Vrouwen die veel kinderen krijgen of juist helemaal geen kinderen hebben, lijken gemiddeld sneller biologisch te verouderen en een kortere levensduur te hebben. Dat blijkt uit een nieuwe studie van onderzoekers van de University of Helsinki in Finland.
De wetenschappers benadrukken dat de resultaten geen persoonlijk gezondheidsadvies zijn. Het gaat om een statistisch verband op populatieniveau, dat past binnen theorieën uit de evolutionaire biologie.
Volgens de zogenoemde disposable soma theory moeten organismen hun beperkte energie verdelen tussen voortplanting en onderhoud van het lichaam. Als er relatief veel energie naar reproductie gaat, blijft er minder over voor herstelprocessen die het lichaam gezond houden.
“Vanuit evolutionair perspectief hebben organismen beperkte middelen zoals tijd en energie,” zegt bioloog Mikaela Hukkanen van de University of Helsinki. “Als een groot deel daarvan naar voortplanting gaat, kan dat ten koste gaan van onderhoud en herstel van het lichaam, wat de levensduur kan verkorten.”
Voor het onderzoek analyseerden de wetenschappers gegevens van 14.836 vrouwen die allemaal een tweelingzus hadden. Dat helpt om genetische verschillen tussen deelnemers zoveel mogelijk uit te sluiten. Bij een subgroep van 1.054 vrouwen werden bovendien biologische markers van veroudering gemeten.
De deelnemers werden ingedeeld in zeven groepen, op basis van het aantal kinderen dat ze kregen en de leeftijd waarop ze bevielen.
Daaruit kwam een opvallend patroon naar voren: vrouwen zonder kinderen en vrouwen met het hoogste aantal kinderen – gemiddeld 6,8 – hadden de hoogste risico’s op snellere biologische veroudering en sterfte.
De gunstigste uitkomsten werden gezien bij vrouwen met een gemiddeld aantal kinderen, ongeveer twee tot drie, die hun zwangerschappen kregen tussen grofweg hun 24e en 38e levensjaar.
Eerder onderzoek liet al zien dat bijvoorbeeld de leeftijd bij de eerste zwangerschap of het aantal kinderen samenhangt met gezondheid op latere leeftijd. Deze studie keek echter naar een uitgebreider geheel van factoren.
Toch blijft het belangrijk om de resultaten voorzichtig te interpreteren. De studie toont geen direct oorzakelijk verband aan, maar slechts een statistische samenhang.
Ook is nog onduidelijk waarom juist kinderloze vrouwen gemiddeld slechter scoorden. Volgens de onderzoekers kunnen niet-gemeten factoren, zoals bestaande gezondheidsproblemen, zowel invloed hebben op de kans om kinderen te krijgen als op de latere gezondheid.
Epigeneticus Miina Ollikainen benadrukt dat levenskeuzes wel degelijk biologische sporen kunnen achterlaten. “Iemand die biologisch ouder is dan zijn kalenderleeftijd heeft een grotere kans om eerder te overlijden,” zegt ze. “Onze resultaten laten zien dat levensgeschiedenis een meetbare biologische afdruk kan achterlaten.”
Maar individuele keuzes over kinderen moeten volgens de onderzoekers zeker niet door dit soort statistieken worden bepaald. “Een vrouw zou haar persoonlijke plannen of wensen rond kinderen niet moeten aanpassen op basis van deze bevindingen,” aldus Ollikainen.
Bron: Science Alert
