Global heating is an outrage, not a tragedy. We deserve the facts about the climate crisis – I choose the Guardian because it’s one of the few places left to share them honestly
Well, there’s no getting around it now. What many of us once feared has become a reality.
The dangerous conditions climate scientists long warned of have become our common, if deeply unwelcome, experience, and season by season, our acquaintance with disorder and extremities deepens. In both hemispheres, wildfires rage right into our cities and incinerate entire neighbourhoods. Marine heatwaves are bleaching corals and cooking seagrasses on a global scale. This northern summer has brought temperatures most Europeans associate with the Australian desert. Heat events in Europe have paralysed whole countries, destroyed infrastructure and killed citizens in their thousands.
Climate campaign 2026: help the Guardian reach 30,000 acts of support
Continue reading...Nasa-funded project uses yeasts to recycle plastics and other waste into food shaped into biscuits by 3D printers
Cookies produced from upcycled plastic may sound like something straight out of a dystopian sci-fi plot. But researchers say that they have succeeded in creating such a product as part of a Nasa-funded project aimed at feeding astronauts on future space missions.
The technology uses specially designed yeasts to transform plastics and agricultural waste into edible proteins, fats and flavourings. The resulting slurry is pased through a 3D printer to create a disc-shaped “cookie”.
Continue reading...Bij het ongeluk tussen de touringcar en de bestelbus op de A28 bij Wezep hebben er "heel veel engeltjes op schouders gezeten", zegt burgemeester Tanja Haseloop-Amsing van de gemeente Oldebroek, waar Wezep onder valt. "Dit had nog veel erger kunnen aflopen."
Haseloop-Amsing zat maandag in de vroege ochtend "direct rechtop in bed" toen ze wakker werd gebeld met de mededeling dat er een ernstig ongeluk met schoolkinderen had plaatsgevonden op de A28.
De burgemeester bezocht de Erica Terpstrahal in Wezep en sprak daar met inzittenden van de touringcar. "Het gaat om jongeren van 17 en 18 jaar die op schoolreisje waren richting Parijs", zegt ze. "Ze zijn vooral heel erg geschrokken. En diverse kinderen hebben schrammen, kneuzingen of verwondingen van glassplinters."
De emoties komen enkele uren na het ongeluk pas echt goed los, merkt ze. "De ouders komen hier nu ook aan. Je moet er toch niet aan denken dat je kind op schoolreis gaat naar het buitenland en dat je dan zo'n telefoontje krijgt."
Bij het ongeluk tussen de touringcar en de bestelbus op de A28 bij Wezep hebben er "heel veel engeltjes op schouders gezeten", zegt burgemeester Tanja Haseloop-Amsing van de gemeente Oldebroek, waar Wezep onder valt. "Dit had nog veel erger kunnen aflopen."
Haseloop-Amsing zat maandag in de vroege ochtend "direct rechtop in bed" toen ze wakker werd gebeld met de mededeling dat er een ernstig ongeluk met schoolkinderen had plaatsgevonden op de A28.
De burgemeester bezocht de Erica Terpstrahal in Wezep en sprak daar met inzittenden van de touringcar. "Het gaat om jongeren van 17 en 18 jaar die op schoolreisje waren richting Parijs", zegt ze. "Ze zijn vooral heel erg geschrokken. En diverse kinderen hebben schrammen, kneuzingen of verwondingen van glassplinters."
De emoties komen enkele uren na het ongeluk pas echt goed los, merkt ze. "De ouders komen hier nu ook aan. Je moet er toch niet aan denken dat je kind op schoolreis gaat naar het buitenland en dat je dan zo'n telefoontje krijgt."
Bij het ongeluk tussen de touringcar en de bestelbus op de A28 bij Wezep hebben er "heel veel engeltjes op schouders gezeten", zegt burgemeester Tanja Haseloop-Amsing van de gemeente Oldebroek, waar Wezep onder valt. "Dit had nog veel erger kunnen aflopen."
Haseloop-Amsing zat maandag in de vroege ochtend "direct rechtop in bed" toen ze wakker werd gebeld met de mededeling dat er een ernstig ongeluk met schoolkinderen had plaatsgevonden op de A28.
De burgemeester bezocht de Erica Terpstrahal in Wezep en sprak daar met inzittenden van de touringcar. "Het gaat om jongeren van 17 en 18 jaar die op schoolreisje waren richting Parijs", zegt ze. "Ze zijn vooral heel erg geschrokken. En diverse kinderen hebben schrammen, kneuzingen of verwondingen van glassplinters."
De emoties komen enkele uren na het ongeluk pas echt goed los, merkt ze. "De ouders komen hier nu ook aan. Je moet er toch niet aan denken dat je kind op schoolreis gaat naar het buitenland en dat je dan zo'n telefoontje krijgt."
BERLIJN (ANP/DPA) - De extreme hitte en droogte van de afgelopen tijd hebben de Duitse economie een schade bezorgd van minstens 36 miljard euro, stelt milieuorganisatie Greenpeace. Het gaat dan bijvoorbeeld om schade aan land- en tuinbouw, schade door natuurbranden en lagere productiviteit van werknemers die leden onder de hitte.
"Deze zomer van hitte en droogte was een catastrofe voor miljoenen mensen en de economie", zegt financieel expert Mauricio Vargas van Greenpeace in het onderzoek. Hij spreekt van schokkende schade aan de Duitse economie en roept de regering op om meer te doen tegen klimaatverandering. "De cijfers zijn overduidelijk, we kunnen het ons niet veroorloven zo door te gaan."
De droogte heeft geleid tot veel lagere of zelfs mislukte oogsten en volgens Greenpeace zijn miljoenen arbeidsuren verloren gegaan door hitte. Ook werd de scheepvaart op rivieren zoals de Rijn ernstig verstoord door extreem lage waterstanden.
DEN HAAG (ANP) - De signalen over de maatschappelijke gevolgen van de coronamaatregelen werden nooit gelijkwaardig aan de adviezen van het Outbreak Management Team, aldus Klaas Dijkhoff. De voormalige VVD-fractievoorzitter zei tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona dat eerst maatregelen werden genomen en er daarna pas ruimte was om te kijken naar wat het betekende voor mensen.
Volgens Dijkhoff had de Tweede Kamer meer informatie over de gevolgen kunnen krijgen. "Maar of er dan andere besluiten waren genomen, dat kan ik niet zeggen", zei Dijkhoff. Het was volgens hem ook logisch dat het kabinet vooral leunde op de adviezen van de virusbestrijders van het OMT. "Bijna niemand had expertise, dus dan leun je op de experts."
Het was volgens Dijkhoff ook logisch dat het OMT-advies leidend was. "Wij wilden dat iedereen die ernstig ziek werd van het coronavirus een plek op de intensive care kon krijgen." Daar waren maatregelen voor nodig, volgens de toenmalige fractievoorzitter van de VVD.
KYIV (ANP) - De Britse premier Andy Burnham is maandag in Kyiv aangekomen voor zijn eerste internationale bezoek als regeringsleider. Ook EU-leider António Costa, de Luxemburgse premier Luc Frieden, de Moldavische president Maia Sandu en de Estse president Alar Karis zijn in Oekraïne op de dag waarop het land 35 jaar onafhankelijkheid viert.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha deelde op X foto's van de aankomst van de Europese leiders. Hij sprak ook zijn dankbaarheid uit voor de steun.
Op deze dag "hoeft het Oekraïense volk niet te twijfelen: het Verenigd Koninkrijk staat vandaag achter jullie en voor zo lang het nodig is", aldus Burnham in een verklaring. Hij sprak zijn steun voor Oekraïne al snel uit nadat hij vorige maand zijn partijgenoot Keir Starmer had opgevolgd.
Zelensky
Dat Oekraïne de eerste buitenlandse reisbestemming van Burnham is, laat volgens de Britse regering zien dat het VK achter Oekraïne staat. Hij heeft een ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zal samen met de Franse en Duitse leiders een onlinebijeenkomst van bondgenoten van Oekraïne voorzitten.
Daarnaast zal Burnham in Kyiv aankondigen dat zijn regering ermee heeft ingestemd dat defensiebedrijf MBDA geclassificeerde informatie mag delen over Britse onderdelen voor de SCALP-langeafstandsraket. Oekraïne en Frankrijk hebben plannen om in Oekraïne productielijnen op te zetten.
Wie een automaat rijdt, leeft in de praktijk met drie letters: D, R en P. Die vierde letter, de N, wordt vooral gebruikt op het ene moment waarop hij nergens voor nodig is.
Bij het stoplicht mag D gewoon blijven staan
Het klassieke ritueel: rood licht, hendel naar N, hendel terug naar D. Bedoeld als vriendelijkheid richting de versnellingsbak, maar een moderne automaat vraagt daar niet om. Stilstaan in D met je voet op de rem is precies waar het systeem op is berekend; de bak regelt druk en temperatuur zelf. Wie bij elke stop van tien of twintig seconden heen en weer schakelt, voegt vooral extra schakelmomenten toe en dus extra slijtage.
Een harde tijdgrens bestaat niet, en de handleiding van je eigen auto is leidend. Weet je dat je een paar minuten stilstaat — een openstaande brug, een spoorwegovergang, een file die niet beweegt — dan is N met de parkeerrem logisch. Niet omdat D dan plotseling schadelijk wordt, maar omdat je de aandrijflijn niet onnodig belast en je voet van de rem kunt halen.
Neutraal is geen zorgzaamheid, maar een gereedschap voor één specifieke situatie.
Kruipen is erger dan stilstaan
Bij een automaat met koppelomvormer is stilstaan in D normaal gebruik: er ontstaat wat warmte, en daar is de constructie op gebouwd. Ook een CVT of hybride kan bij een verkeerslicht rustig in D blijven staan.
Bij een dubbele-koppelingsautomaat, zoals een DSG of DCT, geldt hetzelfde voor volledig stilstaan. Het echte probleem is het langdurig stapvoets meekruipen in een file, waarbij de koppeling telkens moet aangrijpen en slippen. Praktische tip: laat wat ruimte vallen en rijd daarna in één keer een paar meter door, in plaats van elke tien seconden een halve meter.
Hier is N wél de juiste keuze
Neutraal is bedoeld voor situaties waarin de auto vrij moet kunnen rollen. Het bekendste voorbeeld is de wasstraat met transportketting: automaat in N, parkeerrem uit, motor aan en handen van het stuur. Een ingeschakelde parkeerrem blokkeert de band en kan schade opleveren aan auto én installatie.
Let daarbij op één modern addertje. Sommige auto’s schakelen automatisch naar P zodra je de gordel losklikt, uitstapt of een tijdje in N staat. Veel merken hebben daarom een aparte wasstraatstand die neutraal vasthoudt, en een sleepstand voor het geval de auto met een lier op een autoambulance moet.
Wie in de wasstraat op de parkeerrem staat, heeft niet de bak gespaard maar de rekening verhoogd.
Waar neutraal juist misgaat
Parkeren in N is geen goed idee: er gaat geen kracht naar de wielen, maar de transmissie is ook niet vergrendeld, dus de auto kan wegrollen. Bergafwaarts uitrollen in de vrijloop is nog slechter — je verliest de motorrem en belast de remmen zwaar. En bij hybrides kost neutraal je bovendien energie: de accu wordt in die stand niet geladen en regeneratief remmen werkt niet.
Een automaat in N koppelt de motor los van de wielen zonder de transmissie te vergrendelen. Daardoor rolt de auto vrij, wat gewenst is in een kettingwasstraat en bij berging, maar ongewenst bij parkeren en op een afdaling. In P blokkeert de transmissie wel. Elektrische auto’s houden neutraal vaak maar kort vast voordat de parkeerstand automatisch inschakelt.
Meer weten?
AMSTERDAM (ANP) - Verzekeraars hebben vorig jaar opnieuw minder klachten ontvangen. Dat blijkt uit cijfers die de Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft gekregen van 170 aanbieders. Wel klaagden consumenten vaker over schadeverzekeringen.
In 2025 kregen verzekeraars ongeveer 121.000 klachten binnen, een daling van 3,2 procent vergeleken met het jaar daarvoor. De AFM meldt dat het aantal al sinds 2022 afneemt.
Over schadeverzekeringen kwamen 53.700 klachten binnen, 5,1 procent meer dan vorig jaar. Er werd ook meer geklaagd over rechtsbijstandverzekeringen. Het aantal klachten over deze verzekering steeg met bijna een kwart. De AFM zegt met marktpartijen in gesprek te gaan om erachter te komen waardoor dit komt.
54.900 klachten
Daarnaast gingen 54.900 klachten over zorgverzekeringen. Daarmee was dit de deelmarkt waarover de meeste meldingen werden gedaan, maar de AFM benadrukt dat het ook de grootste is. Vergeleken met een jaar eerder daalde het aantal klachten over zorgverzekeringen met 6,8 procent. Verder is het aantal klachten over levensverzekeringen met 16,6 procent afgenomen naar 12.600.
Verzekeraars handelen klachten volgens de toezichthouder sneller af. Dit duurde het afgelopen jaar gemiddeld 15,5 dagen, een jaar eerder deden ze hier nog 19,4 dagen over.
De waakhond laat weten dat de informatie "van groot belang is voor ons toezicht". De bevindingen worden onder meer gebruikt bij het bepalen van de prioriteiten voor het toezicht en het signaleren van aandachtspunten. "Opvallende trends, signalen of afwijkende uitkomsten kunnen aanleiding zijn om hierover in gesprek te gaan met individuele verzekeraars en brancheorganisaties", aldus de AFM.
De goudgekte stond het afgelopen halfjaar op een laag pitje, maar lijkt nu weer terug van weggeweest: de goudprijs is vanochtend namelijk gestegen naar het hoogste niveau in meer dan drie maanden. En dat heeft onder andere te maken met de aangekondigde ingreep van het Amerikaanse ministerie van Financiën op de markt voor staatsobligaties.
Maandagochtend werd goud verhandeld voor ruim 4650 dollar per troy ounce (31,1 gram). Het edelmetaal was vorige week al voor de derde week op rij duurder geworden.
Washington kondigde vorige week aan dat het aanzienlijk meer staatsobligaties met langere looptijd gaat terugkopen dan eerder aangekondigd. De Amerikanen doen dat omdat de rentes op die staatsobligaties fors zijn opgelopen door zorgen over de hoge Amerikaanse staatsschuld.
Beleggers vrezen dat de ingreep zal leiden tot een zwakkere dollar. Daardoor gaan ze op zoek naar alternatieve investeringen.
Ook cryptomunten zijn de laatste tijd duidelijk in trek. De bitcoin werd vorige week voor het eerst in ruim twee maanden meer waard dan 70.000 dollar. Inmiddels wordt de munt verhandeld voor meer dan 77.000 dollar.
HILVERSUM (ANP) - De NPO "respecteert" het besluit van omroep AVROTROS om niet mee te doen aan de aankomende editie van het Eurovisie Songfestival. Wel vindt de NPO het "heel jammer", zei een woordvoerder maandag tegen het ANP.
"Wij zien ook dat de geopolitieke spanningen een splijtende werking hebben", aldus de NPO. "Daarom is dit geen gemakkelijke beslissing voor onze collega's geweest."
Het is niet duidelijk of de komende editie van het Eurovisie Songfestival wel wordt uitgezonden. Ook wil de NPO niet zeggen of ze overweegt een andere omroep te vragen om de Nederlandse inzending voor het songfestival te verzorgen. "We gaan ons bezinnen op de komende editie", aldus de NPO.
AVROTROS maakte maandag bekend opnieuw niet mee te doen aan het Eurovisie Songfestival. Volgens de omroep is het evenement "niet langer neutraal" en werken de "geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten" te veel door in het festival. AVROTROS heeft daarom de verantwoordelijkheid voor de Nederlandse deelname teruggegeven aan de NPO.

De Arbeidsinspectie. Het bestaat, je kunt er werken maar echt spannend is het niet. Het wordt een stuk spannender als je de inspecties uitvoert onder coole codenamen, zoals gebeurde bij een zaak rond een Chinees restaurant in Wezep, waar een inval wegens mogelijk illegale kamerverhuur en arbeidsuitbuiting werd gedaan volgens een draaiboek genaamd "Babi pangang met bami". Allemaal geinig totdat de eigenaar van het restaurant naar de rechter stapt en het geheime draaiboek per ongeluk wordt meegestuurd met de rechtbankstukken. Dan moet je dus aan een al-dan-niet-D66-rechter gaan uitleggen waarom de Arbeidsinspectie zich schuldig maakt aan LACISME. Volgens de rechter is de titel "Babi pangang met bami" ONGEPAST, want "dat doet denken dat er echt gezocht wordt naar problemen". Dat kan inderdaad niet de bedoeling zijn, dat de Arbeidsinspectie zich richt op het vinden van problemen op werkvloeren. Rechter boos, restauranteigenaar boos, maar wie ook een probleem heeft met het document zijn, niet verrassend, mensen uit de documentaire MEER DAN BABI PANGANG. Want het is natuurlijk onjuist, fout en verkeerd om een CHINEES RESTAURANT te associëren met het RACISTISCHE CLICHÉ "Babi pangang met bami". FOEI! (ong hai)
How the U.S. Navy Is Helping Get Oil Through the Strait of Hormuz
With Iran making ship traffic perilous, a U.S. operation offers a way out for some energy exports, stealthily shepherding tankers on dangerous journeys.
Aldus de New York Times. Zelden zat er zoveel framing in zo weinig tekst. Iran “makes ship traffic perilous”. Iran maakt het gevaarlijk. De Verenigde Staten daarentegen “help”, “offer a way out” en “shepherd” tankers. De ene partij bedreigt, de andere helpt en beschermt.
Dat is nogal een omkering. De huidige situatie in de Straat van Hormuz ontstond niet uit het niets. De VS zijn deze oorlog zelf begonnen, hebben een enorme militaire macht naar de regio gebracht en blokkeren ondertussen schepen die Iraanse havens aandoen. Voor de oorlog voeren tankers zonder deze Amerikaanse bescherming gewoon door de zeestraat.
Toch presenteert de Times Iran consequent als de actor die het vrije scheepvaartverkeer verstoort, terwijl de Amerikaanse militaire aanwezigheid vooral wordt beschreven in termen van bescherming, begeleiding en hulp. Zelfs een Amerikaanse blokkade past kennelijk binnen een verhaal waarin Washington bezig is “Iran’s grip” op de zeestraat losser te maken.
Dat een Amerikaanse regering haar eigen militaire optreden zo verkoopt is weinig verrassend. Dat de New York Times, een krant die zichzelf graag in het progressieve en kritische kamp positioneert, die terminologie zo gemakkelijk overneemt, is opmerkelijker.
Je hoeft Iran niet sympathiek te vinden om te zien wat hier gebeurt: de partij die verantwoordelijk is voor de escalatie krijgt de rol van hulpverlener, terwijl de reactie van de tegenstander als oorspronkelijke oorzaak wordt gepresenteerd.
De brandstichter wordt opnieuw opgevoerd als verkeersregelaar.