ACHTERGROND - door Bart Ossendrijver

Talloze keren heeft het water in Nederland hoog gestaan. Meestal hielden de dijken stand. Soms niet, met alle gevolgen van dien: verdronken vee, verwoeste huizen, hoog water in de straten. Pas nádat de ramp zich voltrok, werden de dijken verhoogd en de noodplannen herschreven. Tegelijk is het een kwestie van tijd voordat de volgende ramp zich voordoet.

Je zult het nog wel weten uit de lessen op de basis- en middelbare school. Zo’n zeventig jaar geleden moesten de Zeeuwen dagenlang op hun daken schuilen vanwege de doorgebroken dijken. Een enorme ramp, maar niet geheel onverwacht. Nederland ligt in een delta, een kwetsbare plek waar het water een continue dreiging vormt. De rivier rukt op vanuit het binnenland, de zee vanuit de kust. Ertussenin ligt een laaggelegen strook grond, blootgesteld aan overstromingsrisico. Toch wonen we hier graag vanwege de vruchtbare grond en economische voordelen. Wereldwijd wonen er 500 miljoen mensen in delta’s, bijv. in steden als Rotterdam, New Orleans, Dhaka & Guangzhou. Als je op Europese schaal kijkt is heel Nederland een delta. We liggen tussen de bergen, waar vanuit grote rivieren ons land doorstromen richting de Noordzee. Grootschalig menselijk leven op deze plek is alleen mogelijk door hoge dijken, diepe geulen en sterke pompen. Zijn die nog wel opgewassen tegen de effecten van de klimaatcrisis in de vorm van oprukkend water?

In een delta moet je de verdediging op orde hebben

Om ons tegen de zee te beschermen hebben we een uitgebreid verdedigingssysteem gebouwd: de Deltawerken. Maar de zeespiegel stijgt en deze reusachtige constructies zijn niet genoeg. Wanneer de aarde, volgens het waarschijnlijke scenario, tot twee graden opwarmt in 2050, zal de zeespiegel vijftig centimeter stijgen in de komende vijftig jaar. In eerste instantie klinkt een halve meter niet problematisch. Maar de limiet van de Deltawerken is al bereikt vanaf een zeespiegelstijging van veertig centimeter. Het is dus een kwestie van tijd voordat de Deltawerken, een project wat decennialang duurde en miljarden kostte om te voltooien, niet voldoende zijn om ons te beschermen. Kortom, als we Nederland willen blijven beschermen tegen het water, moet er nú geïnvesteerd worden in adaptatie.

Hoe kunnen we ons land in de toekomst beschermen?

Om te voorkomen dat de zeespiegelstijging grote schade veroorzaakt zijn er talloze strategieën en technieken beschikbaar, zo vertelt Marjolein Haasnoot, hoogleraar klimaatadaptatie bij de Universiteit Utrecht. Een van de meest sprekende voorbeelden is de ‘terugtrekkingsstrategie’. Dit houdt in dat menselijke activiteiten verplaatst worden naar hoger gelegen gebieden om te voorkomen dat onze steden onder water komen te staan. Als we deze lijn volgen, kunnen we steden als Amsterdam en Rotterdam vergeten. Ergens in het hoger gelegen oosten zal een nieuw economisch centrum ontstaan. Maar voordat alle Amsterdammers massaal naar Salland verhuizen… er zijn ook andere opties. Haasnoot: “We kunnen ook zeewaarts in de aanval. Dan moeten we wel drie nieuwe Texels voor de Hollandse kust aanleggen.” Ook een immense ingreep. Als onderzoeker denkt Haasnoot hier veel over na en voor klinkt het voor de hand liggend. Maar als ‘gewone burger’ begint het je een beetje te duizelen als je beseft dat deze kunstgrepen nodig zijn. Hoe dan? En wie beslist erover?

Het ‘adaptatiegat’

Het is duidelijk dat Nederland bescherming nodig heeft. We hebben de technische kennis om dat voor elkaar te krijgen. Maar Haasnoot spreekt niet zonder reden van een adaptatiegat. En dat gat ligt tussen de kennis en de uitvoering. Momenteel wordt alleen het minimale gedaan om ons op de korte termijn te beschermen. In de Tweede Kamer en onder de Nederlandse bevolking ontbreekt het aan urgentie om onze delta op de lange termijn te verdedigen tegen het stijgende water. We weten wat er moet gebeuren, we weten hoe het moet, maar we doen het niet. Wat is er nodig om Nederlanders wakker te schudden en het draagvlak voor grootschalige klimaatadaptatie te creëren?

Een kleine geschiedenis van grote Nederlandse adaptatie

Vanwege de kwetsbare ligging heeft Nederland zich altijd al aan het dreigende water moeten aanpassen. Vaak gebeurde er pas wat, nadat een ramp had plaatsgevonden. Zo ontstonden in 1667 de eerste plannen om een groot stuk water af te sluiten met een dijk. Hendrik Steven wilde de Zuiderzee (het huidige IJsselmeer) indammen om overstromingen bij Amsterdam te voorkomen. Het was lang onhaalbaar om dit idee tot uiting te brengen. Tot er in 1916 een grote overstroming plaatsvond waarbij 51 mensen om het leven kwamen en veel huizen werden verwoest. Dankzij de grote schade kwam het politieke besef dat er iets moest gebeuren, waarna de financiële middelen die nodig waren om de Afsluitdijk te realiseren snel volgden.

We zien hetzelfde terugkomen bij de Deltawerken. Die kenden hun eigen klokkenluider met Johan van Veen. Al in de jaren 30 ontdekte Van Veen, werkend bij Rijkswaterstaat, dat de dijken in Zeeland te laag waren om een goede storm te doorstaan. Hij waarschuwde hiervoor, maar er leken altijd andere zaken belangrijker te zijn voor de politieke leiding. Pas toen in 1953 die nu befaamde Watersnoodramp 1.836 mensen doodde en enorme materiële schade aanrichtte, was er genoeg draagvlak om de plannen te realiseren.

“Geef ons heden ons dagelijks brood, en af een toe een watersnood.”

Zo luidt een bekend en cynisch grapje in de waterwereld. Want een watersnood leidt tot actie.

Wat kunnen we hier van leren?

Telkens dwongen catastrofes ons om de kustlijn te beschermen. Vaak terwijl onze voeten al nat waren. Er zijn namelijk altijd andere urgente politieke thema’s. In de jaren 40 waren dat de Duitse bezetting en de daaropvolgende wederopbouwing. Tegenwoordig zijn het oplopende geopolitieke spanningen en migratie. Ook nu lijken we ons niet te beseffen dat het zo weer mis kan gaan. Ook nu lijken we weer een watersnood nodig te hebben. De overstromingen in Enschede en Limburg hebben niet genoeg urgentie gebracht. Misschien is het goed als de duinen bij Den Haag het de volgende keer begeven. Dat het water dwars door Scheveningen naar het Parlement stroomt en de sokken van onze Kamerleden soppen in hun schoenen. En dat onze nieuwe premier vanuit het Torentje in een rubberbootje naar huis moet. Misschien beginnen we dan aan die nieuwe deltawerken?

Wil je meer weten over hoe we onze kustlijn kunnen versterken? En over welke strategieën en adaptatieplannen we kunnen gebruiken? Kijk dan hieronder naar de lezing van Marjolijn Haasnoot.

Dit artikel verscheen eerder bij Studium Generale Utrecht.

HOUTEN (ANP) - Bouwmarktketen Hornbach heeft afgelopen jaar minder winst geboekt door hogere kosten aan onder meer personeel. In Nederland wist het bedrijf, ondanks sterke concurrentie van Praxis, Gamma en Karwei, zijn marktaandeel verder te vergroten. De doe-het-zelfketen zag zijn marktaandeel groeien van 28,1 procent naar gemiddeld 29,4 procent, werd woensdag bekend.

Evert de Goede, directeur van de Nederlandse tak van de internationale keten, is te spreken over de resultaten in ons land. "Het boekjaar begon sterk met mooi voorjaarsweer en vestigingen die ruim op tijd klaar waren voor de start van het seizoen", zegt de directeur van Hornbach Nederland.

Klanten gaven weer meer geld uit bij de van oorsprong Duitse doe-het-zelver, onder meer dankzij de opening van nieuwe vestigingen en meer onlinebestedingen. De totale omzet van de groep, met 176 bouwmarkten, steeg met bijna 4 procent tot 6,4 miljard euro. De operationele winst daalde licht met 1,8 procent tot 264,7 miljoen euro.

TOKIO (ANP) - De aandelenbeurzen in Azië gingen woensdag stevig omhoog. De stemming werd gesteund door de hoop op een spoedige de-escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten. De olieprijzen, die sterk zijn gestegen door het conflict in het olierijke gebied, gingen omlaag.

Het optimisme werd aangewakkerd door uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, die stelde dat Iran bereid is een akkoord te sluiten om de oorlog te beëindigen. Volgens berichten ligt er een Amerikaans voorstel voor een staakt-het-vuren van een maand en een plan met vijftien punten bij Iran, dat de gesprekken heeft ontkend. Volgens Iraanse staatsmedia onderhandelen de Amerikanen "met zichzelf".

In Japan en Zuid-Korea, die erg afhankelijk zijn van de import van olie uit het Midden-Oosten, stegen de beurzen respectievelijk 2,9 en 1,6 procent. Een vat Amerikaanse olie werd ruim 3 procent goedkoper op 89 dollar. Brentolie, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten, kostte 4 procent minder op 100 dollar per vat.

TSJERNIHIV (ANP/RTR) - Bijna 150.000 Oekraïners zitten zonder stroom door een Russische aanval op energievoorzieningen bij Tsjernihiv, meldt de regionale netbeheerder. De gouverneur van de aan Rusland en Belarus grenzende regio meldde eerder deze week ook al grootschalige stroomuitval, toen door een droneaanval.

In het zuiden van het land, in de regio Odesa, meldde het gouvernement dat een woning was getroffen door een Russische aanval. Naast schade aan omliggende woningen kwam daarbij dinsdagavond laat één persoon om het leven. Een ander raakte gewond. Eerder op de avond werd in diezelfde regio al een bushalte geraakt door een Russische aanval, meldt Ukrinform op basis van hulpdiensten. Daarbij raakten twee mensen gewond.

De Nederlandse gasvoorraden zijn geslonken naar 5,8 procent. Dat is de laagste vullingsgraad in tien jaar. Dat blijkt uit het Nationaal Energie Dashboard van gasnetbeheerder Gasunie dat sinds 2016 de opslagcijfers volledig bijhoudt.

Het gas is opgeslagen in ondergrondse voorraden in Norg, Grijpskerk, Alkmaar, Bergermeer en Zuidwending. De voorraden zijn gedaald door het gasgebruik voor verwarming in de winterperiode en moeten vanaf het voorjaar weer worden aangevuld.

De mobiele markt is voortdurend in beweging. Providers stunten met data, tijdelijke kortingen buitelen over elkaar heen en “onbeperkt” blijkt in de praktijk zelden echt onbeperkt. Tegelijkertijd groeit het aantal consumenten dat het toestel los koopt en kiest voor een sim only-abonnement. Niet uit luxe, maar uit nuchter kostenbesef.

Waar vroeger het abonnement met “gratis” telefoon de norm was, is het inmiddels gemeengoed om toestel en bundel van elkaar te scheiden. Dat heeft één belangrijk voordeel: overzicht. Je weet wat je betaalt voor je toestel en wat voor je verbinding. Dat is natuurlijk erg handig, maar daarmee begint het echte werk pas. Want wie serieus geld wil besparen, moet sim only vergelijken.

Op platforms waar je sim only vergelijken kunt, wordt snel duidelijk hoeveel verschil er zit tussen aanbieders. Niet alleen in prijs, maar ook in voorwaarden. De ene provider biedt flexibiliteit met maandelijks opzegbare contracten, de andere lokt met lagere tarieven bij een looptijd van twee jaar. Datahoeveelheden variëren sterk, net als de snelheid waarmee je kunt internetten zodra je bundel op is.

De mythe van onbeperkt

“Onbeperkt data” klinkt aantrekkelijk, maar blijkt vaak gebonden aan fair use-beleid of snelheidsbeperkingen na een bepaalde grens. Voor de gemiddelde gebruiker is dat geen probleem, maar wie veel streamt of zijn telefoon als hotspot gebruikt, merkt de beperkingen wel degelijk.

Daarbij komt dat veel consumenten hun eigen verbruik overschatten. Uit cijfers van toezichthouders blijkt dat een aanzienlijk deel van de gebruikers maandelijks data overhoudt. Dat betekent simpelweg dat er wordt betaald voor iets wat niet wordt gebruikt. Juist daarom is vergelijken relevant: niet om de goedkoopste deal te scoren, maar om een abonnement te vinden dat aansluit bij het werkelijke gebruik.

Contractduur als verdienmodel

Een ander aandachtspunt is de looptijd. Providers belonen langere contracten met lagere maandprijzen. Dat lijkt aantrekkelijk, maar beperkt de overstapvrijheid. In een markt waar prijzen en voorwaarden continu veranderen, kan flexibiliteit juist waardevol zijn. Hier ligt ook een strategische afweging voor consumenten. Ga je voor zekerheid tegen een lagere prijs per maand, of betaal je iets meer voor de mogelijkheid om snel te wisselen? Die keuze hangt sterk samen met hoe stabiel je eigen gebruik is. Wie weet dat hij de komende twee jaar niet veel veranderd, kan profiteren van langere looptijden. Wie flexibiliteit belangrijk vindt, zal eerder kiezen voor een korter contract.

Prijsdruk en transparantie

De sim only-markt is competitief. Nieuwe spelers betreden de markt, bestaande aanbieders verlagen tarieven of voegen extra’s toe om klanten te behouden. Die concurrentie zorgt voor prijsdruk, wat gunstig is voor consumenten. Tegelijkertijd maakt het de markt complexer. Vergelijkingssites bieden overzicht, maar ook daar geldt dat niet elke aanbieding volledig identiek is. Actiekortingen gelden soms slechts een paar maanden. Extra’s zoals gratis bellen naar het buitenland of extra data in de EU zijn niet altijd direct zichtbaar in de maandprijs. Wie sim only vergelijkt, moet dus verder kijken dan het eerste bedrag dat in grote letters wordt getoond.

De rol van de consument

Uiteindelijk verschuift de verantwoordelijkheid steeds meer naar de gebruiker zelf. Waar vroeger een telecomwinkel het werk deed, verwacht de markt nu dat consumenten zich verdiepen in hun eigen bel- en datagedrag. Transparantie is toegenomen, maar de complexiteit ook. Dat betekent juist niet dat het ingewikkeld moet zijn. Met een helder beeld van je maandelijkse verbruik, een voorkeur voor looptijd en een kritische blik op voorwaarden, kom je al snel tot een passende keuze.

Sim only vergelijken is daarmee geen sport voor koopjesjagers, maar juist een vorm van financieel zelfbeheer. In de huidige tijd waarin vaste lasten onder druk staan, is dat misschien geen luxe meer, maar simpelweg verstandig gedrag.

John Skoog’s monochrome film is based on an art installation, and that shows in the pacing, but his central character is intriguing and utterly unique

Denis Lavant is an intriguing and vulnerable presence, somewhere between Quasimodo and Nosferatu, in this beautifully shot monochrome feature from Swedish artist, photographer and film-maker John Skoog, developed from a short film and installation project.

Lavant plays farmhand Karl-Göran Persson who, in remote southern Sweden of what could be the 1950s or 1960s, is galvanised by an official pamphlet distributed to the public informing them of what to do in case of a nuclear war; he becomes obsessed with the idea of turning his primitive shack in the middle of a field into a “redoubt” that the entire community could use if the bomb drops. (Skoog has evidently based this on a real case.)

Continue reading...

For six months out of 12, Japan’s northernmost island, Hokkaido is covered in snow. Elizabeth Sanjuan’s haunting images make the most of this monochrome landscape

Continue reading...

The ancient city – with its gardens, hammams and Moorish architecture – comes alive in spring and its Holy Week processions are among the most authentic in Andalucía

As I turned the corner on a narrow, cobbled street in Granada, I felt as if I had stumbled upon a slightly sinister re-enactment society. Mysterious men dressed in white robes and tall, conical, face-covering hats with slits for their eyes were followed by women in black dresses and mantillas, holding pillar candles and crosses, then children wearing caped cloaks, carrying baskets of prayer cards.

It was indeed a re-enactment of sorts, but deeply rooted in Catholicism, representing the Passion of Christ, staged during Holy Week (Semana Santa), which runs from 29 March to 5 April this year. Easter processions are held across the country, but this Andalucían city hosts one of the most authentic in Spain.

Continue reading...

Sex, booze and subterfuge in the story of an extraordinary friendship at the heart of MI6

At the Café Royal in Regent Street in 1944 three intelligence officers bent over their plates while Europe held its breath. Outside, London braced for D-day. Inside, Graham Greene announced that he was resigning from MI6.

Kim Philby, his chief in Section V, MI6’s counterespionage arm, blinked. Educated at Westminster, converted to communism at Cambridge and by then securely installed as Moscow’s man at the heart of the British establishment, he had helped orchestrate the deception on which Operation Overlord depended, persuading Hitler that the allies would land at Calais rather than Normandy. Greene had played his part in tending the illusion. Yet here he was, strolling off-stage before the curtain rose.

Continue reading...

South Africa’s Venice pavilion left empty after Gabrielle Goliath’s ‘highly divisive’ tribute to Palestinian poet blocked

A piece of performance art that was blocked from representing South Africa at the upcoming Venice Biennale over its supposedly “highly divisive” tribute to a Palestinian poet will go on display at the world’s largest art exhibition after all.

South African artist Gabrielle Goliath’s project, Elegy, will be shown for three months from 4 May as a video installation at the Chiesa di Sant’Antonin church in the Castello district, a venue in the vicinity of the main site that is not part of the Biennale.

Continue reading...

The fragility of the global food system fills me with dread – and the war with Iran has exposed just how close to collapse it is

The fate of environmentalists is to spend their lives trying not to be proved right. Vindication is what we dread. But there’s one threat that haunts me more than any other: the collapse of the global food system. We cannot predict what the immediate trigger might be. But the war with Iran is just the right kind of event.

Drawing on years of scientific data, I’ve been arguing for some time that this risk exists – and that governments are completely unprepared for it. In 2023, I made a submission to a parliamentary inquiry into environmental change and food security, with a vast list of references. Called as a witness, I spent much of the time explaining that the issue was much wider than the inquiry’s scope.

George Monbiot is a Guardian columnist

Continue reading...

The moment I stepped into English National Ballet’s studio, I stopped being just a patient. Among fellow spirits, I have rediscovered my sense of joy and agency

Fourteen years ago, a neurologist told me: “You have Parkinson’s.” I remember his face before I remember his words: calm, certain, kind. Parkinson’s: a progressive neurological disease. No cure. In my mind, it was an old person’s disease. Something that happened to other people, later in life. Not to a single man in his early 50s who believed there was still time for romance, adventure, reinvention.

What terrified me most wasn’t the tremors or the stiffness. It was the imagined future. I pictured a partner signing up not for love, but for care. I thought: who would choose that? Who would choose me, knowing this?

Continue reading...

Een klein lek vanuit een fornuis dat niet brandt is al gevaarlijk. Mensen worden „waarschijnlijk chronisch blootgesteld aan benzeen zonder dat ze het weten”.

Goedemorgen! Er valt nauwelijks aan te ontkomen: vanochtend in het economische nieuws lees je allerlei dingen die raken aan, of gaan over, de (fossiele) energiecrisis als gevolg…

Tijdens een speciaal ingelaste bijeenkomst heeft burgemeester Reinie Melissant de raadsleden ingelicht over de mogelijke stemfraude in Gorinchem. Al ruim voor de verkiezingen waren er signalen dat er stemmen geronseld zouden worden, en op verkiezingsdag ontving de burgemeester zelfs een signaal dat mensen tegen hun wil hun stempas hadden afgegeven. Morgen moet de gemeenteraad de knoop doorhakken: komen er nieuwe verkiezingen?

Een auto is in de nacht van dinsdag op woensdag frontaal op een boom geklapt. Dat gebeurde aan de Zuiderparkweg in Rotterdam-Charlois. Er raakte niemand gewond.

Dertien kuikens en één moedereend die door je keuken waggelen: het overkomt niet iedereen zomaar. Maar voor Inge Talsma werd het werkelijkheid. Als vrijwilliger bij Dierenambulance Zuid-Holland-Zuid kon ze niet toekijken hoe de pasgeboren eendjes in de sneeuw liepen, dus nam ze de diertjes in huis.

Apple Business combines corporate device management offerings and a way to buy ads

Apple has simplified its business services by combining and rebranding them, and is giving away the reformulated enterprise offering for free.…