In dit liveblog houden we je op de hoogte van het belangrijkste en meest opvallende 112-nieuws van maandag 5 oktober.

Een man is in de nacht van zaterdag op zondag opgepakt met 73 envelopjes drugs op zak. Hij dumpte een tas met de zogenoemde ponypacks terwijl hij vluchtte voor de politie.

Verlaten huizen, metershoog groen en half gesloopte schuurtjes. De spookstraat Ruigenhil in Alblasserdam verpaupert verder, zien hopeloze bewoners. “Het gaat iedereen hier echt aan het hart.”

Verlaten huizen, metershoog groen en half gesloopte schuurtjes. De spookstraat Ruigenhil in Alblasserdam verpaupert verder, zien hopeloze bewoners. “Het gaat iedereen hier echt aan het hart.”

Verlaten huizen, metershoog groen en half gesloopte schuurtjes. De spookstraat Ruigenhil in Alblasserdam verpaupert verder, zien hopeloze bewoners. “Het gaat iedereen hier echt aan het hart.”

De verkoop van nieuwbouwwoningen is in het tweede kwartaal van dit jaar met ruim een tiende gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar geleden. Het is het vierde kwartaal op rij dat minder nieuwbouwwoningen zijn verkocht. Het aantal verkochte bestaande woningen nam wel licht toe. Dat melden het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Kadaster en Eurostat.

In het tweede kwartaal werden bijna 5700 nieuwbouwwoningen verkocht, ruim 11 procent minder dan een jaar eerder. In totaal werden ongeveer 16.000 nieuwbouwwoningen in die periode opgeleverd.

Er wisselden in die periode wel ongeveer 59.000 bestaande koopwoningen van eigenaar, een stijging van bijna 3 procent. Een nieuwbouwwoning kostte gemiddeld 514.000 euro, tegenover 492.000 euro voor een bestaande koopwoning.

Oorzaken

Volgens CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen zijn er meerdere factoren die ervoor zorgen dat er minder nieuwbouwwoningen worden verkocht. "Dat kan bijvoorbeeld te maken hebben met het aantal verleende bouwvergunningen, wat weer invloed heeft op het aantal nieuw opgeleverde woningen", stelt hij. Van Mulligen voegt toe dat er in het tweede halfjaar van 2025 meer vergunningen zijn aangevraagd. "Die ontwikkeling zou op een gegeven moment weer naar voren moeten komen in het aantal opleveringen en transacties".

Daarnaast werden nieuwbouwwoningen op jaarbasis bijna 5 procent duurder. In augustus berichtte het CBS al dat de prijzen van bestaande koopwoningen in het tweede kwartaal met meer dan 4 procent waren gestegen ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee zwakte de prijsstijging met een procentpunt af ten opzichte van het eerste kwartaal.

De prijzen van alle koopwoningen in Nederland stegen gemiddeld met 4,3 procent. Dat lag ongeveer in lijn met het EU-gemiddelde van 4,7 procent. In Portugal stegen de huizenprijzen met zo'n 16 procent het sterkst, terwijl ze in Finland met bijna 3 procent het hardst daalden.

DEN HAAG (ANP) - De totale studieschuld van Nederlandse studenten en oud-studenten is in 2026 voor het eerst gedaald. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van voorlopige cijfers. Begin 2026 bedroeg de totale studieschuld 28 miljard euro, een daling van 0,8 miljard euro vergeleken met het jaar ervoor.

Ook hadden minder mensen een studieschuld. Daarmee daalde het aantal Nederlanders met een studieschuld voor het derde jaar op rij. Begin 2026 kampten ruim 1,5 miljoen studenten en oud-studenten met een studieschuld, een afname van 60.000 mensen vergeleken met een jaar eerder. In totaal hadden iets minder dan 400.000 mensen die nog studeren een studieschuld, en waren er ruim 1,1 miljoen oud-studenten die hun schuld nog moeten afbetalen.

Bijna de helft van de Nederlanders met een studieschuld had een schuld van minder dan 10.000 euro. Ongeveer 145.000 mensen, iets minder dan 10 procent, hadden meer dan 50.000 euro schuld. Oud-studenten moeten gemiddeld genomen meer terugbetalen dan mensen die nog studeren. De gemiddelde schuld van huidige studenten is 15.600 euro, terwijl oud-studenten gemiddeld nog 19.200 euro moeten betalen.

Volgens uitvoeringsinstantie DUO lossen mensen met een studieschuld steeds vaker extra af. In 2026 werd gemiddeld drie keer zoveel als verplicht afgelost, dat becijferde DUO in haar trendrapportage over 2026. De uitvoeringsinstantie denkt dat dit mogelijk komt door stijgende rentes. Daarnaast kijken banken bij het verstrekken van hypotheken sinds 2024 vooral naar de maandelijkse aflossingen op de studieschuld, wat volgens DUO ook een verklaring kan zijn.

Wie op een zonnige zondag rond de Laacher See wandelt, ziet een idyllisch kratermeer met een middeleeuwse abdij aan de oever. Dat het meer een vulkaan is, merk je pas als je goed kijkt: op sommige plekken borrelen gasbellen naar boven. Hemelsbreed ligt het meer nog geen honderd kilometer van de grens bij Vaals. En juist nu laat de ondergrond van zich horen.

Een nacht vol trillingen

In de nacht van 9 op 10 oktober 2025 registreerden seismologen onder de westoever van het meer in twaalf uur tijd een zwerm piepkleine aardbevingen. De sterkste had een magnitude van 0,9, op zo'n zeven kilometer diepte. Niemand voelde er iets van. Over het aantal bevingen zijn de meetdiensten het overigens niet eens: de tellingen lopen uiteen van enkele tientallen tot ruim driehonderd.

Belangrijker is wat de geologische dienst van Rijnland-Palts erover zei: een direct verband met bewegend magma werd uitgesloten. Er was geen acuut gevaar.

Wat er wel onder het meer zit

Dat de vulkaan slaapt en niet dood is, staat inmiddels wel vast. Tussen september 2022 en augustus 2023 maten onderzoekers meer dan vijfhonderd lokale microbevingen, vaak diep en laagfrequent. In augustus 2026 verscheen een studie die laat zien dat zich op twaalf tot veertien kilometer diepte magmatische vloeistoffen verzamelen. Daar ligt vermoedelijk een reservoir dat zich zo'n vijftien kilometer in de breedte uitstrekt. Bij metingen rond het meer werd in 2024 ook kooldioxide van magmatische oorsprong aangetroffen.

Dat de vulkaan slaapt en niet dood is, staat inmiddels wel vast.

Toen het misging

De vorige keer was het menens. Ruim dertienduizend jaar geleden, in de late lente of vroege zomer, barstte de vulkaan uit. Dat duurde vermoedelijk weken. Er kwam zo'n 15 tot 20 kubieke kilometer puimsteen en as vrij. De aswolk reikte tientallen kilometers de lucht in, de as waaide tot in Noord-Italië en Zweden. Nederland ligt daar precies tussenin.

In het Rijndal lag een aslaag van zeven meter dik, in de omgeving van Keulen en Bonn tot een meter. De explosieve kracht wordt geschat op die van zo'n vijfhonderd Hiroshima-bommen.

In het kort

• Laatste uitbarsting: ruim 13.000 jaar geleden

• Uitgestoten: zo'n 15 tot 20 km³ puimsteen en as

• As tot in: Noord-Italië en Zweden

• Magmatische vloeistoffen: op 12 tot 14 km diepte

• Verwachte volgende uitbarsting: over duizenden jaren

• Afstand tot Vaals: hemelsbreed bijna 100 km

Moeten we ons zorgen maken?

Kort antwoord: nee. Onderzoekers verwachten op korte termijn geen vulkanische activiteit. Een Duitse geoloog schatte deze week dat een nieuwe explosie waarschijnlijk pas over drie- tot tienduizend jaar aan de orde is. Reden tot paniek is er volgens hem niet. Vóór de vorige uitbarsting deed de bovenste magmakamer er mogelijk zo'n dertigduizend jaar over om vol te lopen.

Dat neemt niet weg dat de Oost-Eifel serieus in de gaten wordt gehouden, met seismische meetnetten en gasmetingen. Want een vulkaan die zich zo nadrukkelijk meldt, wil je liever niet verrast zien.

Een vulkaan die zich zo nadrukkelijk meldt, wil je liever niet verrast zien.

Zelf gaan kijken

Wie de vulkaan van dichtbij wil zien, kan prima terecht. Rond het meer loopt een wandelroute langs de gasbellen, de abdij Maria Laach is te bezoeken en de Duitse Vulkaanroute voert over 280 kilometer langs 39 hoogtepunten van het Eifel-vulkanisme. Het grootste risico van zo'n dagje uit: de Duitse snelweg.

Meer weten?

• Nieuwsblad: honderden kleine aardbevingen en opstijgende gassen verraden dat Duitse supervulkaan nog altijd actief is
• Eifel Tourismus: vulkanen en maaren in de Eifel
• NU Actueel: is het Eifel-vulkanisme nog steeds actief?

$58m Aboriginal cultural centre opens at Darwin Waterfront. A $58 million centre showcasing the culture, history and art of Darwin's traditional owners, the Larrakia people, has opened its doors to the public, more than two decades since the idea was first developed.

"Russian health authorities have taken precautionary measures in response to the death of a woman who worked at an anti-plague research facility," reports Axios, "but have not confirmed that she contracted plague."

On Sept. 25, 28-year-old Daria Shipilova, who worked at an anti-plague research institute in Russia's Irkutsk region, broke a test tube containing the pneumonic plague pathogen, local reports said. Shipilova was admitted to a hospital on Sept. 29 with symptoms of severe pneumonia and died overnight between Oct. 1 and Oct. 2. After her death, authorities imposed quarantines at several medical facilities in the region and placed nearly 200 people who had come into contact with Shipilova under medical observation.
Irkutsk Gov. Igor Kobzev said those being monitored showed no signs of illness and had tested negative... Russia's public health agency said Shipilova had "pneumonia of unknown etiology" and that further testing found no microorganisms linked to her work. The agency said the epidemiological situation in the region remains stable.

Plague is a potentially life-threatening bacterial disease but can be cured with antibiotics when treated promptly, according to the Centers for Disease Control and Prevention.


CNN reports that according to Russian state media agency TASS, it remains unclear exactly what was released:

The head of the neighboring republic of Buryatia, Alexei Tsydenov, said earlier that the employee — a 28-year old woman — died "possibly from the plague." He also noted that "there are no plague outbreaks" in Buryatia. The governor of Irkutsk, Igor Kobzev, urged calm on Friday, saying that an extraordinary meeting of the regional anti-epidemic commission was held with Russia's chief state doctor. The meeting was in connection with a "suspected case of a particularly dangerous infection affecting a resident of the region," Kobzev said on Telegram.... The infection in the Irkutsk region is "most likely not the plague, but even if confirmed, there will be no spread of this disease," a previous head of Rospotrebnadzor, Gennady Onishchenko, said on Friday. Onishchenko told the state news agency TASS that the onset of cold weather would likely prevent transmission.

Thanks to long-time Slashdot reader schwit1 for sharing the news.

Read more of this story at Slashdot.

Alejandro G Iñárritu’s film may be about to become one of the biggest bombs Hollywood has ever seen – but it is destined to be re-evaluated with time

• This article contains spoilers for Digger

I feel for film critics, I really do. Tom Cruise’s latest film Digger put them in an impossible position: you can’t really talk about it without spoiling what makes it, in my eyes, a masterpiece. Or completely terrible – as many, many critics have argued over the last week, without being fully free to say why.

That is not their fault: media screenings around the world opened with a plea from Warner Bros to not spoil the film’s central reveal. This seems like it may have been a misstep, because curiosity and Cruise alone were clearly not enough to get bums on seats. Digger is now projected to lose around $150m, after taking a paltry $20m globally in its opening weekend. Warner Bros is trying to make the best of a bad situation, first crowing about the stinker reviews – “insufferable” and “smug” have been repeated a lot – then pivoting to a new sell: the Yanks don’t get it, so it must be good.

Continue reading...

Jukka Salovaara, who served in London during Cool Britannia era, will be ‘very close’ to negotiations as Burnham government resets relations with EU

Jukka Salovaara, the newly installed European Union ambassador to the UK, is likely to become a ubiquitous figure in national politics as the Andy Burnham government grapples with the question of its future relationship with the European Union.

Burnham has been clearer than his predecessor Keir Starmer in saying that what exists now is not working and that a full range of options, including rejoining, has to be on the table ahead of Labour’s next election manifesto.

Continue reading...

Study of remains taken from royal cemetery at Umm el-Qa’ab appears to confirm early Egyptologist’s theory

Court officials and craftspeople serving early Egyptian kings may have been sacrificed when their ruler died, according to research that found fractures in several ancient skulls.

The royal cemetery of Umm el-Qa’ab near Abydos features the tombs and enclosures of the First Dynasty rulers of Egypt, and dates as far back as 3,000BC.

Continue reading...

As trawlers compete with Greenland sharks for halibut and cod, conservationists and fishers clash over what to do about misunderstood species

‘When I accidentally catch a shark, I bring it to my dogs,” Henrik Jensen, a 27-year-old from Greenland’s west coast, says casually. “I don’t let it back down because [the sharks] bully me and cut my lines.”

Jensen has fished for halibut in Ilulissat, Greenland’s third largest town, for a decade. He works an hour north of the town’s main iceberg-laden fishery, which sustains the livelihood of nearly 400 fishers. There, the halibut are bigger and more plentiful, but so are the Greenland sharks.

Continue reading...

Nine years on from a failed independence push, former president Carles Puigdemont will find times have changed

After years of legal wrangling, Spain’s constitutional court is expected to remove the last obstacle to the return of the former Catalan president Carles Puigdemont after nearly nine years in exile this week.

Puigdemont fled in 2017 to avoid being jailed for his part in the failed and illegal independence push for which nine of his colleagues were imprisoned on sentences of up to 13 years, although all were released within three years.

Continue reading...

Experts say country does not have plan to feed people in a crisis and is unprepared for future shortages

Britain does not have a plan for how to feed people in a crisis and is unprepared for potential future food shortages, according to a warning from more than 150 experts delivered to Andy Burnham.

The climate crisis, geopolitical shocks, cyber-attacks and energy outages are among the threats to food chain security, according to the open letter, which claims the government is “complacent about food as a national security matter”.

Establish a new system of local food resilience committees under the Civil Contingencies Act 2004.

Audit the UK’s reliance on a few very large food companies and food imports.

Realign national food production around nutritional needs.

Create national, regional, local and community food storage schemes.

Support the decentralisation of the UK’s food supply.

Continue reading...

It is one of the world’s finest collections, full of Monets, Miros and Picassos. But is the great Swiss architect’s extension for the Beyeler Foundation a worthy addition? Or is it a bit luxury boutique?

In the early 1960s, when Peter Zumthor was a teenage apprentice in his father’s cabinet-making workshop, he designed his first cupboard. He later recalled the satisfaction of fitting the door so perfectly that it closed “with a special sucking sound”, saying his father instilled in him “the Basel pride in the well-built object”.

Six decades on, with a fleet of globally celebrated projects to his name, the 83-year-old Swiss architect is back in Basel, beaming with the same local pride. He is gazing out at his latest well-built object, which is also his first project here: a monolithic new gallery that looks chiselled from the earth, its layers of pale crumbly concrete hammered into shape, its big oak and bronze doors – their handles wrapped with leather cord – closing with that same satisfyingly expensive Swiss swoosh.

Continue reading...

Voor het eerst is het totale bedrag aan studieschulden kleiner geworden. Begin 2026 was dat 28 miljard euro, 800 miljoen minder dan begin 2025. De gemiddelde schuld per student blijft wel toenemen.

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo: