Een groep in het zwart geklede jongeren die 'Sieg Heil' scandeert voor een hotel vol joodse tieners: het beeld uit het Bulgaarse Bansko ging heel Europa over. Maar ging het ook zo?

Twee weken kamp, één nacht die telt

In de nacht van zondag 2 op maandag 3 augustus, rond half twaalf, verzamelde zich een groepje jongemannen voor een hotel in Bansko, aan de voet van het Pirin-gebergte. Zwarte shirts met doodshoofden, gestrekte arm, nazileuzen. Binnen zaten zo'n tweehonderd kinderen en tieners van een internationaal zomerkamp van de zionistische jeugdbeweging Bnei Akiva, begeleid door veertig stafleden. De grootste groep kwam uit Italië, vooral Rome en Milaan, allemaal vijftien en zestien jaar oud. Er waren ook Israëlische, Oostenrijkse en Nederlandse deelnemers bij.

De begeleiders stuurden iedereen naar binnen en bij de ramen vandaan. De politie kwam, de groep vertrok, de politie vertrok, de groep kwam terug en blokkeerde opnieuw de ingangen. Pas toen bleef de politie de hele nacht staan, tot de bus de volgende ochtend vertrok.

De aanvulling van het districtsbureau

Drie dagen later gaf het hoofd van het districtsbureau in Bansko een briefing met een tweede laag. In de twee weken dat de groep er verbleef, kwamen er herhaaldelijk meldingen binnen over de gasten: lawaai na elf uur 's avonds, voorwerpen die van balkons en uit ramen werden gegooid, obscene gebaren en scheldwoorden richting voorbijgangers, en het klimmen over hekken van particuliere tuinen. De hotelmanager legde een schadeclaim van 15.000 euro neer. Patrouilles waren er al meermaals langs geweest om de boel te sussen.

Volgens de voorlopige bevindingen zou de groep uit het hotel voorbijgangers hebben geprovoceerd met beledigende gebaren, vlak voordat de woordenwisseling losbarstte. De politie identificeerde tien betrokkenen: vijf Bulgaarse minderjarigen en vijf Israëlische staatsburgers. Fysiek geweld was er niet.

Wat die aanvulling wel en niet is

Twee dingen kunnen tegelijk waar zijn. Puberende kampgangers die twee weken lang een bergdorp op stelten zetten, is een reëel probleem — daar heeft het hotel een dossier van. Maar tussen 'gooien met spullen vanaf een balkon' en 'Sieg Heil roepen voor de deur' zit geen glijdende schaal. Het één is baldadigheid, het ander is een politieke leus met een adres.

De burgemeester van Bansko noemde het geheel een gewone woordenwisseling tussen jongeren en benadrukte dat de skiplaats geen antisemitisme kent. Het incident stond ook in geen enkel politierapport van die dag, terwijl de Bulgaarse joodse organisatie Sjalom het bureau in Blagoevgrad al op 2 juli per brief over het kamp had ingelicht. Europa hoorde ervan via Italiaanse media, niet via Bulgarije.

Het incident haalde geen enkel politierapport van die dag. Europa hoorde het van Italiaanse kranten.

Diplomatiek gedoe en een openbaar ministerie

De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken eiste opheldering, de voorzitter van de Joodse Gemeente van Rome sprak van kinderen die niet vrij door Europa kunnen reizen. Bulgarije veroordeelde het antisemitisme in scherpe bewoordingen. Het dossier ligt inmiddels bij het regionale openbaar ministerie, dat onderzoekt of er sprake is van hooliganisme en aanzetten tot haat. Omdat de Bulgaarse betrokkenen minderjarig zijn, schuiven ook jeugdinspecteurs aan.

Wat er nog ligt is de vraag die de briefing juist niet beantwoordde: wie riep die leuzen, en waarom kwamen ze terug nadat de politie was weggereden.

De vergelijking met de Tel Aviv-rellen in Amsterdam dringt zich op. Ook toen ging eerst een groep Israëliërs vechtend door Amsterdam en beledigde daarbij moslimjongeren En pas daarna waren er incidenten die antisemitisch genoemd kunnen worden.

Feitenkader

• Datum: nacht van 2 op 3 augustus 2026
• Plaats: Bansko, Zuidwest-Bulgarije (aanvankelijk gemeld als Sofia)
• Kamp: Bnei Akiva, circa 200 deelnemers en 40 begeleiders, midden juli tot 3 augustus
• Betrokkenen incident: vijf Bulgaarse minderjarigen, vijf Israëlische staatsburgers
• Geen fysiek geweld; dossier bij het regionale openbaar ministerie

Meer weten?

• Joop/BNNVARA over de belaging van het zomerkamp
• AD: 'Joodse jongeren veroorzaakten zélf overlast in hotel'
• GeenStijl over de Nederlandse tieners in Bansko

Van “arm” tot “top 1 procent”: op sociale media en in nieuwsapps circuleert al maanden een lijstje dat Nederland netjes in zes inkomensklassen verdeelt, compleet met bedragen tot op de euro nauwkeurig. Prettig herkenbaar, dat wel. Alleen: de officiële inkomensstatistiek kent die zes klassen helemaal niet, en de bedragen die erbij horen kloppen maar half.

Waar het rondzingende lijstje rammelt

De klassenindeling die op nieuwsplatforms opduikt, zet de grens voor “arm” op 15.262 euro per jaar, de lage klasse op 15.262 tot 25.437 euro, de bovenklasse op 50.875 tot 68.500 euro, de top 5 procent op 68.500 tot 147.700 euro en de top 1 procent daarboven. Tussen 25.437 en 50.875 euro zit een gapend gat waar alleen het woord “modaal” is ingevuld. Ook staat er nergens bij of het om bruto of netto gaat, om personen of huishoudens, en uit welk jaar de cijfers stammen. Voor een indeling die suggereert dat je precies kunt aanwijzen waar je thuishoort, is dat nogal wat.

Een klassenindeling zonder jaartal, zonder eenheid en met een gat van 25.000 euro erin is geen statistiek, maar een quiz.

Nog een detail: het modale inkomen in het lijstje staat op 46.500 euro bruto. Dat was het bedrag voor 2025. Voor 2026 is de raming 48.000 euro bruto per jaar, inclusief vakantiegeld — omgerekend zo’n 3.700 euro bruto per maand exclusief vakantiegeld.

Zo verdeelt Nederland zich echt

De officiële statistiek werkt niet met klassen maar met decielen: tien even grote groepen huishoudens, van laag naar hoog gesorteerd. Daarbij wordt gekeken naar het gestandaardiseerd besteedbaar inkomen — netto dus, en gecorrigeerd voor huishoudgrootte, zodat een alleenstaande en een gezin van vier eerlijk vergeleken worden. Dit zijn de doorsneebedragen per groep over 2024, in euro’s per jaar:

Een muur van zand en puin van meer dan tien meter hoog kronkelt inmiddels dwars door de Gazastrook. Officieel is het een tijdelijke veiligheidsmaatregel. In de praktijk krijgt twee miljoen Palestijnen er een omheining bij, boven op verwoeste woonwijken.

Een wal die geen grens mag heten

De barrière is de afgelopen maanden in hoog tempo verrezen, precies op de plek waar het Israëlische leger zich juist had moeten terugtrekken. Eind juli lag er al meer dan 23 kilometer aan wal, meer dan de halve lengte van een gebied dat zelf maar veertig kilometer lang en elf kilometer breed is. Sindsdien zijn daar volgens de meest recente satellietbeelden nog eens zeker acht kilometer bijgekomen. De wal bestaat uit losse delen: bij Beit Lahiya in het noorden, ten zuiden van Gaza-Stad, en in het zuiden rond Khan Younis en Al-Mawasi.

Dat laatste stuk begon op 1 juli als een zandrug van een paar honderd meter bij de kust, naast de tentenkampen van Al-Mawasi. Twee weken later was het al kilometers. Eind juli liep de wal door naar het oosten. Het leger heeft er een bewakingszone naast gelegd, met sensoren, wachtposten en tientallen militaire bases.

Niets is blijvender dan het tijdelijke.

Het bestand als bouwvergunning

Het staakt-het-vuren van oktober 2025 – het twintigpuntenplan van de Amerikaanse president – zou het omgekeerde opleveren. Israëlische troepen zouden zich terugtrekken tot de gele lijn, een tijdelijke scheidslijn die het gebied in tweeën deelde, en van daaruit verder verdwijnen. Alleen een smalle bufferzone langs de grens zou militair bezet blijven.

Wat er in plaats daarvan gebeurde: de gele lijn schuift westwaarts. Betonblokken die de lijn markeren zijn stukje bij beetje dieper Palestijns gebied in gezet, en de nieuwe aarden wal ligt op sommige plekken zelfs ten westen daarvan – in het gebied waaruit het leger had moeten vertrekken. Handhaving door de Amerikaanse bemiddelaars is er nauwelijks geweest.

Israël zegt inmiddels ongeveer 65 procent van de Gazastrook militair in handen te hebben. De premier gaf in mei opdracht om daar 70 procent van te maken. In de resterende strook langs de kust zitten twee miljoen mensen.

Waarom dit een ghetto gaat heten

De wal ten zuiden van Gaza-Stad snijdt het gebied bovendien van oost naar west doormidden. Verkeer tussen noord en zuid wordt daarmee opnieuw afhankelijk van militaire toestemming. Het is een vertrouwde tactiek: heersen door de ruimte te versnipperen, zoals eerder gebeurde met de corridors die de oude nederzettingen bedienden en met de Netzarim-corridor na oktober 2023.

Eerst een militaire buffer, dan militaire posten, dan burgers.

Er is een precedent. In de Sinaï, bezet in 1967, legde Israël ook een zandmuur aan – als scheiding tussen het leger en de Egyptische bevolking, en als beschutting voor nederzettingen erachter. Die nederzettingen moesten na het vredesverdrag van 1979 alsnog worden ontmanteld, bij de terugtrekking in 1982. In Gaza wijst de richting dezelfde kant op: de minister van Defensie kondigde in juli de stichting van drie door militairen bemande buitenposten in Noord-Gaza aan, op de plek van nederzettingen die in 2005 werden opgeheven.

Juridisch is de zaak weinig ingewikkeld. Het Internationaal Gerechtshof noemde de bezetting van Gaza onrechtmatig, en permanente fortificaties in bezet gebied verdragen zich slecht met het oorlogsrecht. Maar het beton en het zand liggen er al.

Meer weten?

• NRC: Met een aarden wal van meer dan tien meter hoog omsluit en controleert Israël de Palestijnse bevolking in Gaza
• NU.nl: Israël bouwt in stilte kilometerslange aarden wal in Gazastrook
• NRC: Israëlische minister van Defensie kondigt nederzettingen in Gaza aan

In dit liveblog houden we je op de hoogte van het belangrijkste en meest opvallende 112-nieuws van vrijdag 7 augustus.

In dit liveblog houden we je op de hoogte van het belangrijkste en meest opvallende 112-nieuws van vrijdag 7 augustus.

China’s Cyberspace Administration (CAC) has conducted a review of Palo Alto Networks’ products. The regulator’s announcement of its review says it’s needed “to ensure the safe and stable operation of critical information infrastructure, prevent cybersecurity risks and vulnerabilities, and safeguard national security.” And that’s all Beijing has to say on the matter. A Palo Alto spokesperson provided The Register with the following statement: "We maintain the highest standards of business conduct and security practices and ethics across our global operations. At this time, there is no impact to our ability to support customers or deliver our products and services in the region." This matter has echoes of China’s 2023 investigation into the security of products from memory-maker Micron, which the CAC announced out of the blue. Micron had previously fought intellectual property and antitrust cases in China, but the company and Chinese authorities did not explicitly link those matters to the security probe. The CAC published its findings weeks after announcing the probe and decided Micron’s products represented an unacceptable security risk for critical infrastructure operators – effectively banning sales of Micron products to such entities – but didn’t offer a detailed explanation for its decision. The memory-maker eventually stopped selling its datacenter and server products in China, a decision that cost it billions of annual revenue – but created new opportunities for China’s own memory-makers, which are largely prohibited from selling to American companies. China is home to several security companies whose product portfolios overlap with Palo Alto’s. Huawei and H3C, for example, have plenty to offer local buyers. Palo Alto doesn’t reveal revenue earned from individual countries, so it’s hard to know what a potential ban could cost the company. China has for years accused Western tech companies of assisting US surveillance and offensive hacking activities. The Register would not be surprised at all if Beijing reuses that reasoning in its findings about Palo Alto products. Western governments level the same accusations at Huawei and ZTE. Beijing’s ban on Micron didn’t noticeably impact the company’s reputation elsewhere. Indeed, the AI boom has brought Micron such great riches that past dents to its bottom line are now almost irrelevant. ®

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo: