De enige manier om zeker te weten of je prostaatkanker hebt, is medisch onderzoek (PSA-bloedtest, rectaal toucher en zo nodig een MRI/biopsie) via de huisarts of uroloog; op klachten alleen kun je het niet herkennen.
Prostaatkanker groeit meestal langzaam en geeft in het begin vaak helemaal geen klachten, waardoor veel mannen niets merken. Problemen met plassen komen juist veel vaker door een goedaardige prostaatvergroting of een ontsteking dan door kanker.
In een later stadium kunnen er wel klachten ontstaan, maar dan is de ziekte vaak al verder gevorderd.
Artsen noemen onder andere de volgende klachten, die meestal door een vergrote prostaat of andere goedaardige oorzaken komen en slechts soms door kanker:
- Vaak (kleine beetjes) plassen, vooral ’s nachts.
- Moeite om de straal op gang te krijgen of een zwakke/onderbroken straal.
- Gevoel dat de blaas niet leeg raakt.
- Pijn of branderig gevoel bij plassen.
- Bloed in urine of sperma.
- Pijn in de onderrug, heupen of bekken bij uitgezaaide ziekte.
Heb je één of meer van deze klachten, dan is dat reden om naar de huisarts te gaan, maar op zichzelf bewijzen ze geen prostaatkanker.[ thuisarts]
Artsen gebruiken een combinatie van onderzoeken om te bepalen of er prostaatkanker is:
- PSA-bloedtest: meet de hoeveelheid prostaat-specifiek antigeen in je bloed; een verhoogde waarde kan wijzen op kanker, maar ook op een vergrote of ontstoken prostaat.
- Rectaal toucher: de arts voelt via de endeldarm of de prostaat vergroot of onregelmatig is.
- Beeldvorming (meestal MRI) om verdachte plekken op te sporen.
- Biopsie: kleine stukjes prostaatweefsel worden onder de microscoop onderzocht om te zien of er kwaadaardige cellen zijn.
Nederlandse voorlichtingsbronnen adviseren om in elk geval je huisarts te bellen als:
- je nieuwe of verergerende plasklachten hebt (moeilijk plassen, bloed in urine/sperma);
- je langdurige pijn in rug, heupen of bekken hebt zonder duidelijke oorzaak;
- prostaatkanker in je directe familie voorkomt en je wilt bespreken of een PSA-test zinvol is.
Huisartsen benadrukken ook dat plasklachten op zich geen “teken” van prostaatkanker zijn, maar wel serieus genomen moeten worden als je je zorgen maakt.