Bij de kassa van de supermarkt ben je in september minder kwijt dan een jaar geleden. Aan de pomp ben je juist veel meer kwijt. Het CBS bevestigt vandaag dat het leven in september 3,4 procent duurder was dan een jaar eerder. Achter dat ene cijfer zitten twee prijzen die in tegengestelde richtingen gaan.
Het snelle cijfer klopte
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek waren consumentengoederen en -diensten in september 3,4 procent duurder dan een jaar eerder. In augustus lag de inflatie op 3,3 procent. Het definitieve cijfer is gelijk aan de snelle raming die het CBS op 2 oktober publiceerde.
Ten opzichte van augustus stegen de prijzen met 0,1 procent. Dit jaar lag de inflatie alleen in mei hoger: toen was het 3,5 procent.
Tanken drijft de stijging
De stijging komt vooral door motorbrandstoffen, schrijft het CBS. Die waren in september 27,2 procent duurder dan een jaar eerder. In augustus was dat nog 23,4 procent. Diesel steeg het hardst: een liter kostte in september gemiddeld €2,499, tegen €2,369 in augustus. Voor benzine betaalde je gemiddeld €2,448, een maand eerder was dat €2,333.
Dat merk je bij elke tankbeurt. Een tank van 50 liter diesel kostte in september gemiddeld zo'n €6,50 meer dan in augustus. Bij benzine is dat ongeveer €5,75 per volle tank. Ook mobiele telefoons zijn duurder geworden en duwden de inflatie omhoog.
Eén maand later betaal je voor een volle tank diesel zo'n zes en een halve euro meer.
De supermarkt remt af
Voedingsmiddelen hadden juist een drukkend effect op de inflatie. In september waren ze 1,7 procent goedkoper dan een jaar eerder. In augustus was dat nog 0,7 procent. Dat strookt niet met het gevoel dat alles duurder wordt.
Of dat zo blijft, is nog maar de vraag. Begin oktober waarschuwde CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen al tegenover de NOS dat hogere energieprijzen op termijn ook in de winkel doorwerken, omdat de productiekosten stijgen. Over hoe lang dat duurt, zei hij:
Doorgaans duurt het ongeveer een half jaar.
Een herhaling van 2022 verwacht hij niet. In september van dat jaar kwam de inflatie uit op 14,5 procent.
Houdt je spaargeld het bij?
Voor spaarders is 3,4 procent het getal om je rente naast te leggen. Volgens Geld.nl lag de gemiddelde variabele spaarrente op 1 oktober op 1,89 procent. De grootbanken zitten daaronder: ING en ABN Amro geven 1,25 procent op hun gewone spaarrekening. Rabobank verhoogt de rente op 14 oktober naar 1,60 procent over de eerste €10.000, meldt RevoSave.
Een eenvoudige rekensom: €10.000 tegen 1,25 procent levert in een jaar €125 rente op. Om bij te blijven met prijzen die 3,4 procent hoger liggen, heb je €340 nodig. Je levert dus ruim €200 aan koopkracht in. Ook bij de gemiddelde rente van 1,89 procent blijft er een gat.
Bij 1,25 procent rente verliest €10.000 spaargeld ruim €200 aan koopkracht per jaar.
Lonen en pensioenen
Werkenden houden er nauwelijks iets aan over. De cao-lonen lagen in het derde kwartaal 4,0 procent hoger dan een jaar eerder, meldde het CBS begin oktober. Na correctie voor inflatie blijft daar 0,8 procent van over.
Voor AOW'ers is de verhoging van 1 januari 2027 nog niet bekend. De AOW blijft gekoppeld aan het minimumloon, en de SVB maakt de nieuwe bedragen naar verwachting eind december bekend. Bij pensioenfondsen lopen de verwachtingen sterk uiteen. ABP rekent volgens een eerste voorlopige berekening op circa 6,1 procent extra.
Wat je nu kunt doen
- Leg je spaarrente naast 3,4 procent. Zit je bij een grootbank, vergelijk dan met het gemiddelde van 1,89 procent.
- Kijk bij een pensioenbrief of je verhoging boven of onder de inflatie uitkomt. Pas dan weet je of je koopkracht houdt.
- Tank bewust: elke liter diesel kostte in september gemiddeld 13 cent meer dan in augustus.
- Profiteer nu van lagere voedselprijzen, maar reken er niet op dat het zo blijft: energie werkt volgens het CBS met vertraging door in de winkel.
- Volgend ijkpunt: de snelle raming voor oktober, begin november.
Bronnen: CBS, NOS, TPO, Bank Nieuws, RevoSave, AOW.nu, Langer Thuis in Huis, RD
We doen het allemaal praat als de stewardess zegt dat ons de telefoon uit moet. Maar slaat het ook ergens op?
Het lampje gaat aan, de deuren gaan dicht en de stewardess vraagt het voor de zoveelste keer: telefoon op vliegtuigmodus. Wie het vergeet, vraagt zich soms in paniek af of het toestel nu gevaar loopt. Het korte antwoord: nee, het vliegtuig stort niet neer. Het lange antwoord is interessanter.
Wat je telefoon stiekem doet
Een telefoon die niet in de vliegtuigmodus staat, blijft zoeken naar een zendmast. Daarbij zendt hij radiosignalen uit. Tijdens het snel stijgen en dalen raakt hij steeds zijn verbinding kwijt en gaat hij opnieuw zoeken.
Eén telefoon doet weinig. Maar als veel toestellen aan boord tegelijk verbinding zoeken, kan dat storingen geven op bepaalde apparatuur in de cockpit.
Het vliegtuig valt niet uit de lucht, maar de piloot hoort het wel.
Een mug in het oor van de piloot
Het bekendste effect is een zoemend of tikkend geluid in de koptelefoon van de piloten. Een Amerikaanse piloot vergeleek het met een mug in zijn oor, precies op het moment dat hij instructies van de verkeersleiding moest noteren.
Dat speelt vooral bij opstijgen en landen. Dan is het vliegtuig dicht bij zendmasten op de grond, kan je telefoon echt verbinding maken en kan een binnenkomend bericht het geluid veroorzaken. Juist in die fases moeten piloten elk woord goed verstaan.
Waarom de regel toch blijft
Moderne vliegtuigen zijn goed beschermd tegen signaalstoring. Dat bevestigt ook de luchtvaartsector zelf. Een woordvoerder van Brussels Airlines gaf zelfs toe dat de vliegtuigmodus op hun Airbus-toestellen eigenlijk niet nodig is.
Waarom dan toch? Omdat het bij sommige vliegtuigtypes wel echt belangrijk is, en één regel voor iedereen eenvoudiger is dan uitzonderingen per toestel. Daarnaast wil de bemanning tijdens kritieke fases je volle aandacht, niet die van je scherm.
Eén regel voor elke vlucht is eenvoudiger dan uitzonderingen per vliegtuigtype.
Bonus: een vollere batterij
Er is ook een eigenbelang. Op kruishoogte zoekt een telefoon zonder vliegtuigmodus voortdurend naar een netwerk, vindt het niet en trekt zo zijn batterij leeg. Wie na de landing nog wil navigeren of een taxi wil bestellen, heeft dus zelf baat bij die ene tik.
Wat wél mag
In het kort
- Telefoon, tablet en laptop mogen in de EU aan blijven, in vliegtuigmodus.
- Wifi aan boord kun je vaak gewoon gebruiken naast de vliegtuigmodus.
- Sinds juni 2023 mogen Europese maatschappijen 5G aan boord aanbieden, via een eigen zendertje in de cabine.
- Bij een landing met slecht zicht kan de bemanning vragen toestellen helemaal uit te zetten.
Luchtvaartmaatschappijen mogen in Europa ook toestaan dat toestellen zonder vliegtuigmodus aanblijven, maar alleen na een veiligheidsbeoordeling van hun vliegtuigen. Tot die tijd geldt: volg de instructies van de bemanning.
Vergeten? Geen ramp. Maar zet hem alsnog even om. De piloot zal je dankbaar zijn, en je batterij ook.
Meer weten?
- Het hoe en waarom van vliegen – EASA
- 7 weetjes over jouw vliegtuigreis – VRT NWS
- Met 5G in het vliegtuig internetten – Tweakers
Op de Strijensedijk in Mookhoek is een bestelbus tegen een boom gereden. Hierbij is de bestuurder, een pakketbezorger, zwaargewond geraakt. Hij is met spoed naar het ziekenhuis gebracht.
Move from anti-immigration or anti-Muslim views to violence is ‘most marked trend’ in spy agency’s caseload over last year
Extremists holding anti-immigration opinions are becoming increasingly likely to consider carrying out terrorist attacks against immigration centres and asylum hotels in the UK, the head of MI5 has warned.
Ken McCallum said a shift from radicalised rightwing sentiment to violence was “the most marked trend” in the spy agency’s caseload over the past year, contributing to a rise in the overall UK terror threat level.
Russia remains “aggressor number one” as the Kremlin continues to lash out against the west with assassination plots, explosive threats and cyber-attacks that at times stop “not much short” of conventional warfare.
Moscow tried to interfere in the 2016 Brexit referendum with anti-EU coverage on RT and Sputnik media, and via troll social media accounts, but there was a big difference between “what may have been attempted and what actually resulted”.
He was “particularly focused” on the risk of hostile states or terrorists using AI to generate new, deadly bioweapons, and announced the creation of a new AI threat assessment centre to distinguish fact from fiction.
There was a “concerning trend of violence targeted at political figures, religious or community groups”, as demonstrated by the killing of the former minister and Reform UK spokesperson Anne Widdecombe.
Threats from other states had quadrupled in the last decade and were running on par with MI5’s counter-terrorism mission. “We have again entered a new era of national security,” he said.
Continue reading...Don’t cook it too quickly – and skim, skim, skim, says our expert culinary panel
Why is my chicken stock always cloudy?
Ryan, by email
From broths and risottos to sauces and braises, there’s no question that a good, flavourful stock will stand you in good stead. “It’s an underestimated kitchen job,” says Adam Byatt, chef/owner of Trinity, in southwest London, and author of Trinity: The Cookbook, which is published next week. “I love stock: it’s wholesome and fruitful, frugal and delicious.”
Ryan’s clarity issue, Byatt says, is “only ever caused by cooking the stock too quickly or by allowing the fat to boil back into the base liquid”. So it’s crucial to take things low and slow. You will also need a pan that’s “big and heavy enough to give the bones enough room for movement, as well as a very fine sieve for straining the stock”.
Got a culinary dilemma? Email feast@theguardian.com
Continue reading...Team works to restore the sunflower sea star as 95% of these key underwater ecosystems have been decimated along the Pacific coast in past decade
Off the coast of Monterey, California, a team of researchers is gearing up for its first dive of the day into the cold and choppy waters of the Pacific Ocean.
On the back deck of the boat, Ashley Kidd, a co-founder of the non-profit Sunflower Star Laboratory, gave the divers their final command: “Dive No 1 … stars in the water.”
Continue reading...Ralph Macchio and Tiffany Haddish feature in a ropey and implausible manhunt thriller as cops search for the missing twin of a murdered teenager
This small-town police thriller sets its stall out intriguingly, with a murder that seems actively begging to be solved. The perp chose to dump his victim – the 14-year-old daughter of a local political bigwig – into a part of the Mississippi River where she was likely to resurface, and from a highly visible bridge. When veteran detective Alan Kramer (Devon Sawa) and rookie forensic psychologist Amelia Pembrock (Maggie Grace) show up to investigate, they are immediately alerted to a gun in the bushes just yards away. As a colleague observes: “This isn’t a clean-up. It’s a message.”
But Brando Benetton’s debut film sadly fails to capitalise on the misdirection at play in this open-goal crime scene. Instead of using it to pry open community secrets, he gives us a ropey and implausible manhunt. As Kramer and Pembrock race to locate the girl’s twin, who is presumably still in the killer’s clutches, they zero in on local butcher Boris (Darron Dunbar). He has a sex-pest rap sheet and lives with his mother – which apparently ticks all the boxes for a profiling genius such as Pembrock. Kramer pulls her up for being unbothered by the lack of actual prosecutable evidence. But carping is about the only investigative contribution this seasoned criminologist makes here (and what’s a criminologist – a crime sociologist – doing out in the field anyway?).
Continue reading...