Live coverage of the third Formula 1 practice session for the 2026 Azerbaijan Grand Prix in Baku.
Heb je weleens een tekst gelezen die keurig in elkaar zat, maar waarbij je toch dacht: hier klopt iets niet? Grote kans dat je inmiddels de typische schrijfstijl van ChatGPT begint te herkennen. Want de chatbot heeft zo zijn favoriete woorden en zinsconstructies. En als je die eenmaal ziet, kun je ze moeilijk níét meer zien.
Losse woorden bewijzen natuurlijk niets. Een mens kan ook ‘cruciaal’ of ‘bovendien’ schrijven. Maar ChatGPT heeft wel een opvallende voorliefde voor bepaalde woorden en formuleringen.
Woorden die verdacht vaak voorbijkomen:
- cruciaal
- essentieel
- bovendien
- daarnaast
- echter
- tegelijkertijd
- aanzienlijk
- effectief
- waardevol
- complex
- genuanceerd
- dynamisch
- opmerkelijk
- veelzijdig
- kortom
- doorgaans
- al met al
- het is belangrijk om te benadrukken
- speelt een belangrijke rol
- kan bijdragen aan
- een breed scala aan
Ook ‘in de huidige wereld’, ‘in een tijd waarin’ en ‘het is geen geheim dat’ zijn van die formuleringen die een tekst onmiddellijk aan AI doen denken.
Typische zinsbouw
Nog herkenbaarder is de zinsbouw. ChatGPT is dol op tegenstellingen en keurig uitgebalanceerde zinnen. ‘Hoewel X voordelen biedt, zijn er ook nadelen.’ Of: ‘Het is niet alleen belangrijk voor X, maar ook voor Y.’
Andere favorieten zijn ‘enerzijds … anderzijds …’, ‘niet alleen … maar ook …’, ‘hoewel … toch …’ en ‘zowel … als …’. Eén zo’n constructie zegt niets. Maar staan er vijf in een kort artikel, dan begint het op te vallen.
De chatbot houdt er ook van om eerst iets te beweren en het daarna onmiddellijk te nuanceren. Niets mag te zwart-wit worden. Daardoor ontstaat soms een merkwaardig ritme: stelling, nuance, andere kant, keurige slotsom.
Te netjes is ook een aanwijzing
ChatGPT houdt van orde. Eerst een introductie, dan drie overzichtelijke punten en tot slot een conclusie waarin alles nog eens wordt samengevat. Alinea’s hebben ongeveer dezelfde lengte en zinnen lopen bijna altijd keurig af.
Menselijke schrijvers zijn vaak wat rommeliger. Ze maken een onverwacht grapje. Beginnen zomaar een zin met maar, slaan een denkstap over en wisselen korte zinnen af met lange.
Je kunt het nooit zeker weten
Geen enkel woord en geen enkele zinsconstructie is bewijs dat ChatGPT is gebruikt. Goede menselijke schrijvers kunnen precies zo schrijven en AI kan met één goede instructie veel van zijn vaste maniertjes afleren.
Maar zie je ‘cruciaal’, ‘bovendien’, ‘hoewel’, ‘niet alleen … maar ook’ en ‘kortom’ allemaal in een paar alinea’s terug? Dan mag er best een klein ChatGPT-alarmbelletje gaan rinkelen.
KATHMANDU (ANP) - Het Rode Kruis waarschuwt dat de aanstaande winter in Nepal grote gevolgen kan hebben voor de hulpverlening aan de slachtoffers van de grote vloedgolf die vorige maand duizenden huizen verwoestte. Volgens de hulporganisatie is dat een groot probleem voor de duizenden burgers die door de ramp dakloos zijn geworden.
"Binnen enkele maanden krijgt de regio te maken met kille nachten, daarna vorst en sneeuw", aldus het Rode Kruis. "De wederopbouw van huizen, waterleidingen en bruggen is naar verwachting van de overheid niet voor de winter gereed en sommige dorpen zullen ook in de winter slecht bereikbaar blijven." De hulporganisatie zegt "alles op alles" te zetten om mensen warm onderdak te kunnen geven.
De vloedgolf, veroorzaakt door een afgebroken deel van een gletsjer, kostte zeker 1453 mensen het leven, maar duizenden anderen worden nog vermist. Ook in China zijn tientallen doden en honderden vermisten.
GRONINGEN (ANP) - Gasunie Transport Services (GTS) pleit voor een grotere strategische gasvoorraad. Het kabinet gaat een noodvoorraad aanleggen voor ongeveer twee weken, schreef klimaatminister Stientje van Veldhoven (D66) in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de beheerder van het gastransportnet in Nederland biedt die noodvoorraad onvoldoende bescherming tegen een verstoring die langere tijd aanhoudt.
"Een strategische gasvoorraad voor twee weken is een betekenisvolle eerste stap, maar biedt naar onze inschatting onvoldoende bescherming tegen een langdurige verstoring", stelt een woordvoerder van GTS. "Juist omdat Nederland steeds afhankelijker is van internationale gasstromen, adviseren wij rekening te houden met een crisis die enkele maanden kan duren. Uiteindelijk is het aan de politiek om te bepalen welk risico Nederland bereid is te accepteren."
Zo'n voorraad zou volgens GTS Europees geregeld moeten worden.
MOSKOU (ANP/RTR) - Oekraïne heeft in de nacht van donderdag op vrijdag droneaanvallen uitgevoerd op Rusland en daarbij onder meer een olieraffinaderij en een passagierstrein geraakt, meldden Russische functionarissen. Er zouden twee doden zijn gevallen.
Een burger kwam volgens Rusland om het leven toen een Oekraïense drone een vrachtwagen raakte in de regio Belgorod. In de regio Perm zou ook iemand zijn omgekomen tijdens een grootschalige droneaanval.
Volgens de gouverneur van de aan Oekraïne grenzende regio Rostov is er schade aan de olieraffinaderij van Novosjachtinsk, waardoor deze tijdelijk is stilgelegd. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde eerder deze maand aan dat Rusland en Oekraïne geen energiedoelen meer zouden aanvallen. Sindsdien zijn hier door beide landen toch meldingen van gedaan.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky gaf eerder al aan te zullen blijven reageren op Russische aanvallen.
HELSINKI (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Zweedse en Finse gevechtsvliegtuigen zijn donderdag uitgerukt om Russische militaire luchtvaartuigen te onderscheppen, meldt de Finse luchtmacht. Die vloog boven de internationale wateren van de Finse Golf.
De Finnen en de Zweden volgden de groep Russische toestellen en stelden vast dat het ging om meerdere gevechtsvliegtuigen en een transportvliegtuig. Op X deelt de Finse luchtmacht foto's van de toestellen.
Zweden en Finland, beide NAVO-lidstaten, werken samen om hun luchtruimen te verdedigen. Volgens de Finnen was het de eerste keer dat de landen gezamenlijk zo'n "identificatiemissie" uitvoerden.
Meerdere NAVO-landen in Oost- en Noordoost-Europa hebben de afgelopen maanden melding gemaakt van Russische schendingen in het luchtruim. Volgens waarnemers probeert Moskou zo te testen hoe de NAVO reageert op provocaties. De Deense inlichtingendienst heeft gewaarschuwd dat het risico groeit dat Rusland een "beperkte aanval" op een NAVO-land zal uitvoeren.
Rij je een dieselauto, dan betaal je per volle tank inmiddels €30 meer dan voor het conflict in het Midden-Oosten begon. Over een halfjaar loopt dat op: de gemiddelde EU-dieselrijder heeft in de onderzochte periode zo'n €142 extra betaald. Dat becijfert Transport & Environment (T&E) in het rapport A Continent Squeezed, dat op 23 september verscheen en waarover Euronews berichtte.
€53 miljard extra in een halfjaar
Achter die persoonlijke bedragen schuilt een probleem van Europees formaat. Hogere brandstofprijzen kosten de EU gemiddeld €270 miljoen per dag extra aan wegtransportkosten, waarvan €203 miljoen per dag voor diesel. De overige €67 miljoen per dag is toe te schrijven aan benzine.
De schattingen vergelijken de kosten tijdens het conflict met dezelfde periode vorig jaar, gecorrigeerd voor inflatie, over 28 weken tot 6 september. Het totale extra bedrag voor wegtransport komt uit op €53 miljard. Daarvan was €40 miljard het gevolg van duurdere diesel.
In 28 weken kostten hogere brandstofprijzen de EU €53 miljard extra. €40 miljard daarvan zat bij diesel.
Europa is het meest kwetsbaar
Dat Europa zo hard wordt geraakt, is geen toeval. Wegtransport verbruikt 77% van alle diesel en gasolie in de EU. Op Europese wegen rijdt 38% van de personenauto's op diesel. T&E noemt Europa de regio die wereldwijd het meest afhankelijk is van diesel: het aandeel diesel en gasolie in het olieverbruik ligt hier zo'n 16 procentpunt boven het wereldgemiddelde, en is bijna het dubbele van het Amerikaanse aandeel.
Truckers betalen €236 per week extra
De transportsector krijgt de zwaarste klap. Een gemiddelde Duitse truck op de lange afstand maakte in de onderzochte periode zo'n €6.000 aan extra dieselkosten, omgerekend €236 per week. Met ongeveer 6,2 miljoen trucks op Europese wegen vertaalt die stijging zich direct in hogere transportkosten, en uiteindelijk in de prijs van alles wat per vrachtwagen wordt vervoerd.
Een volle tank van 50 liter diesel kost op dit moment €30 meer dan voor de oorlog. Voor een vrachtwagenbedrijf loopt dat op tot €236 per week extra.
Genoeg voor een slooppremie
T&E plaatst de kosten in een opvallend perspectief. Dertig procent van het Europese dieselwagenpark is ouder dan vijftien jaar. Als de huidige dieselpremie tot kerst aanhoudt, heeft de EU het equivalent uitgegeven van een slooppremie van €2.000 voor al die oudere dieselauto's.
Volgens T&E-expert Antony Froggatt verlengen accijnsverlagingen de pijn alleen maar en verschuiven ze de rekening naar de belastingbetaler. Investeringen in sloopreglingen leveren volgens hem sneller rendement op. Meerdere Europese landen, waaronder Duitsland, grijpen juist nu naar accijnskortingen en overwinstbelastingen om de pijn te verzachten (eerder schreven wij hier al over). T&E draait de logica om: gebruik het geld dat de dieselpremie kost niet om de pompprijs te drukken, maar om de oudste dieselauto's van de weg te halen.
Politicians are weighing up fuel duty cuts, which will only extend the pain for longer and shift the burden onto taxpayers. Investments in scrappage schemes now will start to pay back quickly.
Het wordt niet snel goedkoper
ECB-experts vertelden Euronews Business vorige week dat de diesel-raffinagemarges naar verwachting in oktober pieken. Het aanbod kan in de herfst verder krap worden: de vraag naar stookolie, landbouwmachines en vrachtvervoer stijgt, terwijl raffinaderijen seizoensonderhoud plegen. Daar komt bij dat de Verenigde Staten overwegen de export van diesel geheel of gedeeltelijk te verbieden. President Trump zei het idee te steunen, maar een formeel verbod is nog niet afgekondigd.
In Nederland is het beeld niet rooskleuriger. De adviesprijs voor diesel stond op 23 september op €2,804 per liter, een van de hoogste in Europa. Begin januari kostte een liter diesel nog onder de €2,00. Wie in Nederland diesel tankt, betaalt dus waarschijnlijk per tankbeurt minstens zoveel extra als het EU-gemiddelde van €30.
Wat je nu kunt doen
- Check je tankbonnetjes. Bij een adviesprijs rond €2,80 per liter kost een volle tank van 50 liter ruim €140. Begin januari was dat nog onder de €100.
- Vergelijk pompstations in je omgeving. Het verschil tussen een snelwegstation en een onbemand station is in Nederland al gauw tien cent per liter of meer.
- Overweeg vaker thuiswerken. T&E berekent dat drie extra thuiswerkdagen per week de brandstofkosten met tot 20% kunnen verlagen.
- Rijd je in een oudere diesel, houd dan slooppremies en subsidieregelingen voor elektrisch rijden in de gaten. Bij de huidige brandstofprijzen verschuift de rekensom sneller richting elektrisch dan je denkt.
- Lees ook ons eerdere stuk over hoe andere automobilisten hun tankgedrag aanpassen: minder liters per keer, vaker naar de goedkope pomp.
Bronnen: Euronews · Transport & Environment (T&E) · CleanTechnica · Brandstof-zoeker.nl
KRYVIH RIH (ANP) - ArcelorMittal kan zijn beschadigde staalfabriek in Oekraïne niet veilig heropstarten. De fabriek in de Oekraïense stad Kryvih Rih is de afgelopen tijd doelwit geweest van meerdere Russische raketaanvallen. Daarbij zijn doden en gewonden gevallen en werd aanzienlijke schade aangericht.
In de afgelopen vijf weken waren er vier raketaanvallen, de meest recente was op 21 september. Bij die aanvallen zijn vijf doden en zeventien gewonden gevallen, van wie een persoon in kritieke toestand verkeert, aldus ArcelorMittal. Het bedrijf zegt met de Oekraïense overheid te praten over de toekomst van de fabriek en te focussen op het behoud van infrastructuur zodat bij vrede er mogelijkheden zijn om de productie te hervatten.
Het aan de Amsterdamse beurs genoteerde ArcelorMittal zegt dat sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 er meer dan 700 miljoen dollar naar de fabriek is gegaan om de productie gaande te houden.
NEW ORLEANS (ANP/RTR) - Basketbalicoon Bob Pettit is op 93-jarige leeftijd overleden. Dat maakte zijn familie bekend. De Amerikaan ontving in 1956 als eerste de prijs voor de meest waardevolle speler (MVP) van de Amerikaanse competitie NBA en werd drie jaar later opnieuw uitgeroepen tot MVP.
Pettit speelde tussen 1954 en 1965 elf seizoenen in de NBA voor de St. Louis Hawks en voorganger Milwaukee Hawks. Hij was onder meer de eerste speler die 50 punten maakte in een wedstrijd in de NBA Finals en de eerste speler die voor meer dan 20.000 punten tijdens zijn loopbaan tekende. Pettit werd in 1971 opgenomen in de Hall of Fame.
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak is vrijdag met winst begonnen, mede dankzij koersstijgingen van staalconcern ArcelorMittal en de chipbedrijven ASMI, ASML en Besi. De olieprijzen daalden na de sterke opmars een dag eerder. Volgens zakenkrant Financial Times heeft Iran de Verenigde Staten een nieuw voorstel gedaan dat binnen zeven dagen moet leiden tot een staakt-het-vuren en de heropening van de Straat van Hormuz.
Beleggers verwerkten daarnaast de topontmoeting tussen president Donald Trump en zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping. De twee wereldleiders benadrukten in toespraken in Washington het belang van samenwerking tussen de twee grootmachten, maar grote doorbraken bleven uit. Wel spraken de VS en China af het handelsbestand, dat op 10 november afloopt, te verlengen tot 10 januari.
De Amsterdamse hoofdindex noteerde kort na opening van de markt 0,6 procent hoger op 1113,73 punten.
ACJC.S posted a photo:
Miako in Kyoto, always in a rush to the next destination.
Have been encountering some problems signing into Flickr past few weeks…..
Juweliers in Dordrecht hebben binnenkort overleg met de politie en burgemeester Nanning Mol naar aanleiding van een recente reeks overvallen. Tijdens de bijeenkomst wordt besproken hoe ze zich het beste kunnen wapenen tegen dit soort criminaliteit. Ook kijkt de gemeente hoe ze het werk van juweliers veiliger kunnen maken.
Weet u nog?
SocialEr zijn weer eens zorgen in de zorg. Ditmaal wegens het zorgwekkende aantal incidenten met agressievelingen die zorgpersoneel slaan, schoppen, bedreigen, bespugen of erger. Niet netjes en al helemaal niet aardig, maar wel wat er IN DIT LAND gebeurt, zo weet RTL Nieuws: "In 2025 werd minstens 281 keer zo'n ziekenhuisontzegging opgelegd. In de eerste zeven maanden van dit jaar gebeurde dat al minstens 205 keer. Er zijn zelfs zeven ziekenhuizen die het eerste deel van dit jaar al vaker een ziekenhuisontzegging hebben opgelegd dan in heel vorig jaar." Een ziekenhuisontzegging is voor een ziekenhuis de hardste manier van terugslaan, terwijl dat eerder nog was: Diederik Gommers aan tafel zetten en laten uitleggen dat agressie vaak bij migranten vandaan komt. Maar die klap kwam zo hard aan dat hij werd teruggefloten. Dan maar een agressietraining en lekker geen zorg voor agressieve ziektelijers, die mogen zich in het vervolg mooi melden bij Klazien uut Zalk.
