Sinds begin jaren zeventig zien toeschouwers door tijdrekken elk WK minder voetbal. In Qatar keken ze gemiddeld bijna drie kwartier naar een bal die niet bewoog. Een tijdslimiet voor wissels, inworpen en doeltrappen moet dat vanaf nu tegengaan. Werkt het ook?
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/07/09103211/090726SPO_2034337540_debruyne.jpg)
En dan ineens sta je, op een wat rommelige ochtend, op het Britse kerkhof in Bagdad. Je ziet het graf van officieren en manschappen die sneuvelden in de Eerste Wereldoorlog, toen de Britten de olievelden in zuidelijk Irak bezetten. De graven zijn wat mottig, niet al te best onderhouden, op één na: het graf van Gertrude Bell. Een gigant. Geboren in 1868, aanwezig op diverse kruispunten in de geschiedenis van het moderne Midden-Oosten. Zelfmoord in 1926, vandaag een eeuw geleden.
Wie was Bell? Ze was een Britse reiziger, auteur, politiek adviseur en archeoloog. En ze hielp bij de vorming van de moderne staat Irak.
Gertrude Bell stamde uit een vermogende familie en was half wees: haar moeder overleed toen ze drie was, en ze werd grotendeels opgevoed door haar vader. Een stiefmoeder zorgde voor haar scholing en begeleidde Bell naar college in Oxford: Lady Margaret Hall. Ik ben er weleens iemand wezen opzoeken en ik denk dat ik me herinner Bells naam daar te hebben gezien, ingeschreven in een inscriptie in een muur.
De jonge Bell – we hebben het over een vrouw van rond de dertig aan het einde van de negentiende eeuw – was een enthousiaste reizigster, bergbeklimster én taalkundige, die niet alleen het Frans, Duits en Italiaans beheerste, maar ook het Arabisch, Perzisch en Turks. Ze publiceerde een vertaling van de middeleeuwse Perzische dichter Hafez, beklom diverse Alpentoppen en trok door Perzië en door Ottomaans Syrië en Mesopotamië. Ze organiseerde een expeditie naar het hart van het Arabische Schiereiland. En daarover publiceerde ze. Zoals destijds gebruikelijk combineerde ze in haar boeken reisverslag, fotografie en archeologische observaties. Hiermee vestigde ze in Europa haar reputatie als kenner van de Arabische wereld.
En ze sloot vriendschappen. Niet alleen met Ottomaanse functionarissen – vriendschappen waaraan ze na de Eerste Wereldoorlog weinig had – maar ook met mannen die toen wél invloedrijk zouden zijn. Eén daarvan was een beginnende archeoloog die onderzoek had gedaan naar kruisvaarderskastelen en inmiddels werkzaam was in Karchemish: de later als “Lawrence of Arabia” bekend geworden .
Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, meldde Bell zich als vrijwilligster bij het Rode Kruis, maar al snel was ze werkzaam voor de Britse inlichtingendienst in het Midden-Oosten. Meer precies: het Arab Bureau in Caïro, waar ook Lawrence werkte. (Dat een archeologe inlichtingenwerk ging doen, was normaal: oudheidkundigen waren geschoold in het denken over de lacunes in hun kennis.) Bell hielp bij het verzamelen van inlichtingen over lokale stammen, informatie die later belangrijk was toen Lawrence optrad als liaison met de Arabische troepen.
Toen de Britten Mesopotamië binnenvielen, bevond Bell zich al snel in Basra. Hier begon ze met de documentatie van de gruwelen van de Armeense genocide. Alleen al om deze werkzaamheden zou ze herdacht moeten worden.
Na de Eerste Wereldoorlog werd “Mesopotamië”, dat we inmiddels Irak noemen, een Brits mandaatgebied. Bell was hier een van de centrale figuren en concludeerde dat de Britse machtsovername alle fouten van het Empire vertoonde: men was zonder kennis of plan begonnen het land te bezetten en dat was dus uitgelopen op een “immense failure”.
Ze kwam in conflict met de high commissioner, die voorstander was van een vorm van bestuur zoals in koloniaal India: Britse regering met plaatselijke adviseurs. Bell pleitte voor een Arabische regering, geleid door koning Faisal I, met Britse adviseurs. Toen er in 1920 een grote anti-Britse opstand uitbrak, gaf Bell de schuld aan de verkeerde en te hardhandige aanpak. Haar rapport kwam hard aan maar ze had het oor van de Britse regering.
In 1921 volgde een conferentie in Caïro, waar de grenzen werden getrokken tussen de diverse Britse gebieden in het Midden-Oosten. Bell was een van de weinige Britse functionarissen met werkelijke expertise in Arabische aangelegenheden. Hier bereikte ze dat Faisal werd benoemd tot koning van Irak, want ze meende dat zijn positie als afstammeling van de profeet Mohammed en buitenstaander (afkomstig uit wat nu Saoedi-Arabië heet) hem kon maken tot een verbindende figuur voor alle bewoners van Irak.
Ze drong er verder op aan dat de olierijke regio Mosul, met een Koerdische meerderheid, zou komen liggen binnen de grenzen van Irak: een lastige kwestie omdat dit gebied in de Sykes-Picot overeenkomst was toegezegd aan Frankrijk.
Faisal werd in 1921 ingehuldigd. Bell adviseerde hem over zijn relatie tot de diverse stammen, bemiddelde tussen Britse ambtenaren en de Iraakse elite, organiseerde conferenties en hielp zelfs bij het ontwerpen van de Iraakse vlag. Ze was voorstander van een door soennieten gedomineerde, pan-Arabische regering, omdat ze (vrijwel zeker ten onrechte) vreesde dat sjiitische religieuze leiders zich zouden verzetten tegen modernisering. Ze stemde ook in met het gewelddadig onderdrukken van Koerdische opstanden. Dat de Koerden, ondanks afspraken over zelfbeschikkingsrecht, nog altijd geen eigen staat hebben, is mede aan Bell te wijten.
Als archeologe zette ze zich in voor het Mesopotamische erfgoed. Ze had contact met Leonard Woolley in Ur, hielp bij de oprichting van de Nationale Bibliotheek en stelde de eerste Iraakse monumentenwet op. Daarin bepaalde ze dat de vondsten zouden worden verdeeld tussen de Iraakse staat en de buitenlandse opgravers, waarbij haar archeologisch bureau aanzienlijke bevoegdheden kreeg als toezichthouder. Jarenlang lobbyde ze voor een eigen archeologisch museum in Bagdad, dat Faisal vlak voor haar dood opende. (Dit is het museum dat in 2003 werd geplunderd.)
Dat de vrouw die had geholpen Irak vorm te geven, die grenzen had getrokken en Faisal tot koning had gemaakt, eindigde als ere-directeur van een museum, bewijst wat u al vermoedde: een demotie. Faisal had haar niet meer nodig, andere Britten hadden inmiddels evenveel expertise. Ze werd langzamerhand overbodig.
Bells gezondheid verslechterde: ze was een kettingrookster, leed aan bronchitis en malaria, en kreeg een mentale opdoffer toen haar halfbroer overleed. Met de kennis van nu zouden we zeggen: ze leed aan een depressie. Op 12 juli 1926, vandaag een eeuw geleden, werd ze dood op bed aangetroffen. Ze had een overdosis slaappillen ingenomen. De dag ervoor had ze nog instructies gegeven voor de verzorging van haar hond.
Bell werd begraven met “pomp and circumstance”, en Faisal was daarbij aanwezig. “The Iraq state is a fine monument,” was Lawrences commentaar en die woorden hadden haar grafschrift kunnen zijn. Het eigenlijke graf is eenvoudiger, en op een rommelige begraafplaats het enige dat netjes wordt onderhouden.
De vijfjarige Jelle uit Velsen-Noord wil later wel een héél bijzonder beroep beoefenen. In tegenstelling tot leeftijdsgenoten ligt zijn passie niet bij de brandweer, politie of boerderij; maar bij systemic transformation alignment coaching. "Als ik later groot ben ga ik commmunicatietrainingen geven."
In het klaslokaal kijken klasgenoten gek op van Jelle, die met een clipboard en een wascokrijtje rond paradeert. "Ik speel in de pauze altijd HR-medewerkertje" zegt hij, en spreekt één van de andere kleuters aan op grensoverschrijdend gedrag. "Joëlle was eerst met die blokken aan het spelen Sjors." Hij krabbelt wat op het clipboard en loopt door. "Ik zou veel liever systemic transformation alignment coachje spelen, maar daar willen ze nooit aan meedoen."
Jelle's juf, Nina, weet niet wat ze met zijn eigenaardige droom aan moet. "Laatst vroeg Jelle of hij de leiding mag nemen in de vertelkring om te oefenen voor later. Toen ik hem vroeg wat hij dan precies wilde worden zei hij 'STA-coach'. Hij heeft daarna nog uitgelegd wat dat precies inhoudt, maar toen kwam er een heel lang en vaag verhaal. Iets met verandering binnen een systeem en dat je, eh, ja ik weet het echt niet." Ze komt iets dichterbij en fluistert. "Het klonk een beetje als een bullshitbaan, maar dat durfde ik hem niet te vertellen."
Van wie Jelle deze passie precies heeft gekregen is niet duidelijk, in ieder geval niet van zijn ouders. "Papa is profvoetballer en mama dolfijnentrainer, maar dat vind ik stom. Systemische opstellingen in organisaties, dat is pas cool."
&
Rick and Rachel are non-monogamous – but they both know this arrangement may not work forever
• How do you do it? Share the story of your sex life, anonymously
I’ve tried knowing and not knowing, and I find both difficult. In an ideal world, we’d go looking for sex together
Continue reading...Prof Channa Jayasena says growing online sales of unregulated drugs risk fatalities as responsibility falls between regulators
The UK has become a “wild west” for people peddling experimental peptides, steroids and other substances, a leading expert has said, warning action must be taken to avoid fatalities.
Prof Channa Jayasena of Imperial College London, a consultant in reproductive endocrinology and andrology at Hammersmith and St Mary’s hospitals, said he is now encountering patients “day in, day out” who are taking experimental peptides.
Continue reading...
Read more of this story at Slashdot.
Het was een slechte week voor het rechtsgevoel en het vertrouwen in de VVD als law & order-partij. Die begint met de Amsterdamse ME-commandant Sander van der Huillie die in De T. zijn schild en lange lat in de ring gooit en vertelt liever niet in te grijpen in het geval van rellend Marokkaans rapaille. Minister van Justitie David van Weel (VVD) zwijgt in alle talen.
Maar vrijdagavond belt minister van Defensie en VVD-vicepremier Dilan Yesilgöz vanuit de dienstauto live in bij Nieuws van de Dag in om zich te beklagen over het gedrag van de Marokkaanse relschoppers de afgelopen weken. Terwijl Van Weel diezelfde ochtend juist kwezelt dat de onrust rond Frankrijk-Marokko gelukkig meeviel.
Ondertussen twittert VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans op zaterdag – het riekt in alles naar een liberale PR-operatie - dat hij de avond daarvoor een dienst met de Haagse politie heeft meegedraaid. Die vrijdagavondshift was dus 24 uur ná de gebeurtenissen rond de kwartfinale in de Schilderswijk.
Het VVD-probleem beperkt zich niet tot deze WK-avonden. Brekelmans’ politie-uitje moet namelijk ook maskeren dat de VVD op het dossier zware criminaliteit weinig waarmaakt. Yesilgöz schreef namelijk diezelfde vrijdag aan de Kamer dat ze ‘omwille van de veiligheid en vertrouwelijkheid’ niét wil zeggen of diezelfde Brekelmans in zijn tijd als haar voorganger op Defensie drugsbaas Bolle Jos had laten glippen omdat hij bang was te moeten onderduiken.
Ook blijkt deze week dat een bezoek van asielminister Bart van den Brink (CDA) aan Ter Apel vanwege de veiligheid niet kan doorgaan. Daarnaast wordt duidelijk dat het Rode Kruis wél Gaza maar niet het Groningse AZC in durft. Ach, zaten er maar VVD’ers op Justitie en Defensie. Die hadden direct blikken agenten en Koninklijke Marechaussees opengetrokken om de bewindsman en de rest van Ter Apel te beschermen tegen het asielschorriemor…. oh wacht.
De enige tastbare VVD-prestatie dit WK is een meerderheid krijgen voor de trieste toetermotie van backbencher Bart Bikkers. Verdrietig want onnodig toeteren is al verboden, gezien de beelden deze week (en afgelopen jaren) wordt er toch niet gehandhaafd en het filmpje waarmee hij zijn plan lanceerde was ronduit achterlijk.
Het ‘keihard aanpakken’ van VVD-voorvrouw Yesilgöz wanneer ze het heeft over rapaille van allerlei kunne, klinkt na al die jaren schel en krachteloos. Het laffe optreden van haar man op Justitie Van Weel – het antisemitische Extinction Rebellion aanpakken lukt hem niet eens – vormt inmiddels een vaste kernwaarde van het falende veiligheidsbeleid van dit én het vorige kabinet.
De antwoorden op de Kamervragen die Mona Keijzer deze week stelde aan Van Weel over de uitspraken van de hoofdstedelijke ME-chef, kan beschouwer dezes nu al uittekenen: het is aan de Amsterdamse driehoek en de gemeenteraad, ik ga er niet over.
Dat is een patroon. Het kabinet Jetten heeft vanaf dag één de mond vol over ‘normeren’, tenzij het gaat over types als Femke Halsema of haar Utrechtse Nakba-herdenkende collega Sharon Dijksma. Hetzelfde geldt voor de hoogste hoofdcommissaris Janny Knol en de op alle vlakken falende OM-eindbaas Rinus Otte.
De cruciale rol in dit alles is weggelegd voor de VVD die met de grootste bek én verantwoordelijkheid voor wet en orde ondertussen helemaal niets klaarspeelt (behalve dan die ridicule toetermotie). Als het excuus van de liberalen is: ja maar we zitten nu eenmaal met die laffe D66’ers en CDA’ers in een kabinet, staat ze maar één ding te doen. Afscheid nemen van deze coalitie.
