Longkanker wordt al decennia bijna automatisch gekoppeld aan roken. Maar een baanbrekende studie van de Universiteit van Florida en het Markey Cancer Center, gepubliceerd in Nature Metabolism, gooit die aanname open. De onderzoekers ontdekten dat een typisch westers eetpatroon — rijk aan suikers en vetten — de ophoping van glycogeen in longweefsel sterk verhoogt. Dat glycogeen fungeert vervolgens als een soort suikerlolly voor kankercellen: hoe meer ervan aanwezig is, hoe sneller de tumor groeit en zich ontwikkelt.

De wetenschap achter de ontdekking

Met een innovatieve techniek genaamd ruimtelijke metabolomica brachten de onderzoekers moleculen letterlijk in kaart in menselijk longweefsel. Bij patiënten met longadenocarcinoom bleek het glycogeenniveau opvallend hoog. Vervolgens kregen proefmuizen een dieet met veel vet en fructose. Het resultaat was alarmerend: de longtumoren groeiden significant sneller bij muizen met verhoogde glycogeenwaarden. Toen de glycogeensynthese genetisch werd geblokkeerd, remde de tumorgroei drastisch af.

"Hoe meer glycogeen kankercellen bevatten, hoe meer de tumor groeit en zich ontwikkelt" 

Wat betekent dit voor jou?

De bevindingen geven een nieuw perspectief op kankerpreventie. Naast het bekende advies om niet te roken, zou bewustere voeding een fundamentele rol kunnen spelen in de bescherming tegen longkanker. De onderzoekers benadrukken dat glycogeen ook als biomarker kan dienen om de voortgang van de ziekte bij patiënten beter te beoordelen.

Opvallend: er bestaan al drie typen medicijnen die gericht zijn op glycogeenstapeling, oorspronkelijk ontwikkeld voor de zeldzame ziekte van Lafora. Die zouden in de toekomst mogelijk ook bij longkankerbehandeling ingezet kunnen worden.

De boodschap is helder: wat op je bord ligt, raakt niet alleen je hart en bloedvaten — het kan ook je longen kwetsbaarder maken.

MILAAN (ANP) - Een groot deel van de Nederlandse sporters die heeft meegedaan aan de Olympische Spelen in Milaan en Cortina d'Ampezzo gaat naar de sluitingsceremonie. Sportkoepel NOC*NSF laat weten dat 26 van de 38 atleten naar de historische Arena di Verona gaan, een Romeins amfitheater dat plaats biedt aan 20.000 toeschouwers. De openingsceremonie werd ook bezocht door 26 atleten van TeamNL.

De Nederlandse afvaardiging bestaat uit Kimberley Bos, Melissa Peperkamp, Romy van Vreden, Michel Tsiba, Daria Danilova, Xandra Velzeboer, Michelle Velzeboer, Selma Poutsma, Zoë Deltrap, Jens van 't Wout, Melle van 't Wout, Teun Boer, Friso Emons, Itzhak de Laat, Tijmen Snel, Joy Beune, Stijn de Bunt, Sebas Diniz, Jenning de Boo, Kjeld Nuis, Femke Kok, Antoinette Rijpma-de Jong, Jorrit Bergsma, Marijke Groenewoud, Merel Conijn en Bente Kerkhoff.

Chef de mission en enkele stafleden van TeamNL gaan ook naar de sluitingsceremonie.

Iedere sporter kent het gevoel: alles klopt, de bewegingen gaan vanzelf en je lijkt boven jezelf uit te stijgen. Dat is de ultieme flow. Je spieren reageren automatisch, zonder hapering. Maar zodra de druk toeneemt en de inzet hoog is, kan dat soepele samenspel ineens omslaan. Je choket.

In een optimale flowtoestand verlopen spierbewegingen automatisch. Die automatische aansturing is verankerd in het cerebellum, de 'kleine hersenen' achter in ons hoofd. Hier ligt onze spierherinnering opgeslagen: de eindeloos geoefende bewegingen die we zonder nadenken uitvoeren.

Choken is het tegenovergestelde van die soepelheid. Onder hoge druk worden bewegingen schokkerig en onnatuurlijk. Sporters laten de bal vallen, slaan dubbele fouten of missen ogenschijnlijk simpele kansen. Wat gaat er mis?

Eerder onderzoek liet al zien dat overdenken een cruciale rol speelt. Wanneer we te veel nadenken over onze bewegingen, grijpen de frontale hersenkwabben – het ‘grote brein’ – in. Ze verstoren de automatische terugkoppeling tussen het cerebellum en de motorische schors, die nodig is om vloeiende bewegingen uit te voeren. Het resultaat: haperingen en onderprestatie.

Het ‘jackpot’-effect

Onderzoek uit 2024 werpt nieuw licht op dit fenomeen. De studie toont aan dat zogenoemde ‘jackpot’-scenario’s – situaties waarin de beloning uitzonderlijk groot is – juist averechts kunnen werken.

Bij een kleine of middelgrote beloning neemt motivatie toe en verbetert de prestatie. Maar zodra de potentiële winst extreem hoog wordt, schiet het brein door. De frontale hersengebieden worden overactief en verstoren de automatische voorbereiding van bewegingen in de motorische cortex.

De onderzoekers beschrijven dit als een omgekeerde U-curve: prestaties verbeteren bij toenemende opwinding tot een optimaal punt, maar nemen af zodra die opwinding te groot wordt. Dit sluit aan bij de bekende Yerkes-Dodson-wet, die stelt dat topprestaties zich bevinden in een ‘Goudlokje-zone’: niet te weinig spanning, maar ook niet te veel.

Wanneer de inzet gigantisch is – denk aan een beslissende strafschop of een miljoenenbonus – kan het brein letterlijk de spieren ‘bevriezen’. De neurale signalen die beloning en bewegingsvoorbereiding aansturen, ziten elkaar in de weg.

Verlamming door analyse

Senior auteur Aaron Batista stelt dat de sleutel tot het voorkomen van choken ligt in het loslaten van overmatige controle. Wie koste wat kost wil winnen, vergroot juist de kans op zelfsabotage.

Tennislegende Arthur Ashe noemde dit ooit treffend ‘paralysis by analysis’: verlamming door analyse. Zodra de intellectuele controle het overneemt van automatische processen, wordt soepelheid ingeruild voor krampachtigheid.

Het advies van de onderzoekers is dan ook verrassend simpel: houd het los. Zoek een balans tussen zelfbewustzijn en zelfcontrole, maar probeer niet elk detail te sturen. Laat het ‘kleine brein’ zijn werk doen en zet het ‘grote brein’ even op de achtergrond.

Wie te veel focust op de jackpot, vergroot de kans dat hij buiten de optimale prestatiezone belandt. Juist door minder te denken aan de prijs, vergroot je de kans om die daadwerkelijk binnen te halen.

Bron: Psychology Today

DEN HAAG (ANP) - Premier Dick Schoof heeft zondag op X gememoreerd dat de Winterspelen erop zitten voor Nederland. "Wat was het een ongelooflijk mooi feest en wat hebben we genoten van twee weken absolute topsport. Met tien gouden, zeven zilveren en drie bronzen medailles waren dit de meest succesvolle Winterspelen ooit."

Schoof draagt maandag het premierschap over. Dan worden de nieuwe bewindslieden beëdigd.

Ook schreef hij: "Ik wil hier alle medaillewinnaars feliciteren, iedereen van NOC*NSF bedanken en tegen heel TeamNL zeg ik: jullie kunnen ongelooflijk trots zijn op wat jullie in Milaan hebben neergezet. Fantastisch!"

Exclusive: Police Federation condemns deployment of US firm’s tech to analyse behaviour as ‘automated suspicion’

Scotland Yard is using AI tools supplied by the US tech company Palantir to monitor staff behaviour in an attempt to root out failing officers, the Guardian has learned.

The Metropolitan police has previously declined to confirm or deny whether it used technology supplied by the company, which also works for the Israeli military and Donald Trump’s ICE operation. It has now confirmed that it is using Palantir’s AI to analyse internal data about sickness levels, absences from duty and overtime patterns in an effort to identify potential shortcomings in professional standards.

Continue reading...

• Gu and Li Fanghui take Winter Olympic gold and silver

• Zoe Atkin’s bronze matches that of sister Izzy in 2018

Zoe Atkin won women’s freestyle skiing halfpipe bronze to claim Great Britain’s fifth medal of their record-breaking Winter Olympics as China’s Eileen Gu soared to win her first gold of the Games.

Atkin qualified for the final in first place and led after the first run, in which the single best score from three runs counts in the standings.

Continue reading...

sz-da has added a photo to the pool:

From Shizugatake (賤ヶ岳)

Bobsleeër Dave Wesselink heeft zich in de laatste run in de viermansbob enigszins hersteld van de derde run (55.15), waarin hij zondagochtend door enkele foutjes was gezakt naar…

Michael J Fuery has added a photo to the pool: