DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft 21 gemeenten onder toezicht gesteld, omdat ze te weinig asielzoekers opvangen. Ze moeten in de komende tijd duidelijk maken hoe ze alsnog aan de spreidingswet voldoen. Doen ze dat niet, dan kan de overheid een gemeente opzijschuiven en beslissen dat daar een asielopvang komt.

De gemeenten die sinds maandag onder toezicht staan, zijn Heerenveen in Friesland, Zwartewaterland in Overijssel, Buren, Heumen, Oude IJsselstreek, Scherpenzeel en Voorst in Gelderland, Drechterland, Enkhuizen, Koggenland en Stede Broec in Noord-Holland, Albrandswaard in Zuid-Holland, Altena, Bernheze, Bladel, Heusden, Sint-Michielsgestel en Steenbergen in Noord-Brabant, en Maasgouw, Meerssen en Weert in Limburg.

Eerder stelde asielminister Bart van den Brink al 42 andere gemeenten onder toezicht. Daaronder waren Westland, Houten, Kerkrade, Aalsmeer, Oldebroek, Vught, Culemborg en Staphorst. Het totaal staat nu dus op 63 gemeenten.

Op grond van de spreidingswet moeten alle gemeenten een vastgesteld aantal asielzoekers opvangen. Wanneer een gemeente ook na "actief toezicht" nog niet genoeg asielzoekers opvangt, kan de overheid buiten de gemeente om een opvang regelen. Dat heet een indeplaatsstelling. Dit is de zwaarste maatregel die CDA'er Van den Brink kan nemen. Zover is het nog niet gekomen sinds de invoering van de spreidingswet in 2024.

SCHIPHOL (ANP) - 31 demonstranten van Extinction Rebellion (XR) zijn door de Koninklijke Marechaussee op Schiphol aangehouden voor huisvredebreuk. Zij zijn, volgens een woordvoerder, op "vreedzame wijze" naar de uitgang begeleid. De arrestanten worden met een bus weggebracht. Het is onbekend waarheen.

Even na twaalven begon XR met een demonstratie voorbij de security, in lounge 1, op zo'n 50 meter van KLM's frequentflyerlounge. De activisten willen dat KLM het frequentflyerprogramma stopzet en iets doet aan de klimaatcrisis.

Met het programma kunnen klanten Miles sparen als ze vliegen met KLM, Air France of Air Europa. De Miles kunnen ingewisseld worden voor vluchten, upgrades naar businessclass, of bijvoorbeeld extra bagage. Volgens XR is het frequentflyerprogramma "de meest perverse marketing in deze klimaatcrisis". Het programma zou veelvliegen belonen en omvliegen met nog meer gratis vliegen, upgrades en toegang tot lounges belonen.

Ben je met pensioen en staat er samen met je partner een ton op de spaarrekening? Dan betaal je nu geen box 3-belasting. Gaat het kabinetsvoorstel van 29 september door, dan verandert dat in 2027. Je gaat dan belasting betalen over je spaargeld. En omdat dat box 3-inkomen meetelt in je verzamelinkomen, kan het een deel van de AOW'ers ook ouderenkorting en zorgtoeslag kosten.

De vrijstelling gaat bijna door de helft

Volgens Taxence wil het kabinet het heffingsvrij vermogen in 2027 terugzetten naar het niveau van 2020: €30.846 per persoon. Fiscale partners hebben samen dan €61.692 vrijgesteld. Dit jaar is dat nog €118.714, schrijft Dagelijkse Standaard. Volgens Manmag stond in het Belastingplan van Prinsjesdag voor 2027 nog €60.098 per persoon.

Volgens Raisin moet de verlaging in 2027 zo'n €396 miljoen opleveren. Met dat geld betaalt het kabinet een deel van de overstap naar een nieuw box 3-stelsel vanaf 2028. Je eigen woning en je pensioen bij een pensioenfonds tellen volgens Manmag niet mee voor box 3. Het gaat om spaargeld en beleggingen, min eventuele schulden boven de schuldendrempel.

Een stel met €100.000 spaargeld valt nu ruim onder de vrijstelling. Onder het nieuwe plan komt er ruim €38.000 boven de vrijstelling uit.

Zoveel betaal je als stel met een ton

Box 3 belast niet de rente die je echt krijgt, maar een rendement waarvan de Belastingdienst uitgaat. Voor spaargeld is het voorlopige percentage voor 2027 1,27 procent en het tarief blijft 36 procent. Volgens Dagelijkse Standaard betaal je zo ongeveer 0,46 procent belasting over het spaargeld boven de vrijstelling.

Wij hebben dat uitgerekend voor een stel met samen €100.000 op de bank en geen beleggingen. Na aftrek van de vrijstelling van €61.692 blijft €38.308 over. Het rendement waarvan de fiscus uitgaat, is dan ongeveer €487. Daarover betaal je zo'n €175 belasting per jaar. Met de huidige grens betaal je niets.

Dagelijkse Standaard rekende ook andere situaties door:

• Partners met samen €80.000 spaargeld: ongeveer €84 per jaar, met de grens van dit jaar niets.
• Partners met samen €150.000: van ongeveer €143 naar ongeveer €404.
• Alleenstaande met €100.000: volgens het Prinsjesdagplan ongeveer €182, met het nieuwe voorstel ongeveer €316.
• Heb je beleggingen, dan wordt het bedrag hoger. Voor beleggingen gaat de fiscus uit van een hoger rendement dan voor spaargeld.

Die €487 telt mee in je verzamelinkomen

Dit tweede effect wordt makkelijk over het hoofd gezien. Het verzamelinkomen bestaat uit je inkomen in box 1, box 2 en box 3, staat in de toelichting op het Belastingplan 2023. De ouderenkorting werd al afgebouwd op basis van dat verzamelinkomen, en sinds 2025 geldt dat ook voor de algemene heffingskorting.

In het wetsvoorstel Belastingplan 2027 is de ouderenkorting maximaal €1.993. Vanaf een verzamelinkomen van €46.577 wordt die met 15 procent afgebouwd. Deloitte noemt in zijn overzicht een afbouwgrens van €46.557. Zit je boven die grens, dan kost elke euro box 3-inkomen je 15 cent ouderenkorting. Wat de lagere ouderenkorting betekent als je inkomen gelijk blijft, lees je in 'Alleen AOW? Dan merk je niets van het hogere belastingtarief in 2027. Heb je er een klein pensioen naast, dan wel'.

Neem weer het stel met een ton. Verdelen jullie de €487 gelijk, dan heeft ieder van jullie zo'n €243 meer verzamelinkomen. Zitten jullie allebei al boven de afbouwgrens, dan verliest ieder ongeveer €36 ouderenkorting, samen zo'n €73. Samen met de box 3-belasting betaal je dan bijna €250 per jaar die je nu niet betaalt. Blijf je met AOW en pensioen samen onder de afbouwgrens, dan blijft je ouderenkorting gelijk.

Fiscale partners verdelen het box 3-inkomen in de aangifte. Voor de box 3-belasting zelf maakt die verdeling volgens Berekenhet niet uit. De ouderenkorting wordt wel per persoon berekend. Heeft de ene partner een hoger pensioen dan de andere, dan kan het dus uitmaken bij wie je het box 3-inkomen onderbrengt.

Ook zorgtoeslag en zorgbijdrage kijken naar dat inkomen

Volgens Wikipedia telt box 3-inkomen ook mee voor de zorgtoeslag en voor de inkomensafhankelijke bijdragen in de Wet langdurige zorg. Krijg je zorgtoeslag, dan kan het hogere inkomen die dus verlagen. Het kabinet wil de vermogensgrens voor zorgtoeslag in 2027 verlagen naar €158.748 voor partners, schreven we eerder. Een stel met een ton zit daar nog ruim onder.

Bij de eigen bijdrage voor een verpleeghuis is het anders. Het CAK werkt sinds 2023 niet meer met het heffingsvrij vermogen, maar met een eigen toetsbedrag. Volgens Erfrechtplan is dat in 2026 €73.904 voor partners samen. De halvering verandert dat bedrag dus niet. Het CAK kijkt wel naar je verzamelinkomen van twee jaar eerder.

Het plan ligt nog niet vast

Op de eerste dag van het begrotingsdebat bleek er geen Kamermeerderheid te zijn voor de lagere grens, meldde De Belegger op basis van de NOS. JA21, SGP, ChristenUnie en PRO zijn tegen. VVD en CDA willen kleine spaarders ontzien. Volgens persbureau ANP zei minister Heinen donderdag dat hij dacht dat kleine spaarders met de grens al werden ontzien, „maar de Kamer ziet dat anders”. Een nieuw bedrag noemde hij niet.

Waar hij precies ruimte geeft, is nog niet duidelijk. Revosave en Financieel Onafhankelijk Blog schrijven dat het gaat om de grens van €1.000 heffingsvrij resultaat vanaf 2028. Dagelijkse Standaard schrijft meer in het algemeen over een hogere grens in box 3. De ministerraad keurde op 2 oktober de novelle goed. Volgens De Belegger moet rond 12 oktober, bij de behandeling van het Belastingplan, duidelijk worden waar de nieuwe spaardersgrens komt te liggen.

Wat je nu kunt doen

• Tel je spaargeld en beleggingen bij elkaar op. Voor box 3 telt wat je op 1 januari hebt.
• Kijk of jullie verzamelinkomen per persoon in de buurt van €46.577 komt. Alleen dan raakt het box 3-inkomen je ouderenkorting.
• Let bij de aangifte op hoe je het box 3-inkomen tussen jullie verdeelt.
• Geef geld niet in een haast weg om onder de grens te komen. Waarom dat weinig oplevert, lees je in Spaargeld nu aan je kinderen geven om box 3 te ontlopen? Het levert je mogelijk maar één jaar voordeel op.
• Je hoeft nu niets te doen. De belasting over 2027 betaal je pas na je aangifte in 2028, of eerder via een voorlopige aanslag.

Bronnen: Dagelijkse Standaard, Dagelijkse Standaard (Heinen), Manmag, Taxence, Raisin, Rijksfinanciën (Wetsvoorstel Belastingplan 2027), Rijksfinanciën (Belastingplan 2023), Deloitte, Berekenhet, Wikipedia, CAK, Erfrechtplan, De Belegger, De Belegger (Raad van State), Revosave, Financieel Onafhankelijk Blog

“Niets te verbergen” blijft een merkwaardig argument tegen privacy. Vandaag kregen bijna negen miljoen Denen daar een tamelijk praktische demonstratie van. Onbevoegden wisten via de legitieme toegang van een Deens bedrijf het centrale bevolkingsregister te doorzoeken en bemachtigden gegevens van ongeveer 8,8 miljoen geregistreerde personen. Daaronder namen, adressen en de Deense equivalenten van burgerservicenummers. Het gaat overigens ook om overleden en geëmigreerde Denen, waardoor het aantal groter is dan de huidige bevolking.

Het maakt pijnlijk duidelijk: je hebt misschien niets te verbergen voor de overheid. Maar de overheid kan niet altijd bepalen wie er verder meekijkt. De les daarvan zou tamelijk eenvoudig moeten zijn: gegevens die je niet bewaart, kunnen ook niet worden gestolen. Natuurlijk moet een overheid sommige gegevens bewaren. Zonder bevolkingsregister geen paspoort, geen uitkering en geen stembiljet. Maar als zelfs zo’n register, waarschijnlijk een van de best beveiligde bestanden van een land, op deze schaal kan worden leeggehaald, dan kan dat met elk bestand.

Dat principe heet in de AVG heel saai “dataminimalisatie”: verzamel alleen persoonsgegevens die werkelijk noodzakelijk zijn en bewaar ze niet langer dan noodzakelijk. Het is een van de verstandigste uitgangspunten van de hele privacywetgeving. Niet omdat iedereen kwaad in de zin heeft, maar omdat iedere database een risico vertegenwoordigt.

De overheid vertrouwt vooral zichzelf
Toch beweegt de overheid al jaren in de tegenovergestelde richting. Nieuwe maatschappelijke problemen leiden opvallend vaak tot dezelfde oplossing: meer gegevens verzamelen, bestanden koppelen, langer bewaren en meer instanties toegang geven.

Ook bij veiligheidsdiensten zien we die beweging. Het kabinet heeft momenteel een nieuwe Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in consultatie. Die moet AIVD en MIVD sneller bevoegdheden laten inzetten en maakt meer samenwerking mogelijk met onder meer banken, universiteiten en online platforms. Tegelijk worden nieuwe waarborgen voorgesteld. De bekende bestuurlijke redenering is dus opnieuw: meer mogelijkheden voor de staat, gecombineerd met de verzekering dat die mogelijkheden zorgvuldig zullen worden gebruikt.

Daar zit een fundamenteel probleem. Westerse overheden beschouwen zichzelf vrijwel per definitie als een “force for good”. Natuurlijk gaan wij zorgvuldig met gegevens om. Natuurlijk zetten wij zulke bevoegdheden alleen in tegen mensen bij wie dat werkelijk nodig is. Natuurlijk bestaan er regels en toezicht.

Zelfs wanneer we die voorstelling volledig zouden accepteren, volgt daar nog steeds niet uit dat de overheid zoveel mogelijk gegevens moet of mag verzamelen. Want informatie krijgt meer gebruikers dan degene die haar oorspronkelijk verzamelde. Systemen worden gehackt. Medewerkers maken fouten. Toegang wordt te ruim ingericht. Bestanden worden gekoppeld voor doelen die bij de aanleg nog niet bestonden. Wetgeving verandert. Een bevoegdheid die vandaag uitzonderlijk heet, kan morgen routinematig worden ingezet.

De Deense hack illustreert dat fraai. De gegevens hoefden helemaal niet door een kwaadwillende overheid verspreid te worden. De aanvallers maakten misbruik van bestaande, legitieme toegang van een private organisatie tot het register. Het systeem werkte kennelijk ruim genoeg om op enorme schaal gegevens op te vragen. En kennelijk ging er geen alarm af terwijl dat gebeurde.

Je bouwt ook voor de volgende regering
Er bestaat bovendien een nog fundamenteler bezwaar tegen het idee dat we de overheid wel kunnen vertrouwen. De regering die een informatiesysteem bouwt, is niet noodzakelijk de regering die het uiteindelijk gebruikt.

Privacywetgeving moet daarom nooit uitgaan van de vraag: “Vertrouwen we de overheid hiermee?” De relevante vraag is: “Willen we dat iedere toekomstige overheid hierover beschikt?” Een democratische rechtsstaat hoort rekening te houden met machthebbers die in de toekomst minder zorgvuldig met die rechtsstaat omgaan. Dat is precies de reden waarom grondrechten bestaan.

Technische infrastructuur heeft bovendien geheugen. Function creep licht op de loer. Een databank die vandaag wordt opgebouwd voor fraudebestrijding kan morgen voor iets anders worden gebruikt. Een koppeling die vandaag bedoeld is voor terrorismebestrijding bestaat ook nog wanneer de politieke definitie van een “dreiging” verandert. Een surveillancemiddel dat onder regering A uitzonderlijk wordt ingezet, ligt onder regering B gewoon klaar.

Daarom is “we hebben toch niets te verbergen” precies de verkeerde manier om over privacy te denken. Privacy beschermt geen geheimen. Privacy beperkt macht. De beste bescherming tegen misbruik, hackers en toekomstige regeringen is uiteindelijk verrassend low-tech: verzamel minder. Bewaar minder. Koppel minder. Geef minder mensen toegang.

Want gegevens die nooit zijn opgeslagen kan zelfs de meest bekwame hacker niet buitmaken. En kan geen enkele overheid misbruiken.

French farce set in the tumultuous three hours prior to the opening night performance of Macbeth features comic-timing perfection from cast

One of Matt Groening’s Life In Hell comic strips from the 1980s, entitled How to Be a Clever Film Critic, sets out cinema’s greatest paradox: “The French are funny. Sex is funny. And comedies are funny. Yet no French sex comedies are funny.” Well, this film from Bertrand Usclat and Martin Darondeau proves that all commonly held certitudes must be disproved at some point, because here’s a French comedy, albeit one that’s not all that preoccupied with sex, that is a hoot.

Set entirely in the Parisian institution of the title, this frothy farce unfolds over the three hours before the opening night curtain goes up on a production of Macbeth, which is being directed by actor turned metteur en scène Nina (Pauline Clément). A series of catastrophes make it an open question as to whether the show will actually go on, starting from the moment Nina arrives at the entrance without her staff pass and has to try to get past the officious security team. Naturally, that’s just the beginning, and Nina must contend with superstitious actors, adulterous actors shagging while they rehearse (saying their lines between thrusts), a stoned grande dame (Danièle Lebrun), missing actors (Lady Macbeth is stranded in Brest while shooting a TV show on the side) and actors who understand their roles less than the usher (Sefa Yeboah), who is watching from the sidelines. Meanwhile, if there’s a technical problem, the stage manager (Christian Hecq) will tell you in tedious detail why it can’t be fixed, the wardrobe mistress (Florence Viala) discusses her colleagues’ bodily imperfections and the minister of culture is coming that evening to see the show.

A great way to pack in your vegetables, while adding pops of colour to your rotation of meals

I am still making large, nourishing and vibrant salads, with gado gado being one of my favourites. It is a well-loved Indonesian salad, and something I devoured almost daily when we travelled around the islands many moons ago. It is also an excellent way of eating an abundance of veg, and can be made to suit your taste. If I was going all out, I’d add tofu or tempeh, some prawn crackers and beansprouts, but feel free to make the bowl as you wish, with whatever you have to hand – have a play.

Culture of silence and fears of exclusion means aviation workers less likely to seek help for mental health issues

Pilots and air traffic controllers in the US could soon have an easier time achieving a healthy mental altitude – a move with implications for the safety of air travel in America.

The US Senate recently approved bills aimed at encouraging aviation professionals struggling with a mental health condition get treatment.

After Guardian investigation uncovered drone strike that killed 12 civilians and injured many more, seven-year-old Abdiqadir Salah underwent vital operation in Mogadishu

On the rickshaw ride to the hospital, Marian Haji Abdi Guled felt a mixture of joy and apprehension: the day they had been waiting for had finally arrived.

Almost a year earlier, her then seven-year-old son, Abdiqadir Salah, had been seriously injured, alongside his two siblings, in what a Guardian investigation found was a US drone strike on the village of Jamaame in Somalia that killed at least 12 civilians, including eight children.

Classicist and museum trustee visited the line after people complained of waiting for hours, with some turned away

Mary Beard has intervened in the row about excessively long queues for the Bayeux tapestry by visiting the line and submitting a list of improvements to the British Museum.

Beard, 71, is a trustee of the museum and inspected the queue herself after visitors to the tapestry complained that they had to wait for hours for their turn to view it, and some were turned away with no guarantee they would get another timeslot.

De vermoedelijke dader

Ja we zijn er nog even niet helemaal uit hoe erg dit nou eigenlijk is, maar véél is het wel. Toch zeker zo'n 133% van de bevolking gehackt! (zelfs de gegevens van emigranten en overledenen waren niet heilig). Maar goed, alles is weg, citruspers, adressen, namen, bsn-nummers. Het Deense ministerie van Onderzoek, Onderwijs en Digitalisering schrijft: "Door misbruik te maken van de wettelijke toegang van een Deens bedrijf tot het CPR-systeem, hebben onbevoegden toegang gekregen tot de namen, adressen, CPR-nummers, enz. van ongeveer 8,8 miljoen geregistreerde burgers. (...) De CPR-administratie heeft de toegang van het bedrijf geblokkeerd en is samen met specialisten en autoriteiten bezig de oorzaak van het incident in kaart te brengen." Vooral het lekken van bsn-nummers kan natuurlijk wel echt gevolgen hebben, want dat nummer is nodig voor allerlei identiteitsfraude en andere ellende. Oftewel, "Something is rotten in the state of Denmark", vraag even aan uw plaatselijke Deen hoe het hem of haar vergaat, houd elkaar vast en jullie zijn altijd welkom in Nederland, waar zoiets nooit zal gebeuren.

Gidsland onder vuur