Wie denkt dat een dagelijkse wandeling voldoende is om de schade van een zittend leven te compenseren, komt bedrogen uit. Nieuw onderzoek, onder meer aangejaagd door richtlijnen van de World Health Organization, schetsen een zorgwekkend beeld: fysieke inactiviteit is uitgegroeid tot een van de grootste, maar tegelijk meest onderschatte gezondheidsrisico’s van deze tijd.
Volgens de WHO zouden volwassenen wekelijks minstens 150 minuten matig intensief moeten bewegen - denk aan stevig wandelen of rustig fietsen - of 75 minuten intensief bewegen zoals hardlopen. Daarnaast zijn spierversterkende activiteiten minstens twee keer per week aanbevolen. Toch haalt wereldwijd slechts 73 procent deze norm. In landen als Canada is zelfs rond de helft van de bevolking inactief.
Maar wat betekent inactief eigenlijk? Het gaat niet om volledig stilzitten. Veel mensen bewegen wel - ze lopen naar de supermarkt of doen huishoudelijke taken - maar ze halen niet de intensiteit die nodig is voor gezondheidswinst. Tegelijkertijd brengen ze een groot deel van hun dag zittend door. Studies suggereren gemiddeld zes uur per dag, maar objectieve metingen wijzen eerder richting tien uur.
In de spaarstand
Die langdurige inactiviteit heeft diepgaande biologische gevolgen. Het lichaam schakelt als het ware naar een energiebesparende stand: de stofwisseling vertraagt en enzymen die vetten afbreken worden minder actief. Het gevolg is een opstapeling van vetten in het bloed, wat op termijn kan leiden tot aandoeningen zoals diabetes. Daarnaast verzwakken spieren door gebrek aan gebruik en neemt het risico op hart- en vaatziekten, kanker en zelfs dementie toe.
De vraag die velen bezighoudt: maakt regelmatig sporten dit alles goed? Het antwoord is genuanceerd. Actief zijn helpt zeker, maar compenseert langdurig zitten niet volledig. Zelfs mensen die aan de beweegrichtlijnen voldoen, lopen extra risico wanneer ze dagelijks meer dan zes uur zitten.
De oplossing ligt niet in drastische maatregelen zoals volledig stoppen met zitten, dat is noch realistisch, noch wenselijk. Ook langdurig staan blijkt geen wondermiddel. De sleutel zit in beweging en vooral in het doorbreken van langdurige stilstand. Regelmatig opstaan, bijvoorbeeld elke 20 tot 30 minuten even lopen of rekken, kan al een merkbaar verschil maken in stofwisseling en bloedsuikerregulatie.
In een wereld waarin werk en ontspanning steeds vaker zittend plaatsvinden, wordt één boodschap steeds urgenter: het gaat niet alleen om hoeveel je beweegt, maar ook om hoe weinig je stilzit.
Bron: Science Alert
