Elke ochtend hetzelfde ritueel: even snel een koffie to go halen en door naar werk of afspraak. De beker voelt lekker warm in de hand en de inhoud geeft precies de cafeïneboost die nodig is om de dag te starten. Onschuldig, lijkt het. Toch laat nieuw onderzoek zien dat juist die hete koffie in een wegwerpbeker een onverwachte bron van microplastics kan zijn.
Wereldwijd worden jaarlijks naar schatting zo’n 500 miljard wegwerpbekers gebruikt voor warme dranken. Veel van die bekers zijn volledig van plastic gemaakt of bestaan uit papier met een dunne plastic binnenlaag. Wanneer daar hete vloeistof in wordt gegoten, kunnen duizenden minuscule plasticdeeltjes loslaten en in het drankje terechtkomen.
Microplastics zijn extreem kleine stukjes plastic, variërend van nauwelijks zichtbaar tot enkele millimeters groot. Ze ontstaan wanneer plastic slijt of afbreekt, maar kunnen ook direct vrijkomen tijdens normaal gebruik, zoals bij het inschenken van hete koffie. Deze deeltjes zijn inmiddels overal terug te vinden: in water, voedsel en zelfs in het menselijk lichaam. Wat dat op de lange termijn betekent voor de gezondheid, is nog niet duidelijk. Onderzoekers benadrukken dat er meer studies nodig zijn, maar waakzaamheid is verstandig.
Temperatuur is cruciaal
Uit een uitgebreide analyse van tientallen wetenschappelijke onderzoeken blijkt vooral één factor bepalend voor de hoeveelheid microplastics die vrijkomt: temperatuur. Hoe heter de drank, hoe groter de afgifte. De tijd dat de koffie in de beker blijft zitten, blijkt veel minder belangrijk. Het moment waarop de hete vloeistof het plastic raakt, zorgt voor de meeste belasting.
In aanvullend praktijkonderzoek zijn honderden koffiebekers getest, zowel volledig plastic varianten als papieren bekers met een plastic coating. Zowel bij koude als warme dranken kwamen microplastics vrij, maar bij warme vloeistoffen nam dat aantal flink toe. Volledige plastic bekers bleken daarbij de grootste vervuilers. Op jaarbasis kan dit voor dagelijkse koffiedrinkers oplopen tot honderdduizenden microplasticdeeltjes.
De oorzaak zit in het materiaal zelf. Plastic bekers hebben aan de binnenkant een ruwer oppervlak. Door hitte wordt het plastic zachter en zet het uit, waardoor microscopisch kleine deeltjes makkelijker loslaten en in de drank belanden.
Helemaal stoppen met koffie to go is niet nodig, maar bewuste keuzes helpen wel. Herbruikbare bekers van glas, keramiek of roestvrij staal geven geen microplastics af. En wie toch voor wegwerp kiest, is met een papieren beker meestal beter af dan met een volledig plastic exemplaar. Ook iets minder hete koffie kan al verschil maken.
Bron: Science Alert
