Twee recente fraudezaken laten zien hoeveel gewicht een accountantsverklaring in de praktijk kan hebben. Maar ze leggen ook een zwakke plek bloot: wat als niet de controle faalt, maar de verklaring zelf wordt vervalst?
Een accountantsverklaring is voor veel mensen vooral een document dat ergens achter in een jaarrekening of subsidiedossier zit. De recente berichtgeving over mogelijke fraude met Nederlandse exportkredietverzekeringen laat zien dat zo’n verklaring in werkelijkheid veel meer gewicht kan hebben.
Welingelichte Kringen meldde op 26 augustus dat de Nederlandse staat mogelijk voor honderden miljoenen euro’s schade opdraait door fraude met exportkredietverzekeringen. In één zaak is volgens het bericht sprake van 137 miljoen euro schade. Bij de aanvragen zouden vermoedelijk vervalste accountantsverklaringen zijn overgelegd. De verdenking is dat financiële cijfers van zogenoemde garanten rooskleuriger zijn voorgesteld dan ze in werkelijkheid waren.
Een paar dagen eerder publiceerde de Nederlandse Arbeidsinspectie een ander, inmiddels door de rechter beoordeeld voorbeeld. Tijdens de coronaperiode ontving een opleider 1,2 miljoen euro voorschot uit de regeling NL Leert Door. Voor de definitieve afrekening moest hij een verklaring van een onafhankelijke externe accountant overleggen. De verklaring die werd ingestuurd, bleek vals.
De naam op het document hoorde bij een accountantsbureau dat al was opgeheven. Toen de uitvoeringsorganisatie contact zocht met de accountant zelf, bleek dat zij nooit voor de opleider had gewerkt en de handtekening niet van haar was. Bij een doorzoeking werd volgens de Arbeidsinspectie bovendien het fysieke stuk aangetroffen, samen met een formulier waarop handtekeningen waren geoefend. De opleider kreeg eind 2025 de maximale taakstraf van 240 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van acht maanden. Ook werd hij hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor terugbetaling van de 1,2 miljoen euro. Een aanvullende aanvraag van 400.000 euro werd niet uitgekeerd.
De twee zaken verschillen wezenlijk van elkaar, maar raken dezelfde kern. Een accountantsverklaring ontleent haar waarde niet aan het papier, de pdf of de handtekening onderaan. De waarde zit in het onafhankelijke werk dat eraan voorafgaat. Bij de controle van de jaarrekening beoordeelt een accountant risicogericht of de financiële informatie als geheel vrij is van afwijkingen van materieel belang, door fouten of fraude. Daarvoor moet voldoende en geschikte controle-informatie worden verzameld.
Dat is een hoge mate van zekerheid, maar geen absolute zekerheid. Een accountant controleert niet iedere factuur, iedere betaling en iedere transactie. Werkzaamheden worden afgestemd op risico’s en materialiteit. Bovendien is fraude per definitie lastiger te ontdekken dan een gewone fout. Wie fraudeert, probeert immers juist controles te omzeilen of informatie te verhullen.
Daarom is het belangrijk om goed te begrijpen wat een controleverklaring van een accountant betekent. Een goedkeurende controleverklaring is geen garantie dat binnen een organisatie nooit fraude is gepleegd. Het is ook geen algemeen keurmerk voor het bestuur en geen voorspelling dat een onderneming financieel gezond zal blijven. De verklaring heeft betrekking op specifieke financiële informatie en op de werkzaamheden die de accountant daarop heeft uitgevoerd.
Bij een vervalste verklaring speelt iets anders. Dan is er niet noodzakelijk iets misgegaan tijdens de accountantscontrole; die controle kan eenvoudigweg nooit hebben plaatsgevonden. Iemand gebruikt dan het gezag van een accountant zonder dat die accountant de werkzaamheden heeft uitgevoerd. Daarmee wordt precies het vertrouwen misbruikt waarop het systeem is gebouwd.
Dat verschil is belangrijk. Een echte controleverklaring kan, ondanks een zorgvuldig uitgevoerde controle, nooit honderd procent zekerheid bieden. Een valse verklaring biedt helemaal geen zekerheid. Het document wekt alleen de indruk dat een onafhankelijke professional naar de onderliggende informatie heeft gekeken.
Opvallend aan de zaak van de Arbeidsinspectie is hoe eenvoudig de vervalsing uiteindelijk aan het licht kwam. De uitvoeringsorganisatie zag dat het genoemde accountantsbureau niet meer bestond en nam rechtstreeks contact op met de accountant. Zij ontkende onmiddellijk dat zij het rapport had opgesteld of voor de opleider had gewerkt.
De zaak heeft ook tot een concrete proceswijziging geleid. De uitvoeringsorganisatie verifieert volgens de Arbeidsinspectie inmiddels standaard bij betrokken externe accountants of zij daadwerkelijk werkzaamheden voor een subsidieaanvrager hebben verricht. Dat lijkt een kleine administratieve stap, maar raakt een fundamenteel punt: controleer niet alleen wat er in een verklaring staat, maar ook of de verklaring werkelijk afkomstig is van degene wiens naam erop staat.
Voor organisaties die grote bedragen uitkeren of risico’s overnemen, ligt daar een duidelijke les. Een verklaring kan op het eerste gezicht professioneel ogen en toch vals zijn. Zeker wanneer miljoenen aan publieke middelen of garanties afhankelijk zijn van zo’n document, is verificatie van de herkomst geen overbodige formaliteit.
De accountancysector heeft de afgelopen jaren zelf meer nadruk gelegd op fraude. Bij wettelijke jaarrekeningcontroles moeten accountants sinds boekjaar 2022 in de controleverklaring rapporteren over hun aanpak van frauderisico’s en continuïteit. Dat maakt voor gebruikers beter zichtbaar waar de accountant naar heeft gekeken en welke risico’s aandacht kregen.
Maar meer tekst in een verklaring lost vervalsing niet op. De recente voorbeelden laten juist zien dat er twee verschillende vragen naast elkaar bestaan. Ten eerste: welke zekerheid biedt de uitgevoerde accountantscontrole? En ten tweede: hoe weet de ontvanger dat die controle überhaupt is uitgevoerd door de accountant die op het document staat?
Die tweede vraag krijgt waarschijnlijk meer gewicht naarmate financiële verantwoording verder digitaliseert. De zwakste schakel hoeft niet altijd de controle zelf te zijn. Soms is het simpelweg de aanname dat een overtuigend ogend document ook echt is.
De belangrijkste les uit beide zaken is daarom verrassend eenvoudig: een accountantsverklaring verdient vertrouwen vanwege het onderzoek erachter, niet vanwege de handtekening eronder. Wie op het document vertrouwt, moet dus ook kunnen vaststellen dat dat onderzoek daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
Redactionele bronnen (ter controle, niet noodzakelijk voor publicatie)
• Welingelichte Kringen, 26 augustus 2026: “Ondernemers frauderen massaal met exportsubsidies. Staat voor honderden miljoenen het schip in.”
• Nederlandse Arbeidsinspectie, 21 augustus 2026: “1 valse handtekening leidt tot flinke veroordeling.”
• Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA): uitleg controleverklaring, redelijke mate van zekerheid en rapportage over frauderisico’s.
DEN HAAG (ANP) - De houten kap van het Torentje van de premier is bijna 480 jaar oud, blijkt uit onderzoek van Rijksvastgoed tijdens de renovatie van het Binnenhof. Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/47 zijn gekapt.
Onderzoekers doen bijna elke dag vondsten tijdens de renovatie. Maar dit is wel "heel bijzonder", zegt Bram Hulshof, monumentenadviseur bij het Rijksvastgoedbedrijf. "Er zijn nog maar een handjevol echt oude kappen over op het Binnenhof."
De houten constructie is ongeveer 8 meter hoog en verkeert volgens onderzoekers in goede staat. Op de balken staan merktekens die laten zien dat de onderdelen vooraf op een timmerwerf zijn gemaakt en daarna op het Binnenhof zijn gemonteerd.
De constructie blijft behouden, maar wordt wel aan het zicht onttrokken. In de werkkamer van de minister-president komt het plafond terug.
Telkens als iemand op een online advertentie klikt, betaalt een adverteerder daarvoor. Meestal gaat het om een paar dubbeltjes, maar bij gewilde zoekwoorden is dat al snel een paar euro. Fraudeurs hebben er een verdienmodel van gemaakt dat volgens onderzoeksbureau Juniper Research dit jaar wereldwijd meer dan 100 miljard dollar aan advertentiegeld verslindt.
Klikfraude is eigenlijk heel eenvoudig. Zet een website vol advertenties neer, stuur er duizenden bots op af en je vangt reclamegeld voor bezoekers die nooit hebben bestaan. In klikboerderijen doen mensen precies datzelfde met de hand, zittend achter rijen telefoons naast elkaar. En soms is de dader gewoon een concurrent die het advertentiebudget van de buurman leegklikt. Want op is op: zodra je dagbudget erdoorheen is, verdwijn je die dag uit de gesponsorde zoekresultaten.
De omvang is groter dan de meeste mensen denken. Beveiligingsbedrijf Imperva mat dat in 2024 voor het eerst in tien jaar meer dan de helft van al het webverkeer (51 procent) niet van mensen kwam, maar van geautomatiseerde systemen. Ruim een derde van al het verkeer bestond uit kwaadaardige bots.
Juniper Research taxeerde de wereldwijde schade door advertentiefraude voor 2023 op 84 miljard dollar en verwacht dat dat bedrag in 2028 is opgelopen tot 172 miljard. Naar schatting van hetzelfde bureau was in 2023 zo'n 17 procent van alle advertentiekliks op desktops niet legitiem. De schattingen verschillen per onderzoeksmethode, maar over de richting heerst weinig twijfel: het wordt elk jaar meer, mede doordat AI het bouwen van bots een stuk makkelijker heeft gemaakt.
Advertenties zijn voor bedrijven een kostenpost die ze verrekenen in de prijs van hun producten. Geld dat naar nepkliks verdwijnt, levert niemand iets op behalve de fraudeur. De klap komt vooral terecht bij kleine ondernemers: de rijschool of de loodgieter die per klik afrekent en geen team heeft om verdachte pieken in de statistieken te onderzoeken.
Wie zelf weleens uit ergernis een paar keer op de advertentie van een bedrijf klikt "om ze te laten betalen", doet in feite precies wat de klikboerderij ook doet, alleen dan kleinschaliger.
Google zegt dat het ongeldige kliks zelf wegfiltert en adverteerders achteraf tegoed geeft voor ongeldige activiteit die alsnog boven water komt. Er is inmiddels een complete bedrijfstak die niets anders doet dan dit.
Tech mogul calls director Alex Gibney a ‘bitter old man’ who has ‘zero integrity’ in series of posts on X
Elon Musk has issued an angry tirade at the film-maker behind a four-hour documentary about his life and influence, labelling the director Alex Gibney a “bitter old man” who has “zero integrity”.
Gibney, who has previously made films about the collapse of Enron, WikiLeaks and Vladimir Putin, premiered his Musk documentary at the Venice film festival this week. He said he believed the world’s richest man was “extremely dangerous”.
Continue reading... Over-by-over updates from at Edgbaston, 11am BST start
County cricket live – dog stops play at Grace Road. Yes
Jonathan Liew on Sooryavanshi | And you can mail Rob
41st over: England 169-4 (Brook 53, Lawrence 17) Mohammad Abbas starts from the other end with the keeper up to the stumps. Lawrence takes him for consecutive boundaries, a flick through square leg and an edge along the ground. England are off to a flyer.
40th over: England 160-4 (Brook 52, Lawrence 9) Razaullah’s first ball of the day is a hot, hot lifter that beats Dan Lawrence. After wearing another lifter on the elbow, Lawrence clips firmly through midwicket for four. Nice shot.
Continue reading...Fiba World Cup: USA 108-56 Hungary
Reese and Clark have been portrayed as fierce rivals
Angel Reese and Caitlin Clark’ s interactions are a subplot of the women’s Fiba World Cup, the WNBA season and if you spend enough time on social media, a divided United States. Clark and Reese have shown their relationship on the court is thriving, and they both excelled in USA’s 108-56 quarter-final win over Hungary on Thursday.
In Thursday’s game, the growing chemistry showed. The pair had a nifty pick-and-roll to end the first quarter that ended with a layup by Reese. The Atlanta Dream forward returned the favor hitting Clark on a fastbreak for an easy lay-up later in the game.
Continue reading...
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/08/31160449/090926CUL_2036223434_musk.jpg)
