Je fonds stapt op 1 januari over naar het nieuwe pensioenstelsel en je ziet al een flink hoger bedrag op je strook staan. Dat kan kloppen. Toch waarschuwt ouderenorganisatie ANBO-PCOB dat die verhoging eenmalig is en dat er daarna een paar magere jaren kunnen komen. Gebruik je de extra euro's meteen voor nieuwe vaste lasten, dan kun je later krap komen te zitten.
De verhoging komt namelijk uit de buffer van je fonds. Na de overstap moet het fonds die buffer opnieuw opbouwen.
Na 2027 bepaalt de beurs je pensioen
Eric van Boven uit Westerbork zit in de pensioengroep van ANBO-PCOB. Tegen RTV Drenthe zei hij op 3 november dat na het vette jaar 2027 magere jaren kunnen volgen. Vanaf dan hangt de hoogte van je pensioen af van hoe je fonds het geld heeft belegd. "Voor de eerstkomende jaren kan het betekenen dat mensen juist een stuk minder krijgen", zei Van Boven. Volgens hem is er ook een risico dat het pensioen zijn koopkracht verliest. ANBO-PCOB had liever bijvoorbeeld een vaste ondergrens voor de pensioenen gezien. Thailandblog nam het verhaal op 5 november over.
In het oude stelsel moest elk fonds een grote buffer aanhouden om vaste uitkeringen te kunnen betalen. In het nieuwe stelsel is dat niet meer nodig. Het geld dat daardoor vrijkomt, gaat eenmalig naar de deelnemers. Hoeveel dat per fonds is, lees je in ons eerdere stuk Twee miljoen gepensioneerden krijgen in 2027 mogelijk tot 25 procent meer, maar zit je bij PFZW of PMT, dan houd je in januari juist minder over. Daarna bewegen de uitkeringen volgens de NOS meer mee met de beleggingsresultaten. Gaat het goed, dan merken gepensioneerden dat sneller, en gaat het slecht ook.
Een klein deel van de buffer blijft achter
Helemaal zonder vangnet zit je niet. Elk fonds met een solidaire regeling moet een gezamenlijke buffer aanhouden, de solidariteitsreserve. ABP legt daar bij een dekkingsgraad van 110 procent 4,5 procent van het vermogen in. Volgens ONS Magazine loopt dat bij een hogere dekkingsgraad op tot ongeveer 10 procent. Bij PMT was de reserve op 1 januari 2026 vol, met 5 procent van het vermogen.
Uit die pot haalt een fonds geld als het slecht gaat, zodat je pensioen niet in één jaar hoeft te dalen. ABP zegt er wel bij dat dat alleen kan zolang er genoeg in zit. De reserve vult zich langzaam weer aan: een fonds mag er maximaal 10 procent van het extra rendement in stoppen, en de reserve mag niet groter worden dan 15 procent van het totale vermogen.
Van 3 procent erbij krijg je eerst maar 1 procent
Fondsen spreiden winst en verlies daarnaast over meerdere jaren. ANBO-PCOB geeft een voorbeeld: kan je pensioen na een goed beleggingsjaar 3 procent omhoog, dan krijg je in het eerste jaar 1 procent. Daardoor houdt de verhoging in dat eerste jaar normaal gesproken de inflatie niet bij.
ABP kiest voor een spreidingstermijn van 2,5 jaar. Van elk resultaat, positief of negatief, verwerkt het fonds 40 procent in het jaar daarna. Een rekenvoorbeeld: stel dat je ABP-pensioen na de overstap €1.200 bruto per maand is en een goed jaar ruimte geeft voor 5 procent erbij. Dat is €60. Het jaar daarna krijg je daarvan €24 per maand, de rest volgt later. Bij een slecht jaar met min 5 procent gaat je uitkering eerst met €24 omlaag.
Volgens de FNV wordt het rendement bij bijna alle fondsen over drie tot vijf jaar gespreid. Op de hoge startuitkering volgen dan jaren waarin die minder hard stijgt, soms zelfs minder dan de prijzen.
De grote stap komt één keer. Daarna gaat je pensioen in kleine stappen omhoog of omlaag.
Minder risico betekent ook minder rendement
Voor gepensioneerden belegt een fonds als ABP met minder risico dan voor jongeren. Die beleggingen zijn stabieler, maar leveren meestal ook minder op. ONS Magazine vindt dat een nadeel: met zo weinig risico halen gepensioneerden volgens het blad vaak te weinig rendement om hun koopkracht te behouden.
Dit kun je nu al doen
- Bewaar de brief over de overstap. Volgens ANBO-PCOB moet je fonds je vóór half november informeren als het op 1 januari overgaat. Met die brief kun je later controleren wat er met je uitkering is gebeurd.
- Bewaar ook de definitieve berekening. Volgens de NOS komt die pas in het nieuwe jaar.
- Zoek op de site van je fonds de spreidingstermijn en de omvang van de solidariteitsreserve op. Bij ABP staat dat in het transitieplan.
- Kijk hoeveel risico je fonds voor jouw leeftijdsgroep neemt. Het fonds moet die risicohouding per leeftijdsgroep vastleggen en onderbouwen, zegt De Nederlandsche Bank. Staat het niet op de site, vraag er dan naar.
- Lees het jaarlijkse pensioenoverzicht na de overstap goed. Volgens ONS Magazine staat daarin geen prognose meer, maar alleen een projectie van drie jaar van de spreidingseffecten. Daar zie je wel aan welke kant het opgaat.
- Reken niet op de verhoging van 2027 voor nieuwe vaste lasten. Houd een deel achter de hand voor jaren waarin je pensioen achterblijft.
ANBO-PCOB volgt de ontwikkelingen onder meer via leden in pensioenfondsbesturen en verantwoordingsorganen. Biedt de nieuwe wet volgens de organisatie te weinig bescherming, dan wil ze in de politiek aandringen op aanpassingen.
Bronnen: RTV Drenthe, Thailandblog, NOS, ANBO-PCOB, ANBO-PCOB (vragen en antwoorden), FNV, Oprijk, Oprijk (compensatie ABP), ABP, ONS Magazine, PMT, Werken aan ons pensioen, De Nederlandsche Bank, WEL
