Je opent ’s ochtends de gordijnen en ziet druppels op het raam. Onderaan het glas ligt een nat randje. De verwarming hoger zetten lijkt een logische oplossing. Toch begint de juiste aanpak ergens anders: kijk eerst waar het vocht zit. Condens aan de binnenkant vraagt namelijk om een andere reactie dan een waas aan de buitenkant of tussen de glasplaten.

Kijk eerst aan welke kant het raam nat is

Condens ontstaat wanneer vochtige lucht voldoende afkoelt tegen een koud oppervlak. De waterdamp slaat dan neer als kleine druppeltjes. Bij ramen kan dat op drie verschillende plekken gebeuren.

• Aan de binnenkant: de combinatie van vocht in huis en een koud glasoppervlak zorgt voor condens. Kijk naar de ventilatie, de vochtproductie en de temperatuur.
• Aan de buitenkant: dit kan juist voorkomen bij goed isolerend glas. Er ontsnapt weinig warmte naar buiten, waardoor de buitenste ruit koud blijft. Deze condens is doorgaans onschadelijk en verdwijnt wanneer de omstandigheden veranderen.
• Tussen de glasplaten: dit wijst op een probleem met de afdichting van het isolatieglas. Laat een glaszetter beoordelen wat nodig is; extra ventileren in de woonkamer verhelpt dit niet.milieucentraal+1

Met een doekje kun je controleren of het vocht aan de binnenkant zit. Blijft de waas zichtbaar, controleer dan — alleen als dat veilig kan — de buitenzijde.

Alleen even luchten is niet genoeg

Veel mensen zetten na het opstaan kort een raam open en sluiten daarna alles weer. Dat helpt om snel vochtige lucht kwijt te raken, maar vervangt geen voortdurende luchtverversing.

Het RIVM maakt daarom onderscheid tussen ventileren en luchten. Ventileren betekent dat er dag en nacht verse buitenlucht binnenkomt en gebruikte binnenlucht wordt afgevoerd. Luchten is een extra maatregel: bijvoorbeeld tien tot vijftien minuten ramen en deuren wijd tegen elkaar openzetten na het koken, douchen of een bezoek met veel mensen.

Laat daarvoor de ventilatievoorzieningen hun werk doen. Houd ventilatieroosters open en laat mechanische ventilatie aanstaan. Bij een systeem met mechanische afzuiging moet er ook voldoende verse lucht kunnen binnenkomen. Volg bij balansventilatie de gebruiksaanwijzing van het systeem.

Pak het vocht aan waar het ontstaat

Een deel van het vocht komt simpelweg voort uit het dagelijks leven. Douchen, koken en de was drogen brengen vocht in huis. Juist op die momenten is extra afvoer belangrijk. Milieu Centraal adviseert daarom om tijdens het koken en douchen extra te ventileren en was bij voorkeur buiten te drogen. Moet die binnen drogen, zorg dan voor goede ventilatie in die ruimte.

Praktisch betekent dat:

• Zet de ventilatie tijdens het douchen op een hogere stand.
• Gebruik tijdens het koken de afzuiging en houd waar mogelijk de deksels op de pannen.
• Droog was niet in een afgesloten kamer zonder voldoende luchtverversing.
• Controleer of ventilatieroosters schoon en vrij zijn.
• Zorg dat lucht door het huis kan stromen, bijvoorbeeld via de daarvoor bedoelde ruimte onder binnendeuren.milieucentraal+1

Dat laatste wordt gemakkelijk vergeten. Een afzuigsysteem werkt niet goed wanneer de aanvoer en doorstroming van lucht worden geblokkeerd.

Meer stoken is niet de eerste oplossing

Koude oppervlakken maken het gemakkelijker voor vocht om neer te slaan. Maar alleen de thermostaat hoger zetten voert het vocht niet af. De aanpak draait daarom om een combinatie: voldoende ventilatie, minder vochtproductie en voorkomen dat ruimtes sterk afkoelen. Milieu Centraal waarschuwt bijvoorbeeld dat een badkamerraam te lang openlaten tot sterke afkoeling kan leiden, waardoor juist weer condens en schimmel kunnen ontstaan.

Wil je kort en krachtig luchten, zet de thermostaat dan tijdelijk lager om te voorkomen dat de verwarming onnodig aanslaat. Laat de normale ventilatie daarna wel doorgaan. Zo maak je onderscheid tussen gericht lucht verversen en urenlang warmte laten ontsnappen via een wijd open raam.

Een vochtvreter lost de oorzaak niet op

Een bakje vochtvreter of een elektrische ontvochtiger kan aantrekkelijk lijken wanneer de vensterbank nat blijft. Toch is dat geen vervanging voor ventilatie. Volgens Milieu Centraal kunnen zulke middelen tijdelijk vocht opvangen, maar lossen ze het onderliggende vochtprobleem niet op.

Hetzelfde geldt voor het steeds opnieuw droogmaken. Daarmee haal je het zichtbare water weg, maar verander je niets aan de omstandigheden die het veroorzaken.

Wanneer moet je verder laten kijken?

Blijven de ramen langdurig nat, ontstaan er schimmelplekken of zie je ook vocht op muren en plafonds, schrijf het probleem dan niet automatisch toe aan je ventilatiegedrag. Ook lekkages, vocht vanuit de grond of regen die via de gevel binnendringt kunnen een rol spelen. Een deskundige kan de oorzaak onderzoeken.

De belangrijkste eerste stap is dus geen extra apparaat kopen en ook niet meteen harder stoken. Controleer de plaatsing van de condens, zorg dat de ventilatie goed werkt en beperk de vochtbronnen. Daarmee pak je de oorzaak gerichter aan dan met alleen een doekje langs het raam.

Trump heads to Ohio while Vance travels to North Carolina; Republican US senator Lisa Murkowski endorses Jonathan Kreiss-Tomkins, breaking with her party

• Sign up for the Breaking News US email

For months, Mary Peltola’s campaign for Alaska’s Senate seat has denied any connection to a separate campaign launched by a man who, coincidentally, shares the exact same name as Peltola’s Republican opponent, Dan Sullivan.

New reporting from the New York Times undercuts that claim. The outlet reported, based on interviews, obtained text messages and legal filings, that the Peltola campaign had not only recruited Mr Sullivan (not the Republican), but had sought out a number of Dan Sullivans across the state for potential candidacy, as well as others who could peel votes away from Peltola’s main opponent.

Continue reading...

L’Orchestre du Nouveau Monde’s young musicians went viral for their defiant performances during the last week’s protests in France. They belong to a fine tradition of radical orchestras. Also, today, what music should soundtrack the Traitors?

They were the last people standing – or rather playing – during last week’s student protests in France, as gas canisters landed in double-bass cases. L’Orchestre du Nouveau Monde, co-founded by young conductor Étienne Jarrier and his friends when they were still teenagers, aren’t a typical orchestra. With their manifesto of activism and social justice, the orchestra is not “a sacred object of beauty, but a tool for struggle”, through civil disobedience, outreach in schools, demonstrations and concerts, all to “present a different kind of classical music – one reconnected to reality”.

The new world Jarrier and his group dream of is “anti-racist, anti-capitalist, feminist, environmentalist and committed to de-growth”, and their way of working is deliberately provocative, not only to so many of the dominant directions of travel in the political world, but also to the institutions of classical music. They play scrappily passionate performances of La Marseillaise, of music from The Avengers, of Dvořák’s New World Symphony and protest songs but the ONM judge the quality of their performances not by playing the right notes in the right order, but by their consciousness-raising impact, whether they’re staging performances at Place de la République in Paris or at the foot of a glacier.

Continue reading...

An anonymous reader quotes a report from Ars Technica: Running an app ecosystem has gotten a lot more complex for Google after its loss in the Epic Games antitrust case. While U.S. users can access app stores in Google Play by court order, international users will use Google's voluntary Registered App Stores program. Google has announced that stores wishing to be part of that program are now free to apply, and support will roll out to some Android devices later this year. App stores accepted into the program will enjoy preferential treatment on the Android platform. Users of approved stores will be able to install apps with a single click, similar to the experience in the Play Store. These stores will also be allowed to update apps silently in the background like Google's store does.

[...] Registered App Stores are still happening on Android, but they won't be supported in the U.S. -- you can go to Google Play for alternative stores stateside, but so far, Aptoide remains the only one listed. Those operating Android app storefronts who want to be included in the international program can now review the program and begin the enrollment process. Any store hoping to get approval will have to adhere to a number of requirements, including protecting intellectual property, removing illegal content, and publishing a privacy policy for both users and developers. Google also requires several ongoing security measures to ensure the stores do not give malware easier access to Android devices. As part of the application process, store operators must provide documentation for all these points (in English) and upload copies of all their apps.

It costs $10,000 per year to participate in the Android Registered App Stores program, and that fee must be paid before Google will review the application. Google says this fee covers the additional support necessary to run the program. There may also be additional review fees if Google detects a store has a problem with malware. Google plans to roll out support in dozens of nations, which includes most of the world outside of the U.S. and Europe. The program goes live on December 1, but it will only work on Android devices running the latest builds of Android 17. Google says support will start with Android 17 QPR2, which is expected to arrive on Pixel phones in the coming weeks.

Read more of this story at Slashdot.

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo:

Thomas Hawk posted a photo: