It could be the puff of steam from a manhole or a horse wandering into view – whatever the ‘moment’, the iconic US photographer has always had a camera in hand to capture it

Continue reading...

COLUMN - Bij de Belastingdienst is vorig jaar een datakluis aan het licht gekomen met 64 miljoen documenten, waarvan ongeveer 24 miljoen bestanden ook daadwerkelijk inhoudelijk relevant zijn. Daar zitten documenten bij over het toeslagenschandaal die dus niet konden worden betrokken bij het onderzoek van de parlementaire enquêtecommissie. Het bestaan van de datakluis is pas onlangs gemeld aan de Tweede Kamer. Er zou ook belangrijke informatie in zitten over de gaswinning in Groningen. In het eindrapport Groningers boven gas (2023) stelde de gas-enquêtecommissie dat de beroerde informatievoorziening de democratische controle ‘ernstig’ ondermijnt. Volgens ambtenaren is het duidelijk dat de informatiehuishouding van de Belastingdienst al vijftien tot twintig jaar niet op orde is.

Al in oktober vorig jaar zijn de toenmalige staatssecretarissen Heijnen en Palmen geïnformeerd dat er in de datakluis informatie zat, die aan de parlementaire enquêtecommissie fraudebeleid en dienstverlening geleverd had moeten worden. Maar pas op 15 april werd de Kamer hierover geïnformeerd door de nieuwe staatssecretaris Eelco Eerenberg (Belastingen en Toeslagen) en zijn collega Palmen. Dat kwam door tegenwind uit het ambtelijk apparaat waar bezwaar werd gemaakt tegen de Kamerbrief van Eerenberg en Palmen, de verantwoordelijke bewindslieden in het nieuwe minderheidskabinet. Zo schreven ambtenaren in een concept dat de kluis ‘geen geheim’ was, omdat de Kamer hierover in april 2019 al zou zijn geïnformeerd.

Het is een herhaling van zetten die we al eerder leerden kennen van de Belastingdienst toen het beroemde Memo van (toen nog juridisch ambtenaar) Palmen over de toeslagenaffaire van tafel verdween. De overheid verschanst zich achter een hoge muur van moeilijk doen, uitstel, weigerachtigheid en openlijk tegenstreven om te voorkomen dat we te zien krijgen wat ze daar in Den Haag uitspoken.

Coronapandemie

Vrijdag zijn de verhoren begonnen  van de enquêtecommissie over de coronapandemie. Hoeveel informatie over deze kwestie ligt nog een een of andere kluis? Journalisten die zich met deze kwestie hebben bezig gehouden klagen steen en been. De afhandeling van informatieverzoeken werd keer op keer gefrustreerd. Aan voorlichters en perswoordvoerders heb je als het er op aan komt helemaal niets. Het het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport overtrad gewoon de Wet Openbaarheid van Bestuur. Milena Holdert, onderzoeksjournalist bij Nieuwsuur: “We dienden aan de start van de coronapandemie verschillende Wob-verzoeken in bij VWS. Maar het departement schoof de Wob tijdens corona terzijde, en startte de beruchte ‘alternatieve werkwijze’. Die hield in dat het ministerie zelf ging bepalen welke stukken ze per thema openbaar maakte, in plaats van individuele, gerichte informatieverzoeken af te handelen. De rechter heeft uiteindelijk gezegd dat het niet klopte, maar het ministerie procedeerde door, en betoogt nog steeds dat ze de wet naleeft, quod non.”

Uitvoeringsproblemen mogen geen excuus zijn om de wet te overtreden en de belastingbetaler op te zadelen met enorme bedragen aan dwangsommen wegens het niet tijdig leveren van informatie. De tegenstribbelende overheid, zegt Holdert, “leidt af, vertraagt, en is ook niet democratisch. Wij geven de politiek het mandaat om namens ons te beslissen, maar wij moeten ook kunnen meekijken bij die beslissingen en afwegingen, tenzij er sprake is van staatsgeheimen of juridisch onderbouwde afwegingen om af te wijken. Maar anders is die informatie gewoon van ons allemaal.”

Al die mooie formules over ’transparantie’ en een ‘open overheid’ krijgen een cynisch bijsmaakje. De werkelijkheid is nog steeds tegengesteld aan het ideaal, de overheid verzet zich met alle macht tegen pottenkijkers. De kluis is daarvan het symbool. Of het fort.

Overgenomen van Free Flow of Information 

NEW YORK (ANP/RTR) - De reparatie van de schade aan de lanceerbasis van het ruimtevaartbedrijf Blue Origin door de ontplofte raket zal volgens NASA-topman Jared Isaacman waarschijnlijk lange tijd gaan duren. Mogelijk is de raketbasis pas in 2028 weer volledig hersteld, aldus Isaacman in een interview met zakenzender CNBC.

De krachtige New Glenn-raket van Blue Origin, het ruimtevaartbedrijf van Amazon-oprichter Jeff Bezos, ontplofte vorige week donderdag op de basis in Cape Canaveral in Florida bij een test van de systemen. Door die explosie ontstond een enorme vuurbal bij de lanceerinstallatie. De raket was bij de zogenoemde hot-fire-test verankerd aan de grond.

Bij het ongeluk vielen geen gewonden en de raket had ook geen lading satellieten aan boord die het voor Amazon naar de ruimte zou brengen. De deels herbruikbare New Glenn-raket is een concurrent van de raketten van SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk.

KYIV (ANP/AFP/RTR) - Bij zware aanvallen op verschillende delen van Oekraïne zijn in de nacht van maandag op dinsdag zeker negen mensen om het leven gekomen. Tientallen anderen raakten gewond. Onder meer hoofdstad Kyiv werd getroffen door een reeks luchtaanvallen. Mogelijk liggen er nog slachtoffers onder het puin van ingestorte gebouwen.

In Dnipro, in het oosten van Oekraïne, kwamen vijf mensen om het leven, meldt The Kyiv Independent. Zeker 25 anderen raakten gewond. Op beelden die de lokale autoriteiten op Telegram plaatsten, zijn zwaarbeschadigde huizen, uitgebrande auto's en een verwoeste speeltuin te zien.

In Kyiv vielen zeker vier doden. Er raakten 51 mensen gewond, onder wie ook kinderen. De burgemeester van de Oekraïense hoofdstad, Vitali Klitsjko, zei dat een flatgebouw deels instortte. Op meerdere plekken brak brand uit en in een deel van de stad viel de stroom uit.

Ook Kharkiv werd getroffen door luchtaanvallen. The Kyiv Independent meldt daar zeker tien gewonden.

De Oekraïense luchtmacht meldt dat er sinds maandag 17.00 uur door Rusland 73 raketten en 656 drones zijn afgevuurd op 38 verschillende plekken. Het voornaamste doelwit was de regio Kyiv. Er zijn volgens de luchtmacht veertig Russische raketten en ruim zeshonderd drones neergehaald.

ARNHEM (ANP) - Bij de regionale netbeheerder Liander staan op dit moment 7300 huishoudens en kleine ondernemers op een wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting. Huishoudens gebruiken steeds meer elektriciteit en op sommige plekken op het stroomnet is het daardoor te druk geworden voor de aangevraagde aansluitingen.

Het overvolle stroomnet, ook wel netcongestie genoemd, hangt volgens Liander samen met de overstap op elektrisch verwarmen, koken en rijden. De wachttijden voor een nieuwe aansluiting kunnen oplopen tot drie jaar, maar in andere gevallen is het een kwestie van weken of maanden.

Liander is verantwoordelijk voor het netwerk dat stroom en gas vervoert naar 3,5 miljoen huishoudens en bedrijven in Noord-Holland, Flevoland, Gelderland, Friesland en een deel van Zuid-Holland. De netbeheerder waarschuwt dat niet in alle gevallen een zwaardere aansluiting nodig is, terwijl mensen die wel vaak standaard aanvragen als ze een nieuwe keuken of warmtepomp aanschaffen.

Mannen leven in Nederland nog altijd ruim drie jaar korter dan vrouwen, vooral door een mix van biologie, gedrag en zorggebruik. Nieuwe cijfers laten wel zien dat het gat langzaam kleiner wordt, maar het is hardnekkig en wereldwijd terug te zien.

Feiten: wie, wat, waar en hoeveel

In Nederland ligt de levensverwachting bij geboorte rond 80,5 jaar voor mannen en 83,3 jaar voor vrouwen (periode rond 2024). Over de jaren 2020–2023 komt het gemiddelde zelfs uit op 79,9 jaar voor mannen en 83,1 jaar voor vrouwen. Het gaat dus om een structureel verschil van ongeveer drie jaar, vergelijkbaar met andere West-Europese landen.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie dragen 33 van de 40 belangrijkste doodsoorzaken meer bij aan sterfte onder mannen dan onder vrouwen. Mannen sterven vaker aan goed behandelbare niet-overdraagbare aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, maar ook aan verkeersongevallen, geweld en zelfdoding. De kans dat een 30-jarige man overlijdt aan een niet-overdraagbare ziekte vóór zijn 70ste ligt wereldwijd 44 procent hoger dan bij een vrouw.

Hoe groot is het verschil nu echt?

• In Nederland worden vrouwen gemiddeld ongeveer 83 jaar, mannen rond de 80 jaar.
• Dat betekent een levensverwachtingskloof van ruim drie jaar, vergelijkbaar met andere West-Europese landen.
• Wereldwijd dragen 33 van de 40 belangrijkste doodsoorzaken meer bij aan sterfte bij mannen dan bij vrouwen, aldus de Wereldgezondheidsorganisatie.
• Mannen lopen vooral achter bij hart- en vaatziekten, ongelukken, geweld en zelfdoding – vaak aandoeningen en gebeurtenissen die (deels) te voorkomen zijn.

Waarom mannen korter leven

Wetenschappers wijzen om te beginnen op biologische factoren: mannen hebben een XY-chromosomenpaar, vrouwen XX. Daardoor kunnen vrouwen schadelijke mutaties op het ene X-chromosoom beter “opvangen” met het andere X, terwijl mannen die genetische reserve niet hebben. Bovendien lijkt verlies van het Y‑chromosoom in bloedcellen op latere leeftijd samen te hangen met een hoger risico op ziekten en een kortere levensduur.

Daar bovenop komt gedrag. Mannen roken en drinken gemiddeld meer, hebben vaker overgewicht en vertonen eerder risicogedrag in verkeer en sport. Ze gaan bovendien later naar de dokter en zijn minder geneigd behandelingen nauwgezet te volgen. “Mannen maken minder gebruik van gezondheidszorg en sterven daardoor vaker aan vermijdbare oorzaken,” concludeert de WHO in een analyse van sterftecijfers.

Trend: kloof wordt kleiner

De levensverwachting van mannen stijgt de laatste decennia sneller dan die van vrouwen, onder meer doordat zij minder zijn gaan roken en medische zorg toegankelijker is geworden. Prognoses van het CBS laten zien dat het verschil in de komende decennia verder kan slinken, al blijft een lichte vrouwelijke voorsprong bestaan.

Dat mannen korter leven dan vrouwen is dus allang geen grapje meer, maar de vraag blijft: durven mannen ook hun levensstijl net zo serieus te nemen als hun levensduur?

Wat in het lichaam besloten ligt (biologie)

• Vrouwen hebben twee X‑chromosomen, mannen slechts één X en één Y, waardoor mannen kwetsbaarder zijn voor schadelijke mutaties.
• Onderzoek wijst erop dat bij veel mannen cellen op latere leeftijd het Y‑chromosoom verliezen, wat samenhangt met meer hart- en vaatziekten en een hogere sterfte.
• Het vrouwelijke immuunsysteem lijkt langzamer te verouderen, onder meer onder invloed van oestrogenen, die ook beschermen tegen hart- en vaatziekten tot de menopauze.
• Evolutie speelt mee: in veel zoogdiersoorten leven vrouwtjes langer, waarschijnlijk omdat ze meer in voortplanting en zorg voor nakomelingen investeren.

An anonymous reader quotes a report from NPR: The buzz on college campuses is that AI is disrupting the job market for young college graduates. But new research from the Federal Reserve Bank of New York finds that the culprit may be something else: remote work. An analysis of federal employment data, paired with a deep dive into the flexible work arrangements at one unnamed Fortune 500 tech company, reveals that companies are less likely to hire recent college grads into occupations that can be done remotely.

Researchers speculate that employers are reluctant to put such workers in a setting where it's harder to absorb lessons from coworkers. The researchers found the unemployment rate among younger college grads -- those under the age of 29 -- rose 20% after the pandemic, while unemployment among older college grads fell slightly. The study compares unemployment rates pre-pandemic, from 2017 to 2019, with unemployment rates after the pandemic, from 2022 to 2024. Unemployment rose as remote work grew fourfold, the researchers write. "Our analysis suggests that these trends are related, with remote work making it more difficult for managers to train and mentor new employees." Regardless of the cause, the New York Fed report warns that a high unemployment rate among young college grads is concerning.

"Early-career experiences can have lasting consequences," the researchers write. "Research finds that individuals who began looking for jobs in slacker labor markets tend to have lower earnings and slower career progression relative to comparable peers who began their job search in better market conditions."

Further reading: Why Is the US Job Market So Tough, Especially for Recent College Grads?

Read more of this story at Slashdot.

In dit blog houden we je op de hoogte van het belangrijkste en meest opvallende 112-nieuws van dinsdag 2 juni.

In een tuin aan de Dordtselaan in Rotterdam-Feijenoord heeft maandagavond brand gewoed. Het vuur ontstond vermoedelijk in een stapel pallets en sloeg over op de woning. Het is niet duidelijk of er mensen gewond zijn geraakt.

Vanaf vandaag ziet het weer er anders uit dan in de afgelopen periode. De bewolking domineert, al kan ook af en toe de zon tevoorschijn komen. Vanochtend valt plaatselijk een regenbui. Aan het begin van de middag is de kans op een wat zwaardere bui, mogelijk met onweer, groter.