“Hoezo ontspring ik de dans niet?” Dat vroeg de schrijfster Lindsey
Harrington zich af toen ze na haar veertigste toch in een midlifecrisis
belandde. Ze had net jaren getwijfeld over kinderen en besloten dat ze
ze niet wilde. Een tweede crisis leek haar overbodig.
Die kwam toch, schrijft ze in een persoonlijk stuk voor Psychology
Today. Ongeveer negen maanden na haar verjaardag, “alsof hij moest
rijpen als een baby”.
Grotendeels hetzelfde als bij ouders, vindt Harrington. Haar rug deed
pijn als ze nieste, haar cholesterol bleek te hoog en het besef drong
door dat haar leven waarschijnlijk half voorbij was. Ook het werk viel
tegen vergeleken met wat ze ooit van plan was.
Het beeld van de midlifecrisis in films en series draait om ouders.
De kinderen hebben hen niet meer nodig, de partner is een medeopvoeder
geworden en het huis in een buitenwijk geeft niet de zin die het
beloofde. Over mensen zonder kinderen gaat dat verhaal zelden.
Het grootste verschil is ruimte. Wie geen kinderen heeft, heeft
minder verplichtingen en kan makkelijker grote stappen zetten:
verhuizen, stoppen met een baan, iets nieuws beginnen. Harrington noemt
dat het voordeel van haar crisis.
Er zit ook een keerzijde aan. Veel kinderloze vrouwen van middelbare
leeftijd krijgen de vraag terug die ze dachten te hebben afgesloten:
weet ik zeker dat ik geen kinderen wil? Rond de veertig gaat de deur
naar het moederschap langzaam dicht. Wie nog van gedachten wil
veranderen, moet het nu doen.
Van gedachten veranderen kan een cadeau zijn, als je er rustig over nadenkt en het geen beslissing in blinde paniek is.
Bekende vrouwen maken het niet makkelijker. Actrice Hilary Swank
maakte half oktober bekend dat ze op haar 52e zwanger is van haar derde
kind. Harrington noemt ook Aubrey Plaza, Cameron Diaz en Eva Mendes, die
pas later in hun leven moeder werden. Dat sterren dure behandelingen,
draagmoeders en nanny’s kunnen betalen, weet ze ook. Toch voelt het voor
haar “alsof ze zijn overgelopen naar de andere kant”.
Ook in Nederland is een leven zonder kinderen gewoner geworden.
Volgens het CBS bleef
van de vrouwen die in 1945 geboren werden 11,7 procent kinderloos. Van
de vrouwen geboren in 1975 was dat 16,7 procent en voor de generatie van
1985 rekent het CBS op 17,2 procent, deels een verwachting.
- 11,7 procent van de vrouwen geboren in 1945 kreeg geen kinderen
(CBS)
- 16,7 procent van de vrouwen geboren in 1975 (CBS)
- 17,2 procent verwacht voor vrouwen geboren in 1985 (CBS, deels
prognose)
- 22 procent van de vrouwen geboren in 1981 met alleen basisonderwijs
of vmbo had op haar veertigste geen kinderen; met mbo, hbo of
universiteit was dat 18 procent ( CBS
Emancipatiemonitor 2024)
Of mensen zonder kinderen minder gelukkig zijn, is de vraag. Een
internationaal onderzoek onder 5.500 mensen liet eerder dit jaar zien
dat ouders
van dag tot dag niet gelukkiger zijn dan mensen zonder kinderen. Wel
ervaren ze meer zin in het leven.
Die zin hoorde Harrington jarenlang. Hij klonk haar “vaag bedreigend”
in de oren, alsof ze kinderachtig was en het licht nog niet had gezien.
Ze veranderde juist vaak van gedachten: in haar twintiger en dertiger
jaren twijfelde ze tientallen keren en ze schreef er een boek over,
Nobody’s Mother.
Pas toen ze zich losmaakte van wat haar omgeving van haar verwachtte,
wist ze het zeker. Van gedachten veranderen kan goed zijn, vindt ze, als
je het weloverwogen doet. Vasthouden aan een moeizaam bevochten keuze
ook.
Wat helpt bij ouder worden, is vooral het
gevoel dat je je leven zelf in de hand hebt. Harrington wil die
ruimte gebruiken. Haar arts moest onlangs lachen toen ze teleurgesteld
was dat ze volgens haar bloedwaarden nog niet in de overgang zit. Zij
kijkt ernaar uit: dan is de deur dicht en kan ze “zelfvoldaan
glimlachen” naar iedereen die zei dat ze nog van gedachten zou
veranderen.
Bronnen: Psychology
Today, CBS, CBS
(Emancipatiemonitor)
