 |
| 2 | Luxemburg | € 2.868 |
| 3 | Denemarken | € 2.545 |
| 4 | Noorwegen | € 2.431 |
| 5 | Zwitserland | € 2.380 |
| 6 | Oostenrijk | € 2.177 |
| 7 | Nederland | € 2.118 |
| 8 | België | € 2.021 |
Jaarbedragen over 2023, omgerekend naar twaalf maanden en afgerond. Het gaat om gemiddelden, niet om een gegarandeerd pensioenbedrag voor iedere inwoner.
Binnen de Europese Unie staat Bulgarije onderaan, met gemiddeld 4.479 euro bruto ouderdomspensioen per jaar. Dat komt neer op ongeveer 373 euro per maand. Luxemburg zit als EU-koploper op 34.413 euro per jaar: bijna acht keer zoveel.
Ook buiten de EU zijn de verschillen groot. In de vergelijking van 34 Europese landen die Euronews op basis van Eurostat-cijfers maakte, komt Turkije uit op 3.377 euro per jaar, tegenover 38.031 euro in IJsland. Het hoogste bedrag is daarmee ruim elf keer zo groot als het laagste. Welke landen een ranglijst meeneemt, maakt dus uit voor de uitkomst.
Een belangrijke kanttekening bij het Nederlandse bedrag: het gaat niet uitsluitend om de AOW. Ook aanvullende ouderdomspensioenen tellen mee. Wie het gemiddelde leest als ‘zoveel AOW krijgt een Nederlander’, trekt dus de verkeerde conclusie.
Nederland combineert een basisvoorziening met pensioenopbouw via werkgevers en individuele voorzieningen. Daardoor verschilt het pensioeninkomen sterk van persoon tot persoon. Iemand met alleen AOW zit in een andere financiële situatie dan iemand die daarnaast jarenlang een werkgeverspensioen heeft opgebouwd. Het landelijke gemiddelde maakt die verschillen niet zichtbaar.
Internationaal vergelijken blijft bovendien lastig. In landen als Frankrijk, Spanje en Duitsland speelt het wettelijke pensioen een grote rol, terwijl werkgeversregelingen anders zijn georganiseerd. Een vergelijkbaar eindbedrag kan dus via heel verschillende systemen tot stand komen.
Voor het dagelijks leven is niet alleen het pensioenbedrag belangrijk, maar vooral de koopkracht: hoeveel kun je ervan betalen?
Onderzoekers vergelijken pensioenen daarom ook met een maatstaf die rekening houdt met prijsverschillen tussen landen. In de Europese vergelijking wordt de afstand tussen het hoogste en laagste pensioen daardoor aanzienlijk kleiner: van ruim tien keer naar ongeveer 3,3 keer.
Spanje laat goed zien hoeveel dat uitmaakt. Het land stijgt in de aangehaalde vergelijking van plaats dertien op basis van bedragen in euro’s naar plaats vier na correctie voor koopkracht. Zwitserland beweegt juist de andere kant op: van de vijfde naar de vijftiende plaats. Een groot bedrag op de pensioenstrook levert dus niet overal dezelfde levensstandaard op.
De ranglijst laat zien dat Nederland relatief hoge ouderdomspensioenen heeft. Maar ze vertelt niet hoeveel een individuele gepensioneerde na belasting overhoudt, hoe hoog diens woonlasten zijn of hoeveel aanvullend pensioen is opgebouwd. Ook kosten voor zorg en andere dagelijkse uitgaven bepalen hoeveel financiële ruimte iemand werkelijk heeft.
The Gunners’ title hopes look over after five games as draws continue from last season while the Seagulls, actually ninth, are third for expected points
The Women’s Super League table is taking shape for 2026-27. The defending champions, Manchester City, have five wins from five games but more intriguing stories lie elsewhere. Why are Arsenal struggling, who is performing better than results suggest, and in which way are two promoted teams smashing expectations? Here are three key data points.
Continue reading...PC; Origame Digital
This odd but absorbing adventure sends you waddling across Antarctica in search of an eldritch entity – uncovering a world far stranger than it first appears
A Nazi kneels down on frozen snow, staring at an endless Antarctic horizon. Another holds a gun to his head, ready to end his own life. I direct a small waddling penguin up to them, trying to imagine what it could be thinking. Dismay, perhaps. Likely bewilderment. But then a faint smile seems to break out across its beaky face, as if amused by these silly humans and their misguided belief that they could ever best this howling, harsh landscape.
For most games, the idea of playing as a penguin observing Nazis losing the plot near the south pole would be weird enough. But Penguin Colony, developed by Origame Digital, pushes further. This is an audacious, frequently brilliant retelling of HP Lovecraft’s 1936 novella At the Mountains of Madness, in which eldritch horrors are just as common as Nazis. Further weirdness abounds: the many collectibles scattered about this place are not shiny gold objects à la Super Mario or Sonic. Rather, they are words. So tottering about as a semiaquatic bird, you have a unique mission: collect human language.
Continue reading...The American author on being inspired by Kurt Vonnegut, coming late to Jane Austen, and the brilliance of Robert Penn Warren
My earliest reading memory
I remember learning to read with dull stories about Jane going up a hill, but my earliest thrilling reading memories are of series like The Baby-Sitters Club and Sweet Valley High. In the highly gendered reading days of the 1980s, I knew those books were for girls, but I devoured them.
My favourite book growing up
Besides the girls of The Baby-Sitters Club, I loved books about survival and perseverance, especially Gary Paulsen’s The Island, in which a boy discovers a secluded island and ventures there to learn about the natural world.
The education secretary is right to focus on what students need most: the ability to express themselves. As for maths, grab a calculator
At last the fourth R is born. Articulation – speaking – is to join reading, writing and arithmetic in the education canon. What has become the mighty struggle against the dictatorship of the screen can begin in earnest. The spoken word, human-to-human communication, must finally be recognised by the gods of reactionary schooling. The pundits call it oracy.
On Thursday, the education secretary, Lucy Powell, called the academics’ bluff. She wants a radical reform of the national curriculum in England to reduce “desktop” working in favour of verbal fluency and practical skills. This will take courage. For decades, education’s senior leaders have been ramming easily forgotten “subjects”, such as maths and French, into children’s brains so they can be judged and measured in league tables. These tables have grown ever more dominant as ministers seek to climb “global rankings”.
Simon Jenkins is a Guardian columnist
Continue reading...The lore of Once Upon a Time in Shaolin, once bought by Martin Shkreli, is explored in a rambling film produced by RZA
For every reason except one, Once Upon a Time in Shaolin, the seventh album by the Wu-Tang Clan, should’ve been a commercial hit. The 31-track double album, recorded in secret between 2007 and 2013, reunited all of the remaining members of the hallowed Staten Island rap crew and featured eye-catching collaborators from the standard (Redman, offshoot group Wu-Tang Killa Bees) to the unexpected (Cher, Game of Thrones actor Carice van Houten). The sound, at least according to those involved, harkened back to the glory days of the group’s beginnings in the 90s.
But for years, almost no one heard it. The group only issued a single copy of Once Upon a Time in Shaolin – on CD, ensconced within layers of filigreed silver – with the stipulation, in legalese, that it could not be used for any commercial purposes for 88 years. The decree, either a stunt or a bold artistic statement on streaming’s devaluation of music, depending on your generosity and perhaps your net worth, succeeded in drumming up plenty of hype. And if you were anywhere around the blogosphere or cable news in 2015, you may recall that the beneficiary of that hype – the purchaser and thus single intended listener of this $2m musical treasure – was one Martin Shkreli, the “pharma bro” widely despised for gleefully hiking the costs of prescription drugs for profit.
Continue reading...
