Wel.nl

Minder lezen, Meer weten.

Blijft de regen woensdag in plassen op je gazon staan? Na deze droge zomer trekt het water niet vanzelf in, en meer water geven helpt niet

Na een lange droge periode gaat het vanaf woensdag eindelijk regenen. Je verwacht dat je tuin het water meteen opdrinkt. De kans is groot dat je iets anders ziet: plassen op het gazon, of water dat over de tegels naar het putje loopt. Dat komt niet door te veel regen, maar door de droogte. En wie dan de tuinslang pakt, heeft daar weinig aan.

Vanaf woensdag slaat het weer om

Volgens Hart van Nederland blijft het begin deze week nog rustig, droog en vrij warm. Vanaf woensdag wordt de wind sterker, komt er meer bewolking en gaat het regenen. De rest van de week is soms onstuimig, fris en wisselvallig, met maximaal zo'n 15 graden. Wat je vóór die omslag nog in de tuin kunt doen, lees je in 'Waait je schutting om bij de eerste herfstwind? Dan betaal je de schade vaak zelf, en dit kun je nog doen voor woensdag'.

Droge grond stoot water af

Het klinkt vreemd, maar uitgedroogde grond kan water afstoten. Milieukundige en tuinontwerper Iris Veltman vertelde begin september aan JAN dat vooral zandgrond na een lange droogte waterafstotend kan worden. Regenwater blijft dan bovenop liggen en trekt niet meteen de bodem in.

Econema legt uit hoe dat komt. Bodemdeeltjes die lang droog liggen, krijgen een wasachtig laagje dat water afstoot. Grond die eenmaal zo geworden is, neemt steeds slechter water op. Het water stroomt over de bovenkant weg en de wortels krijgen er niets van. Je herkent het zo: de bovenlaag ziet er nat uit, maar een paar centimeter dieper is de grond kurkdroog.

Daar komt nog iets bij. Bij een lange droogte wordt volgens Veltman een deel van de humus sneller afgebroken. Humus is het organische materiaal dat de grond als een spons laat werken.

Als het hard regent, neemt het een deel van het water op. Wanneer de omgeving daarna weer uitdroogt, geeft het dat vocht langzaam af.

Iris Veltman tegen JAN

Met minder humus blijft water sneller staan of loopt het weg. In de volgende droge periode kom je dan ook weer sneller water tekort.

Een plas op je gazon na de eerste bui wil niet zeggen dat de grond eronder nat is.

Meer water geven lost het niet op

Bij een dorre grasmat wil je meestal flink sproeien. Maar volgens een gazonadvies dat op Bouwinfo is gedeeld, herstelt gras op waterafstotende grond niet, ook niet als je water geeft. Het water komt niet bij de wortels. Doorzaaien met gewoon graszaad heeft dan ook geen zin, want het zaad krijgt geen water om te kiemen.

In hetzelfde advies staat een simpele test. Steek met een schep een plug gras uit en leg op elke 2 centimeter diepte een druppel water. Duurt het langer dan een minuut voordat de druppel in de grond trekt? Dan stoot je grond te veel water af om de grasmat normaal te laten herstellen. Doe die test dus eerst als je van plan was om door te zaaien, zoals we schreven in 'September is de nieuwe juni, zegt het KNMI: daarom moet je in oktober iets anders doen in je tuin dan je gewend bent'.

Verwacht ook niet te veel van een paar natte dagen. Weer.nl schreef in augustus dat het neerslagtekort na een natte periode snel kan dalen, maar dat het veel langer duurt voordat de bodem, het grondwater en de rivieren hersteld zijn.

Blijf van het natte gazon af

Als het eenmaal regent, kun je het gazon ook beschadigen. Volgens Mooigrasveld druk je de bodem extra in elkaar als je bij nat weer over het gras loopt of er met een kruiwagen overheen rijdt. Een samengedrukte bodem neemt regenwater minder goed op. Graszodenkopen.be geeft hetzelfde advies: loop niet over een kletsnatte bodem en kijk op welke lage plekken het water blijft staan.

Zie je op meerdere plekken plassen? Volgens Compo betekent dat vaak dat de bodem samengedrukt is. Je helpt de grond door het gazon te beluchten: je prikt dan gaatjes in het gras, zodat het water bij de volgende bui makkelijker wegzakt. Bodenstaff Graszoden raadt aan om dat te doen als het koel of vochtig is, omdat de beluchter dan dieper de grond in gaat. Is de grond te nat, dan blijft de aarde aan de beluchter plakken.

Wat je nu kunt doen

  • Kijk woensdag en donderdag waar het water blijft staan. Dan weet je welke plekken je later moet beluchten of egaliseren.
  • Staat er water op het gazon? Steek een riek in de grond en beweeg hem heen en weer tot het water wegzakt. Die tip geeft Tuin en Gras.
  • Loop niet over het doorweekte gras en maai niet op een erg natte bodem. Volgens Nieuws365 krijg je dan sporen in het gras en drukt de bodem in elkaar.
  • Leg compost, houtsnippers of snoeiafval op de borders. Volgens Veltman bouw je daarmee de humus weer op en bescherm je de grond tegen uitdroging en harde regen.
  • Zit er een harde korst op de border? Nieuws365 raadt aan om die los te schoffelen en meteen 3 tot 5 centimeter mulch op te brengen. Die laag vangt de klap van zware regendruppels op.
  • Kijk ook naar je potten. Potgrond droogt volgens Econema snel uit, en regenwater loopt dan langs de rand weg zonder in de kluit te trekken.
  • Loopt de regen van je terras af? Met beplanting langs het terras houd je dat water volgens Milieu Centraal vast, zodat het niet via een putje verdwijnt.

Bronnen: Hart van Nederland, JAN, Econema, Bouwinfo, Weer.nl, Mooigrasveld, Graszodenkopen.be, Compo, Bodenstaff Graszoden, Tuin en Gras, Nieuws365, Nieuws365, Milieu Centraal


Bronnen: zeker 70 doden in 24 uur bij gevechten in westen Jemen

ADEN/SANAA (ANP/AFP) - Meer dan zeventig mensen zijn in het afgelopen etmaal om het leven gekomen bij gevechten in en rond de westelijke Jemenitische provincie Taiz. Daar wordt al dagenlang gevochten tussen de Houthi-beweging en regeringstroepen. Dat meldden bronnen van beide kampen aan persbureau AFP.

Aan regeringszijde zouden 34 militairen zijn omgekomen, waarvan twintig aan de rand van de provincie Taiz, in het aangrenzende Lahj. Militaire bronnen van de Houthi's zeiden dat 39 van hun strijders zijn gesneuveld bij gevechten in de stad Taiz en in de grensgebieden met Lahj.

Eerder op zondag kondigde de leider van de internationaal erkende regering van Jemen, Rashad al-Alimi, aan dat zijn regering met een militaire operatie de gebieden gaat heroveren die in handen zijn van de Houthi's.

Volgens AFP hebben de Houthi's zondag de weg in handen gekregen die de steden Aden en Taiz verbindt. Taiz, circa 130 kilometer ten noordwesten van Aden, lijkt te worden omsingeld door Houthi's. In Aden zetelt de regering.


Amazone Kroeze wint in Boekelo eerste nationale titel eventing

BOEKELO (ANP) - Renske Kroeze heeft bij de Military Boekelo-Enschede voor het eerst het Nederlands kampioenschap eventing gewonnen. De 37-jarige amazone hield drievoudig Nederlands kampioene Janneke Boonzaaijer achter zich op het meerkamponderdeel in de paardensport.

De Duitse Julia Krajewski won het prestigieuze internationale toernooi in Overijssel voor de derde keer in haar loopbaan. Kroeze eindigde met haar hengst Magic Coconut als 38e in de eindklassering. Boonzaaijer moest op Lamborghini genoegen nemen met de 47e plaats.


Het begint met een klein berichtje over een onduidelijk virus. Zo begon corona ook

Een overleden laboratoriummedewerker, een „infectie van onbekende oorsprong”, bijna tweehonderd mensen onder medische observatie en veel tegenstrijdige berichten. Het is precies het soort klein, onduidelijk nieuwsbericht dat achteraf groot kan blijken — al is er op dit moment geen bewijs dat in Siberië sprake is van een nieuwe uitbraak.

In Rusland is onrust ontstaan rond een incident bij een anti-pestlaboratorium in de Siberische stad Sjelechov, nabij Irkoetsk. Een vrouwelijke onderzoeker van 28 jaar overleed nadat zij was opgenomen met een longontsteking waarvan de oorzaak volgens de autoriteiten nog onbekend is. Russische instanties spreken voorzichtig over een „bijzonder gevaarlijke infectie”, maar noemen de ziekte niet officieel bij naam.

Dood na laboratoriumincident

Volgens Russische staatsmedia vond er een ongeluk plaats in het Anti-Pest Onderzoeksinstituut in Sjelechov. Daarbij zou een mogelijk gevaarlijke ziekteverwekker zijn vrijgekomen. Wat er precies is vrijgekomen, is volgens de Russische gezondheidsdienst Rospotrebnadzor nog niet duidelijk.

De vrouw die overleed, werkte bij het instituut en werd behandeld voor longontsteking van „onbekende oorsprong”. De leider van de aangrenzende Russische deelrepubliek Boerjatië zei eerder dat zij mogelijk aan de pest was overleden. Tegelijk benadrukte hij dat er geen pestuitbraak in zijn regio zou zijn.

Dat maakt het verhaal verwarrend. Officieel heet het geen pestuitbraak. Onafhankelijke media en regionale berichten spreken wél over maatregelen die passen bij de vrees voor een ernstige besmettelijke ziekte.

Bijna 200 contacten gevolgd

Ongeveer tweehonderd mensen die mogelijk in contact zijn geweest met de overleden onderzoeker, staan onder medisch toezicht. Volgens lokale berichtgeving gaat het onder meer om mensen die in hetzelfde ziekenhuis zijn geweest. Ook zou bij minstens één kraamafdeling in de stad quarantaine zijn ingesteld. cnn

Een aluminiumfabriek vlak bij het laboratorium heeft medewerkers gevraagd mondkapjes te dragen. De directie stelde dat er veel geruchten en tegenstrijdige informatie rondgaan, maar dat alle bekende nauwe contacten worden gecontroleerd. Vooralsnog zouden zij geen klachten hebben en negatief testen.

De gouverneur van de regio Irkoetsk riep inwoners op kalm te blijven en liet weten dat een speciale commissie voor infectieziektebestrijding bijeen is geroepen.

Waarom meteen aan corona wordt gedacht

De vergelijking met de eerste weken van corona ligt voor de hand, maar moet voorzichtig worden gemaakt. Ook eind 2019 begonnen de eerste berichten uit Wuhan klein: een aantal patiënten met onverklaarbare longontsteking, onduidelijkheid over de oorzaak en beperkte officiële informatie. Pas later bleek dat het om een nieuw coronavirus ging dat zich wereldwijd kon verspreiden.

Het patroon dat mensen nu herkennen is niet zozeer de ziekte zelf, maar de communicatie erover:

  • Een ernstige longinfectie met een nog onbekende oorzaak.
  • Verschillende autoriteiten die verschillende verklaringen geven.
  • Voorzorgsmaatregelen, isolatie en medische observatie.
  • Een officiële boodschap die benadrukt dat de situatie onder controle is.
  • Geruchten die sneller gaan dan verifieerbare informatie.

Dat betekent nadrukkelijk niet dat Rusland opnieuw aan de vooravond staat van een pandemie. Maar het laat wel zien waarom transparante communicatie bij mogelijke uitbraken zo belangrijk is. Onvolledige informatie voedt onrust — en maakt het voor deskundigen, media en burgers moeilijker om risico’s goed in te schatten.

Pest is ernstig, maar behandelbaar

Een deel van de berichten noemt longpest als mogelijke oorzaak. Dat is de gevaarlijkste vorm van de pest, omdat deze via druppeltjes van mens op mens kan worden overgedragen. De ziekte kan leiden tot snel verergerende longontsteking, koorts, benauwdheid, hoesten en pijn op de borst.

Tegelijk is pest geen mysterieuze, onbekende ziekte zoals corona in 2019 nog was. De bacterie is bekend en de ziekte is met antibiotica te behandelen, zeker wanneer die snel worden toegediend. De Wereldgezondheidsorganisatie wijst erop dat pest een hoge sterfte kan hebben als behandeling uitblijft, maar dat verspreiding en ziekte met medische zorg en infectiepreventie kunnen worden bestreden

Een voormalige topman van de Russische gezondheidsdienst zegt bovendien dat het „waarschijnlijk geen pest” is. Zelfs als het dat wel blijkt te zijn, verwacht hij geen brede verspreiding. Precies: dat zeiden de autoriteiten in Wuhan ook.

De belangrijkste vraag blijft onbeantwoord

Vooralsnog is er dus geen bevestiging van een uitbraak, geen aanwijzing dat mensen buiten de bekende contactgroep ziek zijn geworden en geen reden voor ongerustheid in Nederland. Maar de kernvraag is ook nog niet beantwoord: waaraan is de onderzoeker precies overleden en wat is er bij het laboratorium gebeurd?

Juist daarom verdient dit kleine nieuwsbericht aandacht. Niet omdat er nu een nieuwe corona dreigt, maar omdat de wereld sinds 2020 weet hoe snel een onduidelijke melding over longontstekingen kan uitgroeien tot een verhaal dat iedereen raakt. Transparantie is dan geen bijzaak, maar de eerste vorm van ziektebestrijding.


Honderden Franse scholen blijven na het weekend (gedeeltelijk) dicht, nieuwe protesten gepland

Het gaat om tussen de vierhonderd en vijfhonderd scholen door het hele land. Op deze scholen kan de veiligheid van leerlingen en personeel volgens de minister van Onderwijs niet gegarandeerd worden.

Op de vlucht voor de stijgende zeespiegel. In Fiji worden honderden dorpen verplaatst naar hoger gelegen gebied

Steeds meer mensen op eilanden in de Stille Oceaan moeten hun huis verlaten, omdat het door klimaatverandering onleefbaar wordt. Met een nieuwe klimaattop in het verschiet, hopen dorpelingen in Fiji dat de internationale gemeenschap hen niet vergeet. „Alleen als we verenigd zijn, kunnen we slagen.”

De ander afwijzen, vooral vooruitkijken, liever niet terugblikken: Den Haag in een dwalende tijd

De ideeënarmoede in de politiek, van links tot rechts, bevordert de Haagse behoefte andere politici en partijen af te wijzen. Het resultaat: veel oog voor de actualiteit, weinig aandacht voor structurele verschuivingen, amper reflectie op eerdere keuzes. Politiek in een dwalende tijd.

The Guardian

Latest news, sport, business, comment, analysis and reviews from the Guardian, the world's leading liberal voice

Ella Baron on Kemi Badenoch and Britain’s Neets – cartoon

Continue reading...

Daryz makes history with back-to-back Arc de Triomphe triumphs

  • Winning rider Barzalona hails ‘exceptional horse’

  • Stud beckons over bid for unprecedented third win

It was a very different, distinctly brutalist Longchamp that last saw a colt go back-to-back in the Arc, and 48 years on from Alleged’s second victory in 1978 with Lester Piggott holding the reins, the uber-modernist new grandstand rose to acclaim its first legend here on Sunday as Daryz produced the same, overwhelming turn of finishing speed down the straight that had carried him to victory in the Prix de l’Arc de Triomphe 12 months ago.

Daryz and Mickaël Barzalona did not hit the front until inside the final furlong, but they had been closing on Bay City Roller, who had disputed the lead for much of the way, to such effect from well over a furlong out that the result was in no real doubt.

Continue reading...

Formula 1 News

Formula 1® - The Official F1® Website

Leclerc relieved with P4 after everything went ‘wrong’ in Sepang

Charles Leclerc managed to recover from last place to finish fourth in Sepang, the Ferrari driver enduring an eventful afternoon in Malaysia.

How Hadjar lost a possible podium chance in Sepang

Isack Hadjar charged from eighth on the grid and was on course for a podium in Sepang until a late battery problem derailed his chances.

Wolff ‘not in a happy place’ after Russell Malaysia DNF

Mercedes boss Toto Wolff has shared his reaction to George Russell's retirement from the Bahrain Grand Prix in Malaysia.

MetaFilter

The past 24 hours of MetaFilter

Diesel prices got you down? Move by bike.

Déménagement Myette is a moving company located in Montreal, QC, Canada. Based on their experience conducting all their business by acoustic bicycle they have written a guide on moving by bike. Site is in French; Google translate version is decent if your browser stumbles.

Because of the special equipment required the guide is more advocacy and instructions for potential competitors but neatly addresses the arguments that such a business isn't possible. Using bicycles to move people is a real advantage on Montreal's once legally mandated and still traditional moving day July 1st.

Time for some anthropomorphizing!

The Nikon Comedy Wildlife Awards nominees!

Rotterdam - FediMeteo (@rotterdam@nl.fedimeteo.com)

Weer voor de stad Rotterdam Deze bot wordt beheerd door het FediMeteo-project. Voor informatie en contact kunt u de pagina https://fedimeteo.com raadplegen.

Weer voor Rotterdam ☁️ - 04-10-2026 19:15 CEST...

Weer voor Rotterdam ☁️ - 04-10-2026 19:15 CEST

In één oogopslag:
• 18.8°C · Gedeeltelijk bewolkt ☁️ | Min 13.6°C / Max 20.7°C

Verwachting voor vandaag:
• Min 13.6°C, Max 20.7°C (Bewolkt) ☁️, 🧭 1027.5 hPa ➡️ 0.0 hPa/24h, Windsnelheid: 9.0 km/u (2.5 m/s), richting: ↙ 59°

Uurlijkse voorspelling voor de komende 12 uur:

• 20:00: 18.1°C (Licht bewolkt) 🌕, 🧭 1027.6 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 7.6 km/u (2.1 m/s), richting: ↓ 5°
• 21:00: 17.2°C (Bewolkt) ☁️, 🧭 1027.4 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 6.5 km/u (1.8 m/s), richting: ↓ 9°
• 22:00: 16.7°C (Helder) 🌕, 🧭 1027.6 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 5.8 km/u (1.6 m/s), richting: ↓ 13°
• 23:00: 16.5°C (Helder) 🌕, 🧭 1027.6 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 2.9 km/u (0.8 m/s), richting: ↓ 14°
• 00:00: 16.4°C (Gedeeltelijk bewolkt) ☁️, 🧭 1027.2 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 1.8 km/u (0.5 m/s), richting: ↓ 15°
• 01:00: 16.4°C (Gedeeltelijk bewolkt) ☁️, 🧭 1026.7 hPa ↘️ -0.5 hPa/1h, Windsnelheid: 2.9 km/u (0.8 m/s), richting: ↖ 134°
• 02:00: 16.3°C (Bewolkt) ☁️, 🧭 1026.4 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 6.8 km/u (1.9 m/s), richting: ↖ 156°
• 03:00: 16.1°C (Bewolkt) ☁️, 🧭 1026.0 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 6.8 km/u (1.9 m/s), richting: ↑ 181°
• 04:00: 16.0°C (Licht bewolkt) 🌕, 🧭 1025.7 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 6.8 km/u (1.9 m/s), richting: ↗ 206°
• 05:00: 15.7°C (Licht bewolkt) 🌕, 🧭 1025.4 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 8.3 km/u (2.3 m/s), richting: ↗ 206°
• 06:00: 15.7°C (Bewolkt) ☁️, 🧭 1025.1 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 8.3 km/u (2.3 m/s), richting: ↗ 221°
• 07:00: 15.8°C (Gedeeltelijk bewolkt) ☁️, 🧭 1024.8 hPa ➡️ 0.0 hPa/1h, Windsnelheid: 9.0 km/u (2.5 m/s), richting: ↗ 223°

Voorspelling voor de komende dagen:

• maandag 05 oktober: Min 15.7°C, Max 21.2°C (Bewolkt) ☁️, 🧭 1024.2 hPa ↘️ -3.3 hPa/24h, Windsnelheid: 15.8 km/u (4.4 m/s), richting: ↗ 236°
• dinsdag 06 oktober: Min 17.1°C, Max 21.5°C (Bewolkt) ☁️, Kans op neerslag 15%, 🧭 1019.0 hPa ↘️ -5.2 hPa/24h, Windsnelheid: 11.5 km/u (3.2 m/s), richting: ↗ 241°
• woensdag 07 oktober: Min 13.6°C, Max 19.5°C (Zware motregen) 🌦️, Neerslag 4.8 mm, Kans op neerslag 36%, 🧭 1010.9 hPa ↘️ -8.1 hPa/24h, Windsnelheid: 20.2 km/u (5.6 m/s), richting: ↙ 26°
• donderdag 08 oktober: Min 9.8°C, Max 13.3°C (Zware motregen) 🌦️, Neerslag 8.8 mm, Kans op neerslag 83%, 🧭 1012.4 hPa ↗️ +1.5 hPa/24h, Windsnelheid: 21.0 km/u (5.8 m/s), richting: ↘ 325°
• vrijdag 09 oktober: Min 10.0°C, Max 16.1°C (Zware motregen) 🌦️, Neerslag 13.0 mm, Kans op neerslag 48%, 🧭 1012.9 hPa ↗️ +0.5 hPa/24h, Windsnelheid: 26.5 km/u (7.4 m/s), richting: ↗ 247°
• zaterdag 10 oktober: Min 12.2°C, Max 14.5°C (Lichte motregen) 🌦️, Neerslag 1.2 mm, Kans op neerslag 58%, 🧭 1011.3 hPa ↘️ -1.6 hPa/24h, Windsnelheid: 19.5 km/u (5.4 m/s), richting: → 280°

Details:
• 🌡️ Huidige temperatuur (om 19:15): 18.8°C (Gedeeltelijk bewolkt)
• 🤚 Gevoelstemperatuur: 17.8°C (-1.0°C)
• 💨 Windsnelheid: 7.9 km/u (2.2 m/s), richting: ↓ 8°
• 🌬️ Windstoten: 14.8 km/h (4.1 m/s)
• 💧 Luchtvochtigheid: 71%
• 🧭 Luchtdruk: 1027.6 hPa ➡️ 0.0 hPa/3h
• 👁️ Zichtbaarheid: 50.0 km
• ☀️ UV-index: 0.0
• 🌅 Zonsopgang: 07:47 · 🌇 Zonsondergang: 19:12

Luchtkwaliteit:
• AQI: 69 🟡 (Matig)
• PM2.5: 15.0 μg/m³
• PM10: 27.9 μg/m³

Gegevens geleverd door Open-Meteo



VK: Voorpagina

Volkskrant.nl biedt het laatste nieuws, opinie en achtergronden

‘Ik dacht: mijn keel ligt open, nu ga ik dood’

Van ‘Dunya & Desie’ tot ‘Miljoenenjacht’: dit is waar het voor onze tv-recensenten allemaal begon

Wat weten we over de zaak rond de vermeende groepsverkrachting op de Cornell-universiteit?

Wat weten we over de zaak rond de groepsverkrachting op de Cornell-universiteit?

JAMAAR JAMI - Achter elk algoritme zit een besluit!

Een paar jaar geleden zetten de mensen die kunstmatige intelligentie bouwen hun handtekening onder een waarschuwing dat hun eigen product de mensheid zou kunnen uitroeien. Nu lees ik allerlei nieuwsartikelen dat AI het einde van de mensheid zal inluiden. Ik heb die stukken een paar keer gelezen en na het lezen was ik vooral geïrriteerd. Als ik iemand hoor zeggen dat hij het einde van de wereld ziet aankomen en hij bouwt er ondertussen gewoon aan door, dan geloof ik dat hij zijn eigen verhaal maar half gelooft. Wat hij wel bereikt: er komen regels waar zijn concurrenten mogelijk last van zullen krijgen en hij mag zichzelf voortaan presenteren als iemand die met vuur speelt. Geen slechte deal, me dunkt.

Eind jaren zeventig maakte Den Haag zich behoorlijk druk over de chip. Dat micro-elektronica ons allemaal banen zou kosten, stond eigenlijk niet meer ter discussie. Typistes zouden allemaal overbodig worden. De bankbedienden zouden massaal ontslagen worden en Nederland zou een land worden waarin de ene helft zou werken en de andere helft thuis op de bank zou zitten. Dat scenario is nooit uitgekomen. Ja, er verdwenen beroepen, maar er kwamen ook nieuwe beroepen bij. De werkloosheid die Nederland in de jaren tachtig wel degelijk trof, had voor zover ik het kan overzien, meer te maken met de oliecrisis en de rente dan met de microprocessor. Ik lees die verslagen met een soort wrange herkenning. Het zijn dezelfde soort debatten in een nieuw jargon en nieuwe spelers die weer ergens zeker van zijn.

Nu wil ik niet de indruk wekken dat ik vind dat er niets mis kan gaan. De overheid heeft een tijd geprobeerd bijstandsfraude op te sporen door bestanden over wijkbewoners aan elkaar te koppelen, tot de rechter daar een streep door zette. Daar zat weinig "Super Intelligence" achter, gewoon een algoritme dat deed wat het was opgedragen. En ook de toeslagenaffaire draaide niet om een ontspoorde machine. Er zaten mensen aan de knoppen die nationaliteit als risicofactor hadden ingevoerd. Het gevaar lag niet bij de uitvoerende technologie, maar bij het besluit dat eraan voorafging.

Wat ik in dit soort debatten steeds tegenkom, is een publieke opinie die naar het systeem wijst zodra het misgaat. Dat is eerlijk gezegd mijn grootste bezwaar tegen het doemdenken dat nu rondzwerft rondom AI. Als de machine straks toch de wereld overneemt, hoeft niemand verantwoording af te leggen voor hoe het zover heeft kunnen komen. Het gesprek gaat nu niet over wie een algoritme inzet en tegen wie, maar over een scenario waar geen politicus iets aan kan doen. Ik heb veel liever een saaie discussie over wie een besluit mag nemen over de inzet van AI, dan een opwindende doemdenkporno over het einde der tijden. De saaie levert tenminste iets op.

Over wat er goed gaat met AI hoor en lees ik in Nederland helaas te weinig. In ziekenhuizen kijkt inmiddels AI-software mee bij het beoordelen van scans en de resultaten uit de onderzoeken laten zien dat er meer tumoren worden gevonden, terwijl artsen minder tijd kwijt zijn aan het lezen van beelden. Kunnen we dit niet als winst beschouwen? Scheikundigen hebben in een paar jaar een vraagstuk zien oplossen waar ze zich een halve eeuw op hadden stukgebeten. Een middel tegen longfibrose, een ziekte die patiënten langzaam de adem afneemt, is grotendeels met AI ontworpen en wordt inmiddels in de laatste onderzoeksfase op patiënten getest. En dit zijn slechts enkele voorbeelden van wat AI ons gebracht heeft. Wie dit allemaal afdoet als hype of anomalieën, mag mij komen uitleggen wat hij dan wel als vooruitgang zou herkennen.

Ik kan hier makkelijk over praten, want ik gebruik het zelf. En echt niet alleen om triviale onzin te bevragen. Bijvoorbeeld, voor mijn onderzoek laat ik er bronnen mee opzoeken die ik anders pas na weken zoeken zou vinden. Als een zin in een conceptversie niet lekker loopt, leg ik het voor aan AI en vraag ik om drie scherpere varianten. Ik zal meestal geen enkele zin letterlijk overnemen, maar zo kan ik wel constateren wat er aan de mijne schortte. Een verslag van driehonderd pagina's kan ik zo bevragen alsof er een collega naast me zit die het toevallig uit zijn hoofd kent. Of ik van het gebruik van AI beter word in mijn vak, betwijfel ik ernstig. Het scheelt mij wel tijd en dat is ongeveer het enige waar ik op een werkdag altijd te weinig van heb. Ik controleer altijd wat eruit komt, want ik heb ook vaak genoeg meegemaakt dat het hallucineert.

Als er één ding is wat ik door de jaren heen heb geleerd, is het dat angst voor een nieuw instrument bijna altijd een omweg is naar eigen onzekerheid. Waar het werkelijk om zou moeten gaan is wie het instrument hanteert en of je die persoon ter verantwoording kunt roepen. Er is geen sprake van een toekomst die ons overkomt. Wel een reeks besluiten. Genomen door mensen. Wie zegt dat AI straks de baas is, ontslaat dezelfde mensen die besluiten nemen van hun plicht om verantwoordelijk om te gaan met een technologie die buitengewoon veel positiefs voor de mensheid kan betekenen. Ik houd het liever bij de mensen. Hun besluiten zijn in een democratisch systeem traceerbaar. En wat traceerbaar is, kun je nog veranderen.