ARNHEM (ANP) - Onderzoekers van de universiteit van Wageningen (WUR) mogen voorlopig een lokkooi met levende schapen blijven gebruiken om wolven op de Hoge Veluwe te vangen en uit te rusten met een zender. Een handhavingsverzoek van de Faunabescherming om dat met spoed te stoppen is afgewezen door de provincie Gelderland.

Volgens de provincie mag de kooi gebruikt worden op grond van de huidige ontheffing die de WUR heeft voor dierenonderzoek. "De Omgevingswet en de daarbij horende regelgeving bevatten geen verbod op het gebruik van levende dieren als lokmiddel bij het vangen van wolven."

Volgens de Faunabescherming is een vergunning nodig om lokdieren in te zetten. Ook zou eerst de noodzaak daarvan moeten worden aangetoond. Over eenzelfde soort handhavingsverzoek dat dierenrechtenorganisatie Animal Rights deed, is nog geen besluit genomen door de provincie, laat een woordvoerder weten. De Faunabescherming stelt dat de provincie "een juridisch moeras" probeert te creëren en beraadt zich op verdere juridische stappen.

Moeilijk

De WUR werkt samen met de Hoge Veluwe om wolven te zenderen. In ongeveer een jaar tijd is dat bij één wolf gelukt. Het blijkt moeilijker dan gedacht om de roofdieren te vangen, zei een van de onderzoekers recent in universiteitsblad Resource. Het idee achter de lokkooi van ongeveer twintig bij twintig meter groot is dat die dichtvalt zodra de wolf dichtbij de schapen komt die in een andere kooi zitten.

Vervolgens moet een dierenarts de wolf vanaf minder dan 25 meter afstand verdoven met een verdovingspijl. Ook de lokkooi heeft echter nog geen nieuwe gezenderde wolf opgeleverd. "Ze zijn superslim en supervoorzichtig", zei onderzoeker Frank van Langenvelde over het vangen en zenderen van de dieren.

DEN HAAG (ANP) - Het laboratorium Clinical Diagnostics, waar vorig jaar bij een hack de medische data van bijna een half miljoen vrouwen werden buitgemaakt, mag weer bijdragen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Het lab heeft zijn databeveiliging inmiddels goed genoeg op orde, schrijft minister Sophie Hermans (Volksgezondheid) in een brief aan de Tweede Kamer.

In juni meldde de VVD-minister nog aan de Kamer dat Clinical Diagnostics nog niet aan alle veiligheidseisen voldeed. Maar nu zijn de tekortkomingen opgelost, aldus Hermans. Daarom mag het laboratorium weer meewerken aan het bevolkingsonderzoek.

Doordat Clinical Diagnostics niet langer de onderzoeken mocht uitvoeren, liepen wachttijden voor vrouwen op. Zij worden nu weer sneller uitgenodigd, laat Bevolkingsonderzoek Nederland (BVO NL) weten.

"Vrouwen in Nederland op tijd én veilig een baarmoederhalskankeronderzoek aanbieden, dat is voor ons het allerbelangrijkste", aldus voorzitter van de Raad van Bestuur Elza den Hertog. "Ik ben blij dat we dit nu weer kunnen doen."

AMSTERDAM (ANP) - De belangengroep Women's Right Collective (WRC) heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en laboratorium Clinical Diagnostics aansprakelijk gesteld voor de gevolgen van het datalek bij een bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Volgens een van de initiatiefnemers van WRC, advocaat Ina Brouwer, is dat tevens de eerste formele stap in een eerder aangekondigde massaclaim.

Bij de hack in 2025 werden onder meer medische gegevens buitgemaakt van honderdduizenden vrouwen die meededen aan het bevolkingsonderzoek. Ondanks toezeggingen door de stichting Bevolkingsonderzoek Nederland is er "een jaar later nog steeds geen compleet beeld. Dat is verontrustend", aldus WRC. De groep wil schadevergoedingen voor gedupeerden en antwoorden op vragen wie verantwoordelijk was voor de beveiliging en hoe het daar nu mee gesteld is.

De partijen zijn per brief aansprakelijk gesteld. Als er na drie weken geen reactie komt of overleg op gang is gekomen, volgt een dagvaarding, zegt Brouwer.

UTRECHT (ANP) - De Merwedebrug gaat van donderdagavond 24 september tot maandagochtend 28 september dicht om een nieuwe asfaltlaag aan te brengen die dunner en lichter is dan de huidige. Daarmee wordt de brug 400 ton lichter, "wat nodig is om de brug veilig te kunnen gebruiken tijdens de bouw van de nieuwe Merwedebrug", zegt Rijkswaterstaat. Voor weggebruikers waarschuwt RWS voor tot een uur extra reistijd.

De ingreep is nodig vanwege hei- en trilwerkzaamheden bij de bouw van de nieuwe Merwedebrug. Dat zal krachten uitoefenen op de direct ernaast gelegen bestaande brug. Met een lichtere asfaltlaag worden die effecten beperkt. Ook vermindert het de belasting op diens verzwakte boogconstructie.

Na de werkzaamheden gaat de maximumsnelheid op de brug, waar de A27 over gaat, omlaag naar 70 kilometer per uur. Dat is nodig omdat er hoogteverschillen kunnen ontstaan tussen stukken asfalt. Het verbod op vrachtwagens en touringcars blijft ook met een lichtere asfaltlaag nodig.

LELYSTAD (ANP) - Drogisterijketen DA waarschuwt klanten van zijn webshop voor een datalek. Onbevoegden hebben begin deze maand toegang gekregen tot een database met klantgegevens.

Het gaat onder meer om e-mailadressen, namen, telefoonnummers, geboortedata, IP-adressen en bestelinformatie. Een woordvoerder legt uit dat DA niet heeft kunnen achterhalen of er daadwerkelijk gegevens zijn buitgemaakt.

De keten besloot het zekere voor het onzekere te nemen en alle klanten van de webshop te benaderen. Mensen die alleen wel eens wat gekocht hebben in een van de meer dan driehonderd winkels hoeven zich geen zorgen te maken. Hun gegevens stonden volgens DA niet op deze database.

Maatregelen

De keten heeft het lek gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Ook zijn er meteen maatregelen genomen toen het lek werd ontdekt om de ongeoorloofde toegang tot de gegevens te blokkeren.

DA zegt dat klanten nu niet direct iets hoeven te doen. "Wel raden we je aan om extra alert te zijn op phishing en andere vormen van fraude", geeft de keten hen mee.

DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat niet opnieuw kinderen uit Gaza evacueren voor medische hulp in Nederland. Daartoe is besloten na advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Wel maakt minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) 12 miljoen euro vrij voor medische hulp aan Gaza en omliggende landen.

Een deel van de Tweede Kamer pleit al langer voor nieuwe medische evacuaties, omdat er te weinig gespecialiseerde hulp in de regio zou zijn. Bijna een jaar geleden zijn vijf kinderen uit Gaza die "complexe hoog-specialistische zorg" nodig hadden na druk uit de Kamer door het vorige kabinet naar Nederland gehaald. Toen werd ook 25 miljoen aan medische hulp gegeven.

In Gaza is het gezondheidssysteem grotendeels vernield en wachten volgens cijfers van de WHO nog ruim 18.500 mensen op medische evacuatie. "De inzet van het kabinet is om zo veel mogelijk patiënten op een humane wijze van adequate medische hulp te voorzien", schrijft Sjoerdsma aan de Kamer.

OVERASSELT (ANP) - De politie meldt nog een verdachte te hebben aangehouden in het onderzoek naar het geweld in Overasselt begin september. Het gaat om een 23-jarige Nederlander die op 9 september is aangehouden in België. Hij is inmiddels overgeleverd aan Nederland en zit vast.

Eerder op de dag hield de Duitse politie Jan G. aan, die woont in het huis waar het geweld 1 september plaatsvond. De politie en zijn advocaat hebben nog niet bevestigd dat het om G. gaat, een bron bevestigde zijn identiteit wel aan het ANP.

Een bewapende groep mannen kwam die dinsdagochtend naar het huis van G. en schoot de 51-jarige beveiliger Berry Leenders uit Wijchen dood die voor het huis aan het posten was. Twee agenten raakten gewond.

De mannen verspreidden zich daarna. Uiteindelijk werden 35 mensen aangehouden. Deze laatste verdachte komt daar nu bij. Hij wordt verdacht betrokken te zijn bij de gebeurtenissen in de Gelderse plaats. Een rechter-commissaris besloot vrijdag dat hij nog veertien dagen blijft vastzitten. Het voorarrest van 32 andere verdachten is ook verlengd.

De Bank of Japan verhoogde vandaag de rente naar 1,25%, waarmee drie grote centrale banken binnen acht dagen hun rente opschroefden. Die uitzonderlijke samenloop drukt de Nederlandse hypotheekrente van meerdere kanten tegelijk omhoog.

Drie verhogingen, acht dagen

De ECB trapte op 10 september af met een verhoging van de depositorente naar 2,50%. Zestien hypotheekverstrekkers verhoogden daarna hun tarieven, schreven we eerder. De Fed volgde op 16 september met een verhoging naar 3,75%-4,00%, de eerste rentestijging in meer dan drie jaar. En vandaag sloot de Bank of Japan de rij met een verhoging naar 1,25%, het hoogste niveau sinds 1995. Het besluit was niet unaniem: twee bestuursleden stemden tegen.

Waarom Japan ertoe doet

Japan klinkt ver weg, maar het land is een van de grootste houders van buitenlandse obligaties. Jarenlang leenden investeerders goedkoop in yen om elders meer rendement te halen, de zogenoemde carry trade. Nu de Japanse rente stijgt, worden de leenkosten hoger en groeit het risico op een sterkere yen. Dat kan ertoe leiden dat Japanse investeerders hun buitenlandse beleggingen afbouwen, waardoor de financiële condities wereldwijd verkrappen.

En precies de rente op Europese staatsobligaties is de graadmeter voor wat jij betaalt aan hypotheekrente. De leenkosten van grote Europese economieën stegen de afgelopen weken al naar het hoogste niveau in meer dan vijftien jaar, met Nederland als een van de landen die forse stijgingen zagen, meldt Euronews.

De opwaartse druk op je hypotheek komt niet meer uit één hoek. De ECB, de Fed en de Bank of Japan duwen nu tegelijk.

De rekening

De gemiddelde tienjaarsrente met NHG steeg afgelopen week van 4,17% naar 4,22% en gaat deze week naar minstens 4,27%, becijfert hypotheekadviseur Van Bruggen. In februari was diezelfde rente nog 3,77%. Op een hypotheek van €400.000 scheelt een half procentpunt al snel zo'n €114 per maand, ofwel ruim €1.360 per jaar.

Hoe ver kan het nog gaan?

Beleggers houden er rekening mee dat de ECB dit jaar nog een of twee keer verhoogt. De Fed liet doorschemeren dat een ruime meerderheid van de beleidsmakers nog een verhoging dit jaar mogelijk acht. En de Bank of Japan zit pas aan het begin van een versnellende cyclus: de verhoging van vandaag kwam drie maanden na de vorige, terwijl het tempo daarvoor zes maanden was.

De kapitaalmarktrente steeg de afgelopen weken bovendien harder dan de gemiddelde hypotheekrente, wat betekent dat banken hun tarieven nog niet volledig hebben doorberekend.

Wat kun je doen?

Wie binnenkort een hypotheek afsluit of zijn rente opnieuw moet vastzetten, kan overwegen dat niet lang uit te stellen. Zolang energieprijzen en inflatie hoog blijven en de rente op de financiële markten verder oploopt, blijft de kans op nieuwe verhogingen aanwezig. Laat een adviseur de opties doorrekenen voor jouw situatie.

De drie renteverhogingen in acht dagen laten zien dat de opwaartse druk op je hypotheek niet alleen afhangt van wat de ECB doet. Wie alleen naar Frankfurt kijkt, mist twee derde van het plaatje.

Bronnen: CNBC (Fed) · CNBC (Bank of Japan) · Euronews · Van Bruggen · Hypotheekrente.nl · Forbes · OHAO

LONDEN (ANP/AFP) - Een softwareprobleem was eerder deze maand de oorzaak van de storing waardoor meer dan 2000 vluchten werden geannuleerd, meldt de Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS). Het probleem leidde een week geleden tot een chaotische situatie op Britse luchthavens waar meer dan 330.000 reizigers de dupe van waren, volgens brancheorganisatie Airlines UK.

"Dit was een softwareprobleem in een specifiek onderdeel van ons vluchtgegevenssysteem, dat we hebben herleid tot een klein subdeel van de code", stelt directeur van NATS, Martin Rolfe, in een verklaring. "Het probleem is geïdentificeerd en er zijn maatregelen getroffen."

Gedurende twee dagen werden van 155.000 reizigers vluchten geannuleerd, nog eens 180.000 passagiers kregen te maken met vertragingen. De meeste geannuleerde vluchten waren van en naar Londen Heathrow, een van de drukste luchthavens van Europa. Door de storing werden vorige week dinsdag ook tientallen vluchten vanaf Schiphol geschrapt.

DEN HAAG (ANP) - Bijna een jaar na de rellen op het Malieveld in Den Haag is opnieuw een verdachte veroordeeld. De rechtbank in Den Haag legde een 25-jarige man tien maanden cel op, waarvan zes maanden voorwaardelijk. De man, die ten tijde van de rellen dakloos was, is schuldig bevonden aan openlijk geweld in vereniging. Volgens de rechtbank is hij verantwoordelijk voor het groepsgeweld als geheel.

De rellen ontstonden op 20 september 2025 na een demonstratie tegen het asiel- en migratiebeleid. Betogers blokkeerden de A12. Daarna werd onder meer met stenen, vuurwerk, stokken en verkeersborden gegooid en werden politievoertuigen en een politiewagen aangevallen. Die wagen werd in brand gestoken.

Het Openbaar Ministerie heeft inmiddels 55 verdachten voor de rechter gebracht. Van deze verdachten werden er 51 veroordeeld. De meesten kregen een gevangenisstraf, soms gecombineerd met een voorwaardelijke celstraf, of een taakstraf. Ook moeten de meeste veroordeelden een schadevergoeding betalen.

Kings Place, London
Works by the not-quite-minimalist composer’s included her Realm Variations and quartet Stringsongs in a compelling concert

There’s no one quite like Meredith Monk. So often grouped with her lionised contemporaries Philip Glass, Steve Reich, Terry Riley and La Monte Young, she is 83 to their 90-odd years and sports long plaited hair as reliably as Reich wears a baseball cap. Yet she refuses the label “minimalism” for her music, and composition is just one element of a creative life that also takes in singing, choreography, film-making and drawing.

Monk was not present at this performance marking the launch of Phaedra Ensemble’s new album of her music, though she did loom briefly over the audience on video, professing “it’s a dream of mine for this music to be recorded and played”. (Compare that to the fortunes of Glass’s works.) But she had been closely involved, having invited the group to record some of her music after hearing them play.

Continue reading...

Defiance from the supreme court and the Federal Reserve chair in one week ... how ever will the US president cope?

“It’s not personal, Sonny. It’s strictly business,” Michael Corleone tells his brother, Sonny, in The Godfather. But for Donald Trump, it’s always personal. And he leaves this week feeling betrayed.

First, the US supreme court rejected his effort to restrict mail-in ballots ahead of the midterm elections. “These are not the people I interviewed to serve on the United States Supreme Court,” the president wrote on his Truth Social platform. “They are merely a shell of their original selves.”

Continue reading...

Die Camiel Eurlings had altijd moeite om de regels te volgen nietwaar? Wat een pannekoek!
https://www.nu.nl/economie/6410179/oud-klm-directeur-camiel-eurlings-ging-de-fout-in-met-powerbank-op-klm-vlucht.html

Sabotage-acties legden dinsdag het treinverkeer in Oost-Nederland plat, maar dat leidde vooral tot onderkoelde reacties. „De terloopsheid waarmee dit gaat en wordt geaccepteerd, vind ik verontrustend.”

Nederland stelt 12 miljoen euro beschikbaar voor medische hulp aan Palestijnse kinderen. Voor de zomer riep een meerderheid van de Tweede Kamer het kabinet op om met een concreet plan te komen.

Terwijl Rotterdam ook in alle wijken buiten de ring betaald parkeren gaat invoeren, heeft buurdorp Rhoon al jaren last van het zogenoemde waterbedeffect. Zo parkeren mensen hun auto gratis in de wijk Portland, terwijl ze daarna doorreizen naar Rotterdam-Zuid, waar betaald parkeren geldt. Barendrecht en Ridderkerk vrezen voor hetzelfde effect.

In dit liveblog houden we je op de hoogte van het belangrijkste en meest opvallende 112-nieuws van vrijdag 18 september.