DEN HAAG (ANP) - Ondersteuning voor Nederlandse bedrijven en medewerkers kan niet wachten tot de besluitvorming in augustus rond Prinsjesdag, zoals het kabinet van premier Rob Jetten vorige week aankondigde. Daarvoor waarschuwen MKB Nederland en VNO-NCW. De ondernemersorganisaties pleiten onder meer voor een tijdelijk publiek fonds voor bedrijven die liquiditeitsproblemen hebben. Daar kunnen bedrijven geld lenen om deze periode door te kunnen komen, aldus de belangenbehartigers.

Volgens de ondernemers heeft de oorlog in het Midden-Oosten steeds meer nadelige gevolgen voor bedrijven en hun medewerkers. "Maatregelen moeten nu worden uitgewerkt en klaargezet", aldus VNO-NCW en MKB-Nederland. Ze willen ook een verruiming van de onbelaste kilometervergoeding voor werknemers. "Ook moeten er plannen klaarliggen voor als deze situatie blijft voortduren."

DEN HAAG (ANP) - Ahmed Aboutaleb, voormalig burgemeester van Rotterdam, gaat als verkenner aan de slag in Den Haag. Hij moet kijken of er een coalitie kan worden gevormd na de gemeenteraadsverkiezingen van vorige week.

Hart voor Den Haag, de partij van oud-wethouder Richard de Mos, heeft Aboutaleb gevraagd. De partij noemt de keuze weloverwogen. "Hij is gezaghebbend, beschikt over ruime bestuurlijke ervaring en staat bekend om zijn verbindend vermogen", aldus de partij. Die wijst erop dat hij als burgemeester veel heeft samengewerkt met de lokale partij Leefbaar Rotterdam.

Hart voor Den Haag bleef de grootste partij van de stad, met 16 van de 45 raadszetels. Met de 8 zetels van D66 erbij zou een meerderheidscoalitie kunnen worden gevormd. De Mos zou ook kunnen samenwerken met GroenLinks-PvdA, de partij van Aboutaleb. Die fractie kreeg 7 raadszetels.

AMSTERDAM (ANP) - Het is verstandig dat het kabinet nog niet meteen een besluit heeft genomen over eventuele compensatie voor huishoudens van de door de Iranoorlog gestegen energieprijzen. Dat zei president Olaf Sleijpen van De Nederlandsche Bank (DNB) dinsdag bij de presentatie van het jaarverslag van de centrale bank.

"Natuurlijk wordt er gesproken over compensatie voor de gestegen energieprijzen, en dat begrijp ik heel goed", stelde Sleijpen. "Tegelijkertijd vind ik het verstandig dat het kabinet afwacht wat de effecten voor huishoudens zijn, voordat het een besluit neemt over eventuele compensatie."

DNB rekende verschillende scenario's door. In het meest milde daarvan was het negatieve effect op het besteedbaar inkomen van huishoudens ongeveer 1 procent. Bij langdurig hoge energieprijzen loopt dat wel op, maar in alle bekeken scenario's bleef het effect nog steeds lager dan tijdens de energiecrisis van 2022. Sleijpen wees er ook op dat veel huishoudens een vast of variabel energiecontract hebben. Daardoor werken prijsstijgingen volgens hem vertraagd of slechts gedeeltelijk door.

"En laten we ook niet vergeten dat compensatie geld kost", stipte de DNB-president aan. "Dit zal binnen de begroting gedekt moeten worden, hetgeen weer ten koste kan gaan van andere prioriteiten." Het niet dekken van eventuele stappen noemt hij daarbij "uiterst onverstandig in een tijd waarin de overheidsfinanciën er op middellange termijn niet goed voorstaan". "Mocht toch worden besloten om tot compensatie over te gaan, dan is het belangrijk dat deze gericht en tijdelijk is, en bij de mensen terechtkomt die het echt nodig hebben."

AMSTERDAM (ANP) - De oorlog in het Midden-Oosten kan de inflatie in Nederland flink aanjagen en de economische groei ondermijnen. Dat voorziet De Nederlandsche Bank (DNB), die dinsdag verschillende scenario's heeft geschetst. Toch verwacht de centrale bank niet dat de impact zo groot wordt als tijdens de energiecrisis van 2022 na de Russische inval in Oekraïne.

Vier jaar geleden steeg de gasprijs bijvoorbeeld nog met meer dan 250 procent tot boven de 300 euro per megawattuur. Nu lopen de prijzen nog maar op tot rond de 50 tot 60 euro, stipt DNB aan. Deze vergelijking neemt niet weg dat het recente oorlogsgeweld en de Iraanse blokkade van de voor de olie- en gasindustrie belangrijke Straat van Hormuz huishoudens behoorlijk in de portemonnee kan raken.

In een zwaar scenario, als de oorlog voorlopig aanhoudt en de energieprijzen langere tijd hoog blijven, krijgt het besteedbare inkomen van huishoudens een knauw van 6 procentpunt. Vooral voor lagere inkomens zou dit hard aankomen, omdat zij een groter deel van hun inkomen uitgeven aan vaste lasten zoals energie. Ook andere producten en diensten zouden duurder kunnen worden, wat dan waarschijnlijk weer drukt op bijvoorbeeld de consumptie.

Risico financiële stabiliteit

De becijferingen van DNB wijzen uit dat de inflatie dit jaar en volgend jaar sowieso met elk een ruim een half procentpunt extra lijkt op te lopen. In het zware scenario moet Nederland dit jaar rekening houden met 1,6 procentpunt meer inflatie. Volgend jaar zou het algehele prijspeil dan 2,8 procentpunt extra worden gestuwd. Volgens de centrale bank zou de groei van de economie dit jaar en volgend jaar in het laatste geval met ongeveer 0,8 procentpunt terug kunnen vallen. Dan blijft er amper nog economische groei over.

DNB-president Olaf Sleijpen benadrukte in een toelichting dat de scenario's geen nieuwe ramingen zijn. "De ontwikkeling van de inflatie hangt sterk af van de duur en intensiteit van de oorlog. Hoe breder de regio wordt meegezogen in het conflict, hoe groter de economische effecten."

De ontwikkelingen in het Midden-Oosten vormen volgens Sleijpen ook een risico voor de financiële stabiliteit. Hij wijst erop dat de macro-economische gevolgen van de oorlog en de impact op financiële markten ook banken kan raken. "Gelukkig staan Nederlandse financiële instellingen er goed voor en zijn ze de afgelopen jaren weerbaar gebleken. Maar onverwoestbaar is de Nederlandse financiële stabiliteit zeker niet."

Israel and Gulf states targeted and Iran hit by airstrikes as Tehran denies negotiations are taking place to end war

• Middle East crisis – live updates

Violence has continued across much of the Middle East a day after Donald Trump said the US was in “very good” talks with Iran to end the war in the region soon.

Iranian barrages targeted Israel, Gulf Arab states and northern Iraq on Tuesday, while Israeli and US warplanes continued to carry out strikes across Tehran and on other targets in the Islamic Republic.

Israeli PM says ‘there’s more to come’ as hopes of de-escalation dim after Trump’s recent remarks

• Middle East crisis – live updates

An Iranian missile has struck central Tel Aviv and the Israeli prime minister, Benjamin Netanyahu, has vowed to continue striking Tehran and Lebanon, dimming hopes of de-escalation after Donald Trump played up the chances of a deal to end the conflict.

“There’s more to come,” Netanyahu said in remarks that appeared to corroborate those of three Israeli officials who told Reuters they thought it was improbable that Iran would accept US demands in any new round of negotiations.

Dan Frolec faced 40 years in a Croatian prison after a fellow diver perished while exploring an underwater cave – followed by the coastguard who was sent to recover the body

Ten metres underwater, surrounded by darkness, all Dan Frolec could hear was the engine noise of the boat above him. It had been well over half an hour since his friend Tom had descended into a mysterious underwater hole to look for their other friend, Michael. Frolec began to fear the worst – maybe it had swallowed both of them up for good.

He had almost given up hope when bubbles of air hit his mask. Somebody was coming out. A dim light shone out of the cave and Tom emerged alone. He shook his head, signalling to Frolec that Michael was still lost and, by now, probably dead. Little did Frolec know that things were about to get a lot worse.

From tender broad beans and cheek-puckering rhubarb to nutty new potatoes, make the most of the season’s best

Elderflower
Pick on the sunniest May days, when their scent is heady and sweet, to infuse for cordial. For a truly special tipple, pour a litre of gin into a large, shallow dish, and stand as many elderflower heads, florets down, as fit for two hours. Drain, bottle, and enjoy with tonic and ice on a warm evening.

• Club refusing to vacate stadium for three weeks in 2029

• Coe: ‘I do ask cities to try to accommodate us’

Sebastian Coe has warned that London’s bid for the 2029 World Athletics Championships could be scuppered by West Ham’s refusal to allow their stadium to be used in September.

World Athletics has made it clear to bidding cities, which the Guardian understands also includes Rome, Munich and Nairobi as well as a mooted Indian city, that the world championships should be the grand finale to the athletics season.

Vast journeys, among world’s great wonders, found to be under threat as freshwater fish populations crash by 81%

“It’s very hard to imagine what’s going on beneath the water when you look at a river – but you have billions of fish making these epic migrations, some of the largest animal migrations on Earth,” said Dr Zeb Hogan, at the University of Nevada in the US.

The longest migration of any freshwater fish species is the dorado catfish, which makes a migration of 7,000 miles (11,000km), from spawning in the foothills of the Andes to feeding in the Amazon estuary and back again. The silver-gold fish themselves were incredible, said Hogan: “They get to about 2 metres long.”