/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/02/03155312/030226CUL_2031314530_Pynarello.jpg)
:format(jpeg):fill(f8f8f8,true)/s3/static.nrc.nl/taxonomy/bf9b707-commentaar-itemafbeelding-2024.png)
In heel Europa krijgen vrouwen niet alleen vaker kanker dan vroeger, de stijging gaat ook veel sneller dan bij mannen. Bij vrouwen onder de 50 jaar is het aantal diagnoses sinds 2000 met zo’n 16 procent toegenomen, terwijl er bij mannen in die leeftijdsgroep geen groei is te zien. Dat patroon wijst niet op toeval, maar op een mix van leefstijl, hormonen en betere opsporing.
De meest zichtbare verschuiving zit bij borst-, darm-, huid- en schildklierkanker bij jonge vrouwen. Overgewicht, minder bewegen, meer alcohol en een voedingspatroon met veel sterk bewerkte producten lijken daarbij een belangrijke rol te spelen, net als meer zonnebankgebruik en fanatieke “perma-tan”-idealen uit social media. Tegelijkertijd zorgen bevolkingsonderzoeken en modernere beeldvorming ervoor dat tumoren eerder worden ontdekt, waardoor de statistieken harder stijgen dan bij mannen die voor sommige kankers (zoals prostaat) nog geen volwaardig screeningsprogramma hebben.
Biologie telt ook mee. Vrouwen hebben vaker hormoongevoelige tumoren, zoals bepaalde vormen van borstkanker, en gebruiken op grote schaal hormonale anticonceptie en hormoontherapie rond de overgang. De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen, schuift op, terwijl late eerste zwangerschap en minder zwangerschappen het borstkankerrisico verhogen. Bij mannen daarentegen dalen klassieke risicofactoren als roken, wat long- en maagkanker terugdringt en zo stijgingen elders maskeert.
Zorgsystemen lopen bovendien achter bij vrouwen. In het VK daalden sterftecijfers wel, maar het land bungelt voor vrouwen rond plek 36 van 40 rijke landen, met 186 kankerdoden per 100.000 vrouwen. Wachttijden zijn lang, arbeid en zorg zijn moeilijker te combineren, en vroege klachten worden bij vrouwen vaker weggezet als stress of hormonale schommelingen. Dat alles vergroot de kloof tussen wat medisch mogelijk is en wat vrouwen daadwerkelijk aan zorg krijgen.
Toch is deze ontwikkeling geen noodlot. Minder ultrabewerkt voedsel, strengere regulering van zonnebanken, een gezonde BMI, minder alcohol en meer beweging verlagen het risico aantoonbaar. Gerichte screening – niet alleen voor borstkanker, maar ook slimmer voor darm- en prostaatkanker – plus een gendersensitieve gezondheidszorg kunnen voorkomen dat een generatie jonge vrouwen met een levenslange kankerdiagnose blijft zitten.
DEN HAAG (ANP) - Verschillende onderwijsinstellingen in de noordelijke provincies sluiten deels of laten colleges en tentamens niet doorgaan vanwege de gladheid. Van dinsdagavond 20.30 uur tot woensdagochtend 10.30 uur rijden er geen bussen van Qbuzz en de instellingen geven aan dat dit het moeilijk en onveilig maakt voor studenten om er naartoe te komen.
Hogeschool Hanze geeft aan dat toetsen op locatie en praktijklessen niet doorgaan. Theorielessen worden zoveel mogelijk online gegeven en medewerkers krijgen een thuiswerkadvies. Alle gebouwen van de Rijksuniversiteit Groningen sluiten om 20.00 uur. Docenten kunnen bepalen of lessen wel online doorgaan.
Ook NHL Stenden, met locaties in Friesland, Drenthe en Groningen, biedt online onderwijs aan. De gebouwen blijven open. MBO-instelling Noorderpoort sluit de gebouwen en laat tentamens niet doorgaan tot woensdagmiddag. Het UMCG laat weten dat studenten door hun opleiding worden geïnformeerd over of de lessen doorgaan.
In the Marvel films he was unassailable, but in real life the actor says he’s more like the anxious thief he plays in Crime 101. He and its writer/director Bart Layton talk midlife angst, imposter syndrome – and Alzheimer’s
‘It’s like a therapy couch,” says Chris Hemsworth, as he takes a seat on a chaise longue in the London hotel room where we’re meeting. He laughs, but it quickly becomes clear the Australian actor is more than ready to examine his life and the image he has long presented to the world.
As Thor, the God of Thunder, Hemsworth has come to embody a certain idea of masculinity: invulnerable, assured, unshakeable. The role, which spanned nine films, put him up among the world’s highest paid actors and made him a global pin-up. Yet the confidence was, in part, a construction. “The character you see in interviews,” he says, easing into the chaise longue, “and the presentation of myself over the last two decades working in Hollywood, it’s me – but it’s a creation too. It’s what I thought people wanted to see.”
Continue reading...Known as ‘white gold’, lithium is among the most important mined elements on the planet – ideal for the rechargeable batteries used in tech products. Can Europe’s largest deposit bring prosperity to the local community?
It looks more like the past than the future. A vast chasm scooped out of a scarred landscape, this is a Cornwall the summer holidaymakers don’t see: a former china clay pit near St Austell called Trelavour. I’m standing at the edge of the pit looking down with the man who says his plans for it will help the UK’s transition to renewable energy and bring back year-round jobs and prosperity to a part of the country that badly needs both. “And if I manage to make some money in the process, fantastic,” he says. “Though that is not what it’s about.”
We’ll return to him shortly. But first to the past, when this story begins, about 275-280m years ago. “There was a continental collision at the time,” Frances Wall, professor of applied mineralogy at the Camborne School of Mines at the University of Exeter, explained to me before my visit. This collision caused the bottom of the Earth’s crust to melt, with the molten material rising higher in the crust and forming granite. “There are lots of different types of granite that intrude at different times, more than 10m years or so,” she says. “The rock is made of minerals and, if you’ve got the right composition in the original material and the right conditions, then within those minerals there are some called mica. Some of those micas contain lithium.”
Continue reading...