December 2024 trachtte Yoon Suk-yeol met een staat van beleg de macht naar zich toe te trekken in Zuid-Korea. In een andere zaak wordt de doodstraf tegen hem geëist.

Spitsbergen (Svalbard) is een eilandengroep, zo’n 565 km ten noorden van Noorwegen, bestaande uit drie grotere en een tachtigtal kleine eilanden. De eilandengroep maakt sinds 1920 met een apart statuut deel uit van het koninkrijk Noorwegen. De eilanden zijn eind 16e eeuw ontdekt door Willem Barentsz op zijn derde expeditie om de Noordoostelijke doorvaart te vinden. Dat is zoals bekend niet gelukt. Barentsz stierf na een verblijf op Nova Zembla.  Er is van deze reis een verslag bewaard gebleven en daaruit concludeerde men in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden dat er op Spitsbergen grote kansen lagen voor de walvisvangst. Halverwege de achttiende eeuw waren vrijwel alle walvissen rond Spitsbergen gedood. Daarna begonnen de Russen met de pelsdierenjacht. Later begonnen ze met mijnbouw. Tot voor kort werkten er Oekraïners uit de Donbas regio.

Een vrije doorvaart in de Noordelijke ijszee en de lucratieve exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in het Noordpoolgebied staan in de 21e eeuw opnieuw op de agenda van de belangrijkste geopolitieke spelers. De president van de Verenigde Staten heeft het oog laten vallen op Groenland, dat met een eigen regering nog steeds deel uitmaakt van het Koninkrijk Denemarken. Hij gaat niet op avontuur zoals ooit Willem Barentsz. Hij wil het gewoon hebben en blijft er om zeuren ondanks alle bezwaren uit de gehele wereld. Een gesprek afgelopen woensdag tussen ministers van de Verenigde Staten, Denemarken en Groenland schijnt de kou wat uit de lucht te hebben gehaald. Maar de dreiging van een nieuwe imperialistische move van Trump is nog niet verdwenen.

Nu Denemarken met hulp van andere Europese landen zijn oude kolonie Groenland volop steun biedt gaat Noorwegen ook de banden met Svalbard wat strakker aanhalen, constateren journalisten van de New York Times die er onlangs op bezoek waren. Het land zet zich meer in om zijn soevereiniteit over Spitsbergen te doen gelden en buitenlandse invloed af te weren. Het ontneemt buitenlanders op Spitsbergen het stemrecht. Het heeft de verkoop van land aan buitenlandse kopers geblokkeerd. Het verscherpt de controle op buitenlandse onderzoekers en claimt de zeebodem over honderden kilometers. Deze maatregelen zetten jarenlange internationale samenwerking op zijn kop met grote gevolgen voor het leven van Chinese wetenschappers, Russische mijnwerkers, rijke Noorse grondeigenaren en immigranten die al lange tijd in het land wonen. 

Noorwegen wil voorkomen dat Svalbard wordt gebruikt door vijandige machten. De archipel is een van de beste plekken op aarde om satellietgegevens te downloaden, beter dan alternatieve locaties in Groenland, Alaska of Antarctica. Het meest noordelijke bewoonde gebied is een uitvalsbasis voor dominantie over de Noordelijke IJszee en vanwege de klimaatopwarming in toenemende mate aantrekkelijk voor eigendomsclaims en exploitatie. Spitsbergen warmde sinds 1980 met 5,5 graden Celsius op, ongeveer 5 keer sneller dan het tempo waarmee de aarde gemiddeld opwarmde. De strijd om Svalbard is al een tijdje gaande. Amerikaanse functionarissen beschuldigen Chinese onderzoekers ervan illegaal militair onderzoek op Svalbard uit te voeren. De Noorse autoriteiten hebben geëist dat twee granieten leeuwen worden verwijderd uit het gedeelte van het internationale onderzoekscentrum waar de Chinese wetenschappers verblijven.

De Russen maken aanspraak op de eilanden met een formulering die lijkt op de manier waarop ze Oekraïne claimden. In Barentsburg is al heel lang een inmiddels sterk ingekrompen Russische mijnbouwkolonie gevestigd waar ook een afgezant van de Russisch Orthodoxe Kerk zetelt. De claim van Noorwegen op de zeebodem rond de eilandengroep is volgens de Russen niet in overeenstemming met het verdrag uit 1920. Dat verdrag van vlak na de Eerste Wereldoorlog gaf Noorwegen het beheer over Spitsbergen, maar onder de conditie dat andere ondertekenaars rechten behielden. Het verdrag verbood alle oorlogszuchtige activiteiten en garandeerde alle ondertekenaars gelijke toegang tot jagen, vissen, mijnbouw en landbezit – een zeldzame regeling waar ook ter wereld. IJsland was het met de Russen eens en ook de EU maakte kritisch kanttekeningen. Rusland meent verder dat Svalbard steeds meer betrokken wordt bij de militaire en politieke planning van Noorwegen, met deelname van de VS en de NAVO. En dat is ook in tegenspraak met het oorspronkelijke verdrag. Ook de nieuwe regels voor grondaankoop, waarin Noorwegen een voorbehoud heeft vastgelegd ter bescherming van de nationale, lees Noorse, veiligheid, worden betwist. Het risico op een geopolitiek conflict wordt zo steeds groter. 

De gemeente Vlaardingen moet 1.000 euro per dag gaan betalen, als ze een Oekraïner weigeren opvang te bieden. Het bedrag loopt op tot maximaal 30.000 euro. Aanleiding voor de dwangsom is een zaak over de opvang van een ander Oekraïens stel.

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

SEOUL (ANP/RTR) - De Zuid-Koreaanse oud-president Yoon Suk-yeol is veroordeeld tot vijf jaar cel wegens het belemmeren van de rechtsgang. Hij zou de politie hebben tegengewerkt bij zijn arrestatie in januari 2025. Yoon riep een maand eerder kortstondig de militaire noodtoestand uit om het parlement buitenspel te zetten. Aanklagers hadden een gevangenisstraf van tien jaar tegen hem geëist.

Het is de eerste gevangenisstraf in een reeks van acht aanklachten tegen Yoon. Afgelopen dinsdag eiste een speciale aanklager de doodstraf tegen de oud-president in de zaak rond de staat van beleg. Hij werd daarbij beschreven als de aanstichter van een opstand, die probeerde aan de macht te blijven door de controle over de rechterlijke en wetgevende macht te grijpen. Naar verwachting wordt in februari uitspraak gedaan in die zaak.

Yoon is naast het belemmeren van de rechtsgang ook schuldig bevonden aan het uitsluiten van kabinetsleden. Zijn advocaat zegt dat er plannen zijn om in hoger beroep te gaan.

DETROIT (ANP) - Formule 1-renstal Red Bull Racing heeft in Detroit de auto onthuld waarmee Max Verstappen en Isack Hadjar in 2026 gaan rijden in het wereldkampioenschap. Het betrof een zogenoemde dummy, want de daadwerkelijke RB22 zal pas voor het eerst te zien zijn tijdens de besloten testdagen op het circuit van Barcelona, die 26 januari beginnen. Qua kleurstelling is sprake van een andere tint blauw en de bolide is glanzender.

Het seizoen 2026 markeert het begin van een nieuw tijdperk in de Formule 1, want het motorreglement is grondig gewijzigd. De koningsklasse van de autosport stapt over op een motor die voor de helft elektrisch wordt aangedreven. Ook de aerodynamica verandert; de auto's worden lichter, smaller en wendbaarder. De voor- en achtervleugel gaan een nog prominentere rol spelen om auto's korter op elkaar te laten rijden en inhalen te vergemakkelijken.

Red Bull heeft de motor voor 2026 zelf ontwikkeld en gebouwd in een eigen fabriek in Milton Keynes. Het Amerikaanse automerk Ford heeft het team van de nodige technische hulp voorzien voor zowel de accu als de verbrandingsmotor. Om die reden was de onthulling ook in de Amerikaanse stad waar Ford is gevestigd.

Verstappen vormt in 2026 een koppel met Hadjar, die promotie heeft gemaakt vanuit Racing Bulls en het stoeltje van de Japanner Yuki Tsunoda heeft overgenomen. Nieuw is dat Verstappen (28) met nummer 3 gaat rijden. Hij moest het nummer 1 overdragen aan Lando Norris, de wereldkampioen van McLaren. Verstappen kwam vorig jaar in de slotrace in Abu Dhabi 2 punten tekort om een vijfde wereldtitel te veroveren. De Limburger begint in 2026 aan zijn twaalfde seizoen in de Formule 1. Hij zal in september in Azerbeidzjan zijn 250e grand prix rijden.

UTRECHT (ANP) - Hulpdiensten en speurhonden hebben de hele nacht gezocht naar slachtoffers van de explosie en brand in het centrum van Utrecht. Daarbij zijn geen levende of overleden slachtoffers gevonden. Dat meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio op vrijdagochtend.

Volgens de woordvoerder is de kans dat er nog mensen in de gebouwen zijn klein. Er zijn volgens de veiligheidsregio nog altijd geen personen als vermist opgegeven. Helemaal zeker zijn de hulpdiensten niet, maar voordat er meer onderzoek kan plaatsvinden moeten de panden eerst gestut worden. Bij de zwaarst getroffen panden in de Visscherssteeg bestaan zorgen om instortingsgevaar.

"We gaan eerst kijken of we delen van de gebouwen moeten stutten voordat we naar binnen gaan", aldus de woordvoerder. De panden zijn volgens hem zwaar beschadigd.