In Rotterdam-West is dinsdagavond een appartement uitgebrand. Iets voor middernacht ontstond er brand aan de Galjootstraat in Oud-Mathenesse. Meerdere portiekwoningen moesten worden ontruimd.

Ook vandaag is het zonnig weer, maar af en toe komen er ook wat wolkenvelden voorbij. De wind komt uit het noorden tot noordoosten en die heeft koelere lucht aangevoerd. Het wordt vanmiddag landinwaarts 24 tot 27 graden, maar dicht bij zee wordt het maar 21 tot 24 graden.

Veel zweefvliegen lijken op andere, gevaarlijke insecten. Zo voorkomen ze dat ze opgegeten worden. Maar het gaat slecht met ze. Op zoek naar de zeldzame zwarthaar­melk­zweefvlieg bij Zeewolde.

We willen het allemaal: een goede baan, een mooi huis, kinderen die het ver schoppen. En als dat lukt, klopt er ergens een stemmetje op de schouder: goed gedaan, dat heb je aan jezelf te danken.

Volgens socioloog Thijs Bol (UvA) is dat stemmetje vooral een illusie. In een college voor de Universiteit van Nederland legt hij uit waarom 60 tot 75 procent van je succes simpelweg geluk is — en waarom dat besef juist een opluchting kan zijn.

Het experiment in een glazen cabine op Lowlands

Bol bouwde samen met zijn team een glazen cabine op festival Lowlands. Festivalgangers kregen een minuut om onder rook, muziek en publiek vijf gekleurde knoppen in de juiste volgorde te drukken. Wat de deelnemers niet wisten: de uitslag stond vooraf vast. Winnen of verliezen was puur loting, fifty-fifty.

De reacties zeggen alles. Winnaars wezen op hun "tactisch plan", hun "vlugge vingers" of het feit dat ze "het ritme van de muziek aanvoelden". Verliezers schaamden zich, voelden zich voor schut staan en concludeerden dat ze "harder hadden moeten oefenen". Niemand benoemde wat het werkelijk was: toeval.

Een generatie die alles op zichzelf afschuift

Het experiment legt een gevoeliger probleem bloot. Van de generatie die vlak voor de oorlog werd geboren, gelooft ongeveer de helft dat succes komt door hard werken en talent. Bij de huidige jongeren is dat percentage opgelopen tot 75 procent. Falen wordt daarmee automatisch een persoonlijke tekortkoming — en dat verklaart volgens Bol een belangrijk deel van de prestatiedruk en mentale klachten waar jongeren mee kampen.

Wetenschappelijk gezien klopt dat zelfbeeld niet. Het succes van een gemiddelde 35-jarige is voor slechts 25 tot 40 procent te verklaren uit jeugdkenmerken als IQ, toetsscores en het beroep van de ouders. De overige 60 tot 75 procent? Toeval, willekeur, geluk.

Twee soorten geluk waar niemand het over heeft

In zijn oratie maakt Bol een nuttig onderscheid tussen twee vormen van geluk:

• Structureel geluk — de geboorteloterij. Het land, het gezin en het milieu waarin je geboren wordt. Je hebt er geen invloed op, maar het werkt je hele leven door als een onuitputtelijke voorsprong.
• Situationeel geluk. Toevallige gebeurtenissen op het juiste moment. Bol zelf werd ooit werkgroepbegeleider omdat hij toevallig koffie stond in te schenken toen iemand uitviel.

Het venijn zit in de combinatie: vroeg geluk versterkt zichzelf. Wie net boven een willekeurige streep eindigt — bijvoorbeeld bij de toekenning van een wetenschappelijke beurs — wordt sneller hoogleraar en krijgt vervolgens meer beurzen. Succes baart succes, ook als de eerste stap puur toeval was.

Waarom dit besef opluchting kan geven

De boodschap is niet dat moeite zinloos is. Hard werken helpt — maar niet zo veel als we onszelf wijsmaken. Bol hoopt dat zijn onderzoek mensen iets milder maakt: voor zichzelf én voor de ander. Wie het minder breed heeft, is niet per definitie luier geweest. Wie het ver heeft geschopt, heeft niet alleen talent maar vooral een lot getrokken.

Of, zoals Bol het zelf samenvat na het Lowlands-experiment: "Als je uit de cabine kwam en dacht 'dat heb ik goed gedaan', vraag jezelf dan eens af in hoeverre je succes echt je eigen verantwoordelijkheid is".

De verkoop van nieuwe benzine auto's in Nederland is vorige maand gehalveerd ten opzichte van een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van de Europese autobrancheorganisatie ACEA. Ook de verkoop van dieselauto's liep in april met bijna 24 procent terug in Nederland.

In de hele Europese Unie liep de verkoop van benzine- en dieselauto's terug, terwijl er wel meer nieuwe auto's werden verkocht. Dat komt door een toename van bijna 38 procent in de verkoop van volledig elektrische auto's tot ruim 200.000 vorige maand. Ook deels elektrische auto's waren in april meer in trek in de EU. "De markt blijft profiteren van de sterke consumentenvraag naar verschillende elektrische technologieën", stelt de brancheorganisatie. Dat komt volgens ACEA ook door belastingvoordelen en stimuleringsregelingen in grote Europese landen.

Hybrides, die een elektrische motor met een verbrandingsmotor combineren, bleven in april het populairst in de EU. Dit type auto heeft dit jaar een marktaandeel van 38,2 procent. Het marktaandeel van benzine- en dieselauto's is in de eerste vier maanden teruggelopen tot ruim 30 procent, terwijl volledig elektrische auto's nu bijna een vijfde van het marktaandeel beslaan.

In Nederland werden vorige maand bijna 5 procent minder nieuwe auto's verkocht. De meeste van die nieuwe auto's waren volledig elektrisch. Brancheorganisatie Bovag meldde eerder al dat de verkoop van tweedehands elektrische auto's door de oorlog in het Midden-Oosten omhoog is geschoten. De prijzen van benzine en diesel aan de pomp zijn sinds de oorlog en de blokkade van de Straat van Hormuz fors opgelopen.

UTRECHT (ANP) - Drugs die worden verkocht als 3-MMC, bevatten in werkelijkheid vrijwel nooit echt die stof. Van de samples die vorig jaar zijn getest via het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) bleek slechts 3 procent 3-MMC te bevatten, laat het Trimbos-instituut weten.

Ruim driekwart bevatte de stof 2-MMC en een op de twintig de stof NEP. Die laatste stof heeft een sterkere werking. "Het gebruik ervan kan zorgen voor ongewenste effecten, zoals slapeloosheid en angst." Van 2-MMC is volgens Trimbos lastig vast te stellen of het schadelijker is dan 3-MMC, "maar omdat gebruikers niet weten wat ze binnenkrijgen, zijn er altijd extra risico's".

Designerdrug 3-MMC, ook wel 'poes' of 'miauw' genoemd, is sinds 2021 verboden. Het middel is zeer verslavend en veroorzaakt onder meer hartkloppingen, angstklachten en slapeloosheid. Vorig jaar ging in Nederland een algemeen verbod op designerdrugs in. Dat was volgens de overheid nodig, omdat drugsproducenten steeds nieuwe varianten maakten wanneer een specifieke drug aan de lijst van verboden middelen was toegevoegd.

Xtc-pillen

Het Trimbos-instituut heeft verspreid over het land 34 testlocaties waar mensen drugs kunnen inleveren om die te laten testen in een lab. In 2025 zijn 17.585 samples getest. "Het doel is de drugsmarkt beter in kaart te brengen en te signaleren en waarschuwen wanneer er extra gezondheidsrisico's ontstaan. Daarnaast hebben de testinstellingen een belangrijke voorlichtingsfunctie over effecten en risico's van drugs", legt Trimbos daarover uit.

In het jaaroverzicht staat verder dat xtc-pillen vaker een hogere hoeveelheid werkzame stof (MDMA) bevatten. Dat was met 24 procent van de geteste pillen het geval, een verdubbeling vergeleken met 2024. Ook de gemiddelde concentratie ging omhoog. "Dit wijst erop dat er opnieuw sterkere ecstasypillen op de Nederlandse drugsmarkt circuleren, al blijft het gemiddelde niveau nog onder de piek van 2019." Hoge doseringen MDMA vergroten de kans op ernstige gezondheidsrisico's, zoals hersenbeschadiging, oververhitting en verhoogde hartslag, waarschuwt Trimbos.

Het instituut signaleert ook dat cocaïne steeds minder wordt versneden met andere stoffen en daarmee sterker wordt. In 2025 bevatte de ingeleverde cocaïne gemiddeld 76 procent cocaïne. "Dit is het hoogste gehalte in tien jaar." Ook het gebruik van deze harddrug brengt risico's met zich mee, bijvoorbeeld op hart- en vaatklachten.

DEN HAAG (ANP) - De Oranje-reclames zullen de komende weken weer volop te zien zijn. Supermarktketens als Jumbo en Albert Heijn en KNVB-hoofdsponsor ING presenteren deze week weer grote campagnes rond het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. De Stichting Etherreclame (Ster), die de reclameruimte voor de NPO verkoopt, verwacht hogere uitgaven dan tijdens het EK van 2024 in Duitsland en het WK van 2022 in Qatar.

Het komende WK is met 48 deelnemers en 104 wedstrijden groter dan ooit. Tijdens het toernooi van vier jaar geleden in Qatar waren er 64 wedstrijden. Dit grotere aantal duels is de belangrijkste oorzaak van de verwachte recorduitgaven aan reclamespotjes. De ongunstigere speeltijden doen daar iets afbreuk aan.

Volgens tv-marketingorganisatie Screenforce was de timing van het vorige WK in Qatar, dat in november en december werd afgewerkt, ideaal. "November is de drukste tijd van het jaar voor adverteerders, dus het WK daar ook nog bij was echt een soort bonus." Vaste sponsoren als ING en Heineken reisden toen niet af naar het omstreden WK, maar volgens Screenforce-directeur Michel van der Voort gaven bedrijven alsnog veel geld uit aan reclames.

Donald Trump

Heel 2022 is zelfs nog altijd het beste jaar ooit voor de uitgaven aan televisiereclames. Van der Voort verwacht niet dat het komende WK voor een nieuw recordjaar zal zorgen. In 2022 speelde ook mee dat adverteerders meer uitgaven doordat zij dat tijdens de coronacrisis minder konden doen.

Voor het komende WK, dat voor het overgrote deel in de VS wordt afgewerkt, ziet Van der Voort naast het tijdverschil ook het sentiment rond president Donald Trump als nadelig effect. "Het zou kunnen dat mensen hem dat succes niet gunnen. Dat zou dan kunnen resulteren in lagere kijkcijfers of meer terughoudendheid vanuit bedrijven."

Boycot

Vooral in januari was er veel aandacht voor een petitie waarin televisiemaker Teun van de Keuken opriep tot een boycot van het WK. Aanleiding daarvoor was de Amerikaanse dreiging tegen Groenland. Voetbalbond KNVB verwacht ongeveer evenveel Nederlandse fans bij de groepsduels als tijdens eerdere WK's. Ook van koning Willem-Alexander en koningin Máxima is al bekend dat zij aanwezig zijn, nadat ze in april al met Trump hadden gedineerd in het Witte Huis.

Voorlopig is adverteren tijdens het groepsduel tussen Oranje en Zweden op 20 juni (aanvang 19.00 uur) het populairst. Een tv-reclame in de rust kost dan volgens Ster 57.000 euro. Nederland begint het WK op 14 juni tegen Japan.

Dementie kostte de Nederlandse samenleving het afgelopen jaar bijna 32 miljard euro aan zorgkosten en maatschappelijke kosten. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam en Alzheimer Nederland, aldus De Telegraaf. De onderzoekers gaan ervan uit dat deze kosten de komende jaren verder oplopen.

Alleen al de directe zorgkosten aan dementie bedragen zo'n 16 miljard euro, bijna 10 procent van alle zorguitgaven.

Maar de kostenimpact van dementie beperkt zich niet tot patiënten en zorgverleners; het raakt ook gezinnen, werkgevers, gemeenten en vrijwilligersorganisaties. Voor het eerst hebben onderzoekers deze indirecte kosten ook meegenomen. Ze gebruikten daarvoor gegevens van onder meer Vektis, het CBS, Dementie in Kaart en het Zorginstituut.

Nederland telt dit jaar naar schatting 320.000 mensen met dementie. Het grootste deel woont nog thuis. Rondom die groep draait een omvangrijk netwerk van partners, kinderen en andere naasten die dagelijks ondersteuning bieden. Juist die informele zorg blijkt economisch van enorme betekenis.

Ex-Prins Andrew, hertog van York, ligt opnieuw onder vuur na onthullingen dat hij vrouwen zou hebben aangesproken met een expliciete, seksueel getinte “koninklijke” opmerking, zo blijkt uit een recent heruitgegeven biografie over de Britse royals.

Wat er is onthuld

Volgens de Britse royal-biograaf Andrew Lownie sprak Andrew Mountbatten-Windsor vrouwen aan met de vraag “hoe het voelt om de koninklijke penis tegen je dij te hebben”, een zin die in zijn boek als typische openingszin van de prins wordt beschreven. Lownie’s boek, “The Rise and Fall of the House of York”, is recent opnieuw uitgegeven met tientallen nieuwe pagina’s over de gevallen prins, die al jaren in opspraak is vanwege beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en zijn connecties met Jeffrey Epstein.

Context rond Andrew

Het leven van Andrew is al langer doorspekt met schandalen: de Britse politie onderzoekt zijn gedrag in functie, terwijl voormalige medewerkers en insiders spreken over een man met een “extreem gevoel van superioriteit” die dacht overal mee weg te komen. In interviews schetst Lownie een beeld van een seksverslaafde man met grote problemen in de omgang met vrouwen, over wie “ontelbare verhalen” circuleren over prostituees, seksuele overtredingen en ongepaste avances tegen jonge vrouwelijke medewerkers in en rond het paleis.

De nieuwe passages in Lownie’s boek krijgen veel aandacht in Britse media, mede omdat zij aansluiten bij eerdere verhalen over Andrew’s grensoverschrijdende gedrag op bals en officiële evenementen. Zo zou hij jurken van vrouwen hebben losgeritst en vrouwelijke medewerkers hebben betast, terwijl hij expliciet sprak over zijn wens om zijn penis tegen hen aan te wrijven, wat volgens de biograaf paste in een patroon van vernedering en intimidatie.

Breder debat over macht en gedrag

De onthullingen voeden opnieuw het debat over hoe leden van koningshuizen omgaan met macht, verantwoordelijkheid en #MeToo-achtige beschuldigingen. Voor het Britse hof is het een nieuwe dreun in het streven om afstand te nemen van Andrew, die formeel wel titels behield maar al jaren geen publieke functies meer vervult.

BRASILIA (ANP/AFP) - De ontbossing in het Braziliaanse Amazonegebied is vorig jaar gedaald tot het laagste niveau sinds 2019, volgens een rapport van monitor MapBiomas dat woensdag is gepubliceerd. Het grootste land van Zuid-Amerika verloor vorig jaar 985.000 hectare aan inheemse vegetatie, een daling van 20,6 procent ten opzichte van 2024, aldus MapBiomas.

Het cijfer omvat overigens niet de bossen die door branden verloren zijn gegaan. Na een recordseizoen met veel bosbranden in 2024 bleef het land vorig jaar relatief gespaard van grote branden.

President Luiz Inácio Lula da Silva, die in de verkiezingen van oktober een vierde ambtstermijn hoopt te winnen, heeft de strijd tegen ontbossing tot een speerpunt van zijn regering gemaakt. Na vier jaar van grootschalige houtkap onder zijn uiterst rechtse voorganger Jair Bolsonaro, heeft Lula beloofd de illegale ontbossing tegen 2030 volledig uit te roeien.

Het behoud van bosbedekking is essentieel in de strijd tegen klimaatverandering, omdat bomen fungeren als natuurlijke koolstofopslag.

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

date stamped on slide, June 1969, handwritten on slide, "Newhall Mansion, Piru, California, home built by David C. Cooke"

Supporters of deregulation want Europe to be more like the US. But that would serve only American interests

In July 2024, a European Union law came into force requiring plastic bottle caps to remain attached to their bottles. The regulation was widely mocked by social-media jokesters and Silicon Valley billionaires alike. This, people said, was Brussels at its worst: bureaucrats micromanaging, treating citizens like children who couldn’t be trusted to recycle a cap.

What went almost entirely unreported was the evidence behind it. Plastic bottle caps have been identified, across decades of coastal cleanup data, as among the top items found littering European beaches. Small, light and made from a different plastic than the bottle itself, the caps float independently once separated, travelling far longer distances than the bottles they came from. They are far more likely to be swallowed by seabirds, fish and marine turtles who mistake them for food.

Continue reading...

Now in residence at the Madrid Prado, the author talks about its dark, inspirational Goyas, the clandestine nature of her writing – and why she finally wrote about her jailed then posthumously exonerated father

It is a bright, chilly spring morning in Madrid, and the Museo del Prado doesn’t open to the public for another hour. Without the crowds, the museum is amorphous and eerily silent. A pale light pools in the corners and casts long shadows around the paintings, as if the figures inside them have slipped quietly into the room. It is here that I meet the French-Moroccan writer Leïla Slimani, who has spent the past two weeks using the space as inspiration for her work.

With quick strides, Slimani leads us to a basement gallery housing some of her favourite works: Francisco Goya’s dark and haunting Black Paintings, created later in life when the Spanish artist had adopted a particularly bleak outlook on humanity. Among them are Saturn Devouring His Son, a violent depiction of the god biting into his own child; The Fates, with its three ominous figures spinning the thread of life; and Witches’ Sabbath (The Great He-Goat), in which the devil appears as a goat presiding over a coven.

Continue reading...

We are raiding the Guardian long read archives to bring you some classic pieces from years past, with new introductions from the authors.

This week, from 2023: a series of financial scandals have rocked Italy’s most glamorous club. But is the trouble at Juventus symptomatic of a deeper rot in world football?

By Tobias Jones. Read by Daniel Alexander

Continue reading...