Twintigers geven elkaar een polaroid-camera op hun verjaardag, zoeken op de rommelmarkt naar vintage cd's en dragen Nirvana-shirts. Ze verlangen naar een
tijd die ze zelf nooit mee hebben gemaakt. Psychologen denken dat dit nostalgische verlangen jongeren helpt om lichter te leven.
Dat schrijft het vakblad Monitor
on Psychology van de American Psychological Association (APA) in het
november-decembernummer van 2026.
Het stuk steunt op een peiling van The Harris Poll en het Human
Flourishing Lab onder 2085 Amerikaanse volwassenen, gehouden in maart
2025. Ongeveer zeven op de tien voelen nostalgie bij een tijdperk van
vóór hun geboorte. Onderzoekers noemen dat historische nostalgie. Gen Z
en millennials voelen het het sterkst.
Twee derde van de volwassen Gen Z’ers zegt dat het verlangen naar
vroeger helpt tegen zorgen over de toekomst. Klimaat, geldzorgen en de
druk van sociale media maken het verleden aantrekkelijk.
- 2085 Amerikaanse volwassenen deden mee aan de peiling (maart
2025).
- 68 procent voelt nostalgie bij een tijd van vóór de eigen
geboorte.
- 69 procent voelt zich aangetrokken tot muziek, kleding of hobby’s
uit die tijd.
- 62 procent van alle ondervraagden vindt dat die nostalgie helpt bij
zorgen over de toekomst.
Gen Z verlangt naar ‘een eenvoudigere tijd, waarin je meer in het
moment leeft’, zegt klinisch psycholoog Lauren Cook uit Pasadena tegen
het APA-blad. Jongeren zoeken in oude technologie en gewoontes een
uitweg uit de constante digitale druk.
Denk aan een avond met vrienden zonder telefoon, een cd-verzameling
of foto’s die je pas na het ontwikkelen ziet. Een cassettebandje geeft
je de regie terug: jij kiest de muziek, geen algoritme van een
streamingdienst. Een klaptelefoon zonder meldingen maakt het makkelijker
om van je scherm weg te blijven. Op WEL lees je hoe de
markt voor retrotelefoons explodeert.
Mensen voelen zich aangetrokken tot de tijd van vóór we zo afhankelijk werden van digitale goedkeuring.
Psycholoog Andrew Abeyta van Rutgers University ziet er meer in dan
een modegril. “We zien dat jongvolwassenen deze dingen niet alleen
opzoeken als leuke nieuwigheid of vermaak”, zegt hij. Ze gebruiken het
verleden om hun leven nu prettiger in te richten.
Eerder onderzoek laat zien dat nostalgie eenzaamheid kan verminderen
en mensen meer zin in het leven geeft. Opvallend genoeg werkt dat ook
met andermans herinneringen.
In een experiment van Tim Wildschut van de Universiteit van
Southampton (vakblad Memory, 2018) schreven ouderen nostalgische en
gewone herinneringen op. Jongvolwassenen die de nostalgische verhalen
lazen, voelden zich daarna sterker verbonden met anderen en ervoeren
meer betekenis in hun leven dan wie de gewone herinneringen las.
Dit is echt een verhaal van optimisme.
Er zit een tegenstrijdigheid in de trend. “Ironisch genoeg komen
jongeren de spullen uit vroegere tijden vaak tegen op sociale media”,
zegt psycholoog Clay Routledge, die de peiling leidde. Via TikTok en
Instagram ontdekken ze muziek en kleding uit de jaren 80, 90 en
2000.
Daarna vragen veel jongeren hun ouders en grootouders hoe het leven
toen was. De platencollectie van vader of een jas uit oma’s kast krijgt
zo een nieuwe betekenis. Dat versterkt de band tussen generaties. Een week
zonder sociale media doet jongeren al goed.
Klinisch psycholoog Goali Saedi Bocci waarschuwt voor romantiseren:
elke tijd had zijn eigen problemen. “Als we het hebben over nostalgie
naar vroegere tijden, moeten we naar het hele plaatje kijken”, zegt ze.
Moderne zorg en meer kansen horen daar ook bij.
Ze ziet de trend ook als hergebruik: tweedehands kleding en oude
spullen zijn een manier om bewuster te kopen. Terug in de tijd willen de
twintigers niet. Ze nemen mee wat ze van vroeger kunnen gebruiken:
minder schermtijd, meer contact van mens tot mens en zuiniger met
spullen.
Bronnen: Metro,
Monitor
on Psychology, Archbridge
Institute