Ze zijn twaalf en dertien jaar oud, ze slaan met hun vuisten en ze vertellen er zonder enige aarzeling over. Twee Schiedamse jongens deden hun verhaal anoniem tegen Omroep Rijnmond. Wat daaruit oprijst is geen incident, maar een markt: er zijn tarieven, er zijn opdrachtgevers en er is een camera die meedraait.
Het begint op Snapchat
De aanleiding is bijna altijd digitaal. Op Snapchat worden stickers of grapjes over iemand gemaakt, en wie dat online doet blijkt offline vaak minder dapper. Dan escaleert het. De laatste keer dat een van de twee jongens iemand sloeg, was de dag voor het interview. “Ik kwam een jongen tegen die stickers van mij had gemaakt en heb hem in elkaar geslagen”, vertelt hij tegen Rijnmond. Daarna volgde een verontschuldiging van het slachtoffer, en daarna nog een klap.
“Nadat hij sorry zei, heb ik hem nog een klap gegeven. Daarna was het klaar.”
Een vriend filmde het voor sociale media. Het slachtoffer bleef grappen maken, dus de jongen kondigt alvast een volgende keer aan. Beide jongens benadrukken dat ze alleen met hun vuisten vechten.
Bossen en jumpen
Dat geldt niet voor iedereen. Er zijn leeftijdsgenoten die wapens gebruiken, en in Schiedam is dat vorig jaar dodelijk afgelopen: de 13-jarige Joni werd in februari doodgestoken aan de Fjorddal door een leeftijdsgenoot. Sindsdien mag in delen van de stad preventief worden gefouilleerd, wat meerdere wapens opleverde.
De politie spreekt van twee jeugdbendes met enkele subgroepen. De twee jongens herkennen dat beeld maar half en noemen er meer, waaronder namen als DSL, BVG en 22. Met die groepen wil je geen ruzie, zeggen ze: die regelen dat je “gebost” of “gejumpt” wordt — straattaal voor een afranseling en voor een onverwachte aanval of beroving. De mishandelingen worden regelmatig gefilmd en online gedeeld.
Vijftig tot zeventig euro
Het onderdeel dat het interview van anekdote naar structuur tilt, is de uitbesteding. De groepen doen het vieze werk niet zelf, maar huren andere jongeren in. Iemand in elkaar slaan, een explosief plaatsen, drugs vervoeren: het staat allemaal op de kaart.
“Voor klusjes krijg je zo’n 50 tot 70 euro en soms zelfs meer.”
De twee jongens beweren zelf niets met die bendes te maken te willen hebben. Wat ze wel doen, is de prijslijst voorlezen van een systeem waarin minderjarigheid de eigenlijke handelswaar is. Een twaalfjarige is goedkoop, gewillig en strafrechtelijk nauwelijks te raken. Dat is precies het punt.
Waar de stad staat
Schiedam is al langer bezig. Er is een actieplan tegen rivaliserende jeugdgroepen, er zijn tientallen aanhoudingen verricht in onderzoeken naar jeugdgroepen, en de burgemeester noemde het eerder schokkend hoe jonge jongens zonder schroom zulke ernstige dingen doen. Volgens hem gaat het om een kleine groep die veel ellende veroorzaakt. Klein of niet: zolang een klusje 50 euro opbrengt en de opdrachtgever buiten beeld blijft, blijft er aanbod.
Meer weten?
- Rijnmond: Jongens vanaf 12 jaar worden ingehuurd om mensen in elkaar te slaan
- Schiedam24: gemeente identificeerde 68 jongeren achter geweldsgolf
- Politie: optreden tegen Schiedamse jeugdgroepen bij geweld en overvallen
