Poetin stuurt volgens Russische en Europese kenners opvallend andere signalen uit dan aan het begin van de oorlog, terwijl in Rusland zelf de oorlogsmoeheid toeneemt en het Kremlin aan mogelijke uitwegen lijkt te sleutelen. Tegelijkertijd houden experts vol dat Rusland militair en economisch verzwakt is, maar allerminst op instorten staat.
Aanleiding voor de nieuwe nervositeit in Moskou zijn de steeds frequentere Oekraïense droneaanvallen diep in Rusland, zelfs op steden als Moskou en Rjazan. In tientallen Russische steden gaan ’s nachts luchtalarmen af, iets wat voor veel Russen volledig nieuw is en de oorlog plots tastbaar maakt. In een virale video vraagt een jonge vrouw uit Moskou zich verbijsterd af waarom er ineens explosies in haar stad zijn: “Ik had nooit gedacht dat de oorlog ons zou bereiken.”
De Russische econoom en journalist Andrey Gurkov, die de Russische media op de voet volgt, ziet de stemming sluipenderwijs kantelen. Volgens hem groeit onder brede lagen van de bevolking het “dringende verlangen om de oorlog op de een of andere manier te beëindigen” – een gevoel dat enkele maanden geleden nog ontbrak.
De vastlopende oorlog in Oekraïne en de steeds dieper wordende economische problemen vergroten de binnenlandse druk op Vladimir Poetin. Bedrijven kampen met tekorten aan personeel en onderdelen, terwijl de oorlogsinspanningen enorme sommen geld opslokken en de inflatie hardnekkig blijft. Gurkov waarschuwt dat niet massale protesten, maar “bureaucratische sabotage” – ambtenaren en bestuurders die bevelen traineren of negeren – het grootste gevaar vormt voor het regime.
Toch benadrukken Rusland‑kenners dat Rusland, ondanks militaire tegenslagen en sancties, institutioneel niet op de rand van ineenstorting staat. Juist daardoor kan het conflict volgens hen nog lang voortslepen, tenzij er een geloofwaardig scenario ontstaat waarmee Poetin zijn bevolking een “behaalde overwinning” kan verkopen.
Op de achtergrond werkt het Kremlin volgens Gurkov aan precies zo’n verhaal. In een uitgelekte “metoditsjka”, een soort handboek voor propagandisten, zou uitvoerig staan hoe een wapenstilstand of vredesakkoord aan de bevolking als glansrijke overwinning moet worden gepresenteerd. Centraal daarin staat het idee dat Rusland “de Donbass heeft bevrijd”, een minimale territoriale winst die Poetin in eigen land als maximale zege wil verkopen.
Op het internationale toneel zendt Poetin tegelijkertijd verzoenende én cynische signalen uit. Zo opperde hij dat oud‑bondskanselier Gerhard Schröder als bemiddelaar kan optreden bij onderhandelingen met Oekraïne, een voorstel dat in Berlijn en Brussel vooral werd gezien als teken van Russische zwakte en poging om verdeeldheid in Europa te zaaien.
Terwijl de sirenes in Russische steden steeds vaker loeien en het Kremlin aan een exit‑scenario sleutelt, blijft één vraag boven de markt hangen: hoe lang slikken Russen nog een oorlog die nu eindelijk ook hén raakt?
