De snelle opkomst van AI vormt in toenemende mate een risico voor het Nederlandse financiële stelsel. Drie toezichthouders waarschuwen vandaag voor de gevolgen, zeker nu de geopolitieke onzekerheid zo groot is.

Threthny has added a photo to the pool:

UTRECHT (ANP) - Vakbonden FNV, CNV en VCP vinden de nieuwste voorstellen van het kabinet voor de AOW, WW en WIA op het eerste gezicht "volstrekt onvoldoende". Volgens de vakbonden is veel rondom de plannen te onduidelijk. Het kabinet wilde door aanpassingen aan die sociale regelingen miljarden besparen, waarop de vakbonden reageerden met de dreiging van stakingen. Na een handreiking van minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) geven de bonden aan eerst een verhelderend gesprek met het kabinet te willen. De vakbonden houden de geplande acties op de agenda.

De kans op cyberaanvallen in Nederland is toegenomen door nieuwe vormen van kunstmatige intelligentie. AI-gedreven cyberaanvallen zouden zomaar tot uitval van betalingsverkeer kunnen leiden als banken en andere instellingen hun digitale beveiliging niet snel verbeteren, waarschuwt De Nederlandsche Bank (DNB).

DNB-president Olaf Sleijpen noemt de cyberdreiging dinsdag het risico voor de financiële stabiliteit waarover hij zich momenteel het meeste zorgen maakt. Hij ziet ook een potentieel "giftige cocktail" door samenhang met andere risico's. Daarom is "dringend actie nodig, zowel van financiële instellingen als van beleidsmakers".

Nieuwe AI-modellen als Mythos zijn in de ogen van Sleijpen een "gamechanger". Ze "zijn zo snel en slim dat zij zelf autonoom aanvallen kunnen uitvoeren omdat ze de zwakke plekken in de beveiliging in slechts enkele minuten hebben gevonden", stipt hij aan. "Als je dan de traditionele manier van patchen gaat toepassen, dan ben je veel te laat."

Geopolitieke spanningen

Cyberaanvallen worden volgens Sleijpen ook steeds nadrukkelijker onderdeel van geopolitieke spanningen. Hij ziet ook een verband met de kans op prijscorrecties op financiële markten. "Juist in tijden van marktonrust kunnen digitale aanvallen op de financiële sector het vertrouwen verder ondermijnen."

De opmerkingen staan niet op zichzelf. Eerder stuurde onder meer het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) al een waarschuwing uit over de toegenomen cyberdreiging. Ook het Centraal Planbureau (CPB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwen dinsdag in eigen rapporten voor cyberrisico's en AI-gedreven fraude, zoals deepfakes.

Cyberbeveiliging

Sleijpen heeft de indruk dat de financiële sector al heel veel doet aan cyberbeveiliging. "Het staat bij allemaal op nummer één", constateert hij. "Maar er moet wel meer bij, dat is ook de conclusie." Banken zullen zelf bijvoorbeeld ook AI moeten gebruiken voor hun beveiliging en ze zullen meer in IT moeten investeren. "Dat kost geld, maar dan is het gelukkig goed nieuws dat de banken eigenlijk allemaal mooie winsten laten zien." Ze moeten die kosten dus kunnen opvangen.

Voor beleidsmakers ziet de DNB-baas ook een belangrijke taak. "Vanwege het grensoverschrijdende karakter van deze AI-ontwikkeling is internationale samenwerking en kennisdeling essentieel. Dit vraagt om een gecoördineerde Europese aanpak." Ook is het volgens hem zaak kwetsbaarheden op te sporen en te verhelpen in andere vitale infrastructuur, zoals energie en telecom.

Zomer betekent lange avonden op het terras, lekker naar het strand én bakken vol kleurrijk fruit. Van sappige watermeloen tot zoete aardbeien: het lijkt soms alsof alles ineens lekkerder smaakt zodra de zon schijnt. Maar welke zomerse fruitsoorten zijn nu eigenlijk het gezondst? Goed nieuws: je hoeft niet meteen exotische superfoods in huis te halen. Juist de bekende zomerfavorieten zitten bomvol vitamines, antioxidanten en vezels.

Aardbeien: vitaminebommetjes

Aardbeien horen zonder twijfel bij de gezondste fruitsoorten van het seizoen. Ze bevatten verrassend veel vitamine C, zelfs meer dan een sinaasappel per 100 gram. Daarnaast zitten ze vol antioxidanten die helpen om lichaamscellen te beschermen tegen schadelijke invloeden van buitenaf. Ook fijn: aardbeien bevatten weinig calorieën en relatief veel vezels, waardoor je langer verzadigd blijft.

Watermeloen: goed voor de hydratatie

Op warme dagen is watermeloen bijna onmisbaar. Niet zo gek, want deze vrucht bestaat voor meer dan 90 procent uit water. Daarmee helpt watermeloen je lichaam gehydrateerd te blijven tijdens hittegolven. Daarnaast bevat de vrucht lycopeen, een antioxidant die ook voorkomt in tomaten en in verband wordt gebracht met bescherming van hart en bloedvaten.

Blauwe bessen: klein maar krachtig

Blauwe bessen hebben al jaren een gezond imago en dat blijkt terecht. Ze zitten vol anthocyanen, antioxidanten die mogelijk bijdragen aan een betere hersenfunctie en het verminderen van ontstekingen in het lichaam. Bovendien bevatten blauwe bessen relatief weinig suiker vergeleken met veel andere fruitsoorten.

Kersen: goed voor spierherstel

Kersen zijn niet alleen lekker zoet, maar worden ook regelmatig genoemd in onderzoek naar spierherstel. Vooral zure kersen bevatten stoffen die ontstekingsremmend kunnen werken. Sommige sporters drinken zelfs kersensap om spierpijn na het sporten te verminderen. Daarnaast bevatten kersen melatonine, een stof die betrokken is bij slaap.

Perzik en abrikoos: zonnige huidhelpers

Perziken en abrikozen bevatten veel bètacaroteen, dat in het lichaam wordt omgezet in vitamine A. Die vitamine ondersteunt onder meer je huid en ogen. Vooral abrikozen zijn voedzame bommetjes: klein van formaat, maar rijk aan vezels en antioxidanten.

Voedingsdeskundigen benadrukken dat er niet één gezondste fruitsoort bestaat. Juist afwisseling is belangrijk, omdat iedere vrucht weer andere voedingsstoffen bevat. Het beste advies blijft daarom simpel: eet zoveel mogelijk verschillende kleuren fruit.

Bijna-doodpatiënten zien vaak licht, tunnels en hun eigen lichaam van bovenaf, maar neurowetenschappers vinden steeds meer aanwijzingen dat dit geen blik in het hiernamaals is, maar een laatste kunststukje van het brein. Tegelijk blijkt: wie zo’n reis naar de dood en terug maakt, leeft daarna vaak anders – met meer compassie en minder angst voor het einde.

Reis naar de rand

Wie nét op tijd wordt gereanimeerd na een hartstilstand, vertelt opvallend vaak hetzelfde verhaal: een tunnel, een verblindend licht, een gevoel van diepe vrede, soms het uitzicht op het eigen lichaam. In recente studies zegt grofweg 6 tot bijna 40 procent van de overlevenden van een hartstilstand iets te hebben meegemaakt dat ze als bijna‑doodervaring omschrijven. Die overeenkomsten voedden lang het idee dat we hier een universeel draaiboek van sterven zien.

Wat het brein doet als we sterven

Onderzoekers als neuroloog Jens Dreier lieten zien dat het brein na een hartstilstand niet meteen “uit” is, maar nog enkele minuten in een soort noodtoestand doorgaat. In die fase rolt een “hersen-tsunami” – een golf van elektrische ontlading – langzaam over de hersenschors, een proces dat nog omkeerbaar is als de zuurstoftoevoer snel wordt hersteld. Neurowetenschappers vermoeden dat zulke extreme ontregelingen, samen met stresshormonen en mogelijk lichaamseigen stoffen als DMT, de hallucinatoire lichttunnels en buitenlichamelijke sensaties kunnen opwekken.

Illusie of glimp van iets anders?

Experimenten laten zien dat buitenlichamelijke ervaringen ook kunstmatig kunnen worden opgewekt, bijvoorbeeld door bepaalde hersengebieden elektrisch of met virtual reality te prikkelen. Veel onderzoekers zien bijna‑doodervaringen daarom als krachtige, maar uiteindelijk door het brein gegenereerde illusies – geen bewijs dat bewustzijn het lichaam daadwerkelijk verlaat. Tegelijk blijft er in de literatuur een minderheid van wetenschappers die speculeert dat de ervaringen misschien wijzen op vormen van bewustzijn die we nog niet begrijpen, al ontbreekt daar hard bewijs voor.

De nasleep: minder angst voor de dood

Opvallend genoeg is de impact op het verdere leven vaak groot. Mensen die “even dood” waren, rapporteren meer spiritualiteit, meer empathie voor anderen en een fors verminderd doodsangst. Voor artsen groeit daarom het besef dat bijna‑doodervaringen niet alleen filosofisch interessant zijn, maar ook klinisch relevant: patiënten hebben behoefte aan uitleg en serieuze aandacht voor wat ze hebben meegemaakt.

Feitenkader – Hoe vaak komt het voor?

• In prospectieve medische studies meldt 6,3 tot 39,3 procent van de patiënten met een hartstilstand een bijna‑doodervaring.
• Schattingen in bevolkingsonderzoeken gaan ervan uit dat 5 tot 10 procent van de mensen ooit zo’n ervaring heeft gehad.
• De hersenen vertonen na circulatiestilstand enkele minuten meetbare activiteit; de beslissende “terminal spreading depolarization” treedt gemiddeld 2 tot 5 minuten na het wegvallen van de doorbloeding op.

BRUSSEL (ANP) - Nederland gaat de Russische ambassadeur ontbieden vanwege de meest recente aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Dat maakte minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen bekend na een vergadering met zijn collega's in Brussel.

Aanleiding is de intensiteit van de aanvallen van de afgelopen dagen, waarbij tientallen woonpanden en meerdere scholen zijn beschadigd. Ook zou een ballistische Oresjnik-raket zijn ingezet, een moderne Russische raket die bijna niet is te onderscheppen en ook kernkoppen kan dragen.

Rusland voerde de aanvallen uit als vergelding voor een vermeende aanval op een studentenhuis in de bezette Oekraïense regio Loehansk. Eerder deze week heeft het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken buitenlandse burgers en diplomaten opgeroepen om de Oekraïense hoofdstad "zo snel mogelijk" te verlaten.

DEN HAAG (ANP) - Het kabinet zet de bezuinigingen op de uitkeringen van werklozen en arbeidsongeschikten "in de voorgestelde vorm" niet door. Ook stopt het met het veel bekritiseerde plan om de AOW-leeftijd op termijn sneller te laten stijgen. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) in een brief aan de vakbonden. Met deze handreikingen aan de vakbonden hoopt de D66-bewindsman "ruimte te maken" voor overleg met de sociale partners.

Het kabinet wilde de komende jaren miljarden bezuinigen door onder meer de WW-duur te verkorten, de maximale WIA-uitkering te verlagen en de aparte uitkering voor volledig en blijvend arbeidsongeschikten te schrappen. De rechtstreekse koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting vanaf 2033 zou pas later leiden tot besparingen op de collectieve oudedagsvoorziening.

AMSTERDAM (ANP) - De oorlog in het Midden-Oosten zet de financiële stabiliteit in Nederland verder onder druk. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het Centraal Planbureau (CPB) waarschuwen dinsdag in rapporten voor toenemende risico's, terwijl De Nederlandsche Bank (DNB) bedreigingen signaleert door de aanhoudende geopolitieke en economische turbulentie in combinatie met de opmars van AI.

"Onzekerheid is het nieuwe normaal", zegt AFM-topvrouw Laura van Geest. De AFM merkt dat oplopende kosten en dalende koopkracht direct de financiële positie van bedrijven en huishoudens raken. De toezichthouder ziet ook meer volatiliteit op financiële markten, met grotere prijsschommelingen.

"Nog steeds hebben we te maken met code oranje", stelt DNB-president Olaf Sleijpen. Hij waarschuwt voor een grotere kans op marktcorrecties. Een van de redenen dat de beurskoersen de laatste tijd almaar omhooggaan, is volgens hem dat beleggers lijken te anticiperen op een snelle oplossing van het Iranconflict. Hij merkt echter op dat het zomaar kan dat marktpartijen hun inflatie- en groeiverwachtingen moeten bijstellen.

Beursrally

Het valt Sleijpen ook op dat de beursrally sterk gedreven wordt door een beperkt aantal grote AI- en technologiebedrijven. "Beleggers maken zich weinig zorgen over de forse investeringen die nodig zijn voor de ontwikkeling van AI. Maar juist bij nieuwe technologie zijn winsten onzeker en hangen ze af van hoe snel die technologie wordt toegepast."

De AFM, DNB en het CPB presenteren hun risico-rapporten in aanloop naar een bijpraatsessie volgende week in de Tweede Kamer. In de rapporten wijzen ze er ook op dat de groei van financiële activiteiten buiten het traditionele toezicht ertoe leidt dat het zicht op bepaalde risico's ontbreekt.

Grote investeringen

Het CPB noemt als voorbeeld dat grote investeringen in AI vaker worden gefinancierd via complexe schuldconstructies, zoals private credit. Dat laatste betreft bedrijfsleningen die niet op een beurs verhandeld worden en door andere instellingen dan banken worden verstrekt. Het planbureau zegt ook dat stablecoins, digitale munten waarvan de waarde is gekoppeld aan de dollar of de euro, in de gaten gehouden moeten worden.

Een stresstest van DNB wijst wel uit dat banken bestand zijn tegen mogelijke verliezen bij een aanhoudende Iranoorlog. Volgens de centrale bank is dat te danken aan hun stevige buffers. CPB-directeur Pieter Hasekamp hamert erop dat deregulering van de financiële sector naar Amerikaans voorbeeld daarom niet verstandig is.

@weblog
Er zijn zeker twee apps waarmee je het spel op je telefoon kan spelen.
Een Kickstarter voor een fysieke versie is helaas mislukt.

gnsk has added a photo to the pool:

banzainetsurfer has added a photo to the pool:

Higashiiwasemachi, Toyama City, Toyama Prefecture, Japan日本富山県富山市東岩瀬町

I stared into the abyss, and the abyss stared back – mouldily. This is what happens when you forget basic hygiene

In my 20s, I cohabited with a man who thought you didn’t need to wash towels because you used them when you were clean. This was someone, I should add, who graduated from both Oxford and Cambridge and now has a very high-powered job. (Not that any of that means you have an ounce of common sense, of course.) Anyway, I obviously teased him mercilessly about this. What a nitwit, I thought.

But now I have a terrible confession to make. I too am a nitwit. You see, about a year ago, I replaced my trusty clear plastic water bottle, which was super easy to clean, with one of the trendy brands made of stainless steel and silicone that everyone in my gym has. What with the gasket and the straw and the various bits you couldn’t stick in a dishwasher, it was a faff to wash. So I wasn’t very diligent about cleaning it. After all, it was just water inside, right? And water’s clean, right? I had put flavoured electrolytes in it a couple of times, but I didn’t think much about the fact that they are a tasty meal for bacteria.

Democrat Andy Kim says he saw ‘chaos’ at the New Jersey ICE facility amid ‘standoff’ between protesters and agents

Andy Kim, a Democratic senator, said he was pepper sprayed by federal agents on Monday during a protest at a New Jersey detention facility.

Video posted on social media showed Kim receiving help from a volunteer who is seen pouring water in his eyes outside Delaney Hall in Newark, where detainees are reportedly staging a hunger strike against poor conditions and denial of medical care.

Vreemde blokkade vandaag van reizigersvereniging ROVER (bekend van: klagen als de treinen niet op tijd rijden) bij vragen van de Telegraaf over het standpunt van de club over de actie van Extinction Rebellion afgelopen zaterdag. Dat ging op het spoor zitten bij Utrecht Centraal, waardoor gansch het raderwerk stilstond. Een beetje reizigersvereniging neemt het dan op voor de reizigers. "Maar over de blokkade van afgelopen weekend, waarbij activisten van een pro-Palestijnse coalitie samen met Extinction Rebellion het spoor bij Utrecht CS bezetten, verscheen geen enkel bericht. Geen persverklaring, geen analyse, geen optreden in de media", aldus De T. En wat blijkt? Bij Rover hadden ze dit weekend opeens ontzettende last van Rutger Groot Wassinkeritis.

"Rover-woordvoerder Frank Visser benadrukt dat de organisatie de spoorbezetting afkeurt. „We zijn tegen acties die reizigers hinderen. Met het spoor blokkeren creëer je een onveilige situatie”, zegt hij. Dat Rover daar nog niet publiekelijk over communiceerde, heeft volgens hem een praktische oorzaak: „De dienstdoende persvoorlichter is met vakantie. Ik neem hier nu tijdelijk de zaken waar.”"

Maar! Komt het misschien ook omdat de club een beetje in de maag zit met voorzitter Saskia Kluit . De T. schrijft overigens dat de ophef kwam door dit berichtje, maar lijkt gemist te hebben dat Kluit een oproep van Volkskrant-columnist Asha ten Broeke deelde om mee te doen aan de actie, terwijl al bekend was dat het geen """gezellige""" sit-in in de stationshal zou worden. Kluit lijkt haar herplaatsing inmiddels te hebben verwijderd, maar heeft verder nog geen tekst en uitleg gegeven:  "De Telegraaf vroeg Kluit vrijdag al om een reactie op de aangekondigde blokkade. Ze nam echter haar telefoon niet op en reageerde niet via de app en mail’." Raar.
UPDATE - Bericht Rover: "Afgelopen dagen was er op X en Bluesky commotie over een retweet van onze voorzitter Saskia Kluit. Ze vindt het erg vervelend dat haar retweet dit heeft veroorzaakt. Zowel Saskia als Rover zijn tegen het bezetten van het spoor. Toen ze erachter kwam dat ze iets had gedeeld, waarin ook een oproep tot blokkade van het spoor bleek te zitten, heeft ze het bericht verwijderd. Voor Rover is de zaak daarmee afgedaan."