De FBI waarschuwt bedrijven en overheden wereldwijd voor Artex, een
gratis AI-programma waarmee het een koud kunstje wordt voor hackers om grote cyberaanvallen uit te voeren; er is nauwelijks vakkennis meer voor nodig.
Er zijn slachtoffers bekend waarbij de aanvallers in
minder dan drie uur van eerste verkenning doodrongen tot beheerrechten in het
netwerk. Zelfs een beveiligingsbedrijf ging voor de bijl.
Dat staat in een waarschuwing van de
FBI van 13 november, waarover TechCrunch
deze week als eerste uitgebreid schreef.
Artex is gemaakt voor pentesters, beveiligers die met toestemming
inbreken om zwakke plekken te vinden. Je typt in gewone taal een doel in
en een reeks AI-agents, programma’s die zelfstandig taken uitvoeren,
doet de rest: het netwerk verkennen, lekken en uitgelekte wachtwoorden
zoeken, binnendringen en gegevens verzamelen.
Het programma heeft geen eigen taalmodel. Gebruikers koppelen het aan modellen van onder meer Anthropic en OpenAI. Aanvallers kiezen volgens
de FBI vooral Chinese modellen zoals DeepSeek: goedkoop, capabel en met
weinig zichtbare remmen zodra een opdracht als beveiligingstest wordt
gebracht.
Artex-aanvallen vallen op, schrijft de FBI. Ze veroorzaken veel
netwerkverkeer dat alarmen kan laten afgaan. Alleen werkt het programma
zo snel dat menselijke verdedigers het vaak niet bijhouden. Ook hackers
met weinig technische kennis draaien er meerdere aanvallen tegelijk
mee.
De FBI zag doelwitten bij banken, overheden, techbedrijven, defensie,
energie, zorg, telecom en advocatenkantoren. Vaak begint het met iets
simpels: een gestolen wachtwoord, een vergeten toegangssleutel of een
slecht beveiligde website.
- Minder dan 3 uur: zo snel hadden aanvallers bij sommige slachtoffers
beheerrechten.
- Ruim 2.250 Microsoft 365-omgevingen van klanten werden bereikbaar
via de hack bij ConnectWise.
- Zo’n 67.000 mensen in Zuid-Korea zijn hun persoonsgegevens
kwijt.
- Ruim 1.600 Artex-installaties stonden begin november open op
internet.
De meeste slachtoffers met naam zitten in Zuid-Korea. Bij minstens
zeven financiële bedrijven, waaronder Shinhan Bank, Hana Bank en KB
Kookmin Bank, haalden aanvallers namen, telefoonnummers, inkomens en
leengeschiedenis weg, meldt The
Record. Volgens TechCrunch ontbrak bij de banken onder meer
tweestapsverificatie.
Met AI kun je nu ook zonder vakkennis met gemak hacken.
Een tweede campagne trof ConnectWise, een Amerikaans bedrijf dat
software maakt voor IT-beheer. Microsoft schrijft die aanval toe aan
Storm-0940, een hackersgroep die het in verband brengt met de Chinese
staat. Via een gekaapte koppeling van ConnectWise Cloud Backup kregen de
aanvallers volgens de FBI toegang tot meer dan 2.250 Microsoft
365-omgevingen van klanten. ConnectWise reageerde niet op vragen van
TechCrunch.
Beveiligingsbedrijf Barracuda maakte zelf bekend dat het was
getroffen. Het had een toegangssleutel tot zijn cloud aan een
AI-leverancier gegeven voor een project en die na afloop nooit
ingetrokken. “Dat ligt bij ons,” schrijft hoofd beveiliging Arve Kjoelen
op het
blog van Barracuda. Toen die leverancier in oktober werd gehackt,
lag de sleutel voor het oprapen.
Op 1 november om 05.33 uur Nederlandse tijd gebruikte de aanvaller
hem voor het eerst. Binnen een etmaal sprong hij van cloudaccounts naar
een data-analysesysteem, de broncode en de servers waarop Barracuda’s
diensten draaien. Een medewerker zag pas op 4 november iets vreemds; de
aanval was toen al voorbij.
Omdat de logbestanden te weinig vastlegden, wist Barracuda niet zeker
wat de aanvaller had ingezien. Het bedrijf ging uit van het ergste en
verving alle sleutels binnen zijn bereik. Een deel van de klanten moest
ook zelf sleutels vervangen. Hoeveel, zegt Barracuda niet.
Verdedigers die eerst een aanval willen zien en dan pas ingrijpen, komen vaak aan als de aanvaller al klaar is.
De FBI noemt geen Nederlandse slachtoffers. Het cyberteam van de
Europese instellingen, CERT-EU, waarschuwde op 5 november wel apart voor
Artex. Een dag later meldde de
NCTV dat AI de cyberdreiging snel laat toenemen: hackers gebruiken AI nu ook bij de aanval zelf, eerder vooral bij het kiezen van
doelwitten en het schrijven van phishingmails.
“Door AI komt cyberdreiging in een stroomversnelling en we moeten nu
actie ondernemen,” zei NCTV-chef Marc Kuipers. In september stuurden
AIVD, MIVD en NCSC al een
open brief over cyberaanvallen met AI aan bestuurders van
bedrijven.
De ontwikkelaar, die zich Autumn-27 noemt, zette Artex in juli op
GitHub en haalde het op 8 oktober weer weg na het misbruik. Volgens de
FBI blijft de oude versie via kopieën “op grote schaal beschikbaar”.
Intussen lekt het gereedschap zelf ook. Beveiligingsbedrijf Censys
vond begin november honderden Artex-installaties die zonder wachtwoord
openstonden op internet, waaronder de installatie die tegen de
Zuid-Koreaanse banken was ingezet. De hackers hadden hun eigen
achterdeur open laten staan.
Bronnen: TechCrunch,
Barracuda,
The
Record