De vroegmiddeleeuwse Redbad was misschien wel meer dan zomaar een machthebber langs de Noordzeekust. Een tentoonstelling in het Fries Museum wil het debat aanzwengelen over deze historische man.

Film-maker acclaimed for his celebrations of Roma culture had been working on a ‘historical film project’ in Provence

Tony Gatlif, the French director of more than 20 films that mostly concentrated on celebrating Roma culture across the world, has died aged 77.

His family said in a statement to AFP that Gatlif died on Wednesday of “a health issue” while working on a “historical film project” in Arles in Provence, France. “The beauty of his films, his generosity, his joy, his poetry, and his love of music will remain with us forever.”

Five jailed after targeting victim and subjecting him to ordeal linked to past relationship breakdown

Dramatic footage shows a kidnapped man jumping from a first-floor window into a tree before running into the street and, by chance, coming across a police car.

Lincolnshire police said the ordeal of the unnamed man had been “horrifying” and the presence of a marked police vehicle “may have saved his life”.

Nederlands leren is bepaald niet makkelijk. De beruchte harde G, het verschil tussen ‘de’ en ‘het’ en werkwoorden die je ineens anders moet vervoegen: voor nieuwkomers is het een flinke klus om onze taal machtig te worden. En dat ligt niet aan hen. Het Nederlands bevat opvallend veel regels die weinig informatie toevoegen.

Taalwetenschapper Sterre Leufkens van de Universiteit Utrecht vergelijkt die regels met tepels bij een man. "Je herkent een man doordat hij tepels heeft, maar zonder dat die nou echt een duidelijke functie hebben.”

Neem ‘de’ en ‘het’. "Je moet altijd weten: is het de pop of het pop? De wetenschap of het wetenschap? Heel lastig om te leren, maar het voegt geen informatie toe aan je boodschap.”

Ook werkwoorden zitten vol valkuilen. Meestal krijgen ze in de verleden tijd ‘te’ of ‘de’, maar dan verandert ‘loop’ opeens in ‘liep’. Woorden als ‘er’ en ‘het’ maken het evenmin eenvoudiger. Wat betekent ‘er’ precies in ‘Het ziet er hier heel gezellig uit’? Veel betekenis draagt het woord niet.

Nederlands spant de kroon

Leufkens vergeleek 22 talen. Nederlands bleek de meeste van zulke nutteloze regels te hebben. Zelfs Nederlanders worstelen ermee. Het onderscheid tussen ‘hen’ en ‘hun’ werd in de zeventiende eeuw bedacht door geleerden die het Nederlands meer op het Latijn wilden laten lijken. "Nog steeds niet echt goed aangeslagen bij de Nederlanders.”

Dan is er de uitspraak. De G, UI en IJ kunnen bijzonder lastig zijn voor mensen die met andere klanken zijn opgegroeid. De spelling biedt weinig houvast. In ‘element’ staat drie keer een E, die telkens anders klinkt. Ook woorden als ‘natuurlijk’ en ‘gezellig’ schrijf je anders dan je ze hoort. "Dat zijn allemaal dingen die je gewoon uit je hoofd moet kennen. Je kunt ze niet weten.”

Hoe moeilijk Nederlands is, hangt mede af van je moedertaal. Voor Duitstaligen is de stap kleiner dan voor Arabischtaligen, omdat Nederlands en Duits familie van elkaar zijn.

Toch kan de taal uiteindelijk eenvoudiger worden. Veel contact met andere talen kan ingewikkelde regels laten verdwijnen. Misschien sneuvelt ooit zelfs ‘het’ en zeggen we ‘de meisje’, ‘de paard’ en ‘de ding’. Heel snel zal dat niet gaan. "Dat kan zomaar honderden jaren duren.”

Bron: Metro

Heb je aan weinig slaap genoeg, ben je een nachtbraker en trap je weleens iets te hard op het gaspedaal? Onderzoekers denken een belangrijk stukje van de puzzel rond bipolaire stoornis te hebben gevonden en het draait allemaal om manie.

Bipolaire stoornis (vroeger een manisch-depressieve stoornis genoemd) kennen we vooral als de aandoening met de twee uitersten: diepe depressies aan de ene kant, manische episodes aan de andere kant. Lange tijd gingen wetenschappers ervan uit dat beide kanten ongeveer evenveel bijdragen aan de stoornis. Fout, blijkt nu.

Onderzoekers doken in genetische data van meer dan 600.000 mensen, van wie ruim 27.000 gediagnosticeerd met bipolaire stoornis. Door de genetische kenmerken van depressie eruit te filteren, konden ze precies zien welke genen specifiek bij manie horen. De uitkomst: maar liefst 81,5 procent van het genetische DNA achter bipolaire stoornis blijkt gelinkt aan manie. Depressie is verantwoordelijk voor slechts 18,5 procent.

Herken jij deze signalen?

De onderzoekers vonden 71 genetische varianten die met manie te maken hebben, waarvan 18 nog nooit eerder in verband waren gebracht met bipolaire stoornis. En dit zijn de eigenschappen die daarbij horen:

- Weinig behoefte aan slaap

- Een opvallend goed humeur

- Veel fysieke energie

- Een voorkeur voor 's avonds laat actief zijn (nachtbraker-type)

- Risicovol gedrag, zoals te hard rijden

Belangrijk om te zeggen: één of twee van deze dingen herkennen betekent natuurlijk niet dat je bipolaire stoornis hebt. Maar het verklaart wel meteen waarom de aandoening zo vaak door elkaar wordt gehaald met andere psychische aandoeningen, zoals depressie en schizofrenie, en waarom artsen er soms zo lang over doen om de juiste diagnose te stellen.

Nog een interessante vondst: de genen die met manie te maken hebben, bleken slechts een zwakke link te hebben met verslavingsgevoeligheid en riskant seksueel gedrag; twee dingen die vaak wel met bipolaire stoornis geassocieerd worden. Dat suggereert dat die symptomen mogelijk niet rechtstreeks door de manie zelf worden veroorzaakt, maar door iets anders.

Waarom dit ertoe doet

Een deel van de gevonden genen blijkt invloed te hebben op bepaalde calciumkanalen in de hersenen, cruciaal voor hoe hersencellen met elkaar communiceren. En dat is goed nieuws, want dat betekent dat wetenschappers hier mogelijk een nieuw aanknopingspunt hebben voor toekomstige medicijnen.

Bipolaire stoornis is voor artsen al jaren een lastig te doorgronden aandoening. Met dit soort onderzoek komt er langzaam meer duidelijkheid. E hopelijk, op termijn, ook betere behandelingen voor de mensen die er dagelijks mee te maken hebben.

Bron: Vice

De koopkracht van Nederlandse huishoudens daalt volgend jaar met 0,3 procent, berekende het CPB in augustus, voor het eerst in jaren. Dat klinkt als bijna niets. Maar wie de gelekte Prinsjesdagplannen post voor post bij elkaar optelt, ziet een heel ander bedrag op de mat vallen.

Zorgpremie: tot €360 extra per gezin

Zorgwijzer rekent voor 2027 op een premiestijging van 7 tot 9 procent. Dat is zo'n €12 tot €15 extra per maand per verzekerde, ofwel €144 tot €180 per jaar. Kinderen onder de 18 zijn gratis meeverzekerd, maar beide ouders betalen elk de hogere premie. Een gezin met twee volwassenen is in 2027 naar schatting €288 tot €360 per jaar extra kwijt. Het verplichte eigen risico blijft in 2027 €385 per jaar, zoals Welingelichte Kringen eerder uitrekende.

Vrijheidsbijdrage: onzichtbaar, maar voelbaar

De vrijheidsbijdrage is geen apart briefje van de Belastingdienst. Het kabinet laat de belastingschijven in 2027 minder hard meestijgen met de inflatie. Daardoor valt meer inkomen in een hogere schijf en betaal je netto meer belasting. Volgens de FNV betaalt een werknemer met een modaal inkomen ongeveer €152 extra belasting per jaar. Telegraaf-verslaggever Martin Visser rekende eerder op 'grofweg 450 euro per jaar voor een huishouden.' In totaal moet de vrijheidsbijdrage €1,5 miljard opleveren in 2027, bestemd voor defensie.

Meer belasting betalen zonder dat een tarief omhooggaat. Dat is de kern.

Brandstof: diesel omhoog, benzine gespreid

Uit gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat het kabinet de accijnskorting op benzine en diesel langzamer wil afbouwen, een maatregel die de schatkist €750 miljoen kost, zo meldde Autoblog. Daarmee wordt voorkomen dat de pompprijs in één klap omhoogschiet. Zonder ingrijpen zou benzine tot 26 cent per liter duurder worden en diesel tot 17 cent. De precieze stijging in 2027 hangt af van het tempo dat het kabinet op Prinsjesdag vaststelt, maar wie jaarlijks 1.000 liter tankt kan op tientallen tot ruim honderd euro extra rekenen.

Hogere inkomens draaien extra op

De belasting voor hoge inkomens gaat met 750 miljoen euro omhoog, meldt NOS op basis van de gelekte stukken. Mogelijk gebeurt dit door de arbeidskorting voor deze groep te verlagen. De precieze invulling volgt op 15 september.

De optelsom

Tel de bekende posten bij elkaar op, en het beeld wordt concreet:

• Alleenstaande, modaal, geen auto: zorgpremie (~€160) plus vrijheidsbijdrage (~€150) = ruwweg €300 tot €400 per jaar.
• Stel, beiden modaal, met dieselauto: dubbele zorgpremie (~€320) plus vrijheidsbijdrage (~€300 tot €450) plus brandstof = ruwweg €700 tot €950.
• Stel, hoger inkomen: de basiskosten plus de extra belastingverhoging. Totaal richting €1.000 of meer.

De koopkrachtdaling van 0,3 procent klinkt abstract. De kassabon is dat niet.

Wat nog ontbreekt

De energiebelastingtarieven voor 2027 staan nog niet vast en worden op Prinsjesdag, 15 september, bekendgemaakt. De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027, wat zonnepaneleigenaren honderden euro's extra kan kosten. En de definitieve zorgtoeslag voor 2027 is nog onbekend: die wordt pas op Prinsjesdag bekendgemaakt en kan voor lagere inkomens een deel van de premiestijging dempen.

De grote lijn staat. Op 15 september volgt de rest. Maar voor het eerst in jaren gaat vrijwel ieder huishouden er merkbaar op achteruit.

Welingelichte Kringen schreef eerder over de zorgpremie en het eigen risico, de AOW-bezuiniging die van tafel ging en het uitstel van Box 3. Bronnen: NOS, Autoblog, RTV Midden-Holland, FiscAlert, FunX.