/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/10/02154343/664f3080-7826-4110-9bfc-e70e0cfdc545.jpg)
Een paar jaar geleden zetten de mensen die kunstmatige intelligentie bouwen hun handtekening onder een waarschuwing dat hun eigen product de mensheid zou kunnen uitroeien. Nu lees ik allerlei nieuwsartikelen dat AI het einde van de mensheid zal inluiden. Ik heb die stukken een paar keer gelezen en na het lezen was ik vooral geïrriteerd. Als ik iemand hoor zeggen dat hij het einde van de wereld ziet aankomen en hij bouwt er ondertussen gewoon aan door, dan geloof ik dat hij zijn eigen verhaal maar half gelooft. Wat hij wel bereikt: er komen regels waar zijn concurrenten mogelijk last van zullen krijgen en hij mag zichzelf voortaan presenteren als iemand die met vuur speelt. Geen slechte deal, me dunkt.
Eind jaren zeventig maakte Den Haag zich behoorlijk druk over de chip. Dat micro-elektronica ons allemaal banen zou kosten, stond eigenlijk niet meer ter discussie. Typistes zouden allemaal overbodig worden. De bankbedienden zouden massaal ontslagen worden en Nederland zou een land worden waarin de ene helft zou werken en de andere helft thuis op de bank zou zitten. Dat scenario is nooit uitgekomen. Ja, er verdwenen beroepen, maar er kwamen ook nieuwe beroepen bij. De werkloosheid die Nederland in de jaren tachtig wel degelijk trof, had voor zover ik het kan overzien, meer te maken met de oliecrisis en de rente dan met de microprocessor. Ik lees die verslagen met een soort wrange herkenning. Het zijn dezelfde soort debatten in een nieuw jargon en nieuwe spelers die weer ergens zeker van zijn.
Nu wil ik niet de indruk wekken dat ik vind dat er niets mis kan gaan. De overheid heeft een tijd geprobeerd bijstandsfraude op te sporen door bestanden over wijkbewoners aan elkaar te koppelen, tot de rechter daar een streep door zette. Daar zat weinig "Super Intelligence" achter, gewoon een algoritme dat deed wat het was opgedragen. En ook de toeslagenaffaire draaide niet om een ontspoorde machine. Er zaten mensen aan de knoppen die nationaliteit als risicofactor hadden ingevoerd. Het gevaar lag niet bij de uitvoerende technologie, maar bij het besluit dat eraan voorafging.
Wat ik in dit soort debatten steeds tegenkom, is een publieke opinie die naar het systeem wijst zodra het misgaat. Dat is eerlijk gezegd mijn grootste bezwaar tegen het doemdenken dat nu rondzwerft rondom AI. Als de machine straks toch de wereld overneemt, hoeft niemand verantwoording af te leggen voor hoe het zover heeft kunnen komen. Het gesprek gaat nu niet over wie een algoritme inzet en tegen wie, maar over een scenario waar geen politicus iets aan kan doen. Ik heb veel liever een saaie discussie over wie een besluit mag nemen over de inzet van AI, dan een opwindende doemdenkporno over het einde der tijden. De saaie levert tenminste iets op.
Over wat er goed gaat met AI hoor en lees ik in Nederland helaas te weinig. In ziekenhuizen kijkt inmiddels AI-software mee bij het beoordelen van scans en de resultaten uit de onderzoeken laten zien dat er meer tumoren worden gevonden, terwijl artsen minder tijd kwijt zijn aan het lezen van beelden. Kunnen we dit niet als winst beschouwen? Scheikundigen hebben in een paar jaar een vraagstuk zien oplossen waar ze zich een halve eeuw op hadden stukgebeten. Een middel tegen longfibrose, een ziekte die patiënten langzaam de adem afneemt, is grotendeels met AI ontworpen en wordt inmiddels in de laatste onderzoeksfase op patiënten getest. En dit zijn slechts enkele voorbeelden van wat AI ons gebracht heeft. Wie dit allemaal afdoet als hype of anomalieën, mag mij komen uitleggen wat hij dan wel als vooruitgang zou herkennen.
Ik kan hier makkelijk over praten, want ik gebruik het zelf. En echt niet alleen om triviale onzin te bevragen. Bijvoorbeeld, voor mijn onderzoek laat ik er bronnen mee opzoeken die ik anders pas na weken zoeken zou vinden. Als een zin in een conceptversie niet lekker loopt, leg ik het voor aan AI en vraag ik om drie scherpere varianten. Ik zal meestal geen enkele zin letterlijk overnemen, maar zo kan ik wel constateren wat er aan de mijne schortte. Een verslag van driehonderd pagina's kan ik zo bevragen alsof er een collega naast me zit die het toevallig uit zijn hoofd kent. Of ik van het gebruik van AI beter word in mijn vak, betwijfel ik ernstig. Het scheelt mij wel tijd en dat is ongeveer het enige waar ik op een werkdag altijd te weinig van heb. Ik controleer altijd wat eruit komt, want ik heb ook vaak genoeg meegemaakt dat het hallucineert.
Als er één ding is wat ik door de jaren heen heb geleerd, is het dat angst voor een nieuw instrument bijna altijd een omweg is naar eigen onzekerheid. Waar het werkelijk om zou moeten gaan is wie het instrument hanteert en of je die persoon ter verantwoording kunt roepen. Er is geen sprake van een toekomst die ons overkomt. Wel een reeks besluiten. Genomen door mensen. Wie zegt dat AI straks de baas is, ontslaat dezelfde mensen die besluiten nemen van hun plicht om verantwoordelijk om te gaan met een technologie die buitengewoon veel positiefs voor de mensheid kan betekenen. Ik houd het liever bij de mensen. Hun besluiten zijn in een democratisch systeem traceerbaar. En wat traceerbaar is, kun je nog veranderen.
Winning rider Barzalona hails ‘exceptional horse’
Stud beckons over bid for unprecedented third win
It was a very different, distinctly brutalist Longchamp that last saw a colt go back-to-back in the Arc, and 48 years on from Alleged’s second victory in 1978 with Lester Piggott holding the reins, the uber-modernist new grandstand rose to acclaim its first legend here on Sunday as Daryz produced the same, overwhelming turn of finishing speed down the straight that had carried him to victory in the Prix de l’Arc de Triomphe 12 months ago.
Daryz and Mickaël Barzalona did not hit the front until inside the final furlong, but they had been closing on Bay City Roller, who had disputed the lead for much of the way, to such effect from well over a furlong out that the result was in no real doubt.
Continue reading...Brand’s signature desire to subvert the ordinary brings blazers with track pants and crop tops under blazers to Paris fashion week
Speaking backstage at Miu Miu’s show on Sunday at Paris fashion week, Miuccia Prada said she had been thinking about “real clothes”. The clothes people wear on the street for running errands rather than posing on social media. Her findings? Succinct. “The reality of clothing today is this mix – sportswear, casual, normal,” she said. Her challenge? To make them “more interesting, more rich”. To achieve this, she outlined how she had decided to focus on mixing “elements of sports with sophistication”.
The collection opened with a series of five neatly pleated checked skirts. The first was worn with an equally neat checked blazer but rather than a smart shoe, such as a pump or loafers, there were brightly coloured trainers. The second featured a crop top under the blazer, the trainers swapped for spiky high heels. The other looks ditched the blazer and clipped the tops so they sat just under the bust line.
Continue reading...The government pledged to end an unfair system. Ministers must give homeowners power over costs, rather than another place to complain
“To the millions of leaseholders across the country, you have my word. The days of you being squeezed for every penny are coming to an end,” Andy Burnham told the Labour party conference. Only a few hours earlier, his housing secretary, Angela Rayner, had announced that the government would legislate for a new independent regulator and launch a consultation to cap “rip off” administrative fees. While these are undoubtedly steps in the right direction, they are miles away from Labour’s manifesto promise to “finally bring the feudal leasehold system to an end”.
In its modern form, leasehold in England and Wales turns homes into income streams for freeholders. It should be abolished. There are powerful vested interests – billionaires, aristocrats and big businesses – that would oppose this move. But the system of service charges is crippling the housing market because its exorbitant cost puts off prospective buyers. The average annual service charge for a flat in England and Wales is now £2,405, up 32.6% since 2020 and 55.6% over a decade. Owners of flats in high-rise blocks in London are paying service charges of more than £7,000 a year. Little wonder that first-time buyers are increasingly bypassing flats.
Continue reading...England’s strong results in an early learning study are a Sure Start legacy that ministers must build on
Recognition of the importance of babyhood and early childhood continues to grow. It is widely understood by many ordinary people, as well as experts, that what happens to us when we are very small, and our brains are at their most malleable, has lasting effects. As the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) put it in a study of early years education, “the first five years of a child’s life represent a window of opportunity, but also of vulnerability”.
New Labour’s grasp of this underpinned its pioneering Sure Start programme. Much of this was dismantled under the Tory-Liberal Democrat austerity programme. But despite that loss, England’s results in this year’s OECD Early Learning and Child Well‑being Study were strong. This study does not have the high profile of the programme for international student assessment (Pisa) comparing the academic performance of 15-year-olds. It is newer and relies on a far smaller sample size. But while its findings should not be treated as gospel, it is heartening that England’s five-year‑olds were found to be thriving. On a social-emotional development measure, they came out on top.
Continue reading...Attorney says people have threatened to silence or harm ‘Jane Doe’ if she does not withdraw civil lawsuit
The woman who has alleged that she was drugged and raped by Cornell University students has been the target of threats, her lawyer said on Sunday.
Thomas Giuffra, who represents the woman identified as “Jane Doe”, told CNN that people have threatened to silence or harm her if she does not withdraw her civil lawsuit alleging that several members of a Cornell fraternity drugged and raped her in 2024.
Continue reading...
Read more of this story at Slashdot.
Kijk deze week eens omhoog in je eigen boom. Zie je tussen het blad kale, grijze takken zitten die dit voorjaar nog groen waren? Na de droge zomer is dat geen uitzondering. Waait zo'n tak bij de omslag van woensdag en donderdag op de auto of de schuur van de buren, dan kun jij zelf aansprakelijk zijn. Op 'overmacht' hoef je bij gewone herfstwind niet te rekenen.
Na een zacht begin van oktober slaat het weer om. Volgens Hart van Nederland trekt de wind vanaf woensdag aan, komt er meer bewolking en neemt de kans op regen toe. De rest van de week verloopt soms onstuimig, fris en wisselvallig. Weeronline verwacht dat donderdag een matige noordwestenwind stapelwolken en buien aanvoert, met aan zee een vrij krachtige tot krachtige wind.
Dat is dus geen storm. En juist dan wordt het lastig om de schuld op het weer af te schuiven. In 'Waait je schutting om bij de eerste herfstwind? Dan betaal je de schade vaak zelf, en dit kun je nog doen voor woensdag' schreven we al dat de boom van de buren bij overmacht via je eigen verzekering loopt. Dat geldt voor een gezonde boom. Bij een boom met zichtbaar dood hout ligt het anders.
Voor bomen geldt een andere regel dan voor gebouwen. Artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek regelt de risicoaansprakelijkheid voor gebrekkige opstallen, maar bomen vallen juridisch gezien niet onder het begrip 'opstal', legt Expert Zoom uit. De buren moeten dus aantonen dat jij nalatig bent geweest.
Volgens rechtsbijstandsverzekeraar DAS moeten ze bewijzen dat de boom niet goed was onderhouden en/of ziek was en de ziekte of inwendige rotting van de tak bij normale zorg en visuele controle had kunnen en moeten worden geconstateerd. Het gaat om wat je van de grond af kunt zien. Een kale, dode tak in een verder groene kroon valt daar precies onder.
Niet de wind maakt het verschil, maar wat je had kunnen zien.
DAS legt de lat voor overmacht hoog. Daarbij gaat het om een storm die zo hevig is dat ook gezonde bomen omwaaien of gezonde takken afbreken. Volgens DAS moet er dan sprake zijn van een zeer zware storm (windkracht 11). Andere bronnen spreken minder precies van 'extreme wind'. Koen in het groen schrijft: bij een gezonde boom die omwaait door extreme wind is er sprake van overmacht.
Je hoeft geen jurist te zijn om het verschil te zien met een matige noordwestenwind. Volgens ID.nl kunnen buren je ook zonder storm aansprakelijk stellen als je geen onderhoud hebt gepleegd terwijl dat wel nodig was. Overigens geldt dit alles ook als de tak uit de boom waait bij een flinke wind. Tot en met windkracht 6 is er nog geen sprake van storm.
Koninklijke VHG, de branchevereniging van hoveniers en groenvoorzieners, waarschuwde vorige maand dat de gevolgen van de droogte nog niet voorbij zijn. Langdurig watertekort kan zichtbaar zijn aan verdord of vroegtijdig afvallend blad en afstervende twijgen en takken. Volledig afgestorven of sterk uitgedroogde zware takken kunnen bijvoorbeeld eerder breken dan vitale takken.
Er is ook een geruststellende kant. Volgens de VHG betekent droogtestress nadrukkelijk niet dat bomen na een droge zomer automatisch onveilig zijn. Deze zomer braken er bovendien takken af die er gezond uitzagen. Dat verschijnsel heet 'summer branch drop'. Natuurbeheerder GLK noemde het in augustus een natuurlijk en onvoorspelbaar verschijnsel. Een tak die je niet kon zien aankomen, is iets anders dan een dode tak die al weken kaal in je boom hangt.
Je woonverzekering helpt je in dit geval niet. Volgens ID.nl geldt: als zaken in jouw tuin schade veroorzaken in de tuin van de buren, heb je niets aan je woonverzekering. In die gevallen kan een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren goed van pas komen. Let wel op de grens. Volgens Wildschut Verzekeringen geeft die verzekering geen dekking bij opzet of grove nalatigheid.
Ook een eerdere waarschuwing telt mee. Nijland schrijft dat het als nalatigheid gezien kan worden als er al eens een tak is afgebroken en de buren daar melding van hebben gemaakt, maar je de boom daarna niet regelmatig hebt laten inspecteren. Het advies van Attentiv: het gesprek met de buren voer je dus het liefst vóór de schadeclaim, niet erna.
Twijfel je over wat je nu wel en niet moet snoeien? In 'Deze planten moet je met rust laten in de herfst (en deze moet je wél snoeien)' zetten we het op een rij.
Meer weten? DAS, Expert Zoom, ID.nl, Koninklijke VHG, Handel en techniek, GLK, Koen in het groen, Nijland, Wildschut Verzekeringen, Attentiv, Weeronline, Hart van Nederland
beeldmark has added a photo to the pool:
