AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt twee mannen ervan dat zij in juli vanuit Kopenhagen naar Nederland zijn gevlogen om liquidaties te plegen in Amsterdam en Haarlem. Dat bleek woensdag tijdens een eerste voorbereidende zitting in de rechtbank Amsterdam. De politie kon de liquidatiepoging in Haarlem voorkomen. In Amsterdam werd een beoogd doelwit beschoten. Hij raakte niet gewond.
Volgens justitie zijn de twee, geboren in Somalië en wonend in Zweden, ingehuurd door een internationaal crimineel netwerk voor twee geplande moorden in de nacht van 8 op 9 juli. "De onderwereld werft jongeren als kindsoldaten", zei de officier van justitie. Het onderzoek naar deze zaak begon na een tip op 8 juli van de Zweedse autoriteiten, die luidde dat een taxireservering voor een ritje van Schiphol naar een hotel in Amsterdam verband zou houden met een gewelddadige opdracht.
Walid A. (19) en een 18-jarige medeverdachte, Mohamed A., zouden op 7 juli vanuit de Deense hoofdstad zijn geland op Schiphol. De dag daarna zouden zij een fatbike hebben gekocht en wapens hebben gekregen in Amsterdam. Het OM verdenkt twee vrouwelijke verdachten van het leveren van deze wapens. De fiets zou betaald zijn door een derde. Walid A. werd kort na de mislukte liquidatie aangehouden in een hotel in Amsterdam. Bij hem werd een wapen aangetroffen. Hij stond woensdag voor het eerst voor de rechter, samen met de twee vermeende wapenleveranciers Nursena Y. (24) uit Dieren en Saloua G. (20) uit Cuijk.
Aanhouding medeverdachte
De medeverdachte is in juli aangehouden in Denemarken op grond van een Europees aanhoudingsbevel. Na de mislukte liquidatie is op zijn mogelijke vluchtroute een pet gevonden met daarop zijn DNA. Dat leverde een match op met een DNA-profiel in de Zweedse databank. Ook zijn op zijn telefoon instructies gevonden en zoekopdrachten naar locaties waar de liquidaties hadden moeten plaatsvinden: de Slauerhoffstraat in Amsterdam en de Cornelia de Langestraat in Haarlem. De man is op 26 september overgeleverd aan Nederland. Zijn zaak wordt behandeld tijdens de volgende inleidende zitting op 9 december. De verdachten blijven tot die tijd in de cel.
Justitie denkt dat het conflict dat ten grondslag ligt aan de voorgenomen liquidaties nog niet is opgelost. Waar dit conflict om draait, is niet bekendgemaakt. Het OM verwacht op korte termijn een of meer verdachten aan te houden, zei de officier. Het politieonderzoek richt zich nu op de achterliggende organisatie die de verdachte heeft aangestuurd en gefaciliteerd.
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - ChatGPT voor tieners, de variant van OpenAI voor jongeren, is te riskant voor de doelgroep. Dat concludeert Common Sense Media, een Amerikaanse non-profitorganisatie die ouders, kinderen en scholen adviseert over media en technologie. Het rapport roept OpenAI op om tieners tussen 13 en 17 geen toegang te geven tot ChatGPT totdat het een veilige ervaring kan bieden.
Volgens het rapport blijkt dat ChatGPT voor tieners er in tests vaak te lang over deed om ouders te waarschuwen of de waarschuwing zelfs naliet wanneer de tiener op het account zorgwekkend gedrag vertoonde. De ouders werden volgens het rapport gewaarschuwd na "wekenlang honderden prompts onder verschillende omstandigheden".
De woordvoerder van OpenAI stelde dat de analyse van Common Sense Media voor het grootste deel van de tests mogelijk al was afgerond voordat OpenAI de uitrol van ouderlijk toezicht voor tieners had voltooid. Volgens het rapport is ChatGPT getest, zowel voor als na de lancering van ChatGPT voor tieners door OpenAI.
Verantwoordelijkheid bij OpenAI
Het rapport werd gepubliceerd door het Youth AI Safety Institute. Robbie Torney, hoofd AI en digitale beoordelingen bij het instituut, vindt dat "de verantwoordelijkheid nu bij OpenAI ligt om aan te tonen dat hun product veilig is voor tieners". Een woordvoerder van OpenAI zegt dat dit volop gedaan wordt. "We zetten ons sterk in voor de veiligheid van tieners, het ontwikkelen van veiligheidsmaatregelen en het bieden van hulpmiddelen aan ouders om het AI-gebruik van hun kinderen te begeleiden."
OpenAI's ChatGPT voor tieners werd in augustus geïntroduceerd als de standaardmanier voor jongeren van 13 tot 17 jaar om de populaire chatbot te gebruiken. Volgens OpenAI biedt het veiligheidsmaatregelen voor tieners en extra controleopties voor ouders.
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de wetenschappers Henri Kagan (95) uit Frankrijk en Kenso Soai (76) uit Japan. Het Zweedse Nobelcomité eert hen voor hun onderzoek naar moleculen.
Moleculen kunnen uit twee versies bestaan, die elkaars spiegelbeeld zijn. Wanneer de moleculen de ene kant op gedraaid staan, kunnen ze een andere werking hebben dan de andere kant op, ook al hebben ze precies dezelfde samenstelling. Wetenschappers noemen dit linkshandig en rechtshandig.
Zo is het middel Novrad een hoestremmer, terwijl precies dezelfde moleculen omgekeerd de pijnstiller Darvon vormen. "Geneesmiddelen kunnen de ene kant op het gewenste effect hebben, maar de andere kant op hebben ze misschien geen werking of zijn ze zelfs schadelijk", aldus het comité. Kagan en Soai hebben ontdekt hoe dit werkt.
Nobelprijzen
De winnaars ontvangen een medaille, een diploma en 12 miljoen Zweedse kronen, omgerekend ruim 1 miljoen euro. Dat bedrag komt uit de nalatenschap van de Zweedse zakenman Alfred Nobel, de uitvinder van dynamiet en de grondlegger van de prijzen. De ceremonie is op 10 december, de sterfdag van Nobel.
In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
De Nobelprijs voor de Geneeskunde werd maandag toegekend aan twee Duitsers en een Amerikaan voor onderzoek naar zenuwcellen in de hersenen. De Belgische wetenschapper Francis Halzen kreeg dinsdag de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor het ontdekken van mysterieuze neutrino-deeltjes. In de komende dagen volgen de Nobelprijzen voor de Literatuur, Vrede en Economie.
Wie droomt van een vroeg pensioen aan de Costa Blanca, heeft nog ruim drie weken. Vertrek je later, dan valt de Nederlandse zorgroute via het CAK naar verwachting weg. Tot je AOW-leeftijd regel je je zorgverzekering dan zelf.
Wie met vroegpensioen naar een ander EU-land verhuisde, kon tot nu toe via het CAK verzekerd zijn. Nederland betaalde dan de zorg in het woonland, tegen een maandelijkse bijdrage.
Die deur gaat dicht. In de EU, de EER en Zwitserland geven straks nog maar vijf wettelijke uitkeringen recht op een CAK-zorgverzekering: AOW, Anw van de SVB, WAO, WIA en Wajong.
Buiten de boot vallen onder meer:
De EU-landen stelden de herziene regels op 28 september definitief vast. De wijziging gaat in op de eerste dag van de maand na publicatie in het Europese Publicatieblad. Verschijnt die publicatie in oktober, dan wordt dat 1 november. Schuift de publicatie op, dan schuift de datum mee.
Wie al via het CAK verzekerd is op basis van een vroegpensioen, houdt dat recht. Ook wie AOW krijgt, merkt niets.
Opvallend: buiten de EU blijft de oude route in een aantal verdragslanden bestaan. Wie met vroegpensioen naar het Verenigd Koninkrijk, Turkije, Marokko, Servië, Montenegro, Bosnië-Herzegovina, Noord-Macedonië, Kaapverdië of Tunesië verhuist, houdt recht op een CAK-zorgverzekering.
Het verschil zit niet alleen in waar je naartoe gaat, maar vooral in wanneer je gaat.
De AOW-leeftijd is 67 jaar in 2027 en 67 jaar en 3 maanden van 2028 tot en met 2031. Stop je in 2027 op je 63ste, dan bereik je pas in 2031 de AOW-leeftijd. Dat is ruim vier jaar waarin je zelf voor je zorgverzekering zorgt.
Spanje heeft een publieke regeling voor wie nergens anders verzekerd is: het convenio especial. Dat kost 60 euro per maand onder de 65 en 157 euro vanaf 65.
Er gelden wel voorwaarden. Je moet ingeschreven staan in een Spaanse gemeente en mag geen andere publieke dekking hebben. Ook moet je aantonen dat je direct voor je aanvraag een jaar onafgebroken in Spanje of een ander EU-, EER-land, Zwitserland of het VK woonde. Vraag vooraf na in de regio waar je gaat wonen hoe je dat bewijst. Houd er rekening mee dat je de eerste periode misschien particulier moet overbruggen.
Vroeg stoppen blijft mogelijk, maar het zorggat tot de AOW komt voor eigen rekening.
Wie valt onder de nieuwe regel? Alleen wie aan alle drie de voorwaarden voldoet: je bent nog geen CAK-klant, je emigreert of gaat met vroegpensioen op of na de ingangsdatum, en je woont in of verhuist naar een EU- of EER-land of Zwitserland.
Zit je al bijna in het vliegtuig? Stem de definitieve ingangsdatum en je eigen situatie dan vooraf af met het CAK. Een verhuizing die een paar weken te laat valt, kan jaren aan zorgkosten schelen.
Meer weten?
After representing society’s dispossessed, Ponder started a music career in her 40s – then faced miscarriage, anxiety and more. She explains her survival instinct
“You can get everything you dreamed of career-wise, and your life can still crumble, and that is what happened to me,” says US singer-songwriter Danielle Ponder.
Five years ago, and five days before her 40th birthday, Ponder left her job as a public defender – a lawyer for those without the means to pay for one – to pursue music full-time. Ponder’s rich, church-reared voice and resonant music quickly lent themselves to cinematic moments: she wrote and performed the theme song for Apple TV+’s Manhunt and her trip-hop-infused track Roll the Credits has been used by adverts, TV shows and video games. Several comments on the YouTube video come from viewers who searched for it thinking she was Nina Simone. Her debut album, Some of Us Are Brave, came out in 2022 and was warmly received by critics, and she appeared on Seth Meyers’ talkshow. Her gamble had paid off. “But personally,” she says, “it felt like everything around me was falling apart”.
Continue reading...Commission concluded in July threat level was low
Manchester City whistleblower given 10 days’ notice
Portuguese authorities kept Rui Pinto in the dark for almost three months about their decision to end his status as a protected witness and notified the Manchester City whistleblower 10 days before it was due to expire, it can be revealed.
According to documents seen by the Guardian, the special security programmes commission (CPES), which oversees Portugal’s witness protection programme, met on 8 and 9 July to discuss Pinto’s case. It concluded that the threat level against him was low and that the special protection measures were no longer warranted.
Continue reading...Kristalina Georgieva says big economies will have to make ‘very touch choices’ as soaring bond yields hit budgets
The head of the International Monetary Fund has called on governments across big economies to tighten their belts as soaring bond yields hit budgets.
Speaking in Singapore, the IMF’s managing director, Kristalina Georgieva, said global debt-to-GDP ratios were at their highest level since the second world war and on course to hit 100% in the coming years.
Continue reading...Ukraine president confirms series of attacks on Pryluky, Dnipro, Kremenchik, Zaporizhzhia and Kyiv
We are getting reports of a knife attack at a vocational school in Ostrołęka, Poland, which left at least seven people injured, including two seriously, as reported by Poland’s RMF FM radio.
The city mayor, Paweł Niewiadomski, confirmed in a statement that the situation has been contained.
“Henri Kagan discovered a new way of manipulating chemical reactions, allowing a greater excess of one of the mirror images to be created than was previously assumed possible. His discovery has been revolutionary for chemists who develop reactions for the manufacture of pharmaceuticals, flavours, scents and new materials.
Kenso Soai designed the first chemical reaction in which only one of the potential mirror images was formed. Other than life itself, no one had ever achieved this feat. The Soai reaction is one of the most spectacular chemical experiments ever conducted.”
Continue reading.../s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/10/07122204/071026WET_2037247017_1.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/10/06165447/061026BIN_2037257180_1.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/10/06125943/071026BOE_2037206207_1-1.jpg)
