Al 150 jaar bewondert het operapubliek Carmen om haar ontembare vrijheidsdrang, om vervolgens toe te zien hoe ze door haar afgewezen minnaar wordt vermoord. In CARMEN (must die) stelt theatermaker Giovanni Brand de vraag wie er eigenlijk écht verantwoordelijk is voor haar dood. „Het is femicide, maar ook Romacide.”

Op Prinsjesdag werden op ruim dertig plekken verspreid over Nederland voorwerpen – waaronder metalen buizen en startkabels – op de rails gelegd. Als gevolg daarvan lagen grote delen van het spoor plat.

Dit jaar maakte de 24-jarige Daan Buringa indruk met zijn hoofdrollen in de films Joe Speedboot en Stand Up. Voor de eerste kreeg hij een Gouden Kalf. In de toekomst hoopt hij rollen te spelen waarbij zijn beperking geen rol speelt.

Je checkt in bij een hotel en de receptionist wil even een kopie van je paspoort. Je denkt er niet over na en geeft hem af. Hetzelfde kan je gebeuren bij de nieuwe sportschool en tal van andere plekken. Maar elke keer dat iemand een kopietje maakt, speel je identiteitsfraudeurs in de kaart. Met een volledige kopie kan iemand zomaar een lening op jouw naam aanvragen of een telefoonabonnement afsluiten.

Welke gegevens streep je door op een kopie van je paspoort?

Het belangrijkste is je burgerservicenummer (BSN). De Rijksoverheid wijst erop dat dat nummer twee keer op je paspoort staat: in het vak met je gegevens en in de cijferreeks onderaan, de regels met letters en tekens die een scanner leest. Streep je alleen het eerste door, dan is je BSN nog steeds te lezen.

Daarnaast kun je per situatie afdekken wat de ontvanger niet nodig heeft:

• je pasfoto;
• je handtekening;
• je BSN, op beide plekken.

Welke gegevens weg kunnen, hangt af van waarvoor de kopie is, schrijft de Rijksoverheid. Een verhuurder die wil weten of je bent wie je zegt, heeft genoeg aan je naam, geboortedatum en het documentnummer.

Wat schrijf je er nog bij?

Zet op de kopie dat het een kopie is, voor wie hij bedoeld is en de datum. Bijvoorbeeld: “Kopie voor verhuurder Jansen, huurcontract, 2 november 2026”. Duikt de kopie later ergens anders op, dan is meteen duidelijk dat hij niet voor die partij bedoeld was.

Maak op de kopie uw burgerservicenummer onleesbaar, ook in de cijferreeks onderaan.

Hoe maak je zo’n veilige kopie zonder schaar en stift?

Met KopieID, een gratis app van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens voor iPhone en Android. Je maakt een foto van je paspoort, identiteitskaart of rijbewijs en de app herkent de gegevens. Daarna veeg je over wat weg moet, zoals je BSN en pasfoto en vul je in voor wie en waarvoor de kopie is. Die tekst komt samen met de datum als watermerk over de kopie. Je kunt het bestand mailen, printen of opslaan; opslaan kan alleen als je toestel een wachtwoord heeft.

Hoe groot de schade kan zijn als een bedrijf zulke kopieën lekt, bleek in september, toen bij Revolut ID-kopieën en selfies van Nederlandse klanten bij cybercriminelen terechtkwamen.

Mag een hotel eigenlijk een kopie van je paspoort maken?

In Nederland niet. Hotels en campings mogen volgens de Rijksoverheid alleen noteren wat voor legitimatiebewijs je hebt. Een volledige kopie mogen alleen organisaties maken die daar een wettelijke plicht voor hebben, zoals banken, notarissen, casino’s, overheidsinstanties en je werkgever. Telecombedrijven mogen kopiëren, maar moeten je pasfoto en BSN afschermen. Scholen en zorgverleners hebben genoeg aan het soort document en het nummer.

In het buitenland gelden andere regels. In Thailand moet een hotel gastgegevens doorgeven aan de immigratiedienst, meldt Radar. Inhouden mag een hotel je paspoort nergens zomaar: het document is eigendom van de Staat. Ga je verder weg, check dan ook of je paspoort lang genoeg geldig is voor je vakantieland.

Zo ga je te werk als iemand om een kopie vraagt

1. Vraag waarom de kopie nodig is en op grond van welke wet. Vaak is het documentnummer genoeg.
2. Moet je toch een kopie geven, maak hem dan met KopieID of streep je BSN op beide plekken door.
3. Zet er de ontvanger, het doel en de datum op.
4. Vermoed je dat iemand je gegevens misbruikt, meld het dan bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens.

Meer weten?

Bronnen: Rijksoverheid, Rijksoverheid (wie mag kopiëren), Radar

ZEIST (ANP) - Brancheorganisaties uit de retail, reisbranche, cultuur, horeca, gastvrijheid en dienstverlening zijn erg teleurgesteld nu een regeling voor personeelskorting toch wordt geschrapt. Een groep van 25 brancheverenigingen had zich hier flink tegen verzet, maar een amendement om de regeling te behouden in het belastingplan werd donderdagavond verworpen in de Tweede Kamer, melden zij.

"Het levert een grote kater op bij honderdduizenden medewerkers en hun werkgevers die deze belangrijke en gewaardeerde arbeidsvoorwaarde juist overeind willen houden", stellen de organisaties in een verklaring. "We blijven in gesprek met politiek en kabinet om een oplossing te vinden."

Het kabinet wil vanaf volgend jaar de personeelskorting afschaffen die werkgevers belastingvrij aan hun personeel mogen geven. Nu kunnen werkgevers hun personeel nog elk jaar maximaal 500 euro aan personeelskorting geven op eigen producten, met een maximum van 20 procent korting per keer.

AMSTERDAM (ANP) - De Toppers maken vrijdag nog niet bekend wie het nieuwe lid wordt na het vertrek van Gerard Joling. De onthulling van de nieuwe samenstelling is uitgesteld tot maandag. Toppers in Concert wijt de vertraging aan de storing bij Microsoft.

"Vanwege de storing bij Microsoft en de aanhoudende technische problemen en de impact hiervan op digitale diensten heeft de organisatie helaas moeten besluiten de lancering uit te stellen", lichten ze toe. "Omdat de campagne grotendeels via een interactief onlineplatform verloopt, wil Toppers in Concert kunnen garanderen dat iedereen probleemloos kan deelnemen."

"De organisatie betreurt het uitstel, maar benadrukt dat de grote verrassing slechts enkele dagen langer op zich laat wachten", gaat de organisatie verder. "De spanning blijft, het geheim blijft en de spotlights gaan binnenkort alsnog aan!"

De Toppers staan jaarlijks met een concertreeks in de Johan Cruijff ArenA in Amsterdam. In oktober maakte Gerard Joling onverwacht bekend dat hij stopt bij De Toppers. Hij maakte samen met René Froger, Jeroen van der Boom en Jan Smit deel uit van de zangformatie. Door de auto-immuunziekte van Froger is het nog onduidelijk wat zijn rol wordt in 2027. Hij heeft zijn werk tijdelijk neergelegd, maar hoopt op het podium te kunnen staan.

DEN HAAG (ANP) - "De politiek is aan het kloten", zegt staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA). Volgens hem heeft niemand "behoefte aan dit gedoe". Hij vindt dat het land een stabiel kabinet nodig heeft en deed voor aanvang van de ministerraad een appel op politici om hun verantwoordelijkheid te nemen.

De minderheidscoalitie zit in een crisis omdat CDA en D66 een deal hebben gesloten met oppositiepartijen PRO en Volt over het belastingplan. Dat is voor de VVD onverteerbaar. "Het is een waardeloze situatie waar we in zitten", stelt Boswijk, die de schuld niet bij een partij wil neerleggen. Een minderheidskabinet vraagt volgens hem om "nederigheid".

Hij wijst ook op de spanningen in de wereld en daarin kan Nederland zich "dit gemierenneuk" niet veroorloven.

BEIJING (ANP) - De Nederlandse schaatsers zijn bij de eerste wereldbekerwedstrijd in Beijing niet in de buurt van het podium gekomen. Marcel Bosker was met 6.16,60 de beste Nederlander op de zevende plaats. De zege ging naar de Tsjech Metodej Jilek in een nieuw baanrecord van 6.04,77.

De 20-jarige Jilek was sneller dan olympisch kampioen en regerend wereldkampioen allround Sander Eitrem. De Noor werd tweede in 6.08,77. Het brons ging naar de Italiaan Davide Ghiotto in 6.10,61.

Wisse Slendebroek kwam bij zijn debuut in de wereldbeker tot 6.17,96. Daarmee eindigde hij als tiende. Jasper Krommenhout werd twaalfde in 6.20,22.

Jorrit Bergsma was eerder op de dag met een tijd van 6.19,92 als vijfde geëindigd in de B-groep. Sil van der Veen werd bij zijn debuut in de wereldbeker met 6.33,22 in de B-groep 23e.

DEN HELDER (ANP) - De bemanning van het zeiljacht Luna, dat in de nacht van donderdag op vrijdag ten noorden van de Waddeneilanden was vermist, heeft zich vrijdag gemeld bij het Kustwachtcentrum in Den Helder. Er waren geen problemen geweest en niemand is gewond geraakt. Dat laat een woordvoerder van de Kustwacht weten.

Nadat er al urenlang geen contact met het jacht was te krijgen, startte in de nacht een grote zoektocht boven Terschelling. Daaraan deden boten, een helikopter en een vliegtuig van de Kustwacht mee. Ook bij de havens van de Waddeneilanden is gezocht.

Eerder vrijdagochtend zei de woordvoerder dat het jacht niet was aangetroffen en dat de zoektocht was gestaakt. Wel waren berichten uitgestuurd naar scheepvaartverkeer op de Noordzee en naar de Deense en Noorse kustwachten om uit te blijven kijken naar het schip.

De Luna voer, toen de bemanning zich bij de Kustwacht meldde, zo'n 48 kilometer ten westen van de Deense stad Esbjerg. Het jacht had last van de storm en was een zeil verloren. Niemand raakte gewond.

UTRECHT (ANP) - De twee verdachten die zijn aangehouden in het onderzoek naar de spoorsabotage op Prinsjesdag, zijn geen bekenden van ProRail. Dat meldt een woordvoerder van de spoorwegbeheerder vrijdag.

ProRail is woensdagavond op de hoogte gesteld van de aanhoudingen. "Het onderzoek is aan het Openbaar Ministerie en we staan paraat als ze ons nodig hebben, maar de verdachten zijn tot zover geen bekenden van ons", meldt de woordvoerder.

De verdachten zijn een 49-jarige man en een 41-jarige vrouw uit Drenthe. Zij worden ervan verdacht informatie te hebben gedeeld over hoe de verstoringen op het spoor kunnen worden uitgevoerd.

BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - Een Chinees bedrijf dat werd opgericht door Alice Huang, de vermeende Chinese spion die centraal staat in het schandaal rond Nvidia, heeft verboden AI-chips van het Amerikaanse bedrijf verkregen. Dat meldt persbureau Bloomberg op basis van anonieme bronnen.

Het schandaal heeft de bezorgdheid aangewakkerd dat de meest geavanceerde AI-chips van Nvidia mogelijk hun weg hebben gevonden naar China, ondanks de Amerikaanse exportbeperkingen. De Verenigde Staten verboden in 2023 al de export van H800-chips naar China in een poging de ontwikkeling van AI-technologie in China te vertragen en de voorsprong op het gebied van AI te behouden.

Nvidia kondigde donderdag het vertrek aan van topman en medeoprichter Jensen Huang. Zijn positie kwam deze week onder zware druk te staan na onthullingen over meerdere affaires van de topman, waaronder een verhouding met de vermeende Chinese spion Alice Huang. China ontkent echter dat de vrouw, die geen familie is van Jensen, een spion is.

Megaspeed

Alice Huang is vooral bekend als voormalig topbestuurder bij Megaspeed, een in Singapore gevestigd datacenterbedrijf en een grote klant van Nvidia. Dat bedrijf werd er eerder al van beschuldigd Amerikaanse exportbeperkingen te hebben overtreden en Nvidia-chips naar China te smokkelen.

Daarnaast richtte zij Shanghai Longteng Intelligent Computing op. Volgens een bron heeft Aperia Cloud Services, een officiële partner van Nvidia met het hoofdkantoor in Singapore, servers met de H800-chips van Nvidia gekocht bij Dell Technologies. Die servers zijn vervolgens terechtgekomen bij Shanghai Longteng. Het is volgens Bloomberg niet duidelijk hoe de servers precies bij het bedrijf zijn terechtgekomen en of Alice Huang bij de transactie betrokken was.

ROOSENDAAL (ANP) - In het centrum van Roosendaal is vrijdag een mogelijke handgranaat aangetroffen. De Markt, het centrale plein in de Brabantse plaats, is afgezet.

De politie laat weten de situatie te onderzoeken. Het is nog niet bekend bij welk gebouw de mogelijke handgranaat is gevonden.

As Amazon MGM Studios prepares to announce the next 007, much rides on how the news is broken. From double bookings to health and safety embarrassments, we look back at how not to do it

And then there were five. While nothing has been officially announced, it is widely understood that the shortlist to replace Daniel Craig as James Bond is now down to a handful of actors: Callum Turner, Jack Lowden, Josh O’Connor, Robert Pattinson and Nicholas Hoult.

The hunt for a new Bond comes at a propitious moment for the franchise as a whole, 25 films in (not counting the two “unofficial” entries, Casino Royale in 1967 and Never Say Never Again in 1983). After Daniel Craig stood down from the role after completing No Time to Die (in which Bond appeared to be killed in a missile strike), Amazon MGM Studios paid over $1bn to acquire “creative control” from Barbara Broccoli and Michael G Wilson, the British-American heirs to the series’ original producer Albert “Cubby” Broccoli and longtime stewards of the Bond films.

Continue reading...

At some point even Liz won’t remember why she’s there. Meanwhile, Nige wants more air time, and Boris Johnson couldn’t have made less effort

Like most people, I assume, I had always thought the Remembrance Sunday service at the Cenotaph was a time to think of those who died in the two world wars and later armed conflicts. It turns out that Richard Tice, the deputy leader of Reform, sees it differently. I was listening to Dicky being interviewed on the Jeremy Kyle show on TalkTV – yes, I know, I’ve only myself to blame – when suddenly he went into a tirade on the BBC’s coverage of the service. His principal complaint was that Nigel Farage had not been given enough air time, though he later morphed into a rant about antisemitism. I never did quite work out how the two were meant to be linked. I’m sure the BBC will reflect seriously on this lapse of judgment in its debrief of the programme and will next year have several cameras trained on Nige throughout the service. It should be renamed: “A Nation Mourns with Nigel.”

Continue reading...

Volodymyr Zelenskyy says speed restrictions on Starshield system made it harder for Ukraine to shoot down drones

• Europe live – latest updates

Russia has attacked a hospital in the centre of Kyiv, close to several western embassies, after Volodymyr Zelenskyy said speed restrictions on SpaceX’s Starshield system had made it harder for Ukraine to shoot down enemy drones.

Three people were injured when a drone smashed into the National Institute of Traumatology and Orthopedics at 3am, hitting the second floor of the hospital and an adjoining 19th-century building.

Continue reading...

Police called to Huddersfield University on Tuesday after women reported being ‘approached and grabbed’

A 29-year-old man has been charged after seven women reported being sexually assaulted on the Huddersfield University campus over a 30 minute period.

West Yorkshire police said Sophan Akbash had been charged with nine counts of sexual assault and would appear at Leeds magistrates court on Friday. Security staff called officers to Huddersfield University on Tuesday evening after reports of a man approaching and sexually touching women on and near the campus, police said.

Continue reading...

Bij een ongeluk op een bouwplaats aan de Abtsweg in Rotterdam-Overschie is een man gewond geraakt. Hij is naar het ziekenhuis gebracht.

De mateloos populaire fitnesscompetitie HYROX krijgt er een nieuw onderdeel bij: fysio. Dat maakte de organisatie vandaag bekend. Het nieuwe onderdeel wordt aan het wedstrijdschema toegevoegd, direct na de 100 ‘wall balls’. “We merkten de afgelopen tijd dat veel deelnemers het al uit zichzelf deden, zonder dat het een officieel onderdeel van de wedstrijd was”, zegt een woordvoerder van de HYROX-bond. “Daarom hebben we besloten om het maar gewoon toe te voegen aan de andere onderdelen, zodat we in de gaten kunnen houden of iedereen even lang en goed naar de fysio gaat.” Met de toevoeging van fysio telt HYROX nu negen onderdelen. “Maar we blijven innoveren”, zegt de woordvoerder. “We kijken ook naar een tiende onderdeel, maar dat hangt een beetje af van wat de fysiotherapeut aantreft.” Hoe deelnemers zich op het nieuwe onderdeel gaan voorbereiden, is nog niet bekend. Wel weet de 21-jarige Famke uit Leiden dat ze aan de bak moet: “Je komt niet zomaar aan een goede score bij fysio. Daarvoor moet je wel echt diep gaan bij de ‘burpee broad jumps’ en niks laten liggen bij de ‘sandbag lunges’. Of in ieder geval ik dan. Sommige mensen hebben aanleg voor fysio, maar dat heb ik niet.”

The donations have been used to buy drones, vehicles, communications systems and other equipment for Russian troops, Bloomberg reported.

Yet the Russian leader said Washington must work with its European allies to understand if they want peace or war in Ukraine.