“Doe een jas aan, anders word je ziek.” Het is een zin die we allemaal wel kennen uit de kindertijd. Kou is verdacht, tocht is gevaarlijk en een nat pak is vragen om ellende. Toch klopt het maar half. Want van kou alleen krijg je geen verkoudheid of griep. Virussen doen dat. Alleen helpt de winter ze een handje.
Verkoudheid en griep worden veroorzaakt door virussen, niet door frisse lucht. Rhinovirussen, influenzavirussen en coronavirussen trekken zich weinig aan van je winterjas. Ze verspreiden zich via druppeltjes in de lucht en via contact tussen mensen. Dat gebeurt net zo goed in de zomer. En toch: elk jaar pieken luchtweginfecties in de winter. En dat is geen toeval.
De winter is een perfecte bondgenoot van virussen. Koude, droge lucht zorgt ervoor dat virusdeeltjes langer overleven. Kleine druppeltjes die we uitademen, verdampen sneller en blijven als minuscule deeltjes langer in de lucht hangen. Er is dan meer kans dat iemand ze inademt. Voeg daar slecht geventileerde ruimtes aan toe en je hebt een ideale besmettingscocktail.
Ook je lichaam werkt in de kou minder mee. Koude lucht koelt de neus en luchtwegen af, waardoor bloedvaten zich vernauwen. En dat verzwakt de lokale afweer. Minder bloedtoevoer betekent een tragere immuunreactie. De eerste verdedigingslinie in neus en keel functioneert slechter.
Daarbovenop komt het wintergedrag van de mens. We kruipen naar binnen, dicht op elkaar, ramen dicht. Verwarming aan. Die verwarming droogt de lucht uit, waardoor het slijmvlies in neus en keel uitdroogt. Normaal vangt slijm virussen op en werkt het ze naar buiten. In droge lucht lukt dat minder goed. Virussen krijgen vrij spel.
En dan is er nog vitamine D. Minder zonlicht in de winter betekent lagere vitamine D-waarden, wat samenhangt met een minder krachtig immuunsysteem. Vooral mensen met astma of andere luchtwegaandoeningen zijn hierdoor extra kwetsbaar.
De conclusie is helder: kou maakt je niet ziek, maar vergroot wel de kansen voor virussen. Het is een risicoversterker, geen oorzaak. Wie dat begrijpt, weet ook waar de winst zit: beter ventileren, voldoende luchtvochtigheid, zorg dat je weerstand op en top is. Een vergeten sjaal is niet de groter boosdoener.
Bron: Malta Times