Born in the former East Germany, I was caught between two systems. But it’s a mistake to think of the ‘in-between’ as life’s waiting room

In the 1970s, the German novelist Christa Wolf wrote a letter to her friend and fellow author Lew Kopelew, which included these lines: “One stands quite comfortably between all fronts, and must come to understand that this is, in fact, the only possible place to be.” The fronts Wolf was referring to were the Soviet Union and the west, the GDR and West Germany, the politics of the cold war – but I believe the idea resonated with her personally, as she was then too, in the middle of her life.

There is a certain irony and wit in those lines. Standing between all fronts can mean you don’t have to choose – a relief, for some. Or it can mean you never arrive anywhere, neither here nor there. At worst, it marks a person with no standpoint, no stable position. Lost in foggy ground.

Bass Photography has added a photo to the pool:

Western Australia

Natuurbranden in landen als Spanje, Frankrijk, Portugal en Griekenland zijn geen uitzondering meer, en Nederlandse vakantiegangers krijgen daar steeds vaker mee te maken. Wat velen niet weten: als je een pakketreis hebt geboekt, ben je juridisch gezien behoorlijk goed beschermd. In deze blog zetten we op een rij wat je rechten zijn bij een natuurbrand op je vakantiebestemming – vóór vertrek én tijdens je reis.

In het kort

• Natuurbranden op je bestemming gelden als onvermijdbare en buitengewone omstandigheden.
• Bij een pakketreis heb je stevige wettelijke bescherming als de reis onveilig of ernstig verstoord raakt.
• Je mag een pakketreis vóór vertrek kosteloos beëindigen als de bosbrand de reis aanzienlijk beïnvloedt. anwb
• De reisorganisatie moet je informeren, hulp bieden en waar nodig een alternatief verblijf of omboeking regelen
• Bij een ingrijpend alternatief of als je afziet van de wijziging, heb je vaak recht op volledige terugbetaling van de reissom.
• Is de organisatie aangesloten bij het Calamiteitenfonds, dan kun je bij een erkende calamiteit kosteloos annuleren en een vergoeding krijgen.
• Tijdens de reis moet de organisator noodhulp en maximaal enkele extra overnachtingen vergoeden als terugkeer tijdelijk onmogelijk is.
• Bosbranden worden gezien als overmacht: doorgaans geen extra schadevergoeding voor gederfde vakantieplezier.
• Extra kosten en schade lopen via je reis‑ en annuleringsverzekering, afhankelijk van dekking en polisvoorwaarden
• Volg altijd eerst de instructies van lokale autoriteiten en neem daarna contact op met reisorganisatie en verzekeraar.

Pakketreis: extra bescherming door Nederlandse en Europese regels

Heb je een pakketreis geboekt, bijvoorbeeld vlucht en hotel via één Nederlandse reisorganisatie, dan valt je vakantie onder de Wet pakketreisovereenkomst en Europese regelgeving. Die wet geeft je extra rechten als er “onvermijdbare en buitengewone omstandigheden” optreden, zoals een grote bosbrand in de buurt van je accommodatie. De kern: de reisorganisatie is verantwoordelijk voor de uitvoering van jouw reis en moet ingrijpen als de veiligheid of het verloop van de reis ernstig wordt aangetast.eccnederland+2

Concreet betekent dit dat de organisator je tijdig moet informeren, hulp moet bieden en waar mogelijk een alternatief moet aanbieden als de oorspronkelijke reis niet veilig of haalbaar is. Denk aan een andere accommodatie verder van het brandgebied, het omboeken naar een andere bestemming of vervroegde terugkeer.anwb+1

Kosteloos annuleren vóór vertrek bij natuurbrand

Nog thuis en twijfel je om te vertrekken omdat er een grote natuurbrand woedt op je bestemming? Bij een pakketreis heb je het recht om de overeenkomst vóór vertrek kosteloos te beëindigen als er op de plaats van bestemming of in de directe omgeving onvermijdbare en buitengewone omstandigheden zijn die de reis aanzienlijk beïnvloeden. In dat geval mag de reisorganisatie geen beëindigingsvergoeding vragen en krijg je je volledige reissom terug.rijksoverheid+1

Daarnaast speelt het Calamiteitenfonds Reizen een belangrijke rol. Als het fonds een calamiteit of dekkingsbeperking voor een gebied met bosbranden vaststelt, kunnen zowel de reisorganisatie als de consument vanaf 30 dagen vóór vertrek kosteloos annuleren. Je krijgt dan de betaalde reissom terug en hoeft niet uit eigen zak te betalen voor een vakantiebestemming die feitelijk niet meer veilig is.rijksoverheid+1

Tijdens de reis: hulp, extra nachten en niet‑genoten reisdagen

Ben je al op je vakantiebestemming en breekt er een natuurbrand uit, dan blijft de reisorganisatie verantwoordelijk voor jouw veiligheid en voor noodmaatregelen. Bij een pakketreis moet de organisator ervoor zorgen dat je hulp krijgt, eventueel wordt geëvacueerd en waar nodig vervangend verblijf krijgt aangeboden. Kun je door de brand niet op de afgesproken datum terugvliegen, dan is wettelijk geregeld dat de organisator maximaal drie extra overnachtingen moet vergoeden, tenzij er andere Europese regels gelden voor een langere termijn.hartvannederland+3

Heb je bij boeking betaald voor het Calamiteitenfonds, dan kan het fonds bij een erkende calamiteit extra kosten vergoeden die ontstaan doordat de reis moet worden aangepast. Ook niet‑genoten reisdagen bij het afbreken van de reis kunnen via het Calamiteitenfonds worden vergoed. De claim dien je in bij je reisorganisatie; zij handelen jouw schade met het fonds af.rijksoverheid+2

Overmacht: meestal geen extra schadevergoeding

Belangrijk om te weten: natuurbranden worden doorgaans gezien als overmacht. Dat betekent dat je wel recht kunt hebben op terugbetaling van de reissom, hulp, omboeking en extra nachten, maar meestal niet op aanvullende schadevergoeding voor gederfde vakantieplezier of inkomensverlies. Financiële compensatie voor extra kosten (vervangend verblijf, extra vervoer, persoonlijke schade) loopt vooral via je reis‑ en annuleringsverzekering, afhankelijk van je dekking.hartvannederland+2

Verzekeringen dekken in principe alleen onvoorziene situaties. Waren er al natuurbranden op de bestemming op het moment dat je de verzekering afsloot, dan kan vergoeding worden uitgesloten. Het loont dus om polisvoorwaarden en calamiteitenclausules goed te controleren voordat je boekt.hartvannederland+1

Wat moet je doen als Nederlandse reiziger?

Krijg je als Nederlandse reiziger te maken met een natuurbrand op vakantie, dan zijn dit de belangrijkste stappen:hartvannederland+2

• Volg altijd eerst de instructies van lokale autoriteiten en hulpdiensten.
• Neem zo snel mogelijk contact op met je reisorganisatie (bij pakketreis) voor informatie, hulp en een eventueel alternatief.
• Check of jouw reisorganisatie is aangesloten bij het Calamiteitenfonds en of er een calamiteit of dekkingsbeperking is afgekondigd.
• Bel de alarmcentrale van je reis‑ of annuleringsverzekering over extra kosten en schade.
• Annuleer niet op eigen houtje zonder met de reisorganisatie en verzekeraar te overleggen; dan loop je kans op het missen van vergoedingen.

Met deze rechten en stappen in het achterhoofd kun je als Nederlandse vakantieganger beter inschatten wat je mogelijkheden zijn als een natuurbrand jouw vakantie raakt – en voorkom je dat je dubbel de rekening betaalt.

Wie deze zomer in Zuid-Europa vakantie viert, hoeft niet naast de vlammen te zitten om er last van te hebben. De rook van de branden rond Bordeaux, Madrid en Thessaloniki drijft honderden kilometers verder, en de pluimen van de Canadese bosbranden halen inmiddels routinematig West-Europa. Het idee dat rook ‘ergens anders’ is, klopt niet meer.

Waarom deze zomer anders voelt

Sinds begin 2026 is er in Europa al meer dan 155.000 hectare verbrand — flink boven het twintigjarig gemiddelde, en de heetste maanden komen nog. Alleen al eind juli werden 80.000 mensen in Frankrijk en Spanje geëvacueerd, met een nationale noodtoestand in Spanje en een grote brand die dorpen rond Madrid samensmolt tot één rookkolom.

Frankrijk telt dit jaar al zeven keer zoveel branden als normaal in deze periode, en de brand van Los Gallardos in Almería kostte in juli twaalf mensen het leven — de meesten buitenlandse toeristen. Ook Griekenland, Portugal en delen van de westelijke Balkan staan op ‘very extreme’ brandrisico.

Wat rook duizenden kilometers verder doet

Bosbrandrook is niet gewoon geurige lucht. De kern van het gezondheidsprobleem is fijnstof kleiner dan 2,5 micrometer — PM2.5 — dat diep in de longen doordringt en tot in de bloedbaan geraakt. De WHO waarschuwt dat PM2.5 bij grote branden 10 tot 20 keer boven de veilige richtwaarde kan uitkomen.

En die deeltjes blijven niet lokaal:

• Rook van Canadese branden bereikte in mei en juni 2025 via de straalstroom Zuid-Europa; in juni woei een pluim tegelijk met Saharastof over West-Europa.
• Een studie in Nature liet zien dat 90 procent van de Europese bevolking — zo’n 620 miljoen mensen — in 2023 verhoogde PM2.5-blootstelling had door alleen al de Canadese branden.
• Aan de westkusten van Europa was meer dan de helft van alle brandgerelateerde fijnstof afkomstig uit Canada, duizenden kilometers verderop.

Kortom: je hoeft geen vuur te zien om rook in te ademen. Een blauwe hemel met een dieprode zonsondergang boven Griekenland kan even goed betekenen dat je met een pluim uit Manitoba te maken hebt.

Wie loopt écht risico

De WHO houdt het rijtje kort en helder. Extra kwetsbaar zijn:

• kinderen en zwangere vrouwen
• ouderen
• mensen met astma, COPD of andere longziekten
• mensen met hart- en vaatziekten of diabetes

Voor gezonde vakantiegangers zijn de acute klachten meestal beperkt tot geïrriteerde ogen, hoesten, kortademigheid en hoofdpijn. Vervelend, maar meestal tijdelijk. Voor kwetsbare groepen — en dat is een aanzienlijk deel van de doelgroep die dertig jaar plus op reis gaat — zijn de risico’s serieuzer: verergering van astma, bronchitis, hartklachten en op de langere termijn zelfs verhoogde sterfte. Er is volgens de Nederlandse Gezondheidsraad geen ondergrens waaronder fijnstof veilig is.

Praktisch betekent dit dat een middagje wandelen door de Spaanse heuvels met een AQI van 180 voor jou misschien alleen een schrale keel oplevert, terwijl je zwager met astma diezelfde avond zijn puffer nodig heeft.

Zo weet je waar de rook zit

Voor je je koffer inpakt of ter plekke twijfelt of het slim is om buiten te lunchen: er zijn drie gratis bronnen die er echt toe doen.

• European Air Quality Index (EEA): officiële app en site met data van meer dan 3.500 meetstations in de EU, in 24 talen, met gezondheidsadviezen per locatie.
• CAMS / Copernicus: Europese atmosferische monitoring die rookpluimen tot dagen vooruit voorspelt — inclusief transatlantisch transport.
• IQAir AirVisual: wereldwijde app die 500.000+ locaties dekt, 48-uursprognose en actieve bosbrandmeldingen combineert.

Google Maps toont bovendien vuuricoontjes bij actieve branden en waarschuwt als je route erdoor loopt. Handig, maar geen vervanging van luchtkwaliteitsdata: de rook zit meestal ergens ánders dan het vuur.

Beschermen: wat écht werkt en wat niet

De WHO en gezondheidsdiensten van Australië, Canada en de VS zijn hierover verrassend eensgezind. Wat werkt:

• Binnen blijven bij pieken. Ramen dicht, ventilatie uit tot de rookpluim voorbij is. Airconditioning met recirculatie is prima; buitenlucht binnenzuigen niet.
• FFP2- of N95-maskers. Alleen deze filteren PM2.5 substantieel. Goed passend gedragen (schoon geschoren, over neus én kin, geen kieren) reduceren ze de blootstelling tot een tiende. Vervangen na vier uur dragen of zodra ze vochtig worden.
• Fysieke inspanning minderen. Hardlopen, fietsen of stevig wandelen verdrievoudigt je ademvolume. Bij AQI boven de 150 is dat geen goed idee, boven de 200 helemaal niet.
• Voldoende water drinken. Droge, rokerige lucht droogt je uit; alcohol en cafeïne versnellen dat.

Wat niet werkt — hoe hardnekkig het gerucht ook is:

• Chirurgische maskers, stoffen mondkapjes en papieren stofmaskers. Ze filteren PM2.5 nauwelijks.
• Ramen ‘even openzetten om te luchten’ tijdens een rookepisode. Averechts.
• Vertrouwen op je neus. Fijnstof ruik je vaak niet.

Belangrijke nuance: FFP2-maskers filteren geen gassen zoals koolmonoxide, en ze zijn niet ontworpen voor kindergezichten. Wie hart- of longklachten heeft, moet vóór het gebruik overleggen met de eigen arts — het extra ademwerk kan een probleem zijn.

En als je vakantie ín de rook zit

De ANWB en het Ministerie van Buitenlandse Zaken hameren op contact met de reisorganisatie of accommodatie zodra er brand in de buurt is. Wie een pakketreis heeft, kan een alternatief eisen of, bij ingrijpende wijziging, zijn geld terugkrijgen. Wie zelf boekte, is afhankelijk van de goodwill van verhuurder en luchtvaartmaatschappij.

En de verzekering? Daar zit een pijnlijke adder onder het gras:

• Reisverzekering en annuleringsverzekering dekken bosbrand meestal alleen bij een officieel evacuatiebevel of een ontradend reisadvies van Buitenlandse Zaken. Rookoverlast of angst is geen geldige reden.
• Zelf beslissen om te vertrekken zonder instructie? Dan draai je meestal zelf op voor de extra kosten.
• Was de brand al bekend bij het afsluiten van de polis, dan wordt schade doorgaans uitgesloten.
• Met een aanvullende calamiteitendekking ben je breder verzekerd, óók voor bosbranden en negatief reisadvies. Voor wie deze zomer nog Zuid-Europa in gaat, is dat de moeite van het overwegen waard.

Meer weten?

• WHO Europe — Public health advice during wildfires
• ANWB — Een bosbrand op je vakantiebestemming, wat nu?
• Copernicus CAMS — Grensoverschrijdend rooktransport in Europa

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

ajpscs posted a photo:

Tokyo Sakura Tram, officially known as the Toden Arakawa Line, is Tokyo's last remaining historic streetcar line.

LIGHT STREAM
NIGHT LIGHTS & ILLUMINATIONS
LIGHT PAINTING
© ajpscs

ajpscs has added a photo to the pool:

Tokyo Sakura Tram, officially known as the Toden Arakawa Line, is Tokyo's last remaining historic streetcar line.

LIGHT STREAM
NIGHT LIGHTS & ILLUMINATIONS
LIGHT PAINTING
© ajpscs