Steeds meer mensen vertrouwen op slimme horloges om inzicht te krijgen in hun gezondheid. Deze apparaten registreren dag en nacht gegevens over je slaap, hartslag en herstel. Hoewel die informatie bedoeld is om gebruikers bewuster en gezonder te laten leven, blijkt de voortdurende stroom aan cijfers niet voor iedereen een zegen.
Voor een groeiende groep werkt de technologie namelijk averechts. In plaats van geruststelling leveren de meldingen en metingen extra spanning op. Vooral mensen die gevoelig zijn voor angstklachten kunnen daardoor vast komen te zitten in een patroon van voortdurende controle.
Een verhoogde hartslag na een stevige wandeling of het beklimmen van een heuvel is meestal volkomen normaal. Toch kan het zien van een onverwacht hoog getal op een smartwatch direct zorgen oproepen. Waar iemand zich enkele seconden eerder nog prima voelde, kan de aandacht plots volledig verschuiven naar mogelijke gezondheidsproblemen.
Hoewel er vaak een logische verklaring bestaat voor zulke schommelingen, ervaren sommige gebruikers direct onzekerheid zodra de cijfers afwijken van hun verwachtingen. In extreme gevallen leidt dat ertoe dat mensen hun wearable uiteindelijk niet meer dragen.
Wetenschappers wijzen erop dat het menselijk brein voortdurend voorspellingen maakt over wat er in het lichaam gebeurt. Het vergelijkt signalen zoals vermoeidheid, inspanning of ontspanning met eerdere ervaringen en bepaalt zo wat als ‘normaal’ wordt gezien.
Wanneer een smartwatch gegevens toont die niet overeenkomen met dat gevoel, kan er verwarring ontstaan. Iemand die denkt simpelweg moe te zijn, krijgt ineens een melding dat de hartslag verhoogd is. Die tegenstrijdige informatie trekt direct de aandacht en kan gevoelens van onrust versterken.
De cijfers die wearables tonen, worden vaak gezien als objectieve feiten. Daardoor krijgen ze voor veel gebruikers meer gewicht dan hun eigen lichamelijke waarnemingen. Vooral mensen die al geneigd zijn zich zorgen te maken over hun gezondheid kunnen hierdoor steeds vaker hun gegevens controleren.
Dat kan uitmonden in een vicieuze cirkel. Een gebruiker bekijkt de data, raakt bezorgd over een afwijkende waarde, controleert vervolgens nog vaker en wordt daardoor steeds alerter op mogelijke signalen van het lichaam. Die verhoogde aandacht zorgt vervolgens weer voor nieuwe twijfel en extra controles.
Opvallend genoeg ervaren veel mensen juist het tegenovergestelde effect. Zij voelen zich dankzij de metingen beter geïnformeerd en hebben het idee meer grip te krijgen op hun gezondheid. Voor hen bieden de gegevens juist rust en zekerheid.
Onderzoekers weten nog niet precies waarom de reacties zo sterk verschillen. Wel lijkt de mate waarin iemand gevoelig is voor angst of piekergedachten een belangrijke rol te spelen.
Deskundigen benadrukken dat slimme horloges op zichzelf geen probleem vormen. De uitdaging zit vooral in de manier waarop de informatie wordt gebruikt. Gezondheidsmetingen kunnen waardevolle inzichten geven, maar wanneer controleren een dagelijkse gewoonte wordt die spanning oproept, schiet het het doel voorbij.
Wie merkt dat meldingen en statistieken vaker zorgen dan geruststelling veroorzaken, kan baat hebben bij een digitale pauze. Het tijdelijk uitschakelen van meldingen, minder vaak de app openen of een dag zonder wearable doorbrengen kan helpen om weer meer te vertrouwen op het eigen lichaamsgevoel.
Bron: Metro
