LA PAZ (ANP/AFP) - Het aanbod van de Boliviaanse president Rodrigo Paz om zijn salaris te halveren heeft demonstranten tegen zijn regering er niet van overtuigd dat ze moeten ophouden met protesteren.

Al een maand blokkeren demonstranten de wegen, waardoor er tekorten aan voedsel, brandstof en medicijnen zijn ontstaan. Ze willen dat de president, die pas een half jaar aan de macht is, opstapt.

Eerder beloofde Paz dat de groepen die betrokken zijn bij de protesten meer inspraak krijgen. Hij wil de samenstelling van het kabinet veranderen. Ook moet er een apart orgaan worden opgericht om onder meer de inheemse bevolking, boeren en mijnwerkers actiever bij de besluitvorming te betrekken. Dat heeft niet geholpen.

Coup

De regering-Paz beschuldigt de voormalige socialistische president Evo Morales ervan een "coup" te willen plegen. Morales steunt de demonstranten.

President Luiz Inácio Lula da Silva van het buurland Brazilië heeft de partijen opgeroepen tot dialoog.

Nederland groeit richting 19 miljoen inwoners en is na Malta het dichtstbevolkte land van de Europese Unie. Terwijl wij worstelen met ruimtegebrek, kennen landen als Finland en Zweden vooral het omgekeerde probleem: te weinig mensen op te veel plek. Die demografische tegenstelling heeft grote gevolgen voor woningbouw, zorg en infrastructuur – en dwingt Nederland tot andere politieke keuzes dan het noordelijke voorbeeld waar we zo graag naar kijken.

Woningbouw: verdichten in plaats van uitwaaieren

In Nederland stapelt de bevolkingsgroei zich op in de Randstad en een handvol groeisteden. Nieuwe inwoners komen er vooral bij door migratie, terwijl de ruimte al verdeeld is tussen landbouw, natuur, industrie en infrastructuur. De bekende reflex – “we moeten gewoon meer bouwen” – botst daarmee frontaal op de kaart.

De logische uitweg is verdichting. Meer hoogbouw in en rond stations, transformatie van verouderde bedrijventerreinen naar woonwijken en kleinere woningen met meer gedeelde voorzieningen. Dat is politiek explosief: elke nieuwe woontoren betekent schaduw, drukte en weerstand in de buurt, terwijl bouwen in het groen direct raakt aan stikstof, natuurdoelen en landbouwbelangen. Nederland is geen “leeg land” dat je nog even vol kunt leggen met VINEX‑2.

In Finland en Zweden ligt het anders. Daar is de woningvraag sterk geconcentreerd rond steden als Helsinki, Stockholm, Göteborg en Malmö. Landelijk bestaan grote gebieden met krimp en leegstand. Het beleidsdilemma: hoe maak je wonen en investeren aantrekkelijk in regio’s waar mensen juist wegtrekken? Waar Nederland moet puzzelen hoe er überhaupt nog iets bij past, schuiven Scandinaviërs met de vraag hoe ze mensen en voorzieningen over hun enorme ruimte verdelen.

Kortom: wij discussiëren over “hoger en dichterbij”, zij over “verder en aantrekkelijker”.

Zorg: drukte versus afstand

De vergrijzing treft heel Europa, maar de context verschilt. Nederland is dichtbevolkt én vergrijzend. Dat maakt zorg logistiek efficiënt – de afstanden zijn klein – maar organisatorisch en financieel zwaar. Ziekenhuizen, huisartsenposten en verpleeghuizen zitten vaak in of vlakbij dichtbevolkte gebieden, maar kampen met personeelstekort, wachtlijsten en hoge vastgoedkosten. Extra verpleeghuisplekken realiseren in stedelijke gebieden betekent concurreren met woningbouw en kantoren om schaarse meters.

Finland en Zweden hebben een andere zorgpuzzel. Het aandeel ouderen is minstens zo hoog en groeit snel, maar veel ouderen wonen in dunbevolkte regio’s. De uitdaging is niet de drukte, maar de afstand. Hoe organiseer je thuiszorg in een dorp waar de volgende patiënt 20 kilometer verderop woont? Hoe houd je een gezondheidscentrum open in een streek waar de bevolking al decennia krimpt?

Scandinavië reageert daarop met sterke gemeentelijke regie, veel nadruk op “zo lang mogelijk thuis wonen” en slimme combinaties van zorg en sociale ondersteuning. Dat zijn lessen waar Nederland veel aan kan hebben. Maar het ruimtemodel – zorg verspreiden over uitgestrekte gebieden – is nauwelijks kopieerbaar in een land dat zelf één grote verstedelijkte delta is.

Hier is een kort, makkelijk uitneembaar kader dat je zo in je artikel kunt plakken.

Nederland als stadstaat in cijfers

• Nederland heeft ruim 18,1 miljoen inwoners en is na Malta het dichtstbevolkte land van de EU (rond 530–540 inwoners per km², tegen ongeveer 109 gemiddeld in de EU).
• De bevolking groeit vooral door migratie en loopt volgens prognoses door richting circa 19 miljoen inwoners in de jaren dertig.
• Het woningtekort ligt in 2026 rond de 400.000–410.000 woningen; om de vraag bij te benen mikt de overheid op circa 900.000 nieuwe woningen tot 2030.
• Ongeveer één op de vijf Nederlanders is 65‑plus; het aandeel ouderen stijgt de komende decennia verder, net als in Finland en Zweden.
• Finland telt ongeveer 5,5 miljoen inwoners, Zweden rond de 10 miljoen, maar beide landen hebben een veel lagere bevolkingsdichtheid dan Nederland en grote, dunbevolkte regio’s.

Infrastructuur: fileland versus leegte

De bevolkingsdichtheid vertaalt zich ook direct naar de infrastructuur. In Nederland zit het wegennet vol, het spoor is in de spits tot de laatste vierkante centimeter benut en ook het elektriciteitsnet kraakt onder vraag naar woningen, bedrijven en datacenters. Elke extra woonwijk vraagt óók nieuwe OV‑verbindingen, wegen, netverzwaring en digitale infrastructuur, allemaal in een landschap waar bijna geen vierkante meter onbenut is.

In Finland en Zweden draait infrastructuurbeleid veel meer om basisbereikbaarheid: hoe zorg je dat kleine, dunbevolkte gemeenschappen niet letterlijk worden afgesloten? Daar gaat het debat niet over de zoveelste rijstrook of nóg een drukke intercity; het gaat over de vraag of er überhaupt een redelijke bus, een fatsoenlijke weg of glasvezel is. De politieke druk zit niet op congestie, maar op dreigende afschaling.

Nederland moet dus vooral investeren in slim stapelen: woningbouw rond OV‑knooppunten, meer regionaal lightrail, stevige fiets‑OV‑integratie en het combineren van functies in de schaarse ruimte. Scandinavië zoekt oplossingen in langeafstandsverbindingen, regionale lifelines en winterbestendige infrastructuur.

Te vol versus te leeg – en wat we wél kunnen leren

De vergelijking met Scandinavië laat zien hoe verschillend de uitgangspositie is. Nederland is de stadstaat van Europa: rijk, verstedelijkt en permanent krap in de ruimte. Finland en Zweden zijn uitgestrekte, dunbevolkte landen die tegelijkertijd met vergrijzing en leegloop in regio’s worstelen. Waar Nederland vooral te maken heeft met te veel mensen op te weinig plek, vechten zij met te weinig mensen op te veel plek.

Dat betekent niet dat we niets van het noorden kunnen leren. Integendeel. De Scandinavische aanpak van ouderenzorg, gemeentelijke verantwoordelijkheid, preventie en ondersteuning thuis is juist in een dichtbevolkt en vergrijzend Nederland interessant. Ook hun langetermijndenken in ruimtelijke ordening en infrastructuur – plannen over decennia in plaats van over coalitieperiodes – is een spiegel die we goed kunnen gebruiken.

Maar kopiëren “zoals in Zweden” is een illusie zolang Nederland demografisch vooral lijkt op een overvolle metropool. De echte discussie zou daarom niet moeten gaan over wáár we nog één extra wijk kunnen proppen, maar over de vraag welke keuzes bij een stadstaat horen: anders wonen, anders zorgen en anders reizen, in de wetenschap dat de ruimte niet meer meegroeit.

TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis vreest dat "straks ook vrouwen en kinderen in Ter Apel zonder opvangplek" staan als er door de overheid niet "onmiddellijk" wordt ingegrepen. De afgelopen dagen werden asielzoekers opgevangen in een congrescentrum in Groningen, vorige week gebeurde dat in Stadskanaal en Gieten. De hulporganisatie noemt het "onbegrijpelijk" dat er niet voldoende slaapplekken gerealiseerd kunnen worden.

"Het is een taak van de overheid om mensen een plek te bieden, maar vandaag staan mensen opnieuw uitzichtloos te wachten in het gras", zegt Harm Goossens, directeur van het Nederlandse Rode Kruis. "De afgelopen week belde zelfs het Rode Kruis gemeenten om opvangplekken te organiseren."

Het Rode Kruis roept gemeenten in het noorden van Nederland op om "een stap naar voren te doen" en noodnachtopvang te realiseren. Tot nu toe werden de veldbedden in verschillende plaatsen alleen voor meerderjarige alleenreizende mannen gebruikt. "Maar we vrezen dat, als deze situatie voortduurt, straks ook vrouwen en kinderen op een veldbed terechtkomen. Dat kunnen we als land toch niet laten gebeuren?", aldus Goossens.

'Mensonterend'

Het Rode Kruis noemde het eerder al "mensonterend" dat er geen vaste opvangplek voor alle asielzoekers is.

De opvang in Ter Apel mag aan maximaal 2000 mensen plek bieden. Die limiet wordt al maanden overschreden, maar vorige week steeg de bezetting tot boven de 2300, het hoogste aantal in twee jaar tijd. Opvangorgaan COA zegt dat het bij zulke aantallen niet kan instaan voor de veiligheid en de leefbaarheid op het terrein.

Een jonge Nederlandse vrouw die in 1978 in Ierland spoorloos verdween, is mogelijk in Noord-Korea beland. De Telegraaf, die al tien jaar onderzoek doet naar de op mysterieuze wijze verdwenen Leidy Kaspersma, ontdekte dat haar naam is opgedoken in het meest gesloten land ter wereld.

De Amerikaanse juriste Susan Komori, die Japanse families bijstaat van ontvoerden door Noord-Korea, vertelt deze krant dat de naam van de Overijsselse in het verleden is genoemd. "Ik kan geen andere reden bedenken waarom dat zo is, dan met betrekking tot Noord-Korea."

De Telegraaf sprak Komori en vele anderen voor een podcast over het leven van Leidy en haar plotselinge verdwijning in het zuidwesten van Ierland

Japan’s Aerospace Exploration Agency (JAXA) has offered a definitive date for the BepiColombo mission’s arrival at Mercury. BepiColombo is a joint effort between JAXA and the European Space Agency. The mission involves three craft: A vehicle called the Mercury Transfer Module (MTM), which carries the ESA's Mercury Planetary Orbiter (MPO) and JAXA's Mercury Magnetospheric Orbiter (MMO). The MTM’s primary role is getting the two orbiters to Mercury, but mission boffins have used its cameras to snap images of Earth, Venus and Mercury in the seven-and-a-half years since its October 2018 launch. The mission plan called for the MTM to swing around the Earth once and Venus twice, plus six loops around Mercury. A thruster glitch saw mission planners revise that itinerary and meant the probe would arrive in orbit at Mercury in November 2026 – eleven months later than first planned. In a Monday Xeet from a JAXA X account dedicated to the MMO, the Japanese space agency revealed the exact date BepiColombo will arrive: November 21. “We'll gently be captured by Mercury's gravity and enter orbit,” the Xeet states, before adding that Japan’s orbiter will detach from the MTM on December 10. Mission plans assume another few weeks will pass before either orbiter gets down to work. BepiColombo is humanity’s third mission to Mercury, following 1973’s Mariner 10 and 2004’s Messenger. The MMO and MPO carry instruments that, it’s hoped, will help to enhance our understanding of Mercury’s interior and magnetosphere. We currently know very little about Mercury because it is so close to the Sun that spacecraft must avoid being trapped by the massive gravity of Earth’s nearest star, which makes navigation and ongoing operations complicated. Once spacecraft do reach Mercury, temperatures are fierce even hundreds of kilometres above the planet’s surface. The ESA has used the example of a laptop that can work inside a pizza oven to illustrate the difficulties its probe will face and loaded its MPO with radiators and 94kg of insulation to protect its instruments. The planet, our solar system’s smallest and most dense, also defies observation from telescopes because the Sun shines so brightly it can damage sensitive optics. BepiColombo’s imminent arrival therefore brings hope that humanity can learn more about a planet that, thanks to its speedy orbit, is often closer to Earth than any other. ®

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

date stamped on slide, May 1976

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

date stamped on slide October 1982, handwritten on slide, “9/24/1982, Cairo, Egypt"

Aan de Pretorialaan in Rotterdam-Feijenoord is in de nacht van maandag op dinsdag een explosie geweest bij een voetbalclub. De schade was daarbij aanzienlijk: een plafond van een overkapping stortte in en ruiten zijn gebarsten. Er is voor zover bekend nog niemand aangehouden.

Aan de Pretorialaan in Rotterdam-Feijenoord is in de nacht van maandag op dinsdag een explosie geweest bij een voetbalclub. De schade was daarbij aanzienlijk: een plafond van een overkapping stortte in en ruiten zijn gebarsten. Er is voor zover bekend nog niemand aangehouden.

Aan de Nieuwe Crooswijkseweg in Rotterdam-Crooswijk is maandagavond laat een schietpartij geweest. Daarbij zijn twee kogelhulzen gevonden. Voor zover bekend zijn er geen gewonden gevallen.

Data shows even if Iran war ends, shop price inflation on rise, while only 16% of firms left unscathed by conflict

Higher prices could persist over the summer even if ceasefire talks between the US and Iran bear fruit, consumers have been warned, with economic shock waves likely to be felt “for many months to come”.

Disruption to global shipping, coupled with soaring prices for energy and raw materials, have driven up costs for UK companies, with the impact already filtering through to prices paid at the tills, according to fresh inflation figures.

Continue reading...

Like so many Britons, I usually consult a weather app before venturing out of the house – and often cancel plans if I don’t like what I see. Here’s what happened when I went cold turkey for a week

When I heard on the radio that more than half of British people would consider cancelling an outing if they saw a 40% chance of rain all day on their weather app, I felt seen. I, too, am a slave to my app. Not that I would ever make a decision based on one whole-day percentage. I pore over three-hourly breakdowns for chances of rain versus minutes of sunshine. If rain is on the cards, I check the probable millimetres. Less than one? I may well throw caution to the wind. Speaking of which, wind speed and direction must also be considered, along with overall and “feels like” temperatures. For the cherry on top, I’ll compare notes with a loved one’s app if they use a different one, quietly mistrusting theirs, and simmering in silent rage if theirs wins.

I’ll admit, though, that my compulsion to check my app (I long ago chose WeatherPro, which I knew nothing about, but liked its layout and name) is borderline neurotic; I fret over probabilities and outfit appropriateness, when I could simply step outside for real-time hyper-local accuracy. I can lose procrastinatory hours consulting long-range forecasts, or checking the weather in Melbourne (where my sister lives) and holiday destinations I have no immediate plans to visit.

Continue reading...

His detractors say he shouldn’t be making pop music in times of war and destruction. His millions of fans say he has given them permission to celebrate their culture and their cause

The first time I heard a song by Saint Levant, only three years ago, was in a world that does not exist any more. Gaza’s buildings were intact, as were its schools and roads and markets and mosques. My home city of Khartoum in Sudan was standing, as it had for centuries. Back then, I could scroll for fun, not in dread. I could stumble, say, in late 2022, upon an arresting clip on TikTok of a song by an Arab artist with a pun for a name; Saint Levant, a play on Saint Laurent – the icon of western style had been Arabised in homage to the Middle East’s Levant region.

I began to see the same song all over my social media. In the video, Saint Levant, then 22, is in a white vest and brown trousers. A gold pendant chain dangles on his chest, a tattoo encircles his left arm. He starts by rapping in English, telling the woman he is wooing that “he’s not toxic, he’s broken baby”. And then, the twist, as he switches to Arabic, then French, then English again. Like a wholesome boy next door, he tells her to send his regards to her grandmother and her brother. Then says that he wants to make her forget about her ex, he wants her overthinking all her texts, he wants the neighbours to hear her yell. “Lover boy Levant is back in the building,” he declared.

Continue reading...

Former DUP leader faces charges spanning 21 years in case that triggered political earthquake in Northern Ireland

The trial of former Democratic Unionist party (DUP) leader Sir Jeffrey Donaldson for alleged sex offences is set to begin in a case that triggered a political earthquake in Northern Ireland.

Donaldson, 63, is charged with rape, gross indecency and other sexual offences spanning 21 years. His wife, Eleanor Donaldson, 60, is charged with aiding and abetting rape and indecent assault and will be subject to a trial of facts.

Continue reading...

Lack of Pfas regulations raised in parliament after Guardian revealed former Miteni plant bought by Indian company

Protests over the production of cancer-linked Pfas chemicals have spread across India, after an investigation revealed that an Italian factory shut down due to an environmental scandal was bought by an Indian company and partly rebuilt.

At the end of last year, the Guardian revealed that the former Miteni plant in Vicenza had been acquired by the Indian company Laxmi Organic Industries. The factory produced Pfas and was shut down in 2018 after being linked to one of Italy’s worst environmental contamination scandals.

Continue reading...

More people regret knee surgery than abortion. So why is the patriarchy still scaring us with lifelong torment?

Ireland’s parliament, the Dáil, voted down a reproductive rights amendment bill this month that would have abolished the country’s mandatory three-day waiting period for access to an abortion. Supporters of the unsuccessful reform bill, tabled by the Social Democrats, argued that the delay serves no medical purpose.

As the bill moved through political debate and media coverage, those defending the requirement to wait three days from the time of requesting an abortion before care can be accessed barely attempted to argue otherwise, instead structuring their opposition to reform around the idea that women cannot be trusted to know what they want. The waiting period, which is not required in most European countries, was repeatedly described as “a cooling off” period; time to “reflect”, “reconsider”, “rethink”. Supporters of the status quo spoke extensively of wanting to save women from feelings of regret.

Continue reading...

The hallowed radio show is celebrating 75 glorious years – by stepping out of the studio and on to the stage. We sent the Guardian’s food writer (and Ambridge obsessive) along to meet her heroes and find out more

I’m very careful not to betray my true levels of excitement when I speak to The Archers actor Susie Riddell, before a nationwide theatre tour to mark the rural radio drama’s 75th anniversary. I may be an Ambridge superfan but I still don’t want to scare the horses (nor indeed the cows, pigs or sheep). Riddell’s character Tracy Horrobin (who will be appearing with husband, Jazzer, local lush Lilian and cravat-wearing criminal Brian) is not one to hold back however: “It’s like a dream come true for me too!” she confides, slipping easily into broad Borsetshire. “I never thought I’d see the day that I was interviewed by the Guardian. I’ve seen it in the Bull!”

The Bull, for the uninitiated, is a half-timbered pub on the village green offering ale, artisanal food and, it seems, copies of the Guardian. It’s a thrilling thought: I briefly entertain the idea of rock star turned vegan baker turned wedding caterer turned pub chef Fallon sitting in the snug, poring over my pie recipes in the Guardian. But it’s stretching credibility to believe an old-fashioned village boozer would find room for any reading material more substantial than Farmers Weekly. Riddell concedes the point. “Maybe Helen left it behind?”

Continue reading...