We weten al jaren dat luchtvervuiling slecht is voor onze longen. Maar de schadelijke effecten lijken veel verder te reiken. Een grote internationale analyse stelt nu dat langdurige blootstelling aan vervuilde lucht ook het risico op de ziekte van Parkinson kan vergroten.
Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge bekeken de resultaten van 42 eerdere studies uit Noord-Amerika, Europa en Azië. Daarmee is het de grootste analyse tot nu toe naar de relatie tussen luchtvervuiling en neurodegeneratieve aandoeningen, zoals Parkinson, multiple sclerose (MS) en ALS.
De sterkste aanwijzingen werden gevonden voor Parkinson. Uit de analyse blijkt dat het risico op de ziekte met ongeveer 10 procent toeneemt voor elke stijging van 5 microgram fijnstof (PM2.5) per kubieke meter lucht. Ook grotere stofdeeltjes (PM10) blijken een rol te spelen: bij een toename van 15 microgram per kubieke meter lag het risico zelfs 18 procent hoger.
Schadelijke deeltjes bereiken de hersenen
Fijnstof bestaat uit piepkleine deeltjes die vrijkomen door verkeer, industrie en bosbranden. Doordat ze zo klein zijn, kunnen ze diep in de longen doordringen, in de bloedbaan terechtkomen en uiteindelijk zelfs de hersenen bereiken. Daar kunnen ze ontstekingen en oxidatieve stress veroorzaken, processen die in verband worden gebracht met hersenaandoeningen.
Eerder onderzoek koppelde luchtvervuiling al aan onder meer dementie, Alzheimer, beroertes, depressie en angststoornissen. Parkinson lijkt nu aan dat rijtje te kunnen worden toegevoegd.
Geen reden tot paniek
De onderzoekers benadrukken dat de resultaten niet betekenen dat iedereen die in een vervuilde omgeving woont Parkinson zal krijgen. Leeftijd, erfelijke aanleg en leefstijl blijven belangrijke risicofactoren. Wel kan een relatief kleine stijging van het risico op bevolkingsniveau leiden tot veel extra ziektegevallen, omdat miljoenen mensen dagelijks vervuilde lucht inademen.
Juist daarom is luchtvervuiling volgens de wetenschappers een belangrijke factor. In tegenstelling tot leeftijd of genetische aanleg is de luchtkwaliteit wél te verbeteren. Schoner vervoer, lagere industriële uitstoot en strengere milieunormen kunnen mogelijk bijdragen aan het terugdringen van het aantal nieuwe gevallen van Parkinson.
Voor MS en ALS vonden de onderzoekers overigens geen overtuigend verband met luchtvervuiling. Wel plaatsen zij daarbij een kanttekening: er zijn voor deze aandoeningen nog maar weinig studies beschikbaar, waardoor harde conclusies voorlopig niet mogelijk zijn.
Bron: Science Alert
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse haven maakt zich zorgen om de staat van de Nederlandse infrastructuur. Dat zei topman Boudewijn Siemons tijdens de presentatie van de halfjaarcijfers. De plotse afsluiting van de Merwedebrug voor vrachtwagenverkeer is volgens hem een voorbeeld dat we in Nederland te maken hebben met "babyboominfrastructuur".
Veel tunnels, sluizen, spoor, bruggen en viaducten stammen uit de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. "Infrastructuur die gebouwd is na de oorlog met veel staal", legt Siemons uit. Volgens hem zijn deze bruggen niet gebouwd voor het type vrachtwagen dat er nu overheen rijdt en waren ze ook niet berekend op de intensiteit waarmee ze nu gebruikt worden.
Siemons hamert op het belang van tijdige renovatiewerkzaamheden om niet verrast te worden door een afsluiting. Volgens de haventopman is dat cruciaal voor het verdienvermogen van de Nederlandse economie. "Maar ook voor onze weerbaarheid is betrouwbare infrastructuur van belang."
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse haven heeft weer meer lege containers geëxporteerd en dat is een slecht teken, zei topman Boudewijn Siemons tijdens de presentatie van de halfjaarcijfers. Volgens de topman gaan er steeds meer lege containers naar Azië om vol terug te keren. "Dat duidt erop dat onze afhankelijkheid aan het toenemen is", stelt Siemons.
Het aantal containers dat via de Rotterdamse haven is overgeslagen, is in het eerste halfjaar een fractie gedaald ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Maar in gewicht daalde het met bijna 3 procent. "We zijn wederom meer lucht gaan verschepen als Europa", zei Siemons. De import van containers uit Azië nam met 8 procent toe.
"Economisch is het natuurlijk best wel ongemakkelijk als je steeds meer importeert en steeds minder produceert", zegt Siemons. Volgens hem is totale onafhankelijkheid niet het doel. "Afhankelijk van elkaar zijn is goed, maar die wederkerige afhankelijkheid is op dit moment een beetje zoek."
WASHINGTON (ANP) - Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) roept centrale banken op beter te kijken naar de invloed van kunstmatige intelligentie (AI) op de financiële stabiliteit. "Toekomstige plotselinge marktcrashes zullen wellicht minder het gevolg zijn van programmeerfouten, en vaker doordat talloze AI-systemen tegelijkertijd op dezelfde informatie reageren", waarschuwt IMF-econoom Tobias Adrian in een nieuw rapport van het fonds.
Verschillende centrale banken in Europa en de Verenigde Staten doen al veel met AI. Adrian benadrukt echter dat dit een ontwikkeling is waar centrale banken wereldwijd gevolg aan moeten geven. Volgens hem moet het beleid hoognodig worden aangepast, bijvoorbeeld door stresstests voor banken te veranderen en goed in de gaten te houden hoe financiële instellingen AI gebruiken. "Kunstmatige intelligentie verandert ingrijpend hoe financiële instellingen risico's prijzen, krediet verstrekken en reageren op crisissituaties."
De IMF-econoom wijst daarnaast op de noodzaak voor toezichthouders om scherp te zijn op de omgang met cyberrisico's. Eerder dit jaar waarschuwde onder meer De Nederlandsche Bank (DNB) al voor mogelijke AI-gedreven cyberaanvallen. Nieuwe AI-modellen als Mythos noemde DNB-president Olaf Sleijpen een "gamechanger". Geavanceerde AI-modellen kunnen zelfstandig aanvallen uitvoeren en snel zwakke plekken in de beveiliging vinden. De financiële sector moet goed aan zijn beveiliging werken voor het geval de technologie in verkeerde handen valt.
Alexander Logvinov, who headed the Communist Party’s Belgorod city branch, was killed on Tuesday, party officials said.
Get up to speed with all the key Hungaroring statistics, driving pointers, facts and more.
As F1 moves on to the Hungaroring for the Hungarian Grand Prix, Need to Know is your all-in-one guide with statistics, driving pointers, strategy tips and more.
Karim Adeyemi moves from Dortmund in £19m deal
Newcastle close on £34m Aladji Bamba from Monaco
Barcelona have signed German winger Karim Adeyemi from Borussia Dortmund on a deal until 2031 while Newcastle are set to make Aladji Bamba their fourth summer signing.
The La Liga club will pay around €22m (£19m) plus add-ons for the Germany international and the package includes a sell-on clause.
Continue reading...The Guardian’s picture editors select photographs from around the world
Continue reading...The men were convicted over alleged plan to stage coup and organise deadly demonstrations over fuel prices last year
Two Russian men have been found guilty by an Angolan court of terrorism and spying, after being accused of planning a coup and helping to organise deadly demonstrations in the southern African country last year.
Lev Lakshtanov and Igor Ratchin were sentenced to eight and 11 years in jail respectively. They had denied the charges, claiming they were in Angola for cultural and business activities.
Continue reading...To mark the two-time Oscar nominee’s recent 50th birthday, we rate his finest screen roles – from hyper-British patricians and seething serpents, to ghastly Yanks, tragic codebreakers and sci-fi scoundrels
Benedict Cumberbatch does his considerable best opposite the equally prestigious Olivia Colman in this souped-up marital-breakdown dramedy, essentially remade from the 1989 movie with Michael Douglas and Kathleen Turner. This time, though, it’s all about the Britons – indicating the supposed classiness of the affair. But the film is overwrought and unconvincing; it never convinces us that the couple were once passionately in love and now passionately in hate. The below-par script has the effect of bringing out an unrewarding kind of coldness in Cumberbatch, technically assured though he always is.
Continue reading...People have found language for moodiest part of their menstrual cycles, and the right has seized on it
Emily Rae Detrick, a health coach, wants women to be more in touch with their menstrual cycle in its entirety. This, she said on an October episode of Culture Apothecary with Alex Clark, a podcast popular among “Make America Healthy Again” (Maha) adherents, is “a way that you honor God and the way we were created”. It also serves her self-assigned mission to help “make America fertile again”.
In the episode and on social media, Detrick speaks at length about the luteal phase, the 14-ish days between ovulation and menstruation when women are more likely to experience irritability, bloating and food cravings. If a woman does not get pregnant after ovulating, or so Detrick’s line of thinking goes, her body becomes upset. “During the luteal phase, the reason why your stress threshold is so much lower is because this is the time your body would be incubating a potential baby,” she said. No baby, and you might turn into a frazzled, nagging shrew.
Continue reading...Iced tea doesn’t have to be the super sweet, sugar-packed mainstream brands – there are plenty of offerings ready to convert even the staunchest tea purist
As a very prescriptive tea drinker – piping hot “Stephen Fry” everyday Twinings, thank you, brewed strong with a dash of milk and no sugar under any circumstances – iced tea has always been lost on me. But there’s nothing like an unprecedented heatwave to encourage this sleepless mother to review her position on something as vital as tea.
Many of us associate iced tea with the American south, but legend has it that it was actually an English tea merchant who popularised it there. Richard Blechynden met countless visitors who were unwilling to drink hot tea in the summer heat of 1904’s Louisiana Purchase Exposition, so instead he served it over ice. With the American penchant for iced drinks being already well-documented (Mark Twain wrote that if there was one thing that could be called “American”, it was “the national devotion to ice-water”), it took off.
Continue reading...Throw one thing on the grill and serve with a huge bowl of something else – from spicy roasted aubergines to a Greek salad
Sign up here for our weekly food newsletter, Feast
While I am glad to be home in Rome, it was particularly hard to leave England this year. After a few days in London, we spent two weeks between Dorset and Devon, in gardens or on the pebble beaches of West Bay, Lyme Regis and Branscombe. Thrashing around in the sea has never felt so necessary. There was also plenty of good eating, the air filled with suggestive scents – of fat dripping on to hot coals, sun cream, insect spray and lavender. Which brings me to the theme of this newsletter: a barbecue plus one.
The term is actually borrowed from an Australian friend. It is her solution to feeding lots of people well without too much work or clearing up: one thing on the barbecue (be it sausages, chicken, slices of cheese, kebabs or vegetables) plus one enormous bowl of something else. The solution came about after a particularly chaotic afternoon when her kids were all young, for which she made loads of dishes and compromises, and still didn’t manage to make everyone happy. Clearing up, she thought: “Thats it – next time it is going to be one or two things on the barbecue plus the biggest bowl in the house, filled with one substantial dish.” If I am being precise it should be ’barbecue plus one’, plus pitta bread, so helpful people can stuff the item from the grill, plus the bowl ‘thing’ into a pitta pouch, avoiding the need of a plate, plus sauces in squeezy bottles.
Continue reading...
Verkiezingen zijn cruciaal voor het bewind van Vladimir Poetin. Daarmee kan hij de schijn van democratie ophouden. Maar de zenuwen in het Kremlin nemen toe, onder andere vanwege de oorlog met Oekraïne en de slechte peilingen voor regeringspartij Verenigd Rusland.
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/07/21104707/230726BUI_2035356744_rusland2.jpg)
Wel of geen recht op schuldhulpverlening? Door het hoger beroep komt deze vrouw van haar schulden af
Een vrouw met financiële problemen kreeg terecht geen toegang tot een gemeentelijk schuldsaneringstraject, oordeelde een rechter in eerste instantie. Het hoger beroep veranderde de zaak drastisch.
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/07/22161815/230726ECO_2035335571_Illu_Lois-Konijn_Eco-en-Recht_web.jpg)
Swiss rail manufacturer Stadler Rail says it refused a CHF 10 million ($12.3 million) ransom demand after the Everest ransomware gang compromised one of its suppliers. Stadler will not pay, and based on its account of events, the company appears to have got off lightly. It stated that "no security-relevant data [was] affected" in the breach, which was limited to "technical information from a supplier." According to its announcement, "no relevant personal data was stolen," and the incident had no impact on the functioning of its rolling stock (train and tram carriages) or its global production lines. The attackers accessed the technical data through a "data exchange platform" Stadler used with the unnamed supplier, authenticating with compromised login credentials. "Stadler's IT systems were not compromised and remained intact," the company said. At the time of writing, Stadler does not appear on Everest's data leak site (DLS), nor has the swiped technical data been leaked. Stadler's absence from the extortion group's website is unusual. The typical cyber extortion playbook involves the crooks first notifying victims that data has been stolen and/ or encrypted, then issuing their demand and threat to leak data if the ransom is unpaid. Failure to meet the deadline - or refuse outright, as Stadler did - typically lands the victim organization a spot on the extortionist's DLS. That's often when a second countdown timer begins. Criminals typically offer victims another few days to realize they are not bluffing and will leak the stolen data if a fee isn't paid. If they pay, victims are scrubbed from the DLS. If they don't, their data is leaked. That's the usual playbook. However, for a victim to both refuse to pay a ransom and not appear on the gang's DLS is an oddity. Everest, a Russian-speaking cybercrime group, has operated since circa December 2020 and claimed attacks on sportswear giant Under Armour, Mailchimp, AT&T, and Collins Aerospace, to name just a few. It's dabbled in both encryptionless extortion and double extortion, and has branched out into initial access brokering and recruiting corporate insiders. ®
