“Ik uit geen woede en geen haat. Ik uit mijn vastberadenheid om deze samenleving te veranderen.”
In Frankrijk verschijnt deze maand het boek van Gisèle Pelicot, de inmiddels 73‑jarige vrouw die het gezicht werd van een van de meest schokkende verkrachtingszaken van de afgelopen jaren. Jarenlang werd zij door haar echtgenoot gedrogeerd en uitgeleverd aan tientallen mannen, maar in de rechtszaal draaide zij de rollen om: niet langer het slachtoffer moest zich schamen, maar de daders
In haar memoires – voorlopig aangekondigd onder de titel “A Hymn to Life” / “Ode aan het leven” – vertelt Gisèle haar verhaal voor het eerst volledig in eigen woorden. Het boek verschijnt eind januari 2026 in meer dan twintig talen, onder meer bij Flammarion in Frankrijk en De Geus in Nederland.
“La honte doit changer de camp.” – “De schaamte moet van kant wisselen.”
Ze zegt dat ze met dit boek een boodschap van hoop en moed wil doorgeven aan iedereen die door zware beproevingen gaat: dat slachtoffers geen schaamte zouden moeten voelen, en dat het mogelijk is om, hoe langzaam ook, weer enige levenslust terug te vinden. Daarbij speelt ook haar nieuwe relatie een rol: in een interview vertelt ze dat haar huidige partner haar de kracht gaf om de confrontatie met haar verkrachters aan te gaan en de rechtszaal binnen te stappen.
Het is verleidelijk om van die liefde een romantisch reddingsverhaal te maken, maar dat zou de complexiteit tekortdoen. Herstel na extreem geweld is nooit het werk van één persoon of één moment; het is een langzaam, grillig proces waarin steun, erkenning en rechtspraak allemaal hun plek hebben.
Een huwelijk dat een val bleek
Wat voor de buitenwereld een normaal huwelijk leek, veranderde voor Gisèle in een nachtmerrie die bijna tien jaar duurde. Haar man, Dominique Pelicot, gaf haar stelselmatig medicijnen en andere middelen waardoor ze weerloos werd, om vervolgens via internet tientallen mannen uit te nodigen die haar verkrachtten.
Pas veel later zou duidelijk worden hoe systematisch en georganiseerd dit misbruik was, met uiteindelijk 51 verdachten die zich voor de rechter moesten verantwoorden in wat bekend werd als de “viols de Mazan”, de verkrachtingen van Mazan. Het is moeilijk te bevatten dat één vrouw zo lang, zo zichtbaar onzichtbaar kon lijden, terwijl instanties en omgeving wegkeken of haar klachten niet serieus namen.
Het proces dat de wereld schokte
Toen de zaak uiteindelijk voor de rechter kwam, koos Gisèle voor openbaarheid. Ze weigerde een proces achter gesloten deuren, juist om te voorkomen dat haar verhaal opnieuw werd weggestopt en om duidelijk te maken dat seksueel geweld geen privézaak is, maar een maatschappelijk probleem.
De rechtszaak duurde maanden en kreeg wereldwijd aandacht; zij werd een symbool van verzet tegen seksueel geweld en victim blaming. Haar ex‑man kreeg twintig jaar cel, de meeste van de vijftig mede‑verdachten werden veroordeeld tot jarenlange gevangenisstraffen; sommige daders gingen nog in beroep.
“De schaamte moet van kant wisselen”
Een van de krachtigste zinnen uit haar publieke optredens is haar oproep dat “de schaamte van kamp moet wisselen”. Jarenlang droeg zij de schaamte en de stilte, terwijl de mannen die haar misbruikten door konden met hun leven.
Met haar optreden in de rechtbank en nu met haar memoires keert ze dat om. Ze wil dat daders, omstanders en een falend systeem zich aangesproken voelen, niet de vrouw die al die jaren geen kans had om zich te verdedigen. In die zin gaat haar verhaal niet alleen over persoonlijk herstel, maar ook over een cultuur die seksueel geweld structureel onderschat.
