Wie bij zijn studiekeuze ook naar het salaris kijkt, doet er goed aan onderwijs en gezondheidszorg niet over te slaan. In de nieuwe loopbaancijfers waarover De Telegraaf bericht, hebben afgestudeerden uit deze richtingen vier tot acht jaar na hun diploma het hoogste gemiddelde bruto uurloon (

Onderwijs en zorg bovenaan

De twee koplopers liggen dicht bij elkaar. Dit zijn de gemiddelde bedragen vier tot acht jaar na afstuderen:

Het gaat hier om brede opleidingssectoren, niet om een ranglijst waarin iedere afzonderlijke studie wordt vergeleken ( De Telegraaf). Je kunt er dus niet uit afleiden dat elke onderwijsopleiding beter betaalt dan iedere technische studie. Een gemiddelde is een richtingaanwijzer, geen salarisbelofte.

• Gezondheidszorg: €28,60 bruto per uur

• Onderwijs: €28,90 bruto per uur 

Hoe kom je aan 5.000 euro per maand?

Reken je de genoemde uurlonen om naar een werkweek van 40 uur, met 52 weken gedeeld door twaalf maanden, dan kom je op ongeveer €5.009 bruto voor onderwijs en €4.957 voor gezondheidszorg. Zo ontstaat het aantrekkelijke bedrag van ongeveer vijfduizend euro.

Maar dat is een rekenvoorbeeld, niet het gemeten gemiddelde maandloon. Bij 36 uur per week worden dezelfde bedragen ongeveer €4.508 en €4.462 bruto per maand (Kijk bij een concrete baan daarom altijd naar de contracturen en de bijbehorende beloning. En verwar bruto niet met het bedrag dat uiteindelijk op je rekening verschijnt.

Ook de kans op werk telt

Onderwijs en zorg combineren hun hoge gemiddelde uurloon met lage werkloosheid: vier tot acht jaar na het diploma gaat het respectievelijk om 1,0 en 1,1 procent, meldt De Telegraaf ( De Telegraaf). Voor een studiekiezer is dat minstens zo interessant als een mooi salarisbedrag: kijk niet alleen naar wat een baan kan opleveren, maar ook naar je kans om die baan te vinden.

Ook in de afzonderlijke HBO-Monitor 2025, die ongeveer anderhalf jaar na afstuderen meet, staan onderwijs en gezondheidszorg bovenaan bij het gemiddelde bruto uurloon: €25,60 en €25,20 . Dat zijn andere meetgegevens; je mag ze niet zomaar aan elkaar knopen tot één persoonlijke salarisontwikkeling.

Kies niet alleen op de loonstrook

Een hoog sectorgemiddelde is een goede aanleiding om verder te kijken, niet om blind een studie te kiezen. Vergelijk de opleiding, het dagelijkse werk en de arbeidsvoorwaarden van concrete functies. Vraag jezelf vooral af of je dat werk ook wilt doen wanneer het salaris even niet het gespreksonderwerp is.

Meer weten?

• De Telegraaf: salaris en baankansen na een hbo-opleiding
• HBO-Monitor: arbeidsvoorwaarden van recent afgestudeerden
• HBO-Monitor: uitleg over de vervolgmeting onder alumni

AMSTELVEEN (ANP) - Roeister Marloes Oldenburg, in 2024 olympisch kampioene op de Spelen van Parijs in de vierzonder, gaat weer roeien. Dat maakte ze bekend op Instagram. De 38-jarige Oldenburg beëindigde in maart 2025 haar topsportcarrière.

"Zo. Ik ga ervoor. Ik ga weer roeien", schreef de roeister, die vorige zomer beviel van een zoon. Ze verklaarde dat ze het laatste jaar nog veel plezier had als ze in een boot stapte. "En toen ik in juni werd gevraagd om bij de vrouwenacht in te vallen, had ik de tijd van mijn leven. Wat was dat fantastisch. Nu ga ik het gewoon proberen."

Oldenburg won in Parijs goud, samen met Hermijntje Drenth, Tinka Offereins en Benthe Boonstra. Ze veroverde tijdens haar carrière ook onder meer een gouden en een zilveren WK-medaille in de vierzonder en zilver in de vrouwenacht.

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling, in één klap, zonder afbouw. Voor meer dan drie miljoen huishoudens met zonnepanelen verandert de rekensom fundamenteel.

Zo weinig levert je teruggeleverde stroom straks op

Tot en met 31 december mag je de stroom die je teruglevert aan het net wegstrepen tegen je verbruik, inclusief energiebelasting. Elke teruggeleverde kWh is daardoor het volle stroomtarief waard. Vanaf 1 januari krijg je in plaats daarvan een terugleververgoeding: wettelijk minimaal 50 procent van het kale leveringstarief (het tarief zonder belastingen), zo regelt de Energiewet. Bij een kaal leveringstarief van €0,10 tot €0,13 per kWh komt die ondergrens uit op zo'n €0,05 tot €0,07 per kWh, berekent Mijnenergierapport.nl op basis van de tariefstand van juni 2026.

Elke kWh die je teruglevert was het volle stroomtarief waard. Straks is het 5 tot 7 cent.

Je verbruikt maar 30% zelf

Dat zou niet zo erg zijn als je alle zonnestroom zelf zou gebruiken. Maar een gemiddeld huishouden verbruikt slechts zo'n 30 procent van de opgewekte zonnestroom direct, aldus Milieu Centraal. Uit gebruiksdata van Zonneplan over heel 2025 komt een vergelijkbaar getal: 31 procent. De overige 70 procent gaat het net op, en juist dat deel wordt straks veel minder waard.

Een voorbeeld uit een rekentool van Energievergelijk.nl illustreert het: een huishouden met 12 zonnepanelen wekt 4.200 kWh per jaar op, waarvan 1.400 kWh direct verbruikt en 2.800 kWh teruggeleverd. Die 2.800 kWh leveren na 1 januari nog maar een paar cent per kWh op in plaats van het volle tarief.

Verschuif je verbruik naar de zon

De goedkoopste maatregel kost niets. Draai je wasmachine, vaatwasser en droger overdag, als de panelen draaien. Volgens Milieu Centraal kun je je zelfverbruik zo verhogen van ongeveer 30 naar zo'n 60 procent. Met een thuisbatterij kan dat zelfs stijgen naar 60 tot 70 procent, aldus EnergieKiezer. Elk procentpunt dat verschuift van teruglevering naar eigen verbruik scheelt je het verschil tussen het volle stroomtarief en de lage terugleververgoeding.

De thuisbatterij: populair, maar niet goedkoop

De populariteit groeit explosief. Eind augustus stonden er bijna 71.000 thuisbatterijen geregistreerd bij energieleveren.nl, meldt het Reformatorisch Dagblad. Vorig jaar augustus waren dat er nog maar ruim 16.000. De kosten liggen tussen €5.000 en €10.000 inclusief installatie, met een gemiddelde terugverdientijd van 7 tot 12 jaar. Het RD waarschuwt ook voor malafide verkopers: ga nooit in op telefonische aanbiedingen.

Overweeg een dynamisch contract

Bij een vast contract ligt de terugleververgoeding doorgaans laag en vast. Bij een dynamisch contract krijg je de actuele marktprijs voor je teruggeleverde stroom, vaak zonder vaste terugleverkosten. Zonneplan berekent dat een huishouden met 10 panelen en 3.500 kWh jaarverbruik gemiddeld ruim €170 per jaar bespaart met dynamisch ten opzichte van vast. Over de bredere keuze tussen contractvormen schreven we eerder.

Check nu je meter en je contract

Meet via je slimme meter of de app van je omvormer hoeveel procent van je zonnestroom je zelf verbruikt. Vergelijk energiecontracten niet alleen op leveringstarief, maar op terugleververgoeding én terugleverkosten: de onderlinge verschillen zijn groot. Wie nieuwe panelen laat plaatsen, doet er goed aan een oost-westopstelling te overwegen, die de productie over de hele dag verdeelt en het onbruikbare overschot rond het middaguur verkleint.

De energierekening stijgt sowieso, ook los van je zonnepanelen. Eerder schreven we over simpele ingrepen om de gasrekening deze winter beheersbaar te houden en over het plan van de netbeheerders om 's avonds meer te laten betalen voor stroom. Wie zonnepanelen heeft, kan de stijging deels opvangen, maar dan moet je nu in actie komen.

Bronnen: Reformatorisch Dagblad · Rijksoverheid · Milieu Centraal · Mijnenergierapport.nl · Zonneplan · EnergieKiezer

De hypotheekrente staat op het hoogste niveau van het jaar. Maar wie nu de rente voor twintig jaar vastzet in plaats van vijf, betaalt daar verrassend weinig extra voor. Het verschil tussen beide looptijden is inmiddels bijna gehalveerd.

53 basispunten in plaats van 84

Het gemiddelde verschil tussen twintig en vijf jaar vast met NHG bedraagt dit jaar circa 53 basispunten, tegenover een historisch gemiddelde van ongeveer 84 basispunten , blijkt uit de renteanalyse van 10 september van De Hypotheekshop. Juist tegenover die stijgende hypotheekrente staat een opvallende ontwikkeling: verschillende renteopslagen blijven uitzonderlijk laag. Die compressie maakt langdurige rentezekerheid relatief betaalbaar, juist in een jaar waarin de basisrente richting een record stijgt.

Je betaalt een hogere basisrente, maar opvallend weinig extra voor vijftien jaar meer zekerheid.

Waarom de lange rente achterblijft

De 5- en 10-jaarsrente zijn de afgelopen maanden het sterkst gestegen, schrijft financieel journalist Michiel Pekelharing op ikbenfrits.nl. Die looptijden reageren het hevigst op de inflatieverwachtingen voor de komende jaren. De heel lange rentes van twintig jaar en langer zijn beduidend minder snel meegestegen. Het gevolg: het renteverschil tussen vijf en twintig jaar vast is inmiddels nog maar half zo groot als in het voorjaar.

Tien jaar vast is inmiddels twee jaar op rij de meest gekozen rentevaste periode, aldus De Hypotheekshop. Juist die populairste looptijden zijn het hardst geraakt door de stijging. Hoe uitzonderlijk die week was, beschreven we eerder in Nooit eerder verhoogden ABN AMRO, ING, Rabobank en ASN op dezelfde dag: wat de hypotheekrecordweek betekent voor jouw woonplannen.

Wat het kost in euro's

Over een gelijkblijvende schuld van €100.000 betekent 0,53 procentpunt extra rente €530 per jaar. Bij €300.000 is dat €1.590, omgerekend circa €132 per maand, berekende De Dagelijkse Standaard op basis van de Hypotheekshop-cijfers. Bij een annuïteitenhypotheek van €350.000 met 30 jaar looptijd scheelt een half procentpunt grofweg €100 bruto per maand, aldus Nieuwsvannu.

Had de opslag op het historische niveau van 0,84 procentpunt gelegen, dan zou diezelfde keuze bij €300.000 zo'n €210 per maand kosten. Nu is dat €132. Je bespaart dus pakweg €80 per maand ten opzichte van wat dezelfde extra zekerheid in een doorsnee jaar zou kosten.

Waarom de opslagen zo laag blijven

De beperkte opslagen wijzen erop dat de concurrentie tussen geldverstrekkers stevig blijft, aldus De Hypotheekshop. De economie draait relatief goed en betalingsproblemen bij hypotheken zijn beperkt. Aanbieders hoeven daardoor minder risico in hun tarieven te verwerken. Ook de NHG-opslag is historisch laag: gemiddeld 39 basispunten in 2026, terwijl het historische gemiddelde rond de 55 basispunten ligt. Volgens De Hypotheekshop maakt juist die combinatie 2026 tot een bijzonder rentejaar.

De kanttekening

De 0,53 procentpunt is een gemiddelde over 2026, benadrukt De Hypotheekshop. Het is geen vaste toeslag die elke bank voor iedere klant rekent. De werkelijke offerte kan een ander beeld geven, afhankelijk van je aanbieder, energielabel en schuld-marktwaardeverhouding. Wie wil weten wat concreet te doen, leest verder in Hypotheekrente knalt naar 4,38 procent: dit is wat je nu écht moet doen.

De rente is hoog, dat klopt. Maar het venster waarin twintig jaar zekerheid relatief weinig extra kost, kan sluiten zodra de korte rente weer daalt.

Bronnen: De Hypotheekshop · ikbenfrits.nl · Dagelijkse Standaard · Nieuwsvannu

AMSTERDAM (ANP) - Hyves is na dertien jaar terug als sociaal netwerk. Eigenaar Mediahuis, bekend van kranten als De Telegraaf en De Limburger, denkt dat er in Nederland behoefte is aan een alternatief voor Facebook waarbij bewust niet is gekozen voor verslavende algoritmes en eindeloze scroll.

Dinsdagochtend ging het platform online. Na korte tijd waren er al duizenden aanmeldingen.

Hyves was na de oprichting in 2004 jarenlang zeer populair. In 2010 werd de site voor zo'n 44 miljoen euro overgenomen door de toenmalige Telegraaf Media Groep (TMG). Hyves had toen rond de 10 miljoen gebruikers.

Facebook

Daarna werd het platform al snel overvleugeld door het Amerikaanse Facebook. Hyves stopte in 2013 als sociaal netwerk en ging verder als gamingplatform.

Mediahuis heeft het sociale netwerk nu opnieuw ontwikkeld, samen met partner Apadmi die de app en website heeft gebouwd. Volgens het bedrijf is bewust gekozen voor Europese technische architectuur. De hosting vindt plaats binnen Europa en Hyves deelt volgens Mediahuis geen gebruikersdata met derden.

HANGZHOU (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Het Chinese tech- en webwinkelconcern Alibaba heeft een nieuwe AI-chip gelanceerd die de concurrentie moet aangaan met het Amerikaanse Nvidia en de enorme uitbreiding van datacentercapaciteit in de komende jaren moet ondersteunen. De chip werd gepresenteerd tijdens de jaarlijkse conferentie van Alibaba Cloud in de oostelijke stad Hangzhou.

Volgens Alibaba, dat zich steeds meer richt op kunstmatige intelligentie (AI), is de nieuwe chip, de Zhenwu V900-accelerator, de krachtigste AI-chip van China. De chip levert volgens het bedrijf drie keer betere prestaties dan zijn voorganger en kan worden gebruikt voor de training van geavanceerde AI-modellen.

Alibaba is een van de grootste investeerders in AI onder de Chinese bedrijven. Het bedrijf heeft toegezegd meer dan 53 miljard dollar uit te trekken voor de uitbreiding van zijn AI-capaciteiten over een periode van drie jaar. Ook zei topman Eddie Wu dinsdag op de conferentie te streven naar 20 gigawatt aan datacentercapaciteit voor de wereldwijde Alibaba Cloud-diensten tegen 2032.

Met de fiets naar de supermarkt voor een flesje zuiveldrank en op de terugweg ineens 25.000 euro rijker. Het overkomt Mark uit Capelle aan den IJssel. Wanneer hij op de fiets naar huis zijn drankje opent, komt daar plotseling het geluid van een loeiende koe uit. En dat blijkt een flink geldbedrag waard te zijn.

Met de fiets naar de supermarkt voor een flesje zuiveldrank en op de terugweg ineens 25.000 euro rijker. Het overkomt Mark uit Capelle aan den IJssel. Wanneer hij op de fiets naar huis zijn drankje opent, komt daar plotseling het geluid van een loeiende koe uit. En dat blijkt een flink geldbedrag waard te zijn.

In veel gemeenten lopen de emoties tijdens asieldebatten regelmatig hoog op. Maar maandagavond bleef het opvallend rustig in de Barendrechtse raadszaal. Daar debatteerden raadsleden over het toekomstige azc in het Zuidelijke Randpark, waar ruim 350 asielzoekers opgevangen moeten worden.

In veel gemeenten lopen de emoties tijdens asieldebatten regelmatig hoog op. Maar maandagavond bleef het opvallend rustig in de Barendrechtse raadszaal. Daar debatteerden raadsleden over het toekomstige azc in het Zuidelijke Randpark, waar ruim 350 asielzoekers opgevangen moeten worden.

FoundersCard has built a unique proposition around access?connecting an ambitious community of entrepreneurs and business leaders with exceptional benefits, experiences, and opportunities. Our challenge was to create a digital experience that felt as considered and valuable as the membership itself. We began by rethinking the experience from the ground up. Stripping away complexity, sharpening the hierarchy, and creating a clearer way to communicate the breadth of the FoundersCard world. The goal was simple: make something premium without feeling exclusive for the sake of it, and sophisticated without becoming complicated. A new visual language brought that thinking to life. Bold typography, confident layouts, elevated imagery, and a more editorial approach gave the brand greater presence and personality. A flexible design system created consistency across the experience while leaving room for partners, benefits, destinations, and stories to each have their own moment.

Generations of artisans from Mumbai to Lucknow have shaped the world’s most coveted designs. Plus, the gen Z memes giving classic Bollywood a new life

The zardozi embroidery on a Dior dress, the T-strap leather sandals at a Prada show, the mirror-work technique used on a Fendi bag – for decades, the skill of Indian artisans has been an invisible force behind some of the world’s most coveted fashion.

Now, that work is beginning to claim its own place in the spotlight, and the Mumbai-based textile and embroidery atelier Chanakya International is at the forefront.

Continue reading...

As diet trends proliferate on social media, it can be hard to work out which are backed by science and which should be ignored. From paleo to keto, raw food to intermittent fasting, each attracts a tribe of ardent followers. Now Daniel Lieberman, professor of biological sciences at Harvard University, has written a book to try to cut through the noise. In Fed Up, he uses his background as an evolutionary anthropologist to scrutinise the evidence, turning himself into a guinea pig in the process and trying various diets. In this podcast, he tells Ian Sample which one has remained part of his routine

Order Fed Up from the Guardian Bookshop

Support the Guardian: theguardian.com/sciencepod

Continue reading...

David C sends us a true confession.

For my job, I write C++ code as if it was a scripting language (long story) to produce programmatic animations for videos. Given that these are "write-and-run-once-and-never-look-at-it-again" programs, I tend to not try as hard to make my code good. But once I wrote this line of code, I had to take a step back and reevaluate my life choices.

fade_out(scene, length4->range(0, 3), length4_3_3, length4[4], length4[5]->range(0, 3));

This is a natural consequence of passing parameters as arrays, it seems; instead of having meaningful named values in a struct or similar, we have all these things packed into arrays. We can see a long ago attempt at using variable, badly, in the John Cage variable: length4_3_3. John Cage's (in)famous composition, "4:33" calls into question what precisely even is music, just like this variable calls into question what even is a variable name- because this is clearly a range expression of size 1. length4->range(3,1), or more reasonably, probably length4[3].

Where a normal variable name might give us some indication about what its contents mean, this gives us none of that, just a statement of how we could acquire those contents if we ever wanted them again.

For disposable code, this is hardly the worst thing I've ever seen, but is any code truly disposable? You always find yourself wanting to pull some piece of it forward into the next project, inevitably. Read the third chapter of Structure and Interpretation of Computer Programs and consider yourself absolved. Go forth and sin no more.

Meta's AI "personal agent" Muse overtook ChatGPT as the #1 iOS free app in the U.S. on Friday, reports CNBC — and it's still showing more downloads as of Monday night.

Muse now has over 2.5 million downloads since its debut less than two weeks ago, according to analytics firm Sensor Tower...

[Muse] is currently ahead of popular services like OpenAI's ChatGPT, Polymarket and Kashi... It's also ahead of rival AI apps like Anthropic's Claude and SpaceXAI's Grok AI, in addition to the Facebook-parent's own Meta AI app... Meta pitched the app as a way for consumers to manage and direct supercharged digital assistants that can perform a number of tasks across the web, like filling out electronic forms and organizing email inboxes... "I think up to this point most of the agentic use cases have not really been for normal people," Bernstein analyst Stacy Rasgon told CNBC in a "Squawk on the Street" interview on Monday. "Now you've got Meta's Muse and other agents out there that are starting to maybe get more potential for more broad-based adoption." The buzz around Meta was also reflected in the stock, which surged more than 11% on Monday.

Amazon is already blocking Muse, reports GeekWire. Amazon first tried to get Meta to voluntarily exclude Amazon, but they were unsuccessful:

The problem, Amazon says, is that it never agreed to any of it. Meta didn't tell Amazon that Muse would access its store, the agent doesn't identify itself when it browses, and it appears to capture and store customer credentials, which the company says could create privacy and security risks. As of Sunday night, people trying to use Muse to shop on Amazon were seeing the popup, "Continued access by an unauthorized AI agent violates Amazon's Conditions of Use, to which our customers have agreed..."

Amazon has spent the past year trying to keep outside agents off its site, suing Perplexity over its Comet browser and moving to block shopping agents from Google and OpenAI. [Amazon won a preliminary injunction against Perplexity in March, the article poitns out, "then lost it on Aug. 4, when the Ninth Circuit ruled that the user — not the AI company — was the one accessing Amazon's computers under federal anti-hacking law. The court denied Amazon's petition for rehearing on Sept. 10."]



On Sunday night, Amazon said it is in direct conversation with Meta about the issue. Asked whether it would consider taking legal action, the company declined to comment. The business stakes are high for Amazon. In addition to operating its flagship e-commerce site, Amazon generated more than $68 billion in ad revenue last year — a business that depends on people browsing its pages and seeing sponsored products.


Muse also appears to scrape account data, reports CNBC. But Shopify, however, "is working with Meta on Muse access. Shopify CEO Tobias Lütke announced Monday that the e-commerce site was partnering with Muse to allow agentic checkout in its online stores."

Read more of this story at Slashdot.

BONGURI has added a photo to the pool:

夏休み二発目は明知鉄道。野志駅から列車が発車します。
Photo taken Noshi station, Akechi area, Ena city, Gifu pref.

Vanaf 1 januari organiseert de politie geen religieuze bijeenkomsten meer voor buitenstaanders. Geen kerstvieringen, geen Chanoeka en vooral, want daar ging de politieke ophef over, geen iftars meer.

Ik rouw er niet om.

Want laten we vooral niet doen alsof de politie zulke bijeenkomsten organiseerde uit louter warme belangstelling voor andermans geloof en de ‘band met de buurt’. De politie zegt het zelf: contact met religieuze gemeenschappen is ook nuttig om “signalen uit die gemeenschap op te halen”. De minister noemde eerder eveneens het “preventief signalen oppikken” als onderdeel van dit soort professioneel politiewerk. Vertrouwen winnen, contacten opbouwen, informatie krijgen. Ogen en oren in de gemeenschap dus, dus ook een vorm van surveillance.

Daar zit sowieso iets bedenkelijk aan. Zeker wanneer juist islamitische gemeenschappen al jarenlang als veiligheidsrisico worden benaderd, en dit soort evenementen vooral op die groepen worden gericht, want het werkt repressie in de hand. Tien gemeenten kregen dit jaar nog boetes wegens het illegaal verwerken van informatie over islamitische mensen, na jarenlang heimelijk onderzoek naar moslimgemeenschappen. Profilering langs religieuze en daarmee vaak ook etnische lijnen heeft in Nederland bepaald geen theoretisch karakter.

Het ironische is dat juist de anti-islamhoek dit kennelijk niet zag. FVD maakte dit voorjaar een punt van politie-iftars en de azan, en in het verleden noemde Wilders het ’theedrinken’ met extremisten. En dat terwijl je, als je moslims toch voortdurend als potentiële bron van problemen beschouwt, nauwelijks een handiger constructie kunt bedenken dan ze zelf uitnodigen, eten voorschotelen, vertrouwen winnen en ondertussen “signalen ophalen”.

Dus prima dat de politie ermee stopt. Jammer alleen dat het besluit niet voortkomt uit bezinning op die merkwaardige rol van de politie als vriendelijke buurman én informatieverzamelaar. Het komt na politieke ophef die zich weer eens specifiek op islamitische zichtbaarheid richtte.

Zelfs wanneer racistische politiek per ongeluk iets afschaft waar goede redenen voor zijn, blijft de reden waarom behoorlijk beroerd.

What if solitaire, but not solitaire?

From Nolen Royalty, an interesting commentary on the most solitaire of gaming experiences. Built for Rhizome's WEBSITES WEBSITES WEBSITES! ("Without attempting a definitive history of Net Art, the exhibition explores thirty years of our changing relationship with the internet through browser experiences that invite experimentation, intimacy and critique.") it answers a question that perhaps no one has ever asked: why not a multiplayer version of Solitaire? (via Paul Ford on bsky)

Filmstudio A24 werkt samen met Spooky Pictures en Image Nation Studios om de SCP Foundation, een van de grootste door fans gecreëerde horror- en sciencefictionuniversums op het internet, voor het eerst naar het grote scherm te brengen. Aldus een persbericht. Maar die Foundation heeft hier niets mee te maken, en de teksten daar zijn Creative Commons. Wat betekent dat?

Even wat achtergrond. SCP Foundation is een grootschalig collaboratief project rondom het specifieke horrorthema van “enorme geheime organisatie onderzoekt akelige fenomenen en houdt uitbraken in toom”. (SCP staat dan ook voor Special Containment Procedures.) Er is geen centraal beheer van het plot, universum of franchise: schrijf wat jij leuk vindt en kijk of het aanslaat. Maar alles is wel Creative Commons-Naamsvermelding-Gelijkdelen.

In juli kwamen filmstudio’s Spooky Pictures en Image Nation  met het concept “V/H/S: SCP”, zes korte(re) films met als thema “gevonden archiefbeeld van SCP operaties”. Binnen de horror een klassiek thema, en het past goed bij de sfeer rond SCP.

De controverse begon toen A24 als producer mee ging doen. A24 is bekend van de cultfilm Backrooms. Ook dat was gebaseerd op internetcontent. Maar nadat A24 de film had uitgebracht, ging men auteursrechtclaims (takedowns) maken op variaties op de originele content, waar velen niet blij mee waren. Logisch: een film maken van een breed communityproject maakt je geen eigenaar van alles uit dat project.

Het helpt dan niet als A24 vervolgens naar buiten treedt en zegt dat het “[is] holding worldwide rights”. Al snel kwam de terugkrabbel: “[A24 is] not asserting any right to prevent others from creating their own SCP-based works” en je moet de film zien als een eerbetoon.

De SCP stichting (de beheerders van het project, niet de geheime organisatie) deed ook een duit in het zakje:

[W]we have not had any communication with the filmmakers, producers, or distributors for this project, despite our best efforts, and to the best of our knowledge they have not made any efforts to contact us.

Om vervolgens fijntjes te wijzen op die Creative Commons licentie, die weliswaar verfilmen toestaat maar wel eist dat die film dan óók Creative Commons wordt. En niet van DRM mag worden voorzien. Klinkt boos, maar ja – A24 gaat een eerbetoon maken zonder het onderwerp daarvan zelfs maar te vragen wat ze ervan vindt?

De kans is klein dat A24 de film werkelijk als Creative Commons uit gaat brengen; dat saboteert ongeveer alle traditionele inkomstenkanalen voor films.

Dan wordt de vraag wie de auteur(s) van de concrete gebruikte verhalen zijn, en of die bereid zijn een rechtszaak te beginnen. (De stichting kan dat niet, want die laten zich niet de auteursrechten overdragen van verhalen op de site.) In Amerika kan dat op no-cure-no-pay, en anders kan de stichting vast een fundraiser organiseren om te helpen. Maar de procedure kan jaren duren, met als mogelijke uitkomst dat A24 de film in de ijskast steekt.

Arnoud

Het bericht Als je een film maakt van een Creative Commons creepypasta, is die film dat dan ook? verscheen eerst op Ius Mentis.

Filmstudio A24 werkt samen met Spooky Pictures en Image Nation Studios om de SCP Foundation, een van de grootste door fans gecreëerde horror- en sciencefictionuniversums op het internet, voor het eerst naar het grote scherm te brengen. Aldus een persbericht. Maar die Foundation heeft hier niets mee te maken, en de teksten daar zijn Creative Commons. Wat betekent dat?

Even wat achtergrond. SCP Foundation is een grootschalig collaboratief project rondom het specifieke horrorthema van “enorme geheime organisatie onderzoekt akelige fenomenen en houdt uitbraken in toom”. (SCP staat dan ook voor Special Containment Procedures.) Er is geen centraal beheer van het plot, universum of franchise: schrijf wat jij leuk vindt en kijk of het aanslaat. Maar alles is wel Creative Commons-Naamsvermelding-Gelijkdelen.

In juli kwamen filmstudio’s Spooky Pictures en Image Nation  met het concept “V/H/S: SCP”, zes korte(re) films met als thema “gevonden archiefbeeld van SCP operaties”. Binnen de horror een klassiek thema, en het past goed bij de sfeer rond SCP.

De controverse begon toen A24 als producer mee ging doen. A24 is bekend van de cultfilm Backrooms. Ook dat was gebaseerd op internetcontent. Maar nadat A24 de film had uitgebracht, ging men auteursrechtclaims (takedowns) maken op variaties op de originele content, waar velen niet blij mee waren. Logisch: een film maken van een breed communityproject maakt je geen eigenaar van alles uit dat project.

Het helpt dan niet als A24 vervolgens naar buiten treedt en zegt dat het “[is] holding worldwide rights”. Al snel kwam de terugkrabbel: “[A24 is] not asserting any right to prevent others from creating their own SCP-based works” en je moet de film zien als een eerbetoon.

De SCP stichting (de beheerders van het project, niet de geheime organisatie) deed ook een duit in het zakje:

[W]we have not had any communication with the filmmakers, producers, or distributors for this project, despite our best efforts, and to the best of our knowledge they have not made any efforts to contact us.

Om vervolgens fijntjes te wijzen op die Creative Commons licentie, die weliswaar verfilmen toestaat maar wel eist dat die film dan óók Creative Commons wordt. En niet van DRM mag worden voorzien. Klinkt boos, maar ja – A24 gaat een eerbetoon maken zonder het onderwerp daarvan zelfs maar te vragen wat ze ervan vindt?

De kans is klein dat A24 de film werkelijk als Creative Commons uit gaat brengen; dat saboteert ongeveer alle traditionele inkomstenkanalen voor films.

Dan wordt de vraag wie de auteur(s) van de concrete gebruikte verhalen zijn, en of die bereid zijn een rechtszaak te beginnen. (De stichting kan dat niet, want die laten zich niet de auteursrechten overdragen van verhalen op de site.) In Amerika kan dat op no-cure-no-pay, en anders kan de stichting vast een fundraiser organiseren om te helpen. Maar de procedure kan jaren duren, met als mogelijke uitkomst dat A24 de film in de ijskast steekt.

Arnoud

Het bericht Als je een film maakt van een Creative Commons creepypasta, is die film dat dan ook? verscheen eerst op Ius Mentis.