Was jouw jeugd niet per se arm, maar wel onvoorspelbaar? Wisselende regels, ouders die er de ene dag wel en de andere dag niet waren, verhuizingen, scheidingen, chaos zonder duidelijke reden? Dan is de kans groter dat je nu als volwassene worstelt met heftige emoties, impulsiviteit en instabiele relaties.
Onderzoekers wilden weten wat zwaarder weegt bij het ontstaan van borderline-achtige persoonlijkheidstrekken: een harde jeugd (denk aan geldgebrek en structurele stress) of een onvoorspelbare jeugd (denk aan wisselende regels, instabiele zorg en een chaotisch gezinsleven). Ze maakten daarbij nadrukkelijk onderscheid tussen die twee factoren, iets wat in eerder onderzoek vaak op Ć©Ć©n hoop werd gegooid.
In totaal deden bijna 5000 mensen mee, verdeeld over drie studies: Amerikaanse volwassenen, Amerikaanse studenten en Israƫlische volwassenen. Iedereen vulde vragenlijsten in over hun jeugd en over hun huidige persoonlijkheid.
Vier persoonlijkheidstrekken onder de loep
De onderzoekers keken specifiek naar vier soorten trekken die passen bij borderline: emotionele instabiliteit, vijandigheid en conflicten met anderen, impulsief gedrag, en dissociatie (het gevoel los te staan van jezelf of de werkelijkheid).
De uitkomst was opvallend consistent, in alle drie de onderzoeken: mensen die hun jeugd als onvoorspelbaar herinnerden, scoorden hoger op alle vier deze trekken. Meer emotionele uitbarstingen, meer ruzies, meer impulsiviteit, meer dissociatie.
En een arme jeugd dan? Die bleek er veel minder toe te doen. Zodra de onderzoekers onvoorspelbaarheid meewogen, verdween het effect van pure armoede of schaarste vaak grotendeels. Sterker nog: een consistent zware jeugd leek in sommige gevallen zelfs iets minder schadelijk dan een wisselvallige jeugd. De verklaring die de onderzoekers aandragen: een zware jeugd kan tenminste voorspelbaar zijn, je weet waar je aan toe bent. Onvoorspelbaarheid ondermijnt juist dat houvast.
Kanttekeningen
Belangrijk om te melden: dit onderzoek is correlationeel. Het bewijst dus niet dat een onvoorspelbare jeugd automatisch tot deze persoonlijkheidstrekken leidt. Bovendien werd alles gebaseerd op herinneringen van volwassenen en die kunnen gekleurd zijn door hoe iemand zich nu voelt. De deelnemers waren ook geen klinische patiƫnten en het onderzoek beperkte zich tot de VS en Israƫl.
De les
Structuur en voorspelbaarheid in de opvoeding blijken minstens zo belangrijk als het voorkomen van harde klappen. Kinderen hebben vooral houvast nodig, ook al is het leven soms zwaar.
Bron: PsyPost
