AMSTERDAM (ANP) - Het is niet vanzelfsprekend dat de economische groei in Nederland van de afgelopen jaren blijft doorzetten, waarschuwen economen van ING in een nieuw rapport. De arbeid, ruimte, infrastructuur en investeringen die nodig zijn om het groeimodel verder uit te bouwen, staan volgens hen onder druk.

De experts stellen dat hogere overheidsuitgaven de laatste jaren de groei hebben aangejaagd. Recent is volgens hen ook veel koopkrachtbeleid doorgevoerd. "Dat betekent dat de extra uitgaven die gedaan zijn voornamelijk geholpen hebben om de negatieve effecten van de economische schokken te verminderen, maar niet om het economische fundament voor de langere termijn te verbeteren."

Er werd bijvoorbeeld wel korting op de energierekening en brandstofaccijns ingevoerd, maar geen versterking van de infrastructuur. De bank wijst op een grote opgave aan achterstallig onderhoud. Dit werd bijvoorbeeld zichtbaar toen de Merwedebrug op de A27 werd afgesloten voor vrachtwagens, omdat de brug verzwakt is.

De Iranoorlog stuwt de wereldwijde vraag naar steenkool. Dat signaleert het Internationaal Energieagentschap (IEA) in een nieuw rapport.

Door de Straat van Hormuz varen door de oorlog amper nog tankers met gas, waardoor gas veel duurder is geworden. Dit heeft veel landen aangezet om meer elektriciteit op te wekken met steenkool. Dit speelt onder meer in Europa, maar bijvoorbeeld ook in Japan, Zuid-Korea en China.

Hierdoor stijgt de wereldwijde vraag naar steenkool, die juist op het punt stond om op jaarbasis licht te dalen, dit jaar naar verwachting met 1,2 procent. Daarmee stevent het mondiale steenkoolverbruik volgens het IEA af op een record van 8,9 miljard ton.

Of de stijging volgend jaar doorzet, is nog niet te zeggen. Het beeld kan in 2027 weer omslaan, stelt het IEA. Veel hangt af van de gasleveringen door de Straat van Hormuz. Als die weer toenemen, kan de kolenvraag afnemen. Maar als de zeestraat geblokkeerd blijft, kan het gebruik van kolen juist verder stijgen.

Je kastje staat vol: collageen voor de huid, een multivitamine tegen de winterdip, creatine voor de sportschool. En toch merkt u er eigenlijk niets van. Dat is geen kwestie van te lage dosering, verkeerde merken of te weinig geduld. De Britse tv-arts Xand van Tulleken dook jaren in de handel achter de potjes en kwam tot een ongemakkelijke conclusie: bij vrijwel alles wat u slikt, is het effect ergens onderweg gefinancierd.

Van Tulleken, in Groot-Brittannië bekend van kinderprogramma's over het menselijk lichaam, onderzocht voor zijn boek de bewijslast én de fabrieken. In een Chinese supplementenfabriek werd hem aangeboden om zelf te bepalen wat er op het etiket kwam te staan, ongeacht wat er in de tabletten zat. Zijn oordeel over de industrie is hard: elke stap in de collageenproductie noemt hij misleiding.

Wat de studies wél laten zien

Neem collageen. Een grote analyse van tientallen onderzoeken vond geen klinisch bewijs dat collageenpillen huidveroudering voorkomen of behandelen. Opvallender is de bijvangst: studies die door bedrijven werden gefinancierd zagen wél effect op hydratatie, elasticiteit en rimpels, onafhankelijke studies niet.

"Als je de door de industrie gefinancierde studies weglaat, verdwijnt het effect."

Ook de klassiekers houden zich slecht staande. Een groot Amerikaans onderzoek onder gezonde ouderen vond dat een dagelijkse multivitamine het risico op kanker en hart- en vaatziekten niet verlaagde. Een omvangrijke analyse van 68 onderzoeken onder ruim 232.000 deelnemers zag geen levensverlenging door antioxidanten; bij vitamine A, bèta-caroteen en vitamine E kwam zelfs een hogere sterfte in beeld. Krillolie, twee gram per dag, deed in een onderzoek onder 262 mensen met knieartrose niets extra tegen de pijn. Vitamine C voorkomt geen verkoudheid; bij dagelijks gebruik duurt een verkoudheid bij volwassenen gemiddeld zo'n 8 procent korter. Op een verkoudheid van drie dagen scheelt dat een paar uur.

Waar Nederland afwijkt

Hier wordt het interessant voor Nederlandse lezers, want één advies staat gewoon overeind. Voor kinderen tot vier jaar, zwangeren, mensen van 70 jaar en ouder, vrouwen vanaf 50 en iedereen met een getinte huid of weinig daglicht geldt in Nederland een officieel advies voor een vitamine D-supplement. Bij jonge kinderen verkleint dat het risico op rachitis, bij ouderen de kans op vallen en botbreuken.

"Supplementen zijn de benzinestationbloemen voor je lichaam."

Waar het wél gevaarlijk wordt

Riskant zijn niet de vitamines maar de kruiden. Zilverkaars, veelgebruikt tegen overgangsklachten, kan bij te veel inname leiden tot leverontsteking en vaginale bloedingen; zwangeren en kinderen wordt het volledig afgeraden. Kruidensupplementen kunnen daarnaast de werking van medicijnen versterken of afzwakken, zonder dat dat op het etiket hoeft te staan.

Wat je morgen kunt doen

• Slik je iets omdat een arts een tekort vaststelde? Blijf dat gewoon nemen: dat is een medicijn, geen wellnessproduct.
• Val je in een van de vitamine D-groepen? Houd het bij 10 microgram per dag, 20 microgram vanaf 70 jaar.
• Gebrui je medicijnen én kruidensupplementen? Leg de combinatie voor aan uw apotheker.
• De rest kan je met een gerust hart wegdoen. Meer dan de aanbevolen hoeveelheid levert geen extra gezondheidswinst op.

Meer weten?

• Voedingscentrum: wie heeft extra vitamines en mineralen nodig?
• Voedingscentrum: vitamine D en de suppletieadviezen per groep
• NVWA: risico's van voedingssupplementen en kruidenpreparaten

Wie ziek wordt, houdt in Nederland meestal het volle loon. Vanzelfsprekend is dat niet meer. Minister Thierry Aartsen ( VVD) van Werk en Participatie legde daags voor de landelijke ov-staking een inventarisatie op tafel die de ruimte voor volledige doorbetaling inperkt. Er is nog niets besloten — en juist dat maakt de brief politiek zo explosief.

Wat er nu geldt

Wettelijk moet een werkgever een zieke werknemer 104 weken lang minimaal 70 procent van het loon doorbetalen, tot aan het maximumdagloon. In de praktijk ligt de lat hoger: in de meeste cao's is het eerste ziektejaar volledig doorbetaald en komt de doorbetaling over twee jaar samen uit op 170 procent of meer van het jaarloon. Nederland kent daarmee de langste private doorbetalingsperiode ter wereld.

Precies die bovenwettelijke aanvulling is het onderdeel dat het kabinet nu durft aan te raken.

Drie scenario's, drie prijskaartjes

Het eerste scenario beperkt die aanvulling. Wordt wettelijk vastgelegd dat werkgevers maximaal zes maanden aanvullen, dan scheelt dat werkgevers naar schatting 1,4 miljard euro per jaar. Het tweede scenario kort de doorbetaling in van twee jaar naar anderhalf of één jaar. Dat verlicht de verplichting per werkgever, maar duwt veel meer mensen richting de WIA; het geschatte prijskaartje loopt op tot circa 4,6 miljard euro. Een derde route — het tweede ziektejaar voor kleine werkgevers collectief regelen, conform een vorig jaar unaniem aangenomen motie — strandt voorlopig op de uitvoering: het UWV zou dat de komende vijf jaar niet aankunnen. Ook kleinere ingrepen liggen op tafel, zoals het halveren van de loonsanctie van maximaal 52 naar 26 weken.

In cijfers

• 104 weken: de wettelijke duur van de loondoorbetaling
• 70 procent: het wettelijke minimum, tot aan het maximumdagloon
• 170 procent of meer: wat de meeste werknemers over twee ziektejaren via de cao krijgen
• 45 procent van de werkgevers noemt de ziekteverplichtingen een belemmering om iemand vast in dienst te nemen

Waarom de timing pijnlijk is

De brief ging één dag voor de 24-uursstaking in het openbaar vervoer naar de Kamer, gericht tegen de miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid. CNV-voorzitter Hans van den Heuvel noemt het stuk 'zeer schadelijk' en vindt dat het kabinet niets te zoeken heeft aan de cao-tafel. Ingrijpen in cao-afspraken is juridisch ook kwetsbaar: het kan botsen met internationale verdragen. Werkgeversorganisaties reageren juist opgelucht dat de urgentie wordt gevoeld, al noemt Marijke Vuik van MKB-Nederland een keuze nu 'voorbarig'.

De adviezen spreken elkaar tegen: het ene rapport wil het tweede ziektejaar schrappen, het andere wil de twee jaar juist behouden.

Wat je nu zelf kunt checken

Vandaag verandert er niets. De brief is een inventarisatie, bedoeld als basis voor overleg met sociale partners en politiek. Maar de discussie gaat over geld dat werknemers nu via hun cao krijgen. Kijk dus na wat jouw cao doorbetaalt in het eerste én het tweede ziektejaar, en of die aanvulling voorwaardelijk is — in veel cao's krijg je het extra deel alleen bij gedeeltelijke werkhervatting of actieve re-integratie. Reken daarna één keer door wat 70 procent van je loon netto betekent voor je vaste lasten. Dat is de bodem die overblijft als de politiek de aanvulling ooit echt aan banden legt.

Meer weten?

• Tweede Kamer: Inventarisatie scenario's loondoorbetaling bij ziekte
• UWV: Loondoorbetaling tijdens ziekte
• Salaris Vanmorgen: de scenario's op een rij

PUERTO PRINCESA (ANP/AFP) - Bij een brand op een veerboot in de Filipijnse provincie Palawan zijn zeker vijf mensen om het leven gekomen. Meer dan tachtig mensen worden nog vermist. Dat meldt de kustwacht van het land. De oorzaak van de brand is vooralsnog onduidelijk en wordt onderzocht.

Zeker 43 opvarenden konden worden gered. Er waren 134 passagiers en bemanningsleden aan boord van de veerboot, die onderweg was van Manilla naar Coron.

Het blussen van de brand, die woensdagavond ontstond, is volgens de kustwacht nog steeds bezig. De veerboot bevond zich nabij een toeristische trekpleister.

Gedurende de nacht is de veerboot verder afgedreven door de stroming en wind. Die bemoeilijken de reddingsoperatie, aldus de kustwacht. Reddingswerkers kunnen bovendien nog niet aan boord van de veerboot, vanwege de rook en de hitte, en het risico op explosies. Meerdere vaartuigen zijn ingezet.

Laptop-maker Framework has decided to refund some of its customers who paid high prices for its model 13 Pro laptop due to the soaring cost of RAM. In July, the company told some customers who had ordered its very repairable machines that if they ordered 64GB of RAM, they would get just 32GB. “We recently received a cost update from our LPCAMM2 supplier that goes far beyond anything we had predicted and anything we’re able to absorb without placing our ability to operate at real financial risk,” the company wrote at the time. The company expected the price it paid for LPCAMM2 would go up by a low-to-mid double digit percentage from Q2 to Q3. Instead the price it paid was more than double the cost of its previous shipment. The company said the decision to reduce RAM in some machines “minimizes the impact of this challenge.” On Tuesday, Framework revealed that it has just scored “a limited quantity” of Micron 32GB and 64GB LPCAMM2 memory modules that it was able to acquire “at lower cost.” “While these new costs remain above our original pre-order launch baseline, they are lower than the last cost update that drove our current pricing for new pre-orders,” the company’s post states. Framework is therefore “rolling out price reductions across both already shipped and a subset of currently pending pre-orders.” That decision means customers who bought Framework laptops when it was paying top dollar for memory can get a refund for price difference between July and now. Customers who ordered when memory prices were high, but haven’t yet received a machine, will see the price of their orders fall. They can also edit their orders to acquire more memory at the new, lower price. Framework is not alone in eating the cost of increased memory costs. Storage vendor Everpure (formerly Pure Storage) promised to honor prices it quoted to customers before solid state disk prices soared. HPE recently promised to honor quotes from the day it issues them until it ships hardware, despite the fluctuating cost of memory. Such pledges probably aren’t altruistic, because major memory makers Micron and SK Hynix have offered long-term deals that reduce exposure to big price swings for buyers willing to commit to years of future purchases. Memory-makers’ margins are currently enormous, so if these deals sometimes mean they miss out on maximum profits it’s survivable. If HPE and Everpure have signed such deals, they get better visibility of future costs, and perhaps a little discount for committing to years of purchases. Others are hiking prices. Apple, which made $30 billion of profits in its most recent quarter, yesterday lifted the price of iPhones by $100. ®

OpenAI claimt een van de zeven Millenniumprijsproblemen te hebben opgelost met een intern AI-model, meldde Tweakers gisteren. Twee menselijke onderzoekers stonden op het punt die oplossing te vinden. Kan gebeuren, maar ze gebruikten ChatGPT bij hun onderzoek. Is er meegelezen door OpenAI?

De Navier-Stokes-vergelijkingen geven snelheid, druk en richting van stromende vloeistoffen en gassen. Een volledige oplossing houdt in dat je die op op elk punt en op elk moment exact kunt voorspellen. Tot nu toe is dat niemand gelukt, maar onderzoekers Tristan Buckmaster en Levent Alpöge hadden gemeld er bijna te zijn.

Bij hun onderzoek gebruikten ze zowel Claude als OpenAI Codex, waaronder GPT-5.6 Sol en later Astra. Nadat geruchten rondgingen dat een oplossing in zicht zou zijn, liet OpenAI een bak rekenkracht los om deze met haar meest geavanceerde model te vinden. Men vond geen volledige oplossing, maar wel een forse stap: “finite-time blow-up voor geforceerde Navier–Stokes [], met gladde forcing volgens opties C en D uit Feffermans officiële probleemstelling.”

Nee, ik weet werkelijk niet wat dat betekent maar wiskundigen zijn er enthousiast over. Mij gaat het om de constatering dat  niemand nog die route had bewandeld behalve Buckmaster en Alpöge, en dat zij hierbij dus gebruik maakten van een (openbaar) AI-model van datzelfde OpenAI.

In haar verklaring geeft OpenAI dat

We (the researchers and the agents) did not see any of their work through any means until they released it publicly — in particular, no specific user data was accessed in order to solve this problem. While unlikely, we cannot rule out that de-identified data derived from their usage of our products helped improve our models?. However, our proofs differ significantly and even the precise results proved are different in the Euler case (forced vs unforced).

Als jurist haal ik hier uit: we hebben géén chatlogs of bijlagen gelezen, maar het is mogelijk dat delen van chats als “verbetering aan het model” zijn gevoerd en daarmee deel van het nieuwste model zijn geworden. Voor een taalmodel kan dat genoeg zijn om vervolgens op die input bij te sturen naar de goede richting.

Mag dat? Goede vraag. Als het goed is, weten de meesten dat je het vinkje “Improve the model for everyone” uit kunt zetten (Settings > Data Controls). Maar je moet óók naar je privacy controls om daar “Do not train on my content” uit te vinken. En als je daarna een keer feedback op een chat geeft (duimpje omhoog/omlaag) dan passeert dat die instelling, zeg ik er gelijk bij.

Een lastige vraag: hoe bewijs je ontlening als die via modeltraining verloopt? Er is geen log te vinden waarin iemand van OpenAI zich toegang gaf tot die chats. Als er wat is gebeurd, is die chat geautomatiseerd vermalen tot een serie tokens en is een trainingsproces daar lekker op gaan knabbelen. Waar specifieke teksten dan zijn gebleven, is niet te zeggen – sterker nog, ze zijn nergens meer.

In auteursrechtland speelt het issue van memorization, het reconstrueren van een specifiek stuk trainingsdata. Zeer theoretisch zou het dan mogelijk moeten zijn om te kijken of het paper (of grote prompts) te reconstrueren is. Dat geeft ze dan een morele overwinning, want het werk is er met toestemming in gezet dus de memorization er van is geen auteursrechtinbreuk.

Een bedrijf kan dus (mogelijk) profiteren van een nog niet publiek intellectueel inzicht zonder dat één medewerker dat inzicht ooit heeft gezien, zonder dat het oorspronkelijke werk wordt gereproduceerd en mogelijk zelfs zonder dat achteraf nog kan worden vastgesteld of dat inzicht causaal aan het resultaat heeft bijgedragen.

Of en welke vinkjes jij wanneer hebt aangevinkt, zijn dan je enige tegenargumenten, waarbij “we cannot rule out that de-identified data derived from their usage of our products helped” dan kennelijk daar overheen gaat. Ik weet even niet wat daarvan te vinden.

Arnoud

Het bericht Als ChatGPT je wetenschappelijke primeur voor je neus wegkaapt dankzij je chatlog verscheen eerst op Ius Mentis.

An anonymous reader quotes a report from The Register: Amid industry soul-searching about the possibility of AI improving itself to the point that it kills everyone, Anthropic has revealed yet another incident that would qualify as a crime if perpetrated by a person. The AI biz published "an alignment assessment" detailing four times Claude models accessed third-party systems without authorization. The company has already reported three of the incidents. Evidence of the fourth was lurking in a session transcript dating back to January 2026 when the misbehavior occurred. Anthropic found the first three by scanning around 141,000 transcripts where Claude could have obtained internet access during evaluation. It missed the fourth initially because "our scan relied on an agentic search."

[...] The January 2026 AI trespass involved an early version of Claude Opus 4.6, which was given a Capture the Flag (CTF) challenge under the oversight of the third-party model evaluator where the other hacking events occurred. Opus 4.6 managed to sabotage its chances of success by disabling the machine it was targeting. It assigned the device an IP address that already existed on another piece of hardware, rendering the target unreachable and making it impossible to solve the challenge. Those familiar with other incidents where AI models violated third-party systems may recall that unsolvable tasks represent a common catalyst for misbehavior. Models exhaust all aligned options, and then turn to transgressive approaches.

Opus 4.6 might have been an exception, but when it tried to abort the task after recognizing that it could not reach the target machine, it failed to do so "due to a misconfiguration in [the model's] evaluation harness." It failed to shut down not just once but seven times. So it continued onward, trying other expected means to reach the target machine but failing. Then it explored further. "The model discovered a machine belonging to a third party that it was able to access, and stated that it believed this third party was part of the CTF," Anthropic explained in its post. "Inside the machine, the model found a file listing a password, which it used to gain admin access to the system."

The model went on to gather more credentials, and modified a system setting to make it easier to access the personal information of an individual associated with the third party evaluation organization. Opus 4.6 might have done more but for the fact that it exhausted its token budget, bringing the session to an end. Anthropic says it's not as concerned about this incident as the others because the model tried to abort its task.

Read more of this story at Slashdot.

europeanspaceagency posted a photo:

This Biomass image encompasses much of Nigeria's Bayelsa region of the Niger Delta. To the northeast, we can see the major trunk of the Niger River before it branches off into the numerous distributaries that make up the vast Niger Delta. To the southeast, the Edumanom National Forest is home to Nigeria’s last remaining chimpanzee populations, and the last in the delta wetlands.

The image itself uses the nifty polarimetric function of the mission's P-band radar instrument, which has a long wavelength that can pass through forest canopies and help us estimate the woody biomass of trunks and branches. The polarimetric function allows us to ascribe different colours, in an RGB scale, depending on the complexity of the scattering signal received by the satellite. This allows to visualise interesting features of the landscape.

The rivers appear almost black as hardly any signal is scattered back to the satellite. A clear boundary is visible between a region that is quite red in colour, mainly clustered to the top and right of the image, versus a more murky colour towards the middle and bottom. The latter is where there is a lot of standing water, in a very swampy region that features mangroves that are largely submerged.

What appear as black stains on the image are areas of deforestation or forest degradation. To the top of the image, amongst the reds, there is a high concentration of settlements where tracts of land have been deforested, while to the centre and bottom of the image, there appear to be areas of degraded mangroves.

Read more

Credits: ESA

De afstraffing van Feyenoord is ook in het buitenland niet onopgemerkt gebleven. Verschillende kranten over de grens hebben het nodige te zeggen over de wedstrijd van de Rotterdammers tegen FC Barcelona. Dit schreven zij over de nederlaag. "Tweederangs tegenstander."