Sargasso

Hopeloos Genuanceerd

Alle wegen in Wikipedia leiden naar het weten

Ik weet een spel met Wikipedia. Kies een willekeurig artikel, klik op de eerste link in de lopende tekst, vervolgens op de eerste link van de pagina waar je dan belandt, en zo door. Je mag steeds alleen de eerste link gebruiken. Op de Engelse Wikipedia gebeurt er al sinds jaar en dag iets opmerkelijks: bijna elk artikel komt vroeg of laat uit op één en dezelfde pagina — Philosophy. Een Wikipediaan ontdekte het verschijnsel omstreeks 2011. Het gold toen voor meer dan negentig procent van de artikelen bij Philosophy, en in 2016 zelfs voor ongeveer 97 procent.

De verklaring is waarschijnlijk dat de eerste link van een artikel meestal verwijst naar een iets algemener begrip. Het artikel over de hond leidt naar ‘zoogdier’, dat naar ‘dier’, dat naar ‘organisme’, en zo klim je stap voor stap van het concrete naar het abstracte, tot je bij het meest abstracte begrip van allemaal aankomt — en dat is kennelijk de wijsbegeerte. Het spel legt zo een soort verborgen ladder bloot: een rangorde van begrippen die de hele Engelstalige encyclopedie ongemerkt doortrekt.

Maar dat geldt niet voor alle talen. Het Duits, Frans en Russisch lijken weliswaar op het Engels, maar het Italiaans komt vaker uit bij psychologie; sommige Oost-Aziatische edities belanden eerder bij ‘mens’ of ‘aarde’, en het Japans vertoont helemaal geen duidelijke convergentie. Elke taaleditie heeft haar eigen voorkeursbestemming. Ook het Nederlands zou afwijken, aldus het Wikipedia-artikel over het fenomeen. Daar werd ik weethebberig van: waar leidt de Nederlandstalige Wikipedia dan wél naartoe?

Ik besloot het te tellen.

Tocht

De methode is eenvoudig. Men neme duizend willekeurige artikelen en volge vanaf elk daarvan de eerste gewone link in de tekst, net zo lang tot het pad ofwel in een eindeloze lus terechtkomt, ofwel doodloopt bij gebrek aan een volgende link.

De uitkomst: in het Nederlands leiden de Wikipediapaden níét naar de filosofie. De pagina Filosofie wordt door amper 0,9 procent van de paden onderweg aangedaan, en is nooit het eindpunt. In plaats daarvan stroomt bijna alles samen in drie kleine lussen (in een lus verwijst een pagina naar een andere pagina die weer terugverwijst naar het beginpunt): ‘Kennis ↔ Weten’ (38,7 procent), ‘Illusie ↔ Werkelijkheid’ (26,7 procent) en ‘Mening ↔ Subjectiviteit’ (23,5 procent). Samen vangen die drie bijna negen van de tien artikelen in de Nederlandstalige Wikipedia. Opvallend genoeg zijn het alle drie eenvoudige lussen van twee pagina’s: de encyclopedie blijft aan het eind heen en weer pendelen tussen twee begrippen die elk naar de ander verwijzen. Doodlopende paden zijn er nauwelijks — slechts 4,8 procent komt uit op een pagina zonder links. Gemiddeld duurt de tocht een stuk of tien stappen — de meeste reizen tellen tussen de zes en twintig klikken, met een enkele uitschieter naar boven of beneden.

Eindbestemming van duizend willekeurige Nederlandstalige artikelen

Mensensoort

De grote trechter loopt via ‘Wetenschap → Kennisverwerving → Kennis → Weten’: de pagina Wetenschap alleen al komt in ruim een derde van alle paden voor. Een voorbeeld: vanaf ‘Grand Prix Formule 1 van Monaco 1975’ bereik je in dertig stappen, via de autosport, machine, hout, organisme, leven, heelal, sterrenkunde en natuurwetenschap, ten slotte de lus Kennis ↔ Weten.

Elke Wikipedia heeft haar eigen zwaartepunt, en dat van het Nederlands is de kennis zelf. Nu raken de drie belangrijkste lussen dan wel weer aan kernbegrippen van de kennisleer: kennis – wetenillusie – werkelijkheidmening – subjectiviteit. De Nederlandstalige Wikipedia raakt dus wel het hart van de wijsbegeerte — alleen niet met het wóórd Filosofie.

Deze ontologie is ook een wankel bouwwerkje. Doordat alles door een handvol knooppunten loopt, zou één bewerking van de eerste link op ‘Kennis’ of ‘Wetenschap’ van de ene dag op de andere honderden artikelen een andere kant op sturen. Het spel zegt minder over de structuur van de wereld dan over de wonderlijke (en bewonderenswaardige) mensensoort die Wikipedia-artikelen bewerkt.

Wikipedia nederlands eerste-link-netwerk

StukRoodVlees

Politicologie en actualiteit

Kiezers zien de democratie achteruitgaan (maar ze zijn het niet eens over welke democratie, of waarom)

Onlangs verscheen Veelstemmig, het rapport van het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO) over de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025. Dit blog is gebaseerd op ons hoofdstuk daaruit. Het hele rapport is hier te vinden. Internationale waakhonden zijn lovend over de Nederlandse democratie. In 2025 gaf het Zweedse Varieties of Democracy Institute (V-Dem) ons land een 8.3 uit […]

Het bericht Kiezers zien de democratie achteruitgaan (maar ze zijn het niet eens over welke democratie, of waarom) verscheen eerst op StukRoodVlees.

Wel.nl

Minder lezen, Meer weten.

Verzekeraars betaalden minder aan klimaatschade dan jaar eerder

DEN HAAG (ANP) - Extreem weer heeft in Nederland vorig jaar voor ruim 155 miljoen euro aan verzekerde schade gezorgd, ongeveer de helft van het bedrag een jaar eerder. Dat blijkt uit de jaarlijkse Klimaatschademonitor van het Verbond van Verzekeraars. Stormen waren in 2025 met meer dan 60 miljoen euro de grootste schadepost, gevolgd door hagelschade van ongeveer 50 miljoen euro.

Volgens de vereniging laten de cijfers zien dat extreem weer steeds onvoorspelbaarder wordt. Hoewel de totale verzekerde schade vorig jaar lager was dan in eerdere jaren, nemen de schadepieken toe. Voorzitter Richard Weurding waarschuwt dat verzekeraars en de samenleving zich daarom moeten blijven voorbereiden op de gevolgen van extremer weer.

Investeringen in preventie hebben de afgelopen jaren bijgedragen aan het beperken van de schade. Na een zware hagelstorm in Zuidoost-Brabant in 2016, die zo'n 617 miljoen euro aan schade veroorzaakte, zijn kassen bijvoorbeeld uitgerust met sterker glas.

Ook dit jaar heeft Nederland al meerdere keren te maken gehad met hevige regen- en onweersbuien. Zo leidde noodweer afgelopen weekend op verschillende plaatsen tot wateroverlast, blikseminslagen en schade aan woningen en voertuigen. Verzekeraars ontvingen daarvoor honderden schademeldingen.


Iran en VS zetten vier werkgroepen op voor onderhandelingen

LUZERN (ANP/AFP) - Iran en de Verenigde Staten gaan vier werkgroepen opzetten om over verschillende thema's te onderhandelen. Dat meldt de Iraanse onderhandelaar Kazem Gharibabadi na een eerste dag van technische besprekingen in Zwitserland.

De werkgroepen zullen zich volgens Gharibabadi focussen op nucleaire zaken, het opheffen van sancties, de wederopbouw en economische ontwikkeling en de uitvoering en het monitoren van het toekomstige vredesakkoord. Het is niet duidelijk of een van deze werkgroepen zich ook gaat bezighouden met Libanon. De situatie in dat land is een heikel punt bij de onderhandelingen, omdat Israël niet van plan is zijn troepen daar terug te trekken.

Gharibabadi leidt namens Iran de technische besprekingen, waarbij de details van een deal moeten worden vastgelegd. Hoofdonderhandelaar Mohammad Bagher Ghalibaf opende zondag de gesprekken met de Amerikaanse vicepresident JD Vance, maar die twee hebben Zwitserland inmiddels weer verlaten.


Waarderingskamer: minder bezwaar tegen WOZ ondanks hogere waarden

DEN HAAG (ANP) - Er zijn minder bezwaren binnengekomen over de WOZ-waarden van woningen. Dat blijkt uit de Staat van de WOZ 2026 van de Waarderingskamer. Dit terwijl woningwaarden gemiddeld stegen.

Gemiddeld werd bezwaar gemaakt tegen 2,5 procent van de WOZ-waarden van woningen, tegenover 3,3 procent vorig jaar. Dit terwijl de gemiddelde WOZ-waarde van woningen steeg met 10,6 procent. Volgens de Waarderingskamer hangt deze ontwikkeling mede samen met de afname van activiteiten van commerciële bureaus die op basis van no cure, no pay bezwaar maakten tegen WOZ-waarden. Ook lossen gemeenten vragen over de hoogte vaker informeel en via persoonlijk contact op. Daardoor is formeel bezwaar niet nodig.

Gemeenten bepalen de WOZ-waarde van een woning aan de hand van een puntenstelsel. Daarin worden kenmerken van een huis en recente verkoopprijzen van vergelijkbare woningen meegenomen. De WOZ-waarde wordt gebruikt om de hoogte van de onroerendezaakbelasting (ozb) te bepalen. Huizenbezitters die het niet eens zijn met de WOZ-waarde kunnen hiertegen onder andere bij hun gemeente bezwaar maken, bijvoorbeeld als ze de ozb te hoog vinden.

Voor 2027 verwacht de Waarderingskamer dat de WOZ-waarden van woningen met 5,5 procent tot 7,5 procent stijgen. Voor vastgoed voor bedrijven, zoals winkels en kantoren, wordt een gemiddelde stijging van 1,5 tot 4 procent verwacht. Volgens de Waarderingskamer krijgen ieder jaar ongeveer 9,5 miljoen objecten een nieuwe WOZ-waarde.


The Guardian

Latest news, sport, business, comment, analysis and reviews from the Guardian, the world's leading liberal voice

Messi in a class of his own and rain stops play in Philadelphia – World Cup Daily

Max Rushden is joined by Barry Glendenning, Alexander Abnos and Mark Langdon as Lionel Messi becomes the all-time top goalscorer at World Cups, while there’s a huge storm delay in France 3-0 Iraq

Continue reading...

Europe heatwave live: UK issues rare red temperature warnings; French PM to hold crisis meeting after heat deaths

Temperatures could hit 38-40C in parts of England and Wales, smashing June record set in 1976; red alerts in France after 19 heat deaths

The number of people exposed to dangerous heat stress worldwide has risen sharply over the last half century propelled by climate change, according to a study released as Europe sweltered through a punishing heatwave.

Heat stress – the name given to the hazardous build-up of body heat caused by soaring temperatures, humidity and other factors – is one of the most common ways that weather kills people.

That might not sound like so much. But that’s an extra approximately one billion people that are seeing at least some extreme heat stress now that wouldn’t have done in the 1970s.

Continue reading...

Slashdot

News for nerds, stuff that matters

GM Installs Robots At Flagship EV Factory After Laying Off 1,300 Workers

An anonymous reader quotes a report from Ars Technica: Dozens of new robot arms have been installed at General Motors' flagship electric vehicle factory in Detroit -- even as 1,300 workers remain out of work following what was supposed to be a temporary layoff. The latest automation push has spurred union pushback over a potentially existential issue for automakers and their workers. General Motors installed approximately 50 robot arms at GM's Factory Zero plant in Detroit, Michigan, according to reporting by Crain's Detroit Business. Made by the Japanese robotics company FANUC, the robots are designed to help attach various components to vehicles during the assembly line process. But leaders at United Auto Workers (UAW), the primary US union for autoworkers, reacted with anger to the new robotic presence, given how GM has not yet called back any of the workers affected by supposedly temporary layoffs in March.

More than 1,000 union members are still "laid off indefinitely," James Cotton, president of UAW Local 22, told The Detroit News. He said that the company could bring some of those members back to work instead of installing the 50 robots. The temporary layoffs were preceded by permanent layoffs involving another 1,200 workers at GM's Factory Zero in October 2025. Many automakers, including Stellantis NV and Ford Motor Company, have deployed assembly-line robots, such as Fanuc robot arms, as they push to automate more of their US operations. Hyundai Motor Company plans to deploy Atlas humanoid robots made by Boston Dynamics -- which Hyundai acquired in 2020 -- to start working in the automaker's flagship EV facility in Georgia by 2028. "Technological development has the capability of making work safer for the working class and enabling workers to have a shorter work week without losing pay," said Andrew Bergman, a Local 22 member and union organizer who was among those laid off by GM. "But in the bosses' and billionaires' hands it's used to pad profits and lay off workers."

Read more of this story at Slashdot.

Sports Commentary

The plural of anecdote may not be data, but the singular of data is anecdote.

Crescent Bay Pt. II

niggyl :) has added a photo to the pool:

Crescent Bay Pt. II

A castaway clump of Bull Kelp (Nereocystis luetkeana) on the beach at Crescent Bay on turrakana / Tasman Peninsula, south east Tasmania.

This is the view south east into the larger Maingon Bay from the beach itself. Standup Point at the left, Arthurs Peak (313m) above the point. Cape Pillar and Tasman Island on the horizon and the tip of West Arthur Head at the right.

Apple iPhone 14 ProMax, Moment 1x33 Gold Flare Anamorphic lens on 6.86mm f/1.7 Back Camera, 30 secs at f/1.8, ISO 80 Reeflex ReeXpose long exposure app.