De competitief ingestelde Rob Jetten had ongetwijfeld graag de eerste homoseksuele premier van de wereld willen zijn. Als Pim Fortuyn niet was vermoord, had die de titel kunnen opeisen. Dat was iets waar Fortuyn naar uitkeek, vertelde hij mij destijds in een interview voor Panorama (“Deze premier zal altijd wel een beeldschone jongeman naast zich hebben aan het staatsbanket.”). Maar overdreven moest een en ander ook niet worden (“Het was ook nieuws dat Margaret Thatcher de eerste vrouwelijke premier van Engeland werd. Maar hoe lang stonden we daar bij stil? Al snel werd ze de Iron Lady en was het gewoon een kerel in een mantelpakje.”). Het liep anders. Volkert van der Graaf haalde zijn trekker over, waarna in 2009 de IJslandse Jóhanna Sigurðardóttir de eerste gaypremier werd en twee jaar later als mannelijke pendant de Belg Elio Di Rupo.
Dat Jetten (en zijn verloofde Nicolás Keenan) inshallah komend voorjaar een kind middels draagmoeder op de wereld gaan zetten, is wél een primeur. Iets waar Fortuyn overigens geen voorstander van zou zijn geweest. Tegen de Gaykrant zei hij een week voor zijn dood: “Kinderen hebben zoveel mogelijk recht op een gezin, met een vader en een moeder. Ik vind ook dat je in principe geen kinderen op de wereld moet zetten in een homo- of lesbische relatie. Bij adoptie ligt het anders: dan zijn de kinderen er al en hebben ze behoefte aan een liefdevolle omgeving. Dat kan dan zeker wel een homofamilie zijn.”
Het staat er 24 jaar later dus anders voor. Maar het was een boel informatie (incluis een Q&A) die Jetten deze week over de bevolking uitstortte én paradoxaal te weinig. Het paar had ook kunnen volstaan met de mededeling dat er een draagmoeder was gevonden, dat de zaak juridisch in orde was en dat de worp in het voorjaar werd verwacht. Maar nu bleek er dus sprake te zijn van een externe maar anonieme eicel niet zijnde van draagmoeder Lisa. Ook over de herkomst van het zaad werd het land niet bijgepraat. Eugenetische speculatie gehoord in de rij bij de kassa: de eicel is van een zus van Jetten óf Keenan, het zaad respectievelijk van de hockeyer of de premier waardoor de boreling DNA van beide bloedlijnen zou dragen. Een mediastrategie derhalve die juist tot méér nieuwsgierigheid en giswerk leidt.
De NOS noteerde ondertussen een opmerkelijke kunstgreep van een D66-woordvoerder van Jetten: D66 beschouwt de zwangerschap volledig als een privézaak van Rob Jetten als leider van D66, en niet van Rob Jetten als minister-president. Maar zo werkt het niet.
Tien dagen eerder stond Jetten namelijk tijdens zijn wekelijkse persconferentie als minister-president de nieuwe draagmoederschapswet te verdedigen. De SGP wil de behandeling uitstellen, maar de premier wees erop dat draagmoederschap in Nederland al mogelijk is en dat het wetsvoorstel de bestaande situatie juist moet verbeteren. Op dat moment wist hij al dat hij zelf via een draagmoeder vader zou worden. Geen belangenverstrengeling - het wetsvoorstel stamt uit 2023 - maar een voorbeeld van hoe premier, partijman en privépersoon onmogelijk los van elkaar zijn te zien.
Het probleem is niet dat Jetten zijn privéleven met Nederland deelt, maar dat er verder over zijn premierschap zo weinig te melden valt. Het zijn vooral huiselijke wederwaardigheden en ander privégedoe waar het land dag in dag uit op Tikkietok en Insta mee wordt geconfronteerd. Acht maanden na zijn aantreden is het nog altijd wachten op de inlossing van beloftes over asiel, wonen en zorg. Veel privéprimeurs, nul politieke wapenfeiten.
Zou het niet geinig zijn als de kiezer binnenkort ook eens kennis kon maken met de resultaten van zijn beleid? Dan zou dat hele privéleven vermoedelijk een stuk minder mensen ergeren. En daarmee zijn we terug bij Fortuyn en Thatcher. De IJzeren Dame wordt niet zozeer herinnerd omdat ze de eerste vrouwelijke premier van het Verenigd Koninkrijk was, maar omdat ze als Iron Lady haar stempel op de geschiedenis drukte.
Mocht het kabinet nog dit jaar struikelen over het belastingplan of de begrotingen, of na de Provinciale Statenverkiezingen in maart ten val komen, dan zal Jetten net als Dick Schoof niet meer dan een voetnoot in de politieke geschiedenisboekjes zijn.
Ook zal de HEMA dan de lollige inhaker voor het rompertje moeten aanpassen: Mijn papa was de baas.
