Vier astronauten draaien in 2027 twee weken lang rondjes om de Aarde in een epische nieuwe raket en oefenen daar het aankoppelen met twee maanlanders, eigendom van multimiljardairs en ruimtegekken Elon Musk en Jeff Bezos. We hebben het hier over project Artemis III, de generale repetitie van NASA om eindelijk weer eens voet op de maan te zetten. Een jaar later moet het dan ook echt gaan gebeuren.

NASA-baas Jared Isaacman lichtte het versnelde plan op 23 oktober toe in het Kennedy Space Center in Florida, meldt NASA. Eerder moest Artemis III zelf de landing worden.

Eerst een repetitie rond de Aarde

De landing schuift door naar Artemis IV. Artemis III wordt een testvlucht, zodat de bemanning niet op de maan voor het eerst merkt dat het aankoppelen hapert. De volgorde ligt vast:

1. Blue Origin, het ruimtevaartbedrijf van Jeff Bezos, lanceert een testversie van zijn maanlander Blue Moon.
2. De SLS-raket brengt het Orion-ruimteschip met vier astronauten de ruimte in. Op de derde dag koppelt Orion aan Blue Moon.
3. SpaceX van Elon Musk lanceert daarna een testversie van zijn Starship-maanlander. Orion maakt zich los van Blue Moon en koppelt aan Starship, volgens SpacePolicyOnline voor zo’n twee uur. De bemanning stapt niet over.

Isaacman maakt er geen geheim van waarom het haast heeft.

Feiten op een rij

• Artemis III: testvlucht medio 2027, vier astronauten, 14 dagen in een baan om de aarde.
• Artemis IV: de eerste maanlanding sinds 1972, gepland voor 2028.
• De voorbereiding van raketten kost volgens NASA nu ongeveer de helft minder tijd.
• Een eigen ontwerp voor een onderdeel van een brandstofleiding kostte NASA een tiende van wat een leverancier vroeg.

Twee bedrijven, twee routes naar de maan

Welke lander de astronauten in 2028 naar beneden brengt, ligt nog open. Beide bedrijven pasten hun ontwerp aan en werken aan een lander die eind 2028 klaar moet zijn.

• Starship tankt bij in een baan om de aarde. Volgetankt koppelt het aan Orion en duwt het ruimteschip richting de maan.
• Blue Moon Mark 2 krijgt extra voortstuwing in een baan om de aarde en ontmoet Orion pas in een lage baan om de maan. Daar stappen de astronauten over voor de afdaling.

We wachten niet tot anderen met hun plannen bij ons komen. De campagne moet met spoed vooruit, nu strategische concurrenten een permanente aanwezigheid buiten de aarde nastreven.

Die concurrent is China, dat ook rond 2030 mensen op de maan wil zetten. NASA houdt daarom ook twee opties open voor de bovenste trap van de SLS-raket, het deel dat het ruimteschip na de lancering verder richting de maan duwt.

Een ruimtepak dat half zo zwaar is

Opvallend is het nieuwe ruimtepak. Axiom Space bouwt naast het zware hoofdpak een lichtere versie, het ‘Sortie suit’, dat ongeveer de helft weegt. Het grote pak liep vertraging op. Bij de eerste landingen blijven de astronauten volgens SpacePolicyOnline in twee wandelingen samen ongeveer twee uur buiten en daarvoor volstaat het lichtere pak.

NASA bouwt ook weer meer zelf, in plaats van alles uit te besteden.

Het laat zien hoe we onze kernvaardigheden weer opbouwen en eigen expertisecentra ontwikkelen, in plaats van kennis te blijven uitbesteden.

Nederland vliegt mee

Ook bij deze missies draait Orion op Europese techniek. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA levert de servicemodule, het achterste deel van het ruimteschip met de motoren, brandstof, water, lucht en stroom. Airbus bouwt die in Bremen, de zonnepanelen komen van Airbus Netherlands in Leiden. Dat leverde in april een bedankje op, toen de Artemis II-bemanning Nederland bedankte op weg terug. De servicemodule voor Artemis IV verscheepte Airbus vorig jaar al naar Florida.

Of de planning houdt, is de vraag. Blue Origin kampte in mei nog met een ontplofte raket tijdens een test. Isaacman noemde de datum van medio 2027 in september zelf “90 dagen achter op schema”. Het doel reikt verder dan een vlag planten: NASA wil een blijvende basis bij de zuidpool van de maan en ziet die als opstap naar de eerste mensen op Mars.

Meer weten?

Bronnen: ScienceDaily, NASA, SpacePolicyOnline

AMSTERDAM (ANP) - De Europese Investeringsbank (EIB) verstrekt een lening van 30 miljoen euro aan het in Amsterdam gevestigde biotechbedrijf VectorY Therapeutics. Dat bedrijf is bezig met de ontwikkeling van nieuwe behandelingen voor neurodegeneratieve aandoeningen zoals ALS, de ziekte van Huntington en Alzheimer.

De door VectorY ontwikkelde behandeling maakt gebruik van een soort 'gericht transportmiddel' dat genetische instructies aflevert in cellen van het centrale zenuwstelsel. Met behulp van die instructies kunnen de cellen zelf speciaal ontwikkelde antilichamen aanmaken die ziekteverwekkende processen tegengaan. De technologie is erop gericht om na één enkele toediening langdurig werkzaam te blijven.

Topman Jim Scibetta van VectorY zegt verheugd te zijn over de samenwerking met de EIB. "Met haar steun kunnen we de ontwikkeling van ons platform voor gevectoriseerde antilichamen versnellen en verdere stappen zetten met onze potentiële behandelingen voor neurodegeneratieve aandoeningen."

DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer debatteert donderdagochtend toch nog verder met premier Rob Jetten over het belastingplan, nadat PRO en Volt een deal hebben gesloten met D66 en het CDA over steun. Het debat werd dinsdagavond afgerond, maar wordt donderdag opnieuw geopend zodat de Kamer over de deal kan praten.

Later donderdagmiddag stemt de Kamer over de aanpassingen die verschillende fracties willen. Daarna is het de bedoeling dat de Kamer over het hele belastingplan stemt.

PRO en Volt hadden al een miljonairsbelasting aangekondigd, om zo 1,5 miljard euro lastenverlichting voor werkenden te regelen. Hier is de VVD mordicus tegen, maar D66 en het CDA stonden open voor verdere gesprekken. Nu ligt er een plan om 1 miljard euro op te halen, alsnog via een miljonairsbelasting, maar ook door het ontwijken van de erf- en schenkbelasting via schenken op papier aan te pakken.

DEN HAAG (ANP) - Jesse Klaver van PRO en Laurens Dassen (Volt) zijn blij met de doorbraak die er nu lijkt te zijn om het belastingplan aan een meerderheid in de Tweede Kamer te helpen. Als het afgezwakte amendement van beide partijen wordt aangenomen, zullen de twee linkse oppositiepartijen instemmen met het belastingplan, zegt Klaver desgevraagd.

Beide oppositiepartijen hebben woensdag een deal gesloten met coalitiepartijen D66 en CDA over het amendement. Daarmee is een meerderheid voor het aanpassingsvoorstel nog niet zeker. Dan zouden er nog een aantal kleinere partijen aan de linkerkant van de Kamer ook nog voor moeten stemmen.

Klaver bedankte D66 en CDA voor de open houding de afgelopen dagen. "Ze hebben ook in alle vertrouwen duidelijk gemaakt waar voor hen de absolute grenzen liggen. Die hebben we ook zoveel mogelijk geprobeerd te respecteren." Eerder klaagde Klaver dat hij in de gesprekken met het kabinet niet echt aan het onderhandelen was, maar zijn partij keer op keer moest vertellen wat de wensen waren.

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Xmas 1952, Jimmy and Linda

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

date stamped on slide October 1974

De Amerikaanse president wordt straks ingeperkt door een Democratisch Congres en „zal veel vaker falen”, zegt internationaal analist Ian Bremmer. De relatie tussen de VS en Europa kan verbeteren, maar die blijft precair. „Trump regeert nu vanuit een loopgraaf.”

The former US president’s centrism lacks substance but his enduring political capital has given rank outsiders the chance to spark radical political change

• Don’t get The Long Wave delivered to your inbox? Sign up here

A blue wave has surged in the United States. It has been a week since the Democrats hammered the Republicans and regained majorities in the House and the Senate, and the credit for that is, shall we say, a matter of debate.

Success has many fathers. One of them is Barack Obama, the first to break the kind of barriers a new generation of Democrats has overcome. This week, I follow what can and cannot be traced to the man who still holds a unique position in the liberal political imaginary, almost a decade after leaving the White House.

Continue reading...

Should forgiveness be extended to de-tradders recusing themselves from aesthetics they served out of commercial self-interest?

The tradwife pivot is on: some female influencers whose family, faith and from-scratch cooking content brought headship-of-a-husband “traditional” households into anti-feminist view are “stepping away” from the label.

As a feminist, my instinctive reaction is … fraught.

Continue reading...

Tomás Beltrán was shot dead amid gang warfare that has turned Latin American country into one of its most violent

Tomás Beltrán was manoeuvring his car into his garage on Sunday night when the Ecuadorian journalist was shot dead.

Beltrán ran a Facebook page with news about Calceta, a small city in the province of Manabí, whose Pacific coastline has made it a key flashpoint in the gang warfare over drug trafficking routes that has transformed one of Latin America’s safest countries into one of its most violent.

Continue reading...

All you need to look on-trend this autumn is a skirt, but instead of going shopping, check what you already have in your wardrobe

I go to a lot of fashion shows, and sometimes they are gorgeous and sometimes they are ugly. Sometimes they are electrifying and sometimes they are deathly dull. Sometimes they are completely baffling. My absolute favourite kind of show is the one that makes me want to run home and change my outfit. A show that makes me think: there it is! That’s exactly what I want to wear. When the look speaks to me, as if it had been on the tip of my tongue. God, I love that.

Which is what happened at Prada this season. The idea was: skirts. That’s it, that’s the whole idea. The show was 63 different skirts – some with a sweater, some with a bra top, some with a jacket, but the point was the skirts. They were knee-length, give or take an inch up or down, and A-line, although sometimes a narrow almost-pencil and other times with a broader flare. There were skirts that wrapped like kilts, held together with strips of industrial-weight Velcro embroidered with tiny gems. There were stiff boxy pleated skirts and tube skirts painted with swirls, and dainty embellished skirts with a layer of gauze on top, like a petticoat worn on the outside.

Continue reading...

A selection of images from the famous US highway, which was established on 11 November 1926

Continue reading...

After a promotion for a ‘Finnish Dinner Date’ went ‘a bit viral’, the Canberra envoy’s next post became an unlikely social media hit

• Get our daily political email, free app or daily news podcast

The embassy of Finland in Canberra was temporarily closed on Tuesday, 10 November.

Millions of people across the world were, it turns out, quite upset by this.

Continue reading...