Nederlands leren is bepaald niet makkelijk. De beruchte harde G, het verschil tussen ‘de’ en ‘het’ en werkwoorden die je ineens anders moet vervoegen: voor nieuwkomers is het een flinke klus om onze taal machtig te worden. En dat ligt niet aan hen. Het Nederlands bevat opvallend veel regels die weinig informatie toevoegen.
Taalwetenschapper Sterre Leufkens van de Universiteit Utrecht vergelijkt die regels met tepels bij een man. "Je herkent een man doordat hij tepels heeft, maar zonder dat die nou echt een duidelijke functie hebben.”
Neem ‘de’ en ‘het’. "Je moet altijd weten: is het de pop of het pop? De wetenschap of het wetenschap? Heel lastig om te leren, maar het voegt geen informatie toe aan je boodschap.”
Ook werkwoorden zitten vol valkuilen. Meestal krijgen ze in de verleden tijd ‘te’ of ‘de’, maar dan verandert ‘loop’ opeens in ‘liep’. Woorden als ‘er’ en ‘het’ maken het evenmin eenvoudiger. Wat betekent ‘er’ precies in ‘Het ziet er hier heel gezellig uit’? Veel betekenis draagt het woord niet.
Nederlands spant de kroon
Leufkens vergeleek 22 talen. Nederlands bleek de meeste van zulke nutteloze regels te hebben. Zelfs Nederlanders worstelen ermee. Het onderscheid tussen ‘hen’ en ‘hun’ werd in de zeventiende eeuw bedacht door geleerden die het Nederlands meer op het Latijn wilden laten lijken. "Nog steeds niet echt goed aangeslagen bij de Nederlanders.”
Dan is er de uitspraak. De G, UI en IJ kunnen bijzonder lastig zijn voor mensen die met andere klanken zijn opgegroeid. De spelling biedt weinig houvast. In ‘element’ staat drie keer een E, die telkens anders klinkt. Ook woorden als ‘natuurlijk’ en ‘gezellig’ schrijf je anders dan je ze hoort. "Dat zijn allemaal dingen die je gewoon uit je hoofd moet kennen. Je kunt ze niet weten.”
Hoe moeilijk Nederlands is, hangt mede af van je moedertaal. Voor Duitstaligen is de stap kleiner dan voor Arabischtaligen, omdat Nederlands en Duits familie van elkaar zijn.
Toch kan de taal uiteindelijk eenvoudiger worden. Veel contact met andere talen kan ingewikkelde regels laten verdwijnen. Misschien sneuvelt ooit zelfs ‘het’ en zeggen we ‘de meisje’, ‘de paard’ en ‘de ding’. Heel snel zal dat niet gaan. "Dat kan zomaar honderden jaren duren.”
Bron: Metro
